Bài tập chương 3 môn Tư tưởng Hồ Chí Minh–Trường Đại học bách khoa – đại học Đà Nẵng.  

BÀI TẬP CHƯƠNG 3
1. Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng chủ nghĩa xã hội theo
mô hình của Liên Xô, đúng hay sai, vì sao?
Trả lời : Sai vì Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng CNXH xuất phát từ
những thực tiễn của đất nước, không theo mô hình của một đất nước
nào, Phong tục tập quán, lịch sử..v.. khác nhau
2. Theo Hồ Chí Minh giặc ngoại xâm, giặc đói, giặc dốt là kẻ
thù nguy hiểm số một của chủ nghĩa xã hội, đúng hay sai, vì sao?
Trả lời: Sai ,chủ nghĩa cá nhân mới là kẻ thù nguy hiểm nhất.
Vì CNCN- căn bệnh “mẹ”, “bệnh gốc”, “kẻ thù hung ác nhất của
CNXH” từ đó “đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm”
HCM vạch rõ” CNCN là một thứ rất gian giảo, xảo quyệt, nó khéo dỗ
dành người ta đi xuống dốc. Nó là một thứ vi trùng rất độc, đẻ ra
hàng trăm thứ bệnh: tham ô, hủ hóa, lãng phí, xa hoa, tham danh
trục lợi, thích đia vị quyền hành, tự cao tự đại, coi thường tập thể,
xem khinh quần chúng, độc đoán, độc quyền, quan liêu, mệnh lệnh,...
3. Tại sao Hồ Chí Minh lại xác định bước đầu của thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam phải lấy nông nghiệp làm
mặt trận hàng đầu?- 3.1 Theo Hồ Chí Minh cơ cấu ngành kinh
tế nào là phù hợp với Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội? Vì sao?
Trả lời: (giáo trình trang 50: Về bước đi cụ thể của thời kỳ quá độ)
Vì chúng ta vừa ra khỏi chiến tranh, “Nếu để dân đói là chính phủ có
lỗi, mọi chính sách của Đảng không thực hiện được”, “Muốn phát
triển công nghiệp, phát triển kinh tế nói chung thì phải lấy phát triển
nông nghiệp làm gốc, làm chính” ; phải ưu tiên phát triển nông
nghiệp còn bởi vì chúng ta có “thiên thời” (khí hậu, đất đai), “nhân
hòa” (lực lượng lao động nông nghiệp).
3.1 Theo Hồ Chí Minh cơ cấu ngành kinh tế nào là phù hợp
với Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội? Vì sao?
Theo Hồ Chí Minh, cơ cấu ngành kinh tế phù hợp với Việt Nam trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là phát triển kinh tế nhiều
thành phần, kết hợp công nghiệp và nông nghiệp, trong đó
kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ đạo. Vì điều này phù hợp với
điều kiện thực tế của Việt Nam – một nước nông nghiệp lạc hậu – và
cho phép huy động mọi nguồn lực để từng bước xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. (chạtGPT)
4. Luận điểm cho rằng chủ nghĩa đế quốc, các thế lực thù
địch là kẻ thù nguy hiểm số một của chủ nghĩa xã hội là của
Hồ Chí Minh, đúng hay sai, vì sao?
Trả lời: Sai ,chủ nghĩa cá nhân mới là kẻ thù nguy hiểm nhất. Vì: giống câu 2
5. Luận điểm cho rằng trong thời kỳ quá đó cần xóa bỏ các
thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa là chủ trương của Hồ
Chí Minh, đúng hay sai, vì sao?
Trả lời Sai vì giáo trình trang 48-49 Về kinh tế
SAI. Chủ trương của HCM là
- Tăng gia sản xuất gắn liền với thực hành tiết kiệm, nâng cao năng
xuất lao động trên cơ sở tiến hành công nghiệp hóa XHCN.
-Xác định cơ cấu kinh tế nông – công nghiệp, coi trọng thương nghiệp.
-Phát triển kinh tế nhiều thành phần
-Thực hiện phân phối theo lao động
6. Hồ Chí Minh đã xác định những bước đi và những biện
pháp nào trong xây dựng thời kỳ quá độ ở Việt Nam? Trong
những biện pháp ấy biện pháp nào được Hồ Chí Minh xem là
quan trọng nhất, vì sao?
