[DOCUMENT TITLE]
[DOCUMENT TITLE]
[Document subtle][Document subtle]
QUYẾT CHIẾT TỰ
QUYẾT CHIẾT TỰ
CHỮ HÁNCHỮ HÁN
Facebook.com/vuihocchuhanFacebook.com/vuihocchuhan
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
LỜI MỞ ĐẦULỜI MỞ ĐẦU
Xuất phát từ nhu cầu Xuất phát từ nhu cầu học tiếng Hán tiếng Nhật học tiếng Hán tiếng Nhật chiều hướng gia tăngchiều hướng gia tăng
trong những năm gần đây, cùng với trong những năm gần đây, cùng với việc ghi nhận và phân tích việc ghi nhận phân tích những khónhững khó
khăn mà người học gặp phải với chữ Hán, chúng tôi cho xuất bản cuốn “ khăn mà người học gặp phải với chữ Hán, chúng tôi cho xuất bản cuốn “
QUYẾT CHIẾT TỰ CHỮ HÁN”. Cuốn sách được viết nhằm giúp các bạnQUYẾT CHIẾT TỰ CHỮ HÁN”. Cuốn sách được viết nhằm giúp các bạn
hiểu rõ nguồn gốc thực sự của từng chữ Hán qua đó thấy được nội hàm hiểu rõ nguồn gốc thực sự của từng chữ Hán qua đó thấy được nội hàm
triết lý nhân sinh sâu sắc của văn hóa, con người Trung Quốc.triết lý nhân sinh sâu sắc của văn hóa, con người Trung Quốc.
Chữ Hán là một loại văn tự tượng hình có một không hai trên thế giới, nộiChữ Hán là một loại văn tự tượng hình có một không hai trên thế giới, nội
hàm văn hóa ẩn chứa trong nó rất sâu sắc. Từ việc phân tích cấu tạo và quáhàm văn hóa ẩn chứa trong nó rất sâu sắc. Từ việc phân tích cấu tạo và quá
trình phát triển của chữ Hán, chúng ta thể hiểu được thế giới quan, nhântrình phát triển của chữ Hán, chúng ta có thể hiểu được thế giới quan, nhân
sinh quan cũng như đặc điểm nhận thức, phương thức tư duy của con ngườisinh quan cũng như đặc điểm nhận thức, phương thức tư duy của con người
Trung Quốc. Điều đó có ý nghĩa thiết thực đối với việc dạy và học tiếngTrung Quốc. Điều đó có ý nghĩa thiết thực đối với việc dạy và học tiếng
Hán nói riêng và nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa Hán nói chung. Từ khiHán nói riêng và nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa Hán nói chung. Từ khi
cuốncuốn thuyết văn giải tựthuyết văn giải tựcủa Hứa Thuận ra đời đến nay, ngày càng có nhiềucủa Hứa Thuận ra đời đến nay, ngày càng có nhiều
công trình nghiên cứu chHán p công trình nghiên cứu chHán p phần khẳng định tính chất cũng nhưphần khẳng định tính chất cũng như
chân giá trị của loại văn tự độc đáo, có lịch sử lâu đời này.chân giá trị của loại văn tự độc đáo, có lịch sử lâu đời này.
Dạy học tiếng Hán Dạy học tiếng Hán phải quan tâm đúng mức đến việc phải quan tâm đúng mức đến việc giáo dưỡng quagiáo dưỡng qua
mỗi bài học, nhất là dạy chữ hán. Nếu không đi sâu tìm hiểu ý nghĩa vănmỗi bài học, nhất là dạy chữ hán. Nếu không đi sâu tìm hiểu ý nghĩa văn
hóa chữ Hán sẽ khó ghi nhớ chữ và nhớ không có căn cứ, việc học sẽ hóa chữ Hán sẽ khó ghi nhớ chữ và nhớ không có căn cứ, việc học sẽ trởtrở
nên đơn điệu nếu không có sự liên hệ giữa chữ và nghĩa trong tiếng Hán.nên đơn điệu nếu không có sự liên hệ giữa chữ và nghĩa trong tiếng Hán.
Nét chữ là nết người, học chữ đNét chữ là nết người, học chữ đbiết nghĩa, biết đối nhân xử tể biết nghĩa, biết đối nhân xử thế và điềuhế và điều
chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với các quan hệ xã hội vô cùng phứcchỉnh hành vi của mình cho phù hợp với các quan hệ xã hội vô cùng phức
tạp và đa dạng.tạp và đa dạng.
11
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CHỮ HÁNQUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CHỮ HÁN
Sự phát triển của chữ Hán là một quá trình biến đổi lâu dài từ chữ Giáp CtSự phát triển của chữ Hán là một quá trình biến đổi lâu dài từ chữ Giáp Ct
đến chữ Hán mà ngày nay chúng ta đang sử dụng. Việc tìm hiểu về quáđến chữ Hán mà ngày nay chúng ta đang sử dụng. Việc tìm hiểu về quá
trình phát triển của chữ hán là trình phát triển của chữ hán là việc rất quan trọng gần như việc rất quan trọng gần như bắt buộc đốibắt buộc đối
với người học chữ Hán với người học chữ Hán muốn tìm hiểu nghiên cứu có muốn m hiểu và nghiên cứu có hthống, giúphệ thống, giúp
chúng ta hiểu đúng và ghi nhớ một cách căn cứ về Hán tự. Quá trìnhchúng ta hiểu đúng và ghi nhớ một cách căn cứ về Hán tự. Quá trình
biến đổi này có thể tóm tbiến đổi này có thể tóm tắt như sau:ắt như sau:
** Chữ Giáp CốtChữ Giáp Cốt
: Xuất hiện ở : Xuất hiện thời nhà ân (1600-1020 TCN). thời nhà ân (1600-1020 TCN).
loại chữ viết trên mai rùa hoặc xương thú vật. Chữ dạng này vẽ lại giốngloại chữ viết trên mai rùa hoặc xương thú vật. Chữ dạng này vẽ lại giống
như những gì con người quan sát được.như những gì con người quan sát được.
** Kim vănKim văn
: Đời nhà Chu (1021 - 256 TCN). Là loại chữ được viết: Đời nhà Chu (1021 - 256 TCN). Là loại chữ được viết
trên đồ đồng như chuông, đỉnh.trên đồ đồng như chuông, đỉnh.
** Triện vănTriện văn
: Thời Chiến Quốc (403-221 tr. CN) : Thời Chiến Quốc (403-221 tr. CN) thời nhà Tầnthời nhà Tần
(221-206 tr. CN). Được chia thành Đại T(221-206 tr. CN). Được chia thành Đại Triện Tiểu Triện. Được phátriện và Tiểu Triện. Được phát
triển từ kim văn, được dùng để khắc con dấu.triển từ kim văn, được dùng để khắc con dấu.
