BÀI 42. CÂN BẰNG TỰ NHIÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
Nêu được khái niệm cân bằng tự nhiên. Trình bày được các nguyên nhân gây
mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ, duy trì
cân bằng tự nhiên.
Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những
loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần được bảo vệ theo Công ước quốc tế về
buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).
Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì
phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên;
vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được sơ lược về một số
nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi
trường.
Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ
yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu. Điều tra được hiện trạng ô nhiễm
môi trường ở địa phương.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện một cách độc lập hay theo
nhóm; trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè làm việc
nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên: Nêu được khái niệm cân bằng tự
nhiên; Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường.
Năng lực tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên: Trình bày được các nguyên
nhân gây mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ,
duy trì cân bằng tự nhiên; Trình bày được tác động của con người đối với
môi trường qua các thời kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy
thoái môi trường tự nhiên; vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi
trường tự nhiên; Trình bày được sơ lược về một số nguyên nhân gây ô nhiễm
môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường; Nêu được khái niệm
khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ yếu nhằm thích ứng
với biến đổi khí hậu.
Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn: Trình bày được sự cần thiết phải
bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần
được bảo vệ theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật
hoang dã nguy cấp (CITES); Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi trường ở
địa phương.
3. Phẩm chất
Tham gia tích cực các hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
Cẩn thận, trung thực và thực hiện yêu cầu bài học.
Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
Có ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe của bản thân, của người thân trong gia
đình và cộng đồng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
Giáo án, SHS, SGV, SBT khoa học tự nhiên 8.
Tranh ảnh liên quan đến cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường.
Video săn bắt động vật hoang dã: https://www.youtube.com/watch?
v=Cs0O0YC8vh0
Video nuôi nhốt động vật hoang dã quý hiếm trái phép:
https://www.youtube.com/watch?v=65uIOO237do
Video thả động vật hoang dã quý hiếm về tự nhiên:
https://www.youtube.com/watch?v=Koh8N3WnnPA
Video tác động của con người qua các thời kì:
https://www.youtube.com/watch?v=uw1iRR_K-jM
Video kêu gọi bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?
v=SuzXHUoFON8
Video phong trào bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?
v=i75T_4x7D5M
Phiếu học tập: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường.
PHIẾU HỌC TẬP: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường
Câu 1. Thế nào là cân bằng tự nhiên? Cho ví dụ thể hiện sự cân bằng tự
nhiên.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 2. Nêu một số hoạt động của người dân ở địa phương em có thể làm
mất cân bằng tự nhiên.
............................................................................................................
Câu 3. Nêu nguyên nhân khiến cân bằng tự nhiên bị phá vỡ. Mất cân bằng
tự nhiên dẫn tới hậu quả gì? Con người cần phải làm gì để duy trì cân
bằng tự nhiên.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 4. Vì sao phải bảo vệ động vật hoang dã? Nêu ý nghĩa của một số
biện pháp bảo vệ động vật hoang dã.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 5. Quan sát hình 42.3 và cho biết con người đã tác động đến môi
trường qua các thời kì bằng những cách nào.
.............................................. .............
.................................
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 6. Việc phá hủy rừng đã gây ra những hậu quả gì cho môi trường tự
nhiên?
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 7. Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 8. Hiện tượng cháy rừng đã tác động như thế nào đến môi trường.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
Câu 9. Nêu thêm một số biện pháp làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
............................................................................................................ ..........
..................................................................................................
2. Đối với học sinh
SHS khoa học tự nhiên 8.
Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
1. Mục tiêu: Đưa ra các câu hỏi thực tế gần gũi để khơi gợi hứng thú học tập.
2. Nội dung: HS trả lời câu hỏi mở đầu.
3. Sản phẩm: Hướng dẫn trả lời câu hỏi mở đầu.
4. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
GV đặt vấn đề: Quan sát chuỗi thức ăn ở hình 42.1 và cho biết nếu rắn bị
tiêu diệt quá mức sẽ dẫn tới hậu quả gì?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS suy nghĩ trả lời câu hỏi mở đầu.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Các học sinh xung phong phát biểu trả lời: Chuột sẽ sinh trưởng và phát triển mạnh
