Trang 1
. TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ BA CỦA TAM GIÁC:
GÓC – CẠNH - GÓC (G.C.G)
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Trường hợp bằng nhau góc – cạnh – góc:
Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và
hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau.
µ
µ
( )
'
' ' ' ' ' g.c.g
'
BB
BC B C ABC A B C
CC
ü
ï
ï
=
ï
ï
ï
= Þ D = D
ý
ï
ï
ï
=
ï
ï
þ
Trường hợp bằng nhau cạnh huyền – góc nhọn của tam giác vuông:
Nếu cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông này bằng
cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông kia thì hai
tam giác vuông đó bằng nhau.
µ
µ
' 90
' ' ' ' '
'
AA
BC B C ABC A B C
BB
ü
ï
ï
= = °
ï
ï
ï
= Þ D = D
ý
ï
ï
ï
=
ï
ï
þ
(cạnh huyền – góc nhọn)
II. BÀI TẬP
Bài 1: Có những tam giác nào bằng nhau trong hình bên ? Vì sao?
Bài 2: Cho tam giác
ABC
, Điểm
D
thuộc cạnh
BC
. Kẻ
( )
//DE AC E ABÎ
, kẻ
( )
/ / .DF AB F ACÎ
Gọi
là trung điểm của
EF
. Chứng minh
I
là trung điểm của
AD
Bài 3: Cho góc
xOy
khác góc bẹt có Ot là tia phân giác. Qua điểm H thuộc tia Ot, kẻ đường
vuông góc với Ot, nó cắt Ox và Oy theo thứ tự A và B
a. Chứng minh
OA OB=
b. Lấy điểm C nằm giữa O và H. Chứng minh
CA CB=
M
N
O
P
Q
A
A'
C
B
C'
B'
A'
C'
B'
A
C
B
Trang 2
c. AC cắt Oy ở D. Trên tia Ox lấy điểm E sao cho
OE OD=
. Chứng minh B, C, E thẳng
hàng.
Bài 4: Cho tam giác
ABC
. Các đường phân giác của các góc ngoài tại B và tại C cắt nhau
ở K. Qua K kẻ đường thẳng vuông góc với AB, cắt đường thẳng AB ở E. Qua K kẻ đường
thẳng vuông góc với AC, cắt đường thẳng AC ở F. Chứng minh rằng
KE KF=
.
Bài 5: Cho
ABC
có
60A 
. Tia phân giác của góc B cắt AC ở D, tia phân giác của góc C
cắt AB ở E và cắt BD ở I. Chứng minh IE = ID.
Bài 6: Cho tam giác
ABC
có
40
o
A
,
AB AC
,
H
là trung điểm của
BC
a) Tính
,ABC
ACB
và chứng minh
AH BC
và
AH
là phân giác
BAC
b) Đường thẳng
đi qua trung điểm của AC và vuông với với
AC
cắt tia
CB
tại
M
.
Tính
·
MAH
.
c) Trên tia đối của tia
AM
lấy điểm
N
sao cho
AN BM
. Chứng minh
AM CN
.
d) Vẽ
CI MN
tại
.Chứng minh
I
là trung điểm
MN
.
e)
AH
cắt đường thẳng
tại
K
. Chứng minh
,,C I K
thẳng hàng .
Hết
Trang 3
HDG
Bài 1:
(g.c. )MPN MQO gD = D
(g.c. )PMO Q MN gD = D
(HS có thể chỉ ra trường hợp c.c.c hoặc c.g.c dựa vào suy ra các cạnh và
góc tương ứng của
MPN MQOD = D
)
Bài 2:
AEF DFE
(g.c.g)
AE DF
AIE DIF
(c.g.c)
AI DI
và
12
II
.
Ta lại có
23
180
o
II
nên
13
180
o
II
, do đó
A
,
I
,
D
thẳng
hàng. Từ đó
là trung điểm của
AD
.
Bài 3:
a)
AHO BHOD = D
( cạnh huyền – góc nhọn)
OA OBÞ=
;
AH HB=
b)
AHC BHCD = D
(c-g-c)
CA CBÞ=
và
·
·
ACH HCB=
c.
( . . )O EC ODC c gcD = D
·
·
ECO OCDÞ=
Ta có
·
·
OCD ACH=
( đối đỉnh)
hay
·
·
·
·
ECO OCD ACH HCB= = =
,,A C D
thẳng hàng nên
·
·
·
180ACH HCB MCD+ + = °
hay
·
·
·
180ECO OCD BCD+ + = °
hay
, ,BEC
thẳng hàng.