** Lệ thưLệ thư
: Phát triển trong thời kỳ với : Phát triển trong thời kỳ với triện thư, các chữ được giảntriện thư, các chữ được giản
thể về nét viết gần giống như khải thư.thể về nét viết gần giống như khải thư.
** Khải thưKhải thư
:(Tiền Hán 206 tr. CN – 8 sau CN, Hậu Hán 25-220):(Tiền Hán 206 tr. CN – 8 sau CN, Hậu Hán 25-220)
được chia thành Hành thư và Thảo thư. Khải thư là loại chữ có kết cấu chặtđược chia thành Hành thư và Thảo thư. Khải thư là loại chữ có kết cấu chặt
chẽ, chữ được viết vào một ô vuông.chẽ, chữ được viết vào một ô vuông.
Một số dụ Một số dụ về quá trình phát triển của chữ hán :về quá trình phát triển của chữ hán :
22
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
Quá trình biến đổi của chữ Quá trình biến đổi của chữ NGƯNGƯ
(con cá)(con cá)
Quá trình biến đổi của chữ TỬQuá trình biến đổi của chữ TỬ (con, cái)(con, cái)
33
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
CÁC PHÉP CẤU TẠO CỦA CHỮ CÁC PHÉP CẤU TẠO CỦA CHỮ HÁNHÁN
(LỤC THƯ)(LỤC THƯ)
Cũng như các chữ viết khác trên thế giới, Cũng như các chữ viết khác trên thế giới, chữ Hán được hình thành từ các nétchữ Hán được hình thành từ các nét
vẽ miêu tả các sự vật vẽ miêu tả các sự vật hiện tượng xung quanh con người. Nhưng khác ở đây làhiện tượng xung quanh con người. Nhưng khác ở đây là
chữ Hán đã chọn một cách phát triển không giống các chữ chữ Hán đã chọn một cách phát triển không giống các chữ viết khác trên thếviết khác trên thế
giới. Với các chữ viết khác trên thế giới, giới. Với các chữ viết khác trên thế giới, khi xã hội phát triển, con người đãkhi xã hội phát triển, con người đã
đơn giản các nét vẽ và dùng các đơn giản các nét vẽ và dùng các nét đó để thể hiện cho một âm nét đó để thể hiện cho một âm tiết nào đótiết nào đó
trong tiếng nói của các dân tộc đó. Còn trong tiếng nói của các dân tộc đó. Còn với chữ Hán, nó vẫn giữ lại ý nghĩavới chữ Hán, nó vẫn giữ lại ý nghĩa
tượng hình ban đầu của chữ.Và dùng các phép tạo chữ khác tượng hình ban đầu của chữ.Và dùng các phép tạo chữ khác để tạo nên cácđể tạo nên các
chữ có ý nghĩa trừu tượng . Chínhthế, chữ có ý nghĩa trừu tượng . Chínhthế, chữ tượng hình mặc dù chiếm mộtchữ tượng hình mặc dù chiếm một
phần không lớn trong chữ Hán, nhưng phần không lớn trong chữ Hán, nhưng lại có tầm quan trọng rất lớn trong hệlại có tầm quan trọng rất lớn trong hệ
thống chữ Hán.thống chữ Hán.
Chữ Hán được hình thành theo các cách chính:Chữ Hán được hình thành theo các cách chính:
Chữ Tượng HìnhChữ Tượng Hình((
象形文字象形文字
): "Tượng hình" có nghĩa là căn cứ trên hình): "Tượng hình" có nghĩa là căn cứ trên hình
tượng của sự vật mà nh thành chữ viết. Các tượng của sự vật mà nh thành chữ viết. Các chữ này rất dễ nhận biết và đơnchữ này rất dễ nhận biết và đơn
giản.giản.
Chữ Chỉ SựChữ Chỉ Sự((
指事文字指事文字
) hay chữ Biểu Ý () hay chữ Biểu Ý (
表意文字表意文字
): Cùng với sự phát triển): Cùng với sự phát triển
của con người, chữ Hán đã được phát triển lên mcủa con người, chữ Hán đã được phát triển lên một bước cao hơn để đáp ứngột bước cao hơn để đáp ng
đủ nhu cầu diễn tả những sự việc đó là đủ nhu cầu diễn tả những sự việc đó là chữ Chỉ Sự. Ví dụ, để tạo chữ Chỉ Sự. Ví dụ, để tạo nên chữ Bảnnên chữ Bản
((
), diễn), diễn
đạt nghĩa "gốc rễ của cây" (đạt nghĩa "gốc rễ của cây" (
), thì người ta dùng chữ Mộc (), thì người ta dùng chữ Mộc (
) và thêm gạch) và thêm gạch
ngang diễn tả ý nghĩa "ở đây là gốc rngang diễn tả ý nghĩa "ở đây là gốc rễ" và chữ Bản (ễ" và chữ Bản (
) được hình thành. Chữ) được hình thành. Chữ
Thượng (Thượng (
), chữ Hạ (), chữ Hạ (
) và chữ Thiên () và chữ Thiên (
) cũng là những chữ Chỉ Sự được) cũng là những chữ Chỉ Sự được
hình thành theo cách tương tự. "Chỉ Sự" có nghĩa là chỉ hình thành theo cách tương tự. "Chỉ Sự" có nghĩa là chỉ định một sự vật vàđịnh một sự vật và
biểu diễn bằng chữ.biểu diễn bằng chữ.
44
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
Chữ Hội ÝChữ Hội Ý(Hội Ý Văn Tự(Hội Ý Văn Tự 意文會意文字): Để tăng thêm chữ Hán, cho ): Để tăng thêm chữ Hán, cho đến nayđến nay
người ta có nhiều phương pháp tạo nhiều chữ mới có ý người ta có nhiều phương pháp tạo nhiều chữ mới có ý nghĩa mới. Ví dụ, chnghĩa mới. Ví dụ, ch
Lâm (Lâm (, rừng nơi có nhiều cây) có hai , rừng nơi có nhiều cây) hai chữ Mộc (chữ Mộc () xếp hàng đứng cạnh) xếp hàng đứng cạnh
nhau được tạo bằng cách ghép hai chữ Mộc nhau được tạo bằng cách ghép hai chữ Mộc với nhau (Rừng thì có nhiềuvới nhau (Rừng thì có nhiều
cây!!). Chữ Sâm (cây!!). Chữ Sâm (
,rừng rậm nơi có rất nhiều cây) được ,rừng rậm nơi có rất nhiều cây) được tạo thành bằng cáchtạo thành bằng cách
ghép ba chữ Mộc. Còn chữ Minh ghép ba chữ Mộc. Còn chữ Minh ((
, kêu, hót) được hình thành bằng cách, kêu, hót) được hình thành bằng cách
ghép chữ Điểu (ghép chữ Điểu (
, con chim) bên cạnh chữ Khẩu (, con chim) bên cạnh chữ Khẩu (
, mồm); chữ Thủ (, mồm); chữ Thủ (
,,
cầm, nắm) được hình thành bằng cách chcầm, nắm) được hình thành bằng cách chNhĩ (Nhĩ (
, tai) của động vật với tay, tai) của động vật với tay
(chữ Thủ(chữ Thủ , chữ Hựu, chữ Hựu ). Những chữ được tạo thành theo phương pháp ghép). Những chữ được tạo thành theo phương pháp ghép
như trên gọi là chữ Hội Ý (như trên gọi là chữ Hội Ý (
會意文字會意文字
). "Hội Ý" có nghĩa là ghép ý nghĩa với). "Hội Ý" có nghĩa là ghép ý nghĩa với
nhau.nhau.