Trả lời: giáo trình trang 50-51
Về bước đi cụ thể của thời kỳ quá độ:
- ưu tiên phát triển nông nghiệp
- phát triển tiểu công nghiệp và công nghiệp nhẹ
- phát triển công nghiệp nặng
=>Về biện pháp xây dựng CNXH:
- kết hợp cải tạo với xây dựng, trong đó là xây dựng là chủ yếu và lâu dài
- thực hiện đường lối phát triển kinh tế xã hội hài hòa đảm bảo cho
các thành phần kinh tế, thành phần xã hội đều có điều kiện phát triển
- phương thức chủ yếu để xây dựng CNXH là “ đem tài dân, sức dân,
của dân, làm lợi cho dân: đó là CNXH nhân dân”, không phải là
CNXH Nhà nước”, xây dựng CNXH không thể bằng mệnh lệnh từ trên
xuống Quan trọng: kết hợp cải tạo với xây dựng, trong đó xây dựng
là chủ yếu và lâu dài. Vì đây là nền móng cơ bản để phát triển cái khác
7. Giặc ngoại xâm là kẻ thù nguy hiểm số một của chủ nghĩa
xã hội là quan điểm của Hồ Chí Minh, đúng hay sai, vì sao?
Trả lời : Sai ,chủ nghĩa cá nhân mới là kẻ thù nguy hiểm nhất.
Vì CNCN- căn bệnh “mẹ”, “bệnh gốc”, “kẻ thù hung ác nhất của
CNXH” từ đó “đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm”
8. Phân tích làm rõ những động lực và trở lực trong xây dựng
chủ nghĩa xã hội theo Hồ Chí Minh. Theo anh (chị) trong các
yếu tố đó, yếu tố nào quyết định nhất đến việc xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam, anh (chị) cần làm gì để đóng ghóp
vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
Trả lời: giáo trình trang 44-45 Động lực:
- phát huy sức mạnh cộng đồng, thực hiện đại đoàn kết dân tộc và
có chính sách đúng đắn về giai cấp, dân tộc, tôn giáo....
- phát huy sức mạnh đoàn kết của cộng đồng dân tộc là động lực
chủ yếu để phát triển đất nước. Cần phải:
* thứ nhất, đảm bảo lợi ích của dân, thực hành dân chủ và đặt quyền
lợi của dân lên trên hết
* thứ hai, phát huy tính năng động, sáng tạo của cá nhân người lao động.
- HCM yêu cầu phải coi trọng các giải pháp
1) các giải pháp tác động vào nhu cầu và lợi ích, trước hết là lợi ích
vật chất của người lao dộng
2) các giả pháp kích thích về chính trị, tinh thần ( thi đua, phát huy tinh thần yêu nước)
3) thực hiện công bằng xã hội - Trở lực:
* thứ nhất là chủ nghĩa cá nhân – căn bệnh ‘mẹ”, “bệnh gốc”,”kẻ thù
hung ác nhất của CNXH” từ đó đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm
* thứ 2, “giặc nội xâm”: tham nhũng, lãng phí, quan liêu(bệnh gốc)
* thứ 3 là chia rẽ bè phái mất đoàn kết làm giảm sút uy tín và sức
mạnh của Đảng, của cách mạng
* thứ 4 là chủ quan, bảo thủ, lười biếng không chịu học tập lý luận, học tập cái mới
Để đóng ghóp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay cần:
1. Không ngừng học tập, nâng cao kiến thức chuyên môn để trở
thành người lao động giỏi, có ích cho xã hội.
2. Rèn luyện đạo đức, tư tưởng, bản lĩnh chính trị để tránh sa vào
chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, thực dụng.
3. Phát huy tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân, tích
cực tham gia các hoạt động tập thể, tình nguyện, bảo vệ môi trường,
giữ gìn an ninh – trật tự.
4. Góp phần chống lại các biểu hiện tiêu cực trong xã hội, như tham
nhũng, lười biếng, gian lận, nói không đi đôi với làm...
5. Tuyên truyền, vận động bạn bè cùng hiểu đúng và sống có trách
nhiệm với đất nước trong thời đại hội nhập và chuyển đổi số hiện nay.
9. Nội dung về mặt chính trị trong chủ nghĩa xã hội theo tư
tưởng Hồ Chí Minh là gì?