Bài 4: Kẻ
KD BC
KBE KBD
(cạnh huyền – góc nhọn)
suy ra
KE KD=
(1)
KCD KCF
(cạnh huyền – góc nhọn)
suy ra
KD KF=
(2)
Từ (1) và (2) suy ra KE = KF
Bài 5: Kẻ IH là tia phân giác
BIC
Ta có:
1
CBD ABD ABC
2

(BD là tia phân giác
ABC
)
2
1
2
3
2
1
I
E
F
B
C
A
D
2
1
2
1
F
K
E
D
C
B
A
x
y
t
E
D
B
A
O
H
C
Trang 4
1
BCE ACE ACB
2

(CE là tia phân giác
ACB
)
Mà
BAC ABC ACB 180
(định lí tổng 3 góc trong
)
ABC ACB 180 BAC 180 60 120
11
CBD BCE ABC ACB .120 60
22
BIC
có:
BIC 180 CBD BCE 180 60 120
1
BIH CIH BIC 60
2
(IH là tia phân giác
BIC
)
BIE 180 BIC 180 120 60
Có:
·
·
60BIE CID= = °
(2 góc đối đỉnh)
Xét
BIE
và
BIH
có:
·
·
·
·
·
·
( )
( )
60
..
BIE BIH
BI chung BIE BIH gc g
EBI HBI ABD CBD
ü
ï
ï
= = °
ï
ï
ï
ï
Þ D = D
ý
ï
ï
ï
==
ï
ï
ï
þ
IE = IH (2 cạnh tương ứng)
Xét
DIC
và
HIC
có:
· ·
·
·
·
·
( )
( )
60
..
DIC HIC
IC chung DIC HIC gc g
ICH ICD BCE ACE
ü
ï
ï
= = °
ï
ï
ï
ï
Þ D = D
ý
ï
ï
ï
==
ï
ï
ï
þ
()
()
ID IH
IE IH cmt
ü
ï
Þ=
ï
ý
ï
=
ï
þ
2 c¹nh t ¬ng øng
Mµ
ID = IE (đpcm)
Bài 6:
a)
AHB AHCD = D
(c.c.c)
·
·
ABH ACHÞ=
·
·
180 40
70
2
ABC ACB
° - °
= = = = °
·
·
AHB AHCÞ=
;
·
·
180AHB AHC+ = °
·
·
90AHB AHCÞ = = °
hay
AH BC
·
·
HAB HACÞ=
nên
AH
là phân giác
BAC
hay
·
20HAC =°
b) Gọi
P
là trung điểm của AC.
MPC MPAD = D
(c.g.c)
·
·
·
70MAP ACM ACBÞ = = = °
Ta có:
·
·
·
70 20 50MAH MAC HAC= - = ° - ° = °
c) có
·
·
90 ; 70MPC MCP= ° = °
·
20PMCÞ = °
·
40CAMÞ = °
60°
D
C
A
I
H
E
B
K
I
N
M
P
A
H
B
C
Trang 5
ANC BMAD = D
(c.g.c)
NC MAÞ=
và
·
·
40ANC BMA= = °
d)
MPC MPAD = D
(c.g.c)
MC MAÞ=
mà
NC MA=
(cmt) nên
MC NC=
CIM CIND = D
(cạnh huyền – góc nhọn)
IM INÞ=
d) Hs có thể sử dụng cách cộng góc:
·
·
·
70 70 40 180IKM MKH HKC+ + = ° + ° + ° = °
từ đó suy ra
,,C I K
thẳng hàng.

Preview text:

. TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ BA CỦA TAM GIÁC:
GÓC – CẠNH - GÓC (G.C.G)
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Trường hợp bằng nhau góc – cạnh – góc: A
Nếu một cạnh và hai góc kề của tam giác này bằng một cạnh và
hai góc kề của tam giác kia thì hai tam giác đó bằng nhau. C B µ ¶ üï A' B = B ' ïïïï
BC = B 'C 'ý Þ DA BC = DA ' B 'C ' (g. c. g) ï µ ¶ ï C C ' ï = ïïþ C' B'
Trường hợp bằng nhau cạnh huyền – góc nhọn của tam giác vuông:
Nếu cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông này bằng
cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông kia thì hai B B'
tam giác vuông đó bằng nhau. µ ¶ üï A = A ' = 90 ï °ïïï
BC = B 'C ' ý Þ DA BC = DA ' B 'C ' ï
(cạnh huyền – góc nhọn) µ ¶ ï B B ' ï = ï A C A' C' ïþ II. BÀI TẬP
Bài 1: Có những tam giác nào bằng nhau trong hình bên ? Vì sao? M P Q N O
Bài 2: Cho tam giác ABC , Điểm D thuộc cạnh BC . Kẻ DE / / AC(E Î AB), kẻ
DF / / AB(F Î AC). Gọi I là trung điểm của EF . Chứng minh I là trung điểm của AD
Bài 3: Cho góc xOy khác góc bẹt có Ot là tia phân giác. Qua điểm H thuộc tia Ot, kẻ đường
vuông góc với Ot, nó cắt Ox và Oy theo thứ tự A và B
a. Chứng minh OA = OB
b. Lấy điểm C nằm giữa O và H. Chứng minh CA = CB Trang 1
c. AC cắt Oy ở D. Trên tia Ox lấy điểm E sao cho OE = OD . Chứng minh B, C, E thẳng hàng.
Bài 4: Cho tam giác A B C . Các đường phân giác của các góc ngoài tại B và tại C cắt nhau
ở K. Qua K kẻ đường thẳng vuông góc với AB, cắt đường thẳng AB ở E. Qua K kẻ đường
thẳng vuông góc với AC, cắt đường thẳng AC ở F. Chứng minh rằng K E = K F . Bài 5: Cho ABC
có A  60 . Tia phân giác của góc B cắt AC ở D, tia phân giác của góc C
cắt AB ở E và cắt BD ở I. Chứng minh IE = ID.