Chữ Hình ThanhChữ Hình Thanh((形聲文字形聲文字): Cùng với những chữ Tượng Hình, Chỉ Sự ): Cùng với những chữ Tượng Hình, Chỉ Sự và
Hội Ý, nhiều phương pháp tạo nên chữ Hội Ý, nhiều phương pháp tạo nên chữ Hán, nhưng có thể nói là đa số cáHán, nhưng có thể nói là đa số cc
chữ Hán được hình thành bằng phương pháp hình thanh, gọi là chữ Hìnhchữ Hán được hình thành bằng phương pháp hình thanh, gọi là chữ Hình
Thanh (Thanh (形聲文字形聲文字). Chữ Hình Thanh chiếm phần lớn trong toàn bộ chữ Hán.). Chữ Hình Thanh chiếm phần lớn trong toàn bộ chữ Hán.
Chữ Hình Thanh là những chữ bao gồm hai phần: phần hình (Chữ Hình Thanh là những chữ bao gồm hai phần: phần hình (
) là phần biểu) là phần biểu
diễn ý nghĩa chính mà đã được dùng từ lâu diễn ý nghĩa chính mà đã được dùng từ lâu đời, và phần thanh (đời, và phần thanh () là phần) là phần
biểu diễn cách phát âm chính xác của từ đó. Ví dụ, chữ Khẩu (biểu diễn cách phát âm chính xác của từ đó. Ví dụ, chữ Khẩu (
) có hình) có hình
biểu diễn việc ăn hoặc nói, và chữ Vị (biểu diễn việc ăn hoặc nói, và chữ Vị (
) có cách phát âm giống chữ vị) có cách phát âm giống chữ vị
(trong khẩu vị) khi ghép hai chữ với nhau tạo nên chữ Vị (trong khẩu vị) khi ghép hai chữ với nhau tạo nên chữ Vị ((
) của khẩu vị. Bộ) của khẩu vị. Bộ
Thủy (Thủy (
) biểu diễn nghĩa dòng sông hoặc dòng nước chảy, khi ghép cùng với) biểu diễn nghĩa dòng sông hoặc dòng nước chảy, khi ghép cùng với
chữ Thanh (chữ Thanh (, màu xanh) tạo thành chữ Thanh (, màu xanh) tạo thành chữ Thanh ()nghĩa là "trong suốt") có nghĩa là "trong suốt"
hoặc "trong xanh".hoặc "trong xanh".
Chữ Chuyển ChúChữ Chuyển Chú((
轉注文字轉注文字
): Các chữ Hán được hình thành bằng bốn): Các chữ Hán được hình thành bằng bốn
phương pháp kể trên, nhưng còn có nhữnphương pháp kể trên, nhưng còn có những chữ có thêm những ý nghĩa khácg chữ có thêm những ý nghĩa khác
biệt, và được sử dụng trong những nbiệt, và được sử dụng trong những nghĩa hoàn toàn khác biệt đó. Ví dụ, chữghĩa hoàn toàn khác biệt đó. Ví dụ, chữ
Dược (Dược (
), nguồn gốc là từ chữ Nhạc (), nguồn gốc là từ chữ Nhạc (
), âm nhạc làm cho ), âm nhạc làm cho lòng ngườilòng người
cảm thấy sung sướng phấn khởi nên chữ Nhạc (cảm thấy sung sướng phấn khởi nên chữ Nhạc (
) cũng có âm là Lạc nghĩa) cũng có âm là Lạc nghĩa
là vui vẻ. Chữ Dược (là vui vẻ. Chữ Dược (
) được tạo thành bằng cách ghép thêm bộ Thảo ) được tạo thành bằng cách ghép thêm bộ Thảo (có(có
55
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
nghĩa là cây cỏ) vào chữ Lạc (nghĩa là cây cỏ) vào chữ Lạc (). Chữ được hình thành theo phương pháp). Chữ được hình thành theo phương pháp
này được gọi là chữ Chuyển Chú (này được gọi là chữ Chuyển Chú (
轉注文字轉注文字
).).
Chữ Giả TáChữ Giả Tá((假借文字假借文字): Những chữ được hình ): Những chữ được hình thành theo phương phápthành theo phương pháp
bằng cách mượn chữ có cùng cách phát âm được gọi là chữ Giả Tá (bằng cách mượn chữ có cùng cách phát âm được gọi là chữ Giả Tá (假借文假借文
).).
Ở trên giải thích về bốn cách tạo chtrên giải thích về bốn cách tạo chữ và hai cách sử dụng chữ Hán. Bốn cáchvà hai cách sử dụng chữ Hán. Bốn cách
tạo chữ và hai cách sử dụng được gọi chung là tạo chữ và hai cách sử dụng được gọi chung là Lục Thư (Lục Thư (六書六書). Thực tế còn). Thực tế còn
có một dạng chữ được gọi làcó một dạng chữ được gọi là hình thanh kiêm hội ý,hình thanh kiêm hội ý,dạng chữ này ng chiếmdạng chữ này cũng chiếm
một lượng lớn trong toàn bộ chữ hán.một lượng lớn trong toàn bộ chữ hán.
Một vài thống kê và mẹo nhỏ giúp ích cho người học chữ hánMột vài thống kê và mẹo nhỏ giúp ích cho người học chữ hán::
* Lượng chữ hán thống kê được rất lớn (khoảng 100.000 chữ)* Lượng chữ hán thống kê được rất lớn (khoảng 100.000 chữ)
* Lượng chữ hán thường hay được dùng (khoảng 3000 – 5000 chữ)* Lượng chữ hán thường hay được dùng (khoảng 3000 – 5000 chữ)
* Chữ tượng hình + chữ chỉ sự: chiếm * Chữ tượng hình + chữ chỉ sự: chiếm khoảng 5 %khoảng 5 %
* Chữ hội ý: chiếm khoảng 20 %* Chữ hội ý: chiếm khoảng 20 %
* Chữ hình thanh : chiếm khoảng 65 %* Chữ hình thanh : chiếm khoảng 65 %
* Chữ hình thanh kiêm hội ý: chiếm khoảng 10 %* Chữ hình thanh kiêm hội ý: chiếm khoảng 10 %
* Hai dạng chuyển chú và giả tá r* Hai dạng chuyển chú và giả tá rất ít gặp trong thực tếất ít gặp trong thực tế
* 214 bộ thủ chữ hán chủ yếu * 214 bộ thủ chữ hán chủ yếu dạng chữ tượng hình (một số ít ở dạng hội ý,dạng chữ tượng hình (một số ít ở dạng hội ý,
hình thanhchỉ sự).hình thanhchỉ sự).