Trả lời: Xây dựng chế độ chính trị dân chủ, do nhân dân làm chủ, xây
dựng nhà nước của dân do dân vì dân.( giáo trình trang 43 nếu muốn ghi thêm)
10. Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về các nguyên tắc, bước
đi và biện pháp xây dựng thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội?
Trả lời: giáo trình trang 49-50 mục d
11. Hãy lý giải vì sao theo Hồ Chí Minh phải tiến lên xây dựng
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
Trả lời: giáo trình trang 40 (mục b Tính tất yếu ra đời của CNXH)
12. Luận điểm “Chủ nghĩa xã hội là lấy nhà xưởng, xe lửa,
ngân hàng… làm của chung” là nhấn mạnh đặc trưng nào
của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
Trả lời: CNXH là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân tự
xây dựng lấy dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Đó là một CNXH
của dân, do dân, vì dân, là hiện thân đỉnh cao của tiến trình tiến hóa
lịch sử nhân loại. (giáo trình trang 42. Thứ 5...)
13. Nhân tố nào theo Hồ Chí Minh sẽ đảm bảo thành công
trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội?
Trả lời: Giáo trình trang 49 mục những nhân tố đảm bảo thắng lợi ...
+ Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng.
+ Nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước
+ Phát huy tính tích cực chủ động của các tổ chức quần chúng, tổ
chức chính trị xã hội.
+ Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức và tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng XHCN.
14. Tại sao theo Hồ Chí Minh thời kỳ quá độ lại lâu dài, khó khăn?
Trả lời: Xuất phát điểm thấp kém về kinh tế, xã hội và sự phá hoại
của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước. Vì vậy thời kỳ quá độ
phải kéo dài, đầy khó khăn, phức tạp(giáo trình trang 47. Khó khăn cơ bản)
15. Tiêu chí nào để đánh giá nền độc lập hoàn toàn, độc lập
triệt để? Trong các tiêu chí ấy, tiêu chí nào quan trọng nhất. (giáo trình trang 28-29)
- HCM đã nêu lên 2 tiêu chí của độc lập thực sự:
+ Dân tộc đó phải có quyền quyết định trên tất cả các mặt kinh tế,
chính trị, quân sự, ngoại giao, toàn vẹn lãnh thổ. Quan trọng nhất là
độc lập về chính trị.
+ Dân tộc đó phải được bình đẳng với các dân tộc khác. Quốc tế
không thể can thiệp vào công việc nội bộ của một nước nếu không
có đại diện chân chính của nước đó tham gia.
16. Chủ trương xóa bỏ các thành phần kinh tế phi xã hội
chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, là
quan điểm của Hồ Chí Minh, đúng hay sai, vì sao? (Giống câu 5)
17. Có nhận định cho rằng: Cách mạng giải phóng dân tộc
muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng Sản lãnh đạo là luận
điểm sáng tạo của HCM? Đúng hay sai? Vì sao?
- Sai. CMGPDT cần được chủ động, sáng tạo và có khả năng
giành thắng lợi trước CMVS ở các nước Chính quốc mới là luận điểm sáng tạo của HCM
18. Vì sao HCM lại khẳng định CM Tháng Mười là cách
mạng triệt để, cách mạng đến nơi?
Đây là cuộc CM giải phóng toàn bộ tầng lớp, các gc bị áp bức, bị đô
hộ và giá trị cuối cùng là giai cấp công nhân, tầng lớp giai cấp vô
sản lên nắm chính quyền đại diện cho giai cấp công nhân là ĐCS.
19. Hồ Chí Minh đã sử dụng những hình ảnh gì để nói về
sự nguy hiểm của chủ nghĩa thực dân - đế quốc?
Con đĩa, con rắn, ( đã trả lời trong giáo trình trang 38-39)
20. Trong các lực cản xây dựng CNXH lực cản nào nguy hiểm nhất?
chủ nghĩa cá nhân mới là kẻ thù nguy hiểm nhất.
Vì CNCN- căn bệnh “mẹ”, “bệnh gốc”, “kẻ thù hung ác nhất của
CNXH” từ đó “đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm”
21. Quan điểm: “Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân có
nghĩa là loại bỏ lợi ích cá nhân để tập trung cho lợi ích tập
thể” có phải của Hồ Chí Minh không? Tại sao?