gây thiệt hại mùa màng.
HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận và nhận xét:
GV ghi lên bảng các ý kiến của HS.
GV dẫn dắt vào bài: “Rắn bị tiêu diệt quá mức sẽ dẫn đến thức ăn của rắn là
chuột mất đi thiên địch, khiến cho số lượng chuột tăng mạnh phá hoại mùa
màng gây mất cân bằng trong hệ sinh thái. Vậy làm thế nào để đảm bảo sự
cân bằng trong tự nhiên? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu Bài 42. Cân bằng
tự nhiên và bảo vệ môi trường.”
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường
1. Mục tiêu:
Nêu được khái niệm cân bằng tự nhiên. Trình bày được các nguyên nhân gây
mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ, duy trì
cân bằng tự nhiên.
Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những
loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần được bảo vệ theo Công ước quốc tế về
buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).
Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì
phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên;
vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được sơ lược về một số
nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi
trường.
Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ
yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
42.Nội dung: HS hoạt động nhóm đọc SGK, quan sát hình 42.1 – 42.4, thảo
luận thực hiện các nhiệm vụ theo trạm:
- Trạm 1. Tìm hiểu cân bằng tự nhiên: Quan sát ví dụ hình 42.1, đọc SGK, HS thảo
luận trả lời câu hỏi 1 Phiếu học tập.
- Trạm 2. Tìm hiểu nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và một số biện pháp
bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên: Quan sát video và hình 42.2 kết hợp với hiểu
biết của bản thân, HS thảo luận trả lời câu hỏi 2, 3, 4 Phiếu học tập.
- Trạm 3. Bảo vệ môi trường: Quan sát video hình 42.3 – 42.4, kết hợp với hiểu
biết của bản thân, HS thảo luận trả lời các câu hỏi còn lại trong Phiếu học tập.
1. Sản phẩm: Khái niệm, thành phần của một hệ sinh thái.
2. Tổ chức thực hiện
HĐ CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 4 – 5 HS
thảo luận thực hiện nhiệm vụ theo trạm
- Trạm 1. Tìm hiểu cân bằng tự nhiên: Quan sát ví
dụ hình 42.1, đọc SGK, HS thảo luận trả lời câu hỏi
1 Phiếu học tập.
- Trạm 2. Tìm hiểu nguyên nhân gây mất cân bằng
tự nhiên và một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân
bằng tự nhiên: Quan sát video và hình 42.2 kết hợp
với hiểu biết của bản thân, HS thảo luận trả lời câu
hỏi 2, 3, 4 Phiếu học tập.
+ Video săn bắt động vật hoang dã:
I. Cân bằng tự nhiên
1. Khái niệm cân bằng tự
nhiên
- Cân bằng tự nhiên là
trạng thái ổn định tự
nhiên của quần thể, quần
xã, hệ sinh thái hướng
tới sự thích nghi của
quần xã với điều kiện
sống.
2. Nguyên nhân gây mất
cân bằng tự nhiên và một
số biện pháp bảo vệ, duy
https://www.youtube.com/watch?v=Cs0O0YC8vh0
+ Video nuôi nhốt động vật hoang dã quý hiếm trái
phép: https://www.youtube.com/watch?
v=65uIOO237do
+ Video thả động vật hoang dã quý hiếm về tự
nhiên: https://www.youtube.com/watch?
v=Koh8N3WnnPA
- Trạm 3. Bảo vệ môi trường: Quan sát video và
hình 42.3 – 42.4, kết hợp với hiểu biết của bản thân,
HS thảo luận trả lời các câu hỏi còn lại trong Phiếu
học tập.
+ Video tác động của con người qua các thời kì:
https://www.youtube.com/watch?v=uw1iRR_K-jM
+ Video kêu gọi bảo vệ môi trường:
https://www.youtube.com/watch?
v=SuzXHUoFON8
+ Video phong trào bảo vệ môi trường:
https://www.youtube.com/watch?v=i75T_4x7D5M
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc sách SGK, quan sát hình, thảo luận trả lời
câu hỏi theo thứ tự trạm 1 → trạm 3.
- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận
PHIẾU HỌC TẬP .
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm, thái độ làm
việc của các HS trong nhóm.
trì cân bằng tự nhiên
- Nguyên nhân:
+ Quá trình tự nhiên: núi
lửa, động đất, hạn hán…
+ Hoạt động của con
người: tiêu diệt các loài
sinh vật, gây ô nhiễm
môi trường…
- Để bảo vệ cân bằng tự
nhiên, cần bảo vệ và
kiểm soát các loài sinh
vật, bảo vệ các hệ sinh
thái, kiểm soát, giảm
thiểu các nguồn chất thải
gây ô nhiễm, bảo vệ đa
dạng sinh học…
3. Bảo vệ động vật
hoang dã
- Việc bảo vệ động vật
hoang dã trong tự nhiên
là vấn đề cấp thiết và có
ý nghĩa quan trọng vì
bảo vệ động vật hoang
dã gắn với bảo vệ đa
dạng sinh học.
II. Bảo vệ môi trường
1. Tác động của con
người đối với môi trường
- Qua các thời kì phát
triển xã hội, khai thác tài
nguyên bất hợp lí là tác
động lớn nhất của con
- GV tổng quát lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu
HS ghi chép đầy đủ vào vở.
người làm suy thoái môi
trường tự nhiên.
- Để bảo vệ và cải tạo
môi trường tự nhiên, con
người cần thực hiện
nhiều biện pháp nhằm
giảm sức ép lên môi
trường, sử dụng hiệu quả
tài nguyên…
2. Ô nhiễm môi trường
- Ô nhiễm môi trường là
hiện tượng khi các tính
chất vật lí, hóa học, sinh
học của môi trường bị
thay đổi, gây tác hại tới
đời sống con người và
các sinh vật khác.
3. Biến đổi khí hậu
- Biến đổi khí hậu là
những thay đổi của các
yếu tố khí hậu vượt ra
khỏi trạng thái trung
bình đã được duy trì
trong một khoảng thời
gian dài, thường là vài
thập kỉ hoặc dài hơn.
-Biện pháp: hạn chế sử
dụng nhiên liệu hóa
thạch, hạn chế nạn phá
rừng, hạn chế sự gia tăng
dân số, sử dụng năng
lượng mới, ứng dụng
công nghệ mới.