* 80% chữ hình thanh có kết cấu trái phải. * 80% chữ hình thanh có kết cấu trái phải. Trong đó, bộ phận biểu âm thườngTrong đó, bộ phận biểu âm thường
nằm bên trái và là chữ nằm bên trái và là chữ hội ý trong khi bộ phận biểu nghĩa bên phải thường làhội ý trong khi bộ phận biểu nghĩa bên phải thường
chữ tượng hình (điều này cho thấy tầm quan trọng của việc học chữ tượng hình (điều này cho thấy tầm quan trọng của việc học chữ hội ý).chữ hội ý).
66
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
Một số lưu ý Một số lưu ý quan trọng để sdụng tài liệu này quan trọng để sử dụng tài liệu này với hiệu quả cao nhất :với hiệu qucao nhất :
Sách đi sâu phân tích hơn 500 chữ Hán, đây là những chữ thường gặp nhấtSách đi sâu phân tích hơn 500 chữ Hán, đây là những chữ thường gặp nhất
trong thực tế sử dụng. Trong giới hạn 500 chữ này, chúng tôi tập trung phântrong thực tế sử dụng. Trong giới hạn 500 chữ này, chúng tôi tập trung phân
tích các chữ ở dạng hội ý và hình thanh kiêm hội ý. Như đã trình bày ở mụctích các chữ ở dạng hội ý và hình thanh kiêm hội ý. Như đã trình bày ở mục
trước (lục thư), tuy chữ hội trước (lục thư), tuy chữ hội ý chiếm một phần không lớn trong từ ý chiếm một phần không lớn trong từ điển chữđiển chữ
hán nhưng việc phân tích tìm hán nhưng việc phân tích tìm hiểu chúng vai trò rất quan hiểu chúng vai trò rất quan trọng trongtrọng trong
việc phát triển vốn chữ hán việc phát triển vốn chữ hán của người học. Chữ hình của người học. Chữ hình thanh tuy chiếm sthanh tuy chiếm s
lượng lớn nhưng nhìn chung là một chữ có quy tắc và có thể tự học và phânlượng lớn nhưng nhìn chung là một chữ có quy tắc và có thể tự học và phân
tích được nếu đã có vốn chữ hội ý tương đối (xem lại phần thống kê).tích được nếu đã có vốn chữ hội ý tương đối (xem lại phần thống kê).
Tài liệu cũng dành khoảng 60 trang để phân tích các bộ thủ, đây là cácTài liệu cũng dành khoảng 60 trang để phân tích các bộ thủ, đây là các
thành phần nhỏ nhất cấu thành nên chhán phức tạp. các bộ thủ được chọnthành phần nhỏ nhất cấu thành nên chữ hán phức tạp. các bộ thủ được chọn
để phân tích là những bộ thủ thường xuyên được sử dụng trong cấu tạo chữđể phân tích là những bộ thủ thường xuyên được sử dụng trong cấu tạo chữ
hán. Việc tìm hiểu nguồn gốc hán. Việc tìm hiểu nguồn gốc cũng như quá trình biến đổi của cũng như quá trình biến đổi của các bộ thủcác bộ thủ
này sẽ là tiền đề để các bạn hiểu được ý nghĩa của các chữ này sẽ là tiền đề để các bạn hiểu được ý nghĩa của các chữ hội ý và hìnhhội ý và hình
thanh sau này.thanh sau này.
Để bước đầu làm quen Để bước đầu làm quen với chhình thanh, chúng tôi cũng với chữ hình thanh, chúng tôi cũng phân tích một sốphân tích một s
chữ ở dạng này. Với đặc điểm là chữ có quy tắc cũng như có công thức cụchữ dạng này. Với đặc điểm là chữ có quy tắc cũng như có công thức cụ
thể, học chhình thanh thể, học chhình thanh phương pháp phát triển vốn chữ hán phương pháp phát triển vốn chữ hán một cáchmột cách
nhanh chóng hiệu quả nhất.nhanh chóng và hiệu quả nhất.
77
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
MỤC LỤCMỤC LỤC
Tra theo âm đầu Hán ViệtTra theo âm đầu Hán Việt
A ………………………………………………………………………... 09A ………………………………………………………………………... 09
 ……………………………………………………………………....... 13 ……………………………………………………………………....... 13
B ……………………………………………………………………........18B ……………………………………………………………………........18
C ………………………………………………………………………… 43C ………………………………………………………………………… 43
D ………………………………………………………………………… 92D ………………………………………………………………………… 92
Đ …………………………………………………………………….. 112Đ ……………………………………………………………………….. 112
G………………………………………………………………………... 139G………………………………………………………………………... 139
H …………………………………………………………………….. 153H ……………………………………………………………………….. 153
K …………………………………………………………………….. 201K ……………………………………………………………………….. 201
L ………………………………………………………………………... 224L ………………………………………………………………………... 224
M ……………………………………………………………………….. 243M ……………………………………………………………………….. 243
N ……………………N ……………………………………………………………………………………………………………….. 267………….. 267
P ………………………………………………………………………... 318P ………………………………………………………………………... 318
Q …………………………………………………………………….. 352Q ……………………………………………………………………….. 352
S ………………………………………………………………………... 361S ………………………………………………………………………... 361
T ………………………………………………………………………... 377T ………………………………………………………………………... 377
V………………………………………………………………………... 516V………………………………………………………………………... 516
X………………………………………………………………………... 536X………………………………………………………………………... 536
Y………………………………………………………………………... 544Y………………………………………………………………………... 544
88
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
ÁiÁi
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
Yêu, thích, ái mộ,…Yêu, thích, ái mộ,…
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
àiài
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
thân áithân ái
; nhân ái; nhân ái
;;
khả áikhả ái
; ái ân; ái ân
Chữ Ái(Chữ Ái() ý nghĩa là tình yêu, gồm bộ tâm () ý nghĩa là tình yêu, gồm bộ tâm () (con tim) và chữ thụ () (con tim) và chữ thụ ())
(chịu đựng), tình yêu thương chính sự (chịu đựng), tình yêu thương chính sự chấp nhận tình nguyện hi chấp nhận và tình nguyện hi sinh.sinh.