- Sai. HCM chú trọng đảm bảo lợi ích cá nhân chính đáng, song phải
chống chủ nghĩa cá nhân. ( giáo trình trang 45)
22. Theo Hồ Chí Minh, các lực cản chủ yếu đối với công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta gồm những nhân tố nào
(chỉ cần nêu tên)?
Thứ nhất là chủ nghĩa cá nhân – căn bệnh ‘mẹ”, “bệnh gốc”, “kẻ thù
hung ác nhất của CNXH” từ đó “đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm”
Thứ 2 “giặc nội xâm”: tham nhũng, lãng phí, quan liêu(bệnh gốc)
Thứ 3 là chia rẽ bè phái mất đoàn kết làm giảm sút uy tín và sức
mạnh của Đảng, của cách mạng
Thứ 4 là tệ chủ quan, bảo thủ, lười biếng không chịu học tập lý luận, học tập cái mới
23. Trình bày những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội
ở Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh ?
Trả lời: Giáo trình trang 41-42
24. Trong vấn đề độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh đã giải quyết
mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp như thế
nào?(giáo trình trang 31-32)
- Cần phải kết hợp hài hòa vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp trên cả
bình diện quốc tế cũng như từng quốc gia.
- Thống nhất lập trường giai cấp với lập trường dân tộc, thống nhất
lợi ích gcấp với lợi ích dtộc
- Với các nước thuộc địa thì cần phải ưu tiên giải phóng dân tộc
trước, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, trước hết, lợi ích giai cấp phải
phục tùng lợi ích dân tộc.
- Chỉ có giải phóng dân tộc mới giải phóng được giai cấp…. là tiền đề giải phóng giai cấp
- Độc lập dân tộc phải gắn với CNXH
- Chủ trương đấu tranh giành độc lập cho dân tộc mình và độc lập
cho các dân tộc khác. Kiên quyết giữ vững độc lập dân tộc mình,
đồng thời tôn trọng độc lập của dân tộc khác.
25. Vì sao Hồ Chí Minh lại đề cao vai trò của chủ nghĩa dân tộc? (giáo trình trang 30-31)
Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn, một
động lực vĩ đại, duy nhất của người Việt Nam, nước Việt Nam". Người
cộng sản cần phải nắm lấy ngọn cờ dân tộc, giương cao ngọn cờ dân
tộc trong cuộc đầu tranh chống áp bức bóc lột thực hiện Chủ nghĩa
cộng sản. “Chủ nghĩa dân tộc chân chính, khác với chủ nghĩa dân tộc
tư sản, nó không xa rời, không đổi lập với chủ nghĩa Mác – Lê Nin mà
"chủ nghĩa dân tộc sẽ biến thành chủ nghĩa Quốc tế vô sản".Ở các
nước thuộc địa, mâu thuẫn giữa dân tộc và đế quốc thực dân là mâu
thuẫn chủ yếu vì vậy chỉ có chủ nghĩa dân tộc mới quy tụ được mọi
giai cấp và tầng lớp xã hội vào một mặt trận chung chống đế quốc
thực dân... Đó là nguồn gốc sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc
26. Trong các động lực xây dựng chủ nghĩa XH động lực nào quan trọng nhất?
- Con người là bao trùm và quyết định nhất (giáo trình trang 44)
27. Hãy cho biết trong tư tưởng Hồ Chí Minh giặc nội xâm
gồm những vấn đề gì?
- tham nhũng, lãng phí, quan liêu(bệnh gốc)
28. Trình bày các nguyên tắc, bước đi và biện pháp xây dựng
CNXH trong thời kỳ quá độ? Trong các biện pháp ấy biện
pháp nào mang tính quyết định thắng lợi.
Trả lời: giáo trình trang 49-50-51
29. Có nhận định cho rằng: Cách mạng giải phóng dân tộc
muốn thắng lợi triệt để phải sử dụng Bạo lực cách mạng
là luận điểm sáng tạo của HCM? Đúng hay sai? Vì sao?
=> Sai. Hồ Chi Minh khẳng định cách mạng ở các nước thuộc địa
không thể thành công triệt để nếu không sử dụng tới bạo lực. Bởi
vì ở đây sự tàn bạo của Chủ nghĩa đế quốc đã đạt tới mức cao
nhất, chúng không từ bỏ một thủ đoạn nào, kể cả việc dìm các
phong trào đấu tranh tay không của nhân dân thuộc địa trong
biển máu. Tư tưởng cách mạng bạo lực của Hồ Chí Minh là bạo
lực cách mạng của quần chúng nhân dân khác với tư tưởng
khủng bố cá nhân, tư tưởng say mê bạo lực vũ trang....