Preview text:

BÀI 42. CÂN BẰNG TỰ NHIÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

I. MỤC TIÊU

  1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Nêu được khái niệm cân bằng tự nhiên. Trình bày được các nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên.
  • Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần được bảo vệ theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).
  • Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên; vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
  • Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được sơ lược về một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường.
  • Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu. Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương.
  1. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện một cách độc lập hay theo nhóm; trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
  • Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

  • Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên: Nêu được khái niệm cân bằng tự nhiên; Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường.
  • Năng lực tìm tòi, khám phá thế giới tự nhiên: Trình bày được các nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên; Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên; vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên; Trình bày được sơ lược về một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường; Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
  • Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn: Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần được bảo vệ theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES); Điều tra được hiện trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương.
  1. Phẩm chất
  • Tham gia tích cực các hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
  • Cẩn thận, trung thực và thực hiện yêu cầu bài học.
  • Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
  • Có ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe của bản thân, của người thân trong gia đình và cộng đồng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

  1. Đối với giáo viên
  • Giáo án, SHS, SGV, SBT khoa học tự nhiên 8.
  • Tranh ảnh liên quan đến cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường.
  • Video săn bắt động vật hoang dã: https://www.youtube.com/watch?v=Cs0O0YC8vh0
  • Video nuôi nhốt động vật hoang dã quý hiếm trái phép: https://www.youtube.com/watch?v=65uIOO237do
  • Video thả động vật hoang dã quý hiếm về tự nhiên: https://www.youtube.com/watch?v=Koh8N3WnnPA
  • Video tác động của con người qua các thời kì: https://www.youtube.com/watch?v=uw1iRR_K-jM
  • Video kêu gọi bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?v=SuzXHUoFON8
  • Video phong trào bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?v=i75T_4x7D5M
  • Phiếu học tập: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường.