Tuy nhiên trong chữ giản thể ngày nay, chữ Ái này đã bị mất đi chtâmTuy nhiên trong chữ giản thể ngày nay, chữ Ái này đã bị mất đi chtâm
(trái tim). Trở thành tình cảm (tình yêu) hời (trái tim). Trở thành tình cảm (tình yêu) hời hợt bên ngoài không có conhợt bên ngoài không có con
tim. Trên thực tế trong quá tim. Trên thực tế trong quá trình chuyển giao sang thời kỳ hiện trình chuyển giao sang thời kỳ hiện đại, Trungđại, Trung
Quốc đã xảy ra một biến hóa lớn. Sau Cách mạng văn hóa, các giá trịQuốc đã xảy ra một biến hóa lớn. Sau Cách mạng văn hóa, các giá trị
truyền thống của nền văn minh Trung Hoa truyền thống của nền văn minh Trung Hoa 5.000 năm đã bị bóp 5.000 năm đã bị bóp méo méo
thay thế một cách không thương tiếc. thay thế một cách không thương tiếc. Điều đó cũng thể hiện ngay Điều đó cũng thể hiện ngay trongtrong
chính chữ Hán giản thể. Loại chữ hiện đại này đã làm mất đi các yếu tốchính chữ Hán giản thể. Loại chữ hiện đại này đã làm mất đi các yếu tố
tượng hình, ý nghĩa thâm sâu và cái đạo mà người xưa truyền lại. Trong khitượng nh, ý nghĩa thâm sâu và cái đạo mà người xưa truyền lại. Trong khi
chữ Hán phồn thbao chữ Hán phồn thbao hàm tư tưởng văn hàm tưởng và văn hóa truyền thống của Trunghóa truyền thống của Trung
Hoa thì chữ giản thể Hoa thì chữ giản thể lại không làm được như thế.lại không làm được như thế.
99
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
Ám, ÂmÁm, Âm
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
Bóng tối, tối, mờ, không rõ,Bóng tối, tối, mờ, không rõ,
không tỏ, hắc ám…không tỏ, hắc ám…
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
ànàn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
--
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
ám hạiám hại
ám hậnám hận
ám hiệuám hiệu
..
Chữ ÁmChữ Ám
nghĩa là ng tối, hắc ám. nghĩa là ng tối, hắc ám. Được cấu thành từ bộ NHẬTĐược cấu thành từ bộ NHẬT
là mặtlà mặt
trời, chữ ÂMtrời, chữ ÂM là âm thanh. Xét về cấu tạo,là âm thanh. Xét về cấu tạo, là một chữ hình thanh có kếtlà một chữ hình thanh có kết
cấu trái phải vớicấu trái phải với bộ làm nhiệm vụ biểu nghĩa vàbộ làm nhiệm vụ biểu nghĩa và có tác dụng biểu thị âmtác dụng biểu thị âm
đọc.đọc.
với vai trò là bộ thủ tạo chữ hán biểu diễn các với vai trò là bộ thủ tạo chữ hán biểu diễn các nghĩa liên quan đến ánhnghĩa liên quan đến ánh
sáng, thời tiết…kết hợp với âm đọc củasáng, thời tiết…kết hợp với âm đọc của tạo thànhtạo thành với nghĩa làvới nghĩa là tối, thiếutối, thiếu
ánh sángánh sángnhưnhư u ámu ám幽暗幽暗nghĩa là mờ tối.nghĩa là mờ tối. cũng được sử dụng để chỉ việccũng được sử dụng để chỉ việc
làm gì đólàm gì đó kín đáokín đáo,, không minh bạchkhông minh bạchnhư trong từnhư trong từ ám hiệuám hiệu
暗號暗號
hiệu ngầmhiệu ngầm
(không cho người ngoài cuộc biết), (không cho người ngoài cuộc biết), ám sựám sự
暗事暗事
việc mờ ám.việc mờ ám.
1010
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
An, YênAn, Yên
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
An toàn, lành, yên lòng, dAn toàn, lành, yên lòng, dự
định,…định,…
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
ānān
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
--
--
--
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
an bàian bài
an cưan cư
an lạc nghiệpan lạc nghiệp
an dânan dân
..
Chữ An (Chữ An () phía trên là bộ Miên () phía trên là bộ Miên (), phía dưới là bộ Nữ (), phía dưới là bộ Nữ (). Bộ nữ ). Bộ n
tả tư thế yểu điệu nữ tính của người con gái thời xưa, chân hơi khụy xuống,tả tư thế yểu điệu nữ tính của người con gái thời xưa, chân hơi khụy xuống,
mặt nghiêng, hai tay để về mặt nghiêng, hai tay để về một bên hông. Miên nghĩa một bên hông. Miên nghĩa mái nhà, trôngmái nhà, trông
giống cái mái che. Người phụ nữ ở trong nhà chính là chỉ chữ “An”.giống cái mái che. Người phụ nữ ở trong nhà chính là chỉ chữ “An”.
Ngày nay người ta hay giải nNgày nay người ta hay giải nghĩa chữ “An” với hàm ý là nghĩa chữ “An” với hàm ý là người phụ nữ gười phụ nữ mà
trong nhà thì rất an toàn, sẽ được người đàn ông che chở. Tuy nhiên chữtrong nhà thì rất an toàn, sẽ được người đàn ông che chở. Tuy nhiên chữ
“An” không hề giới hạn ở tầng nghĩa đó. Người xưa quan niệm rằng, người“An” không hề giới hạn ở tầng nghĩa đó. Người xưa quan niệm rằng, người
phụ nữ cần đảm đương lo liphụ nữ cần đảm đương lo liệu việc nhà, để người đàn ông yên tệu việc nhà, để người đàn ông yên tâm ra ngoàiâm ra ngoài
làm việc lớn. Điều này không có ý hạ thấp người phụ nữ, mà chính là ýlàm việc lớn. Điều này không có ý hạ thấp người phụ nữ, mà chính là ý
rằng: Nhà phải yên thì nước mới yên. Mái nhà có người phụ nữ chăm nomrằng: Nhà phải yên thì nước mới yên. Mái nhà có người phụ nữ chăm nom
thì mới được an định. Đó chính là chữ “An”.thì mới được an định. Đó chính là chữ “An”.
1111
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
ÁpÁp
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
bắt giữ, cam kết,…bắt giữ, cam kết,…
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
xiá • xiá •
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
--
--
--
--
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
áp đảoáp đảo
áp giảiáp giải
áp khoánáp khoán
áp tốngáp tống
Chữ ÁPChữ ÁP về cơ bản là chữ hình thanh có thể phân về cơ bản là chữ hình thanh có thể phân tích theo dạng chữ hội ý,tích theo dạng chữ hội ý,
Bao gồm THỦBao gồm THỦ (tay) và chữ GIÁP(tay) và chữ GIÁP ..
Là hình ảnh của một cái Là hình ảnh của một cái mai rùa,mai rùa,
hình dạng của nó trông giống như một cái hộp hoặc lồng, có ý hình dạng của nó trông giống như một cái hộp hoặc lồng, có ý nghĩa là đượcnghĩa là được
bao quanh. Taybao quanh. Tay có thể cầm nắm, có thể cầm nắm, giữ lấy, vì vậygiữ lấy, vậy có nghĩa là giam cầmcó nghĩa là giam cầm
hoặc giam giữ và lấy âm đọc hoặc giam giữ và lấy âm đọc của chữcủa chữ làm biểu âm. Mặt khác, ở Trunglàm biểu âm. Mặt khác, ở Trung
Quốc cổ đại, hầu hết nhân cũng Quốc cổ đại, hầu hết tù nhân cũng chức năng là con tin, cho nênchức năng là con tin, cho nên cũng cócũng có
ý nghĩa là sự cam kết.ý nghĩa là sự cam kết.
