Luận điểm : Tất nhiên và ngẫu nhiên tồn tại khách quan nhưng tách rời nhau, không có liên quan gì với nhau thuộc lập trường triết học

Hoàn toàn giống nhau

Tồn tại độc lập với nhau.

Nguyên nhân, nguyên cớ sinh ra điều kiện.

Xác định.

tìm cách phủ nhận.

định hướng

Hai mặt đối lập có chứa những yếu tố, thuộc tính khác nhau bên cạnh những yếu tố, thuộc tính giống nhau

Hai mặt đối lập tồn tại trong hai sự vật khác nhau.

Hai mặt tồn tại trong hai sự vật không liên quan đến nhau

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Vì nó khái quát được những thành tựu của khoa học tự nhiên hiện đại

Vì nó kế thừa được tư tưởng biện chứng trong lịch sử triết học

Vì nó phản ánh được nội dung thế giới hiện thực

Sự phân biệt giữa chất và lượng chỉ là tương đối.

Mọi sự vật hiện tượng đều là sự thống nhất giữa chất và lượng.

Lượng và chất tác động qua lại và quy định lẫn nhau

Sự vật nào cũng là thể thống nhất giữa chất và lượng

Tính quy định về chất có tính ổn định.

Tính quy định về lượng thường xuyên biến đổi của sự vật.

Bản chất đồng nhất với cái chung.

Cái chung và bản chất hoàn toàn khác nhau, không có gì chung.

Cái chung luôn là cái bản chất.

Thế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng duy tâm.

Thế giới quan duy tâm và phương pháp luận biện chứng duy tâm.

Thế giới quan duy vật siêu hình và phép biện chứng duy tâm

Quy luật tư duy

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thayđổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

C.Mác

Cantơ

Platon

Con người không thể tách khỏi các mối quan hệ với tự nhiên.

Giữa các loài luôn có khâu trung gian kết nối chúng với nhau.

Thế giới là một chỉnh thể trong sự liên hệ, răng buộc lẫn nhau

Lượng là tính quy định khách quan vốn có của sự vật.

Lượng nói lên quy mô, trình độ phát triểm của sự vật.

Lượng tồn tại khách quan gắn liền với sự vật.

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất

Quy luật phủ định của phủ định.

Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và quy luật phủ định của phủ định.

các mặt các yếu tố, mối liên hệ

tập hợp tất cả những mặt, mối liên hệ bền vững.

sự quy định tính chất, tương tác.