PHIẾU HỌC TẬP: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường

Câu 1. Thế nào là cân bằng tự nhiên? Cho ví dụ thể hiện sự cân bằng tự nhiên.

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 2. Nêu một số hoạt động của người dân ở địa phương em có thể làm mất cân bằng tự nhiên.

............................................................................................................

Câu 3. Nêu nguyên nhân khiến cân bằng tự nhiên bị phá vỡ. Mất cân bằng tự nhiên dẫn tới hậu quả gì? Con người cần phải làm gì để duy trì cân bằng tự nhiên.

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 4. Vì sao phải bảo vệ động vật hoang dã? Nêu ý nghĩa của một số biện pháp bảo vệ động vật hoang dã.

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 5. Quan sát hình 42.3 và cho biết con người đã tác động đến môi trường qua các thời kì bằng những cách nào.

.............................................. ..............................................

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 6. Việc phá hủy rừng đã gây ra những hậu quả gì cho môi trường tự nhiên?

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 7. Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 8. Hiện tượng cháy rừng đã tác động như thế nào đến môi trường.

............................................................................................................ ............................................................................................................

Câu 9. Nêu thêm một số biện pháp làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

............................................................................................................ ............................................................................................................

  1. Đối với học sinh
  • SHS khoa học tự nhiên 8.
  • Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)

  1. Mục tiêu: Đưa ra các câu hỏi thực tế gần gũi để khơi gợi hứng thú học tập.
  2. Nội dung: HS trả lời câu hỏi mở đầu.
  3. Sản phẩm: Hướng dẫn trả lời câu hỏi mở đầu.
  4. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

  • GV đặt vấn đề: Quan sát chuỗi thức ăn ở hình 42.1 và cho biết nếu rắn bị tiêu diệt quá mức sẽ dẫn tới hậu quả gì?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

  • HS suy nghĩ trả lời câu hỏi mở đầu.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

Các học sinh xung phong phát biểu trả lời: Chuột sẽ sinh trưởng và phát triển mạnh gây thiệt hại mùa màng.

  • HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Kết luận và nhận xét:

  • GV ghi lên bảng các ý kiến của HS.
  • GV dẫn dắt vào bài: “Rắn bị tiêu diệt quá mức sẽ dẫn đến thức ăn của rắn là chuột mất đi thiên địch, khiến cho số lượng chuột tăng mạnh phá hoại mùa màng gây mất cân bằng trong hệ sinh thái. Vậy làm thế nào để đảm bảo sự cân bằng trong tự nhiên? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu Bài 42. Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường.”

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu về cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường

  1. Mục tiêu:
  • Nêu được khái niệm cân bằng tự nhiên. Trình bày được các nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và phân tích được một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên.
  • Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ động vật hoang dã, nhất là những loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cần được bảo vệ theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).
  • Trình bày được tác động của con người đối với môi trường qua các thời kì phát triển xã hội; tác động của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên; vai trò của con người trong bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên.
  • Nêu được khái niệm ô nhiễm môi trường. Trình bày được sơ lược về một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường.
  • Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp chủ yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
  1. Nội dung: HS hoạt động nhóm đọc SGK, quan sát hình 42.1 – 42.4, thảo luận thực hiện các nhiệm vụ theo trạm:

- Trạm 1. Tìm hiểu cân bằng tự nhiên: Quan sát ví dụ hình 42.1, đọc SGK, HS thảo luận trả lời câu hỏi 1 Phiếu học tập.

- Trạm 2. Tìm hiểu nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên: Quan sát video và hình 42.2 kết hợp với hiểu biết của bản thân, HS thảo luận trả lời câu hỏi 2, 3, 4 Phiếu học tập.

- Trạm 3. Bảo vệ môi trường: Quan sát video hình 42.3 – 42.4, kết hợp với hiểu biết của bản thân, HS thảo luận trả lời các câu hỏi còn lại trong Phiếu học tập.