1212
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
Âm, ấmÂm, ấm
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
Âm, tiếngÂm, tiếng
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
n • yìnn • yìn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
âm điệuâm điệu
調調
• âm hưởng• âm hưởng
• âm luật• âm luật
• âm nhạc• âm nhạc
• âm thanh• âm thanh
• âm• âm
tiếttiết
..
Chữ ÂMChữ ÂM
là một chữ hội ýlà một chữ hội ý, trong cổ văn , trong cổ văn nó miêu tả một cái miệng miêu tả một cái miệng với mộtvới một
cái lưỡi và lời nói. Về hình thể và cái lưỡi và lời nói. Về hình thể và nguồn gốcnguồn gốc
tương tự như THIỆTtương tự như THIỆT
(cái(cái
lưỡi), một số nét được thêm vào để lưỡi), một số nét được thêm vào để thể hiện các từ được phát ra từ miệng. Mthể hiện các từ được phát ra từ miệng. Mặtặt
khác, cảkhác, cả (lời nói) đều có chung nguồn gốc, cả (lời nói) đều có chung nguồn gốc, cả hai đều có ý nghĩahai đều có ý nghĩa
tương tự nhau.tương tự nhau.
1313
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
ÂnÂn
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
Ân huệ, ơn đức,…Ân huệ, ơn đức,…
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
ēnēn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
ác ânác ân
ái ânái ân
ânân
cầncần
..
Năm 1747 năm Đinh Mão thời vua Càn Long, sau kỳ thi HươnNăm 1747 năm Đinh Mão thời vua Càn Long, sau kỳ thi Hương ở Phúc Kiến,g ở Phúc Kiến,
thí sinh Tạ Đình Quang nghe nói ở Hồng Sơn Kiều có mthí sinh Tạ Đình Quang nghe nói ở Hồng Sơn Kiều có mt vị giỏi về đoán chữột vị giỏi về đoán chữ
nên đã rủ một số người bạn của nên đã rủ một số người bạn của mình cùng đi thăm hỏi.mình cùng đi thăm hỏi.
Tạ Đình Quang viết chữ Nhân “Tạ Đình Quang viết chữ Nhân “(Hán Việt: Nhân, nghĩa là nguyên” (Hán Việt: Nhân, có nghĩa là nguyên
nhân) rồi hỏi xem kỳ thi Hương này có đỗ nhân) rồi hỏi xem kỳ thi Hương này có đỗ không.không.
Vị thầy đoán chữ nói: “Trong bờ cõi này có mVị thầy đoán chữ nói: “Trong bờ i này có một người, chúc mừng thư sinh làột người, chúc mừng thư sinh là
người đỗ đầu bảng trong khoa thi năm nay!” (Giải nghĩa: Chữ người đỗ đầu bảng trong khoa thi năm nay!” (Giải nghĩa: Chữ ” có th” có th
hiểu là gồm chữhiểu là gồm chữ(Vi, nghĩa là bờ cõi) và chữ ” (Vi, nghĩa là bờ cõi) và chữ “” (Nhất, nghĩa là một)” (Nhất, nghĩa là một)
và chữ “và chữ “(Nhân, nghĩa là người)).” (Nhân, nghĩa là người)).
Một người bạn của Tạ Đình Quang nói: “Tôi cũng muốn dùng chữ Nhân “Một người bạn của Tạ Đình Quang nói: “Tôi cũng muốn dùng chữ Nhân “
này, thỉnh mời ngài xem cho tôi một chút!”này, thỉnh mời ngài xem cho tôi một chút!”
1414
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
ẤnẤn
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
In ấnIn ấn
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
yìnyìn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
--
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
ấn bảnn bản
ấn chỉấn chỉ
ấn địnhấn định
ấn độấn độ
Chữ ẤNChữ ẤN về cấu tạo là một chữ hội ý về cấu tạomột chữ hội ý có kết cấu trái phải, bên trái là mcó kết cấu trái phải, bên trái là môt dịôt dị
thể khác của bộ THỦ (tay) bên phải là thể khác của bộ THỦ (tay) bên phải là chữ TIẾTchữ TIẾT . Nguồn gốc của chữ ẤN. Nguồn gốc của chữ ẤN
có liên quan đến tục đóng dấu lên đầu phạm có liên quan đến tục đóng dấu lên đầu phạm nhân ngày xưa. trong giáp cốtnhân ngày xưa. trong giáp cốt
văn là hình một người đang quỳ gối, bên trên là văn là hình một người đang quỳ gối, bên trên là hình một bàn tay đang hướnghình một bàn tay đang hướng
đến. Hình dạng chữ ở kim và triện văn đến. Hình dạng chữ ở kim và triện văn càng thể hiện rõ nét hơn tập tục đóngcàng thể hiện rõ nét hơn tập tục đóng
dấu lên đầu phạm nhân. Như vậy chữ N dấu lên đầu phạm nhân. Như vậy chữ N ban đầu có nghĩa là đóng dấu lênban đầu có nghĩa là đóng dấu lên
đầu phậm nhân, sau phát triển nghĩa chỉđầu phậm nhân, sau phát triển nghĩa chỉ việc in ấn, dấu vết, dấu tay.việc in ấn, dấu vết, dấu tay.
1515
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
Vị thầy đoán chữ nói: “Kỳ thi này e rằng Vị thầy đoán chữ nói: “Kỳ thi này e rằng khôngphần của thư sinh rồi!khôngphần của thư sinh rồi!
Nhưng sau này sẽ được ân huệ của bạn học mà có hy vọng được thNhưng sau này sẽ được ân huệ của bạn học mà có hy vọng được thăng quanăng quan
tiến chức nhanh chóng!”.tiến chức nhanh chóng!”.
Ông giải thích: “Chữ Nhân Ông giải thích: “Chữ Nhân “mà vị thư sinh lúc nãy viết là vô ” mà vị thư sinh lúc nãy viết là tâm, vô ýtâm, vô ý
viết ra. Còn chữ viết ra. Còn chữ Nhân “Nhân “của thư sinh thì là “cố ý” là ” của thư sinh thì là “cố ý” là “có tâm”(““có tâm”(“”)”)
viết ra nên sẽ thành mà viết ra nên sẽ thành chữ Ân “chữ Ân ” (ân, ân huệ)”.” (ân, ân huệ)”.
Một thư sinh đi ng liền chỉ chiếc quạt gỗ trong tay vào chữ Một thư sinh đi ng liền chỉ chiếc quạt gỗ trong tay vào chữ Nhân “Nhân “” ấy và” ấy và
nói: “Tôi cũng dùng chữ Nhân “nói: “Tôi cũng dùng chữ Nhân “” này, thỉnh ngài xem xem công ” này, thỉnh ngài xem xem công danh củadanh của
tôi sẽ thế nào?”.tôi sẽ thế nào?”.