Bài 6: Cho tam giác ABC có 40o A
, AB AC , H là trung điểm của BC
a) Tính ABC, ACB và chứng minh AH BC và AH là phân giác BAC
b) Đường thẳng d đi qua trung điểm của AC và vuông với với AC cắt tia CB tại M . · Tính MA H .
c) Trên tia đối của tia AM lấy điểm N sao cho AN BM . Chứng minh AM CN .
d) Vẽ CI MN tại I .Chứng minh I là trung điểm MN .
e) AH cắt đường thẳng d tại K . Chứng minh C, I , K thẳng hàng . Hết Trang 2 HDG
Bài 1: DMPN = DMQO (g. c.g)
DPMO = DQMN (g. c.g) (HS có thể chỉ ra trường hợp c.c.c hoặc c.g.c dựa vào suy ra các cạnh và
góc tương ứng của DMPN = DMQO ) A Bài 2: AEF   DF
E (g.c.g)  AE DF E 2 1 I AIE   DIF
(c.g.c)  AI DI và I I . 1 1 2 3 2 F 2 Ta lại có   180o I I nên   180o I I
, do đó A , I , D thẳng 2 3 1 3
hàng. Từ đó I là trung điểm của AD . B C D Bài 3: x
a) D A HO = D BHO ( cạnh huyền – góc nhọn) A
Þ OA = OB ; A H = HB · · t
b) D A HC = D BHC (c-g-c) Þ CA = CB và A CH = HCB H E · ·
c. DOEC = DODC (c. .
g c) Þ ECO = OCD C · · y
Ta có OCD = A CH ( đối đỉnh) O D B · · · ·
hay ECO = OCD = A CH = HCB · · ·
A,C , D thẳng hàng nên A CH + HCB + MCD = 180° · · ·
hay ECO + OCD + BCD = 180° hay E,C , B thẳng hàng.
Bài 4: Kẻ KD BC A
KBE  KBD (cạnh huyền – góc nhọn) D
suy ra KE = KD (1) C B 2 1 1 2 F KCD K
CF (cạnh huyền – góc nhọn) E
suy ra K D = K F (2) K
Từ (1) và (2) suy ra KE = KF
Bài 5: Kẻ IH là tia phân giác BIC 1
Ta có: CBD  ABD  ABC (BD là tia phân giác ABC ) 2 Trang 3 1
BCE  ACE  ACB (CE là tia phân giác ACB ) 2
Mà BAC  ABC  ACB  180 (định lí tổng 3 góc trong  )
 ABC  ACB 180  BAC 180  60 120 1       1 B CBD BCE ABC ACB  .120  60 2 2 B
 IC có: BIC 180  CBD BCE 18060 120 H E 1
 BIH  CIH  BIC  60 (IH là tia phân giác BIC ) I 2
BIE  180  BIC  180 120  60 60° · · A C D
Có: BIE = CID = 60° (2 góc đối đỉnh) Xét BIE và BIH có: · · üï B IE B IH 60 ï = = ° ïïï B I chung
ý Þ DBIE = DBIH ( . g c.g) ï · · · · ï EB I
HB I (A BD CBD)ï = = ïïïþ
 IE = IH (2 cạnh tương ứng) Xét D  IC và H  ICcó: · · üï DIC HIC 60 ï = = ° ïïï IC chung
ý Þ DDIC = DHIC ( . g c.g) ï · · · · ï ICH ICD (BCE A CE )ï = = ïïïþ
Þ ID = IH (2 c¹nh t­ ¬ng øn )ü g ïïý ID = IE (đpcm)
MµI E = IH (cmt ) ïïþ Bài 6: · · · · 180° - 40°
a) D A HB = D A HC (c.c.c) Þ A BH = A CH = A BC = A CB = = 70° 2 · · · · · ·
Þ A HB = A HC ; A HB + A HC = 180° Þ A HB = A HC = 90°
hay AH BC · · ·
Þ HA B = HA C nên AH là phân giác BAC hay HAC = 20°
b) Gọi P là trung điểm của AC. N · · ·
D MPC = D MPA (c.g.c) Þ MA P = A CM = A CB = 70° · · ·
Ta có: MA H = MA C - HA C = 70° - 20° = 50° A · · · c) có MPC = 90 ;
° MCP = 70° Þ PMC = 20° I · Þ CA M = 40° P K Trang 4 B C H M · ·
D A NC = D B MA (c.g.c) Þ NC = MA và A NC = BMA = 40°
d) D MPC = D MPA (c.g.c) Þ MC = MA mà NC = MA (cmt) nên MC = NC
D CIM = D CIN (cạnh huyền – góc nhọn) Þ IM = IN
d) Hs có thể sử dụng cách cộng góc: · · ·
IKM + MKH + HKC = 70° + 70° + 40° = 180° từ đó suy ra C , I , K thẳng hàng. Trang 5