  1. Sản phẩm: Khái niệm, thành phần của một hệ sinh thái.
  2. Tổ chức thực hiện

HĐ CỦA GV VÀ HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 4 – 5 HS thảo luận thực hiện nhiệm vụ theo trạm

- Trạm 1. Tìm hiểu cân bằng tự nhiên: Quan sát ví dụ hình 42.1, đọc SGK, HS thảo luận trả lời câu hỏi 1 Phiếu học tập.

- Trạm 2. Tìm hiểu nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên: Quan sát video và hình 42.2 kết hợp với hiểu biết của bản thân, HS thảo luận trả lời câu hỏi 2, 3, 4 Phiếu học tập.

+ Video săn bắt động vật hoang dã: https://www.youtube.com/watch?v=Cs0O0YC8vh0

+ Video nuôi nhốt động vật hoang dã quý hiếm trái phép: https://www.youtube.com/watch?v=65uIOO237do

+ Video thả động vật hoang dã quý hiếm về tự nhiên: https://www.youtube.com/watch?v=Koh8N3WnnPA

- Trạm 3. Bảo vệ môi trường: Quan sát video và hình 42.3 – 42.4, kết hợp với hiểu biết của bản thân, HS thảo luận trả lời các câu hỏi còn lại trong Phiếu học tập.

+ Video tác động của con người qua các thời kì: https://www.youtube.com/watch?v=uw1iRR_K-jM

+ Video kêu gọi bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?v=SuzXHUoFON8

+ Video phong trào bảo vệ môi trường: https://www.youtube.com/watch?v=i75T_4x7D5M

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc sách SGK, quan sát hình, thảo luận trả lời câu hỏi theo thứ tự trạm 1 → trạm 3.

- GV quan sát, hướng dẫn (nếu cần).

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận

PHIẾU HỌC TẬP .

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm, thái độ làm việc của các HS trong nhóm.

- GV tổng quát lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

I. Cân bằng tự nhiên

1. Khái niệm cân bằng tự nhiên

- Cân bằng tự nhiên là trạng thái ổn định tự nhiên của quần thể, quần xã, hệ sinh thái hướng tới sự thích nghi của quần xã với điều kiện sống.

2. Nguyên nhân gây mất cân bằng tự nhiên và một số biện pháp bảo vệ, duy trì cân bằng tự nhiên

- Nguyên nhân:

+ Quá trình tự nhiên: núi lửa, động đất, hạn hán…

+ Hoạt động của con người: tiêu diệt các loài sinh vật, gây ô nhiễm môi trường…

- Để bảo vệ cân bằng tự nhiên, cần bảo vệ và kiểm soát các loài sinh vật, bảo vệ các hệ sinh thái, kiểm soát, giảm thiểu các nguồn chất thải gây ô nhiễm, bảo vệ đa dạng sinh học…

3. Bảo vệ động vật hoang dã

- Việc bảo vệ động vật hoang dã trong tự nhiên là vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa quan trọng vì bảo vệ động vật hoang dã gắn với bảo vệ đa dạng sinh học.

II. Bảo vệ môi trường

1. Tác động của con người đối với môi trường

- Qua các thời kì phát triển xã hội, khai thác tài nguyên bất hợp lí là tác động lớn nhất của con người làm suy thoái môi trường tự nhiên.

- Để bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên, con người cần thực hiện nhiều biện pháp nhằm giảm sức ép lên môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên…

2. Ô nhiễm môi trường

- Ô nhiễm môi trường là hiện tượng khi các tính chất vật lí, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi, gây tác hại tới đời sống con người và các sinh vật khác.

3. Biến đổi khí hậu

- Biến đổi khí hậu là những thay đổi của các yếu tố khí hậu vượt ra khỏi trạng thái trung bình đã được duy trì trong một khoảng thời gian dài, thường là vài thập kỉ hoặc dài hơn.

-Biện pháp: hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch, hạn chế nạn phá rừng, hạn chế sự gia tăng dân số, sử dụng năng lượng mới, ứng dụng công nghệ mới.