Thầy đoán chữ nhíu mày và nói: “Chiếc quạt gỗ của Thầy đoán chữ nhíu mày và nói: “Chiếc quạt gỗ của ngài vừa vặn chỉ đúngngài vừa vặn chỉ đúng
vào chữ Nhân vào chữ Nhân này thì là thành chữ Khốn “” này thì là thành chữ Khốn “(Nghĩa: Khốn khổ, khốn” (Nghĩa: Khốn khổ, khốn
đốn), nên e rằng cả đời đốn), nên e rằng cả đời này ngài sẽ mãi là thư sinh nghèo thôi!”.này ngài sẽ mãi là thư sinh nghèo thôi!”.
Về sau, vận mệnh của cả Về sau, vận mệnh của cả ba người bạn học này đều chuẩn xác y như lời ba người bạn học này đều chuẩn xác y như lời tiêntiên
đoán của vị thầy này.đoán của vị thầy này.
1616
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
ấtất
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
bộ ất, Can thứ hai trong 10 canbộ ất, Can thứ hai trong 10 can
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
yǐ • zhé• zhé
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
ất bảnất bản
ất bảngất bảng
ất dạất dạ
ất hyất hy
ấtất
khoakhoa
ẤTẤT là một chữ tượng hình mô tả hình ảnh là một chữ tượng hình mô tả nh ảnh một cây con đang lớn lên một cây con đang lớn lên nhưngnhưng
lá của nó vẫn đóng, chưa lá của nó vẫn đóng, chưa mở hẳn. Đâygiai đoạn thứ mở hẳn. Đây là giai đoạn thứ hai của quá trình pháthai của quá trình phát
triển của cây sau giai đoạn nằm trong hạt (xem triển của cây sau giai đoạn nằm trong hạt (xem thêm bài phân tích chữ“giáp”),thêm bài phân tích chữ“giáp”),
vì vậy ẤTvì vậy ẤT
được sử dụng làm ngôi thứ hai của 10 thiên can. ẤTđược sử dụng làm ngôi thứ hai của 10 thiên can. ẤT
trong trong
chữ hán cũng là một trong 214 bộ thủ, những thành phần tạo nên chữ hán cũng là một trong 214 bộ thủ, những thành phần tạo nên dạng chữ códạng chữ
cấu tạo phức tạp hơn.cấu tạo phức tạp hơn.
1717
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
Bản, bổnBản, bổn
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
GốcGốc
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
běnběn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
vị laivị lai
vị ngộvị ngộ
, vị, vị
thành niênthành niên
..
Chữ BẢNChữ BẢN là một chữ ở dạng chỉ sự. nh dạng là một chữ ở dạng chỉ sự. Hình dạng chữ trong giáp cốt giốngchữ trong giáp cốt giống
như một cái cây với ba chùm như một cái cây với ba chùm rễ bám sâu dưới lòng đất. Sau quá rễ bám sâu dưới lòng đất. Sau quá trình pháttrình phát
triển của chữ ba chùm dễ trong giáp cốt triển của chữ ba chùm dễ trong giáp cốt được biến đổi trở thành nét ngangđược biến đổi trở thành nét ngang
phía dưới như trong dạng khải tphía dưới như trong dạng khải thư ngày nay. Chữ BẢNhư ngày nay. Chữ BẢN được tạo bởi bộđược tạo bởi b
MỘCMỘC
và vẽ thêm một nét ngang phía dưới biểu thị bộ và vẽ thêm một nét ngang phía dưới biểu thị bộ rễ của cây. Chữrễ của cây. Chữ
BẢNBẢN
từ nghĩa gốc chỉ bộ phận rễ cây phát triển thành ngĩa chỉ từ nghĩa gốc chỉ bộ phận rễ cây phát triển thành ngĩa chỉ gốc rễ củagốc rễ của
các vấn đề trong đời sống xã hội.các vấn đề trong đời sống xã hội.
1818
Nhóm biên soạn:
Nhóm biên soạn: https://www.facebook.com/vuihocchuhan/https://www.facebook.com/vuihocchuhan/
N VIỆTN VIỆT
bánbán
NGHĨA VIỆTNGHĨA VIỆT
Một nửaMột nửa
DẠNG KHÁCDẠNG KHÁC
PHIÊN ÂMPHIÊN ÂM
bànbàn
ÂM KUN/ONÂM KUN/ON
Kun:Kun:
--
On:On:
TỪ GHÉPTỪ GHÉP
bán cầubán cầu
bán đảobán đảo
n kínhbán nh
nn
nguyệtnguyệt
..
Chữ BÁNChữ BÁN
là một chữ hội ý kết cấu trên là một chữ hội ý kết cấu trên dưới, gồm Chữ BÁTdưới, gồm Chữ BÁT
(số 8)(số 8)
được viết ngược lại và một dị thể của bộ được viết ngược lại và một dị thể của bộ NGƯUNGƯU (con trâu). Có khá nhiều(con trâu). Có khá nhiều
quan điểm về nguồn gốc của chữ hán này, quan điểm về nguồn gốc của chữ hán này, đây xin đưa ra quan điểm đượcđây xin đưa ra quan điểm được
nhiều người đồng tình hơn cả. Căn cứ vào hình dạng chữ nhiều người đồng tình hơn cả. Căn cứ vào hình dạng chữ ở kim và triện văn,kim và triện văn,
hình ảnh chữ bao gồm chữ NGƯUhình ảnh chữ bao gồm chữ NGƯU ở dưới, phía trên trên là chữ BÁTdưới, phía trên trên là chữ BÁT ..
Chữ BÁTChữ BÁT
ngoài nghĩa là chỉ số 8 ra ngoài nghĩa là chỉ số 8 ra còn có nghĩa là phân chia, phân biệt.còn có nghĩa là phân chia, phân biệt.
Như vậy có thể suy đoán rằng, ý nghĩa ban đầu của chữ BÁN lNhư vậy có thể suy đoán rằng, ý nghĩa ban đầu của chữ BÁN làà xẻ bụng conxẻ bụng con
trâu ra làm đôitrâu ra làm đôi. Bản thân hình dạng chữ BÁT lại rất . Bản thân hình dạng chữ BÁT lại rất giống như hai phần củagiống như hai phần của
con trâu bị tách ra. Trải qua quá con trâu bị tách ra. Trải qua quá trình phát triển, chữ BÁT phía trên đượctrình phát triển, chữ BÁT phía trên được
quay ngược lại, bộ ngưu cũng được viết khác đi và trở quay ngược lại, bộ ngưu cũng được viết khác đi và trở thành chữthành chữ
như ngàynhư ngày
nay.nay.
1919

Preview text:

BÍ B Q UY U Ế Y T Ế T C H C IẾT Ế T T Ự T Ự CH C Ữ Ữ H ÁN Á [DO D CUMENT T T I T T I LE T ] [Do D c o ume m n e t s ubt  le l ] e Fa F cebo b o o k o . k com o /vu v i u ho h c o chu h h u a h n N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ LỜI M Ở M Đ Ầ Đ U Ầ Xu X ất p hát t ừ ừ n hu cầu học t c iếng H án H v à t à iếng N h N ật có chiều h ướ ư n ớ g g ia t a ăng trong n hữn ữ g n ăm g ần đ ây, ,cù ng v ới ớ việc g ệc hi n hận v à p à hân t ích nhữn ữ g k hó khăn m à n à gườ ư i ờ h ọc g c ặp p hải v ới ớ ch ữ ữ H án H , ,ch úng t ôi ch o x uất b ản cu ốn “ B “ Í B QU Q Y U Ế Y T Ế T C H C I H ẾT Ế T T Ự T C H C Ữ H H Á H N Á ”. N ”. C u C ốn s ách s đ ượ ư c ợ v c iết n hằm g iúp các b các ạn hiểu r õ n guồn g ốc t c hực ự s c ự s ự củ a t a ừn ừ g ch ữ ữ H án H q ua đ a ó t hấy đ ượ ư c ợ n c ội h àm v à triết l ý n hân s i s nh s âu s s ắc s củ ắc a v a ăn h óa, a, co n n gườ ư i ờ T r T ung Q u Q ốc. Ch C ữ ữ H án H l à m à ột l oại v ăn t ự ự t ượ ư n ợ g h ình có m ột k hông h ai t rên t hế g ế iới ớ , ,n ội htàm rìn hv ăn ph h át óta ri ẩn a ển ch củ ứ a a ứ t a ch rữo n Hg n án,ó r ất chú s n âu sg t s a ắc. scó ắc.tT h ừ Tể ừ v hiiệc ểu p ệc đ h ư ân ợ c t ích hế cấu giới ớ t qạo u v an,à q à n u h á ân si s nh q uan cũ ng n hư ư đ ặc đ ặc iểm n hận t hức, ứ c, p hươ ư n ơ g t hức ứ t c ư ư d uy củ a co a n n gườ ư i ờ Tr T ung Q u Q ốc. c. Đ i Đ ều đ ó có ý n ghĩa t a hiết t hực ự đ c ối v ới ớ v iệc d ệc ạy v à h à ọc t c iếng Hán H n ói r iêng v à n à ghiên cứ u cứ n gôn n gữ, ữ ,v ăn h óa H a án H n ói ch ung. .T ừ T ừ k hi cuốn thuyết vă n g iải t ự ự củ a H a ứ H a ứ T a h T uận r a đ a ời ờ đ ến n ay, ,n gày càn g có n hiều công t rình n ghiên cứ u cứ ch ữ ữ H án H g óp phần k hẳng đ ịnh t ính ch ất cũ ng n hư chân g iá t á rị củ a l a oại v ăn t ự ự đ ộc đ c áo, ,có l ịch s ử s ử l âu đ ời ờ n ày. Dạy D v à h à ọc t c iếng H án H phải q uan t âm đ úng m ức ứ đ c ến v iệc giáo d ưỡ ư n ỡ g q ua mỗi b ài h ọc, c, n hất l à d à ạy ch ữ ữ h án. .N ếu N k hông đ i s âu s t ìm h iểu ý n ghĩa v a ăn hóa ch a ữ ữ H án H s ẽ s k ẽ hó g hi n hớ ớ ch ữ ữ v à n à hớ ớ k hông có căn cứ , cứ ,v iệc h ệc ọc s c ẽ s trở nên đ ơn ơ đ iệu n ếu k hông có s ự s ự l iên h ệ g ệ iữa ữ ch a ữ ữ v à n à ghĩa t a rong t iếng H án H . N ét N ch ữ ữ l à n à ết n gườ ư i ờ , ,h ọc ch c ữ ữ đ ể b ể iết n ghĩa, a, b iết đ ối n hân x ử ử t hế v ế à đ à iều chỉnh h ành v i củ a m a ình ch o p hù h ợp ợ v ới ớ các q các uan h ệ x ệ ã h ã ội v ô cù ng p hức ứ tạp v à đ à a d a ạng. 1 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ QUÁ T R T ÌNH P H P ÁT T T R T IỂN Ể C ỦA C HỮ H ÁN Sự ự p hát t riển củ a ch a ữ ữ H án H l à m à ột q uá t á rình b iến đ ổi l âu d ài t ừ ừ ch ữ ữ G i G áp C ố C t đến ch ữ ữ H án H m à n à gày n ay ch úng t a đ a ang s ử s ử d ụng. .V i V ệc t ệc ìm h iểu v ề q ề uá trình p hát t riển củ a ch a ữ ữ h án l à việc r ệc ất q uan t rọng v à g à ần n hư ư bắt b uộc đ c ối với ớ n gườ ư i ờ h ọc ch c ữ ữ H án H muốn t ìm h iểu v à n à ghiên cứ u cứ có hệ t ệ hống, ,g iúp chúng t a h a iểu đ úng v à g à hi n hớ ớ m ột cách có căn cứ cứ v ề H ề án H t ự. ự .Q u Q á t á rình b iến đ ổi n ày có t hể t ể óm t ắt n hư ư s au s : * Ch C ữ ữ G iáp C ố C t 甲骨 甲 字 骨 : X u X ất h iện ở ở thời ờ n hà ân à ( 1600-1020 T C T N C ) N . .L à L loại ch ữ ữ v iết t rên m ai r ùa h a oặc x ặc ươ ư n ơ g t hú v ật. .C h C ữ ữ ở ở d ạng n ày v ẽ l ẽ ại g iống như ư n hữn ữ g g ì co n n gườ ư i ờ q uan s át s đ ượ ư c. ợ * Kim v ăn 金文 金 : Đ ờ Đ i ờ n hà C à h C u ( 1021 - 2 56 T C T N C ) N . .L à L l à oại ch ữ ữ đ ượ ư c ợ v c iết trên đ ồ đ ồng n hư ư ch uông, ,đ ỉnh. * Tri T ện v ăn 篆書 篆 : T h T ời ờ C h C iến Q u Q ốc ( c 403-221 t r. .C N C ) N và t à hời ờ n hà T à ần T (221-206 t r. .C N C ) N . .Đ ư Đ ợ ư c ợ ch c ia t a hành Đ ại Đ T riện v à T à i T ểu T r T iện. .Đ ư Đ ợ ư c ợ p c hát triển t ừ ừ k im v ăn, ,đ ượ ư c ợ d c ùng đ ể k ể hắc co ắc n d ấu. * Lệ L t ệ hư 隶書 隶 : P hát t riển t rong t hời ờ k ỳ v ới ớ triện t hư, ư ,các ch các ữ ữ đ ượ