Quan điểm sáng tạo của hồ chí minh cho rằng bạo lực cách
mạng là sức mạnh tổng hợp 2 yếu tố là lực lượng chính trị của
quần chúng và lực lượng vũ trang nhân dân
30. Trong TT Hồ Chí Minh giặc nội xâm gồm những vấn đề nào?
- tham nhũng, lãng phí, quan liêu(bệnh gốc)
Vì sao theo Hồ Chí Minh, đối với các nước kém phát triển như
Việt Nam, công nghiệp hoá là một tất yếu nhưng không nhất
thiết là từ công nghiệp nặng?
- CN hoá là một tất yếu để tạo nên LLSX, cơ sở vật chất kỹ thuật hạ
tầng cho chủ nghĩa xã hội
- Tuy nhiên, đối với nước kém như Việt Nam không nhất thiết từ
công nghiệp nặng, mà nên có sự phù hợp với điều kiện của đất
nước, theo HCM nên phát triển và ưu tiên lĩnh vực nông nghiệp là
mặt trận hàng đầu, vì nó giải quyết được nhiều vấn đề cho đất nước
Theo Hồ Chí Minh, trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
yếu tố đặc trưng nào của nền kinh tế sẽ giúp Việt Nam đi lên
chủ nghĩa xã hội mà không bị chệch hướng sang Chủ nghĩa tư bản?
- Đặc trưng sở hữu công về tư liệu sản xuất (biểu hiện là thành
phần kinh tế Nhà nước) là yếu tố quyết định để nền kinh tế sẽ
giúp Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội mà không bị chệch hướng sang Chủ nghĩa tư bản
Dựa trên việc học tập Tư tưởng Hồ Chí Minh, anh (chị) hãy
nêu ý kiến bản thân về biện pháp tạo động lực cho người
lao động hăng say lao động sản xuất và học tập?
- Tác động đến lợi ích vật chất: chế độ lương, thưởng
- Tác động đến lợi ích tinh thần: chế độ dân chủ, công bằng, phát
huy vai trò của văn hoá, đoàn kết dân tộc, truyền thống yêu nước…
Tại sao chủ nghĩa xã hội theo Hồ Chí Minh là xã hội không
còn áp bức, bóc lột?
- Vì chủ nghĩa xã hội được xây dựng trên chế độ sở hữu công,
không còn áp bức, bóc lột.
Điều kiện nào để kinh tế Việt Nam thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội giữ vững được định hướng xã hội chủ nghĩa mà
không chệch hướng sang tư bản chủ nghĩa?
Duy trì chế độ sở hữu công và thành phần kinh tế nhà nước
Nguyên nhân nào theo Hồ Chí Minh là quan trọng và quyết
định để gây ra những “thứ giặc nội xâm”: tham ô, quan liêu và lãng phí?
Sự suy thoái đạo đức cách mạng do ảnh hưởng của chủ nghĩa cá
nhân, dẫn đến xa rời nhân dân, thiếu kiểm tra giám sát, và thiếu tu
dưỡng đạo đức thường xuyên.
Các nguồn gốc nào dẫn đến sự thành lập Đảng Cộng sản Việt
Nam đầu năm 1930 theo Hồ Chí Minh?
- Chủ nghĩa Mác – Lênin - Phong trào công nhân - Phong trào yêu nước
Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về tính tất yếu đi lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Chủ nghĩa xã hội là một quy luật tất yếu của lịch sử loài người (có luận giải)
Xuất phát chính từ sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản
Từ con đường cách mạng của Việt Nam, bao gồm 2 giai đoạn: độc
lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Sau khi giành được ĐLDT tất yếu
phải đi lên chủ nghĩa xã hội
Từ lý luận cách mạng không ngừng của Chủ nghĩa Mác – Lênin trong
luận giải việc bỏ qua một hoặc một vài chế độ để đi lên chủ nghĩa xã hội.
Từ mối tương quan lực lượng giữa giai cấp tư sản và vô sản trong cách mạng ở Việt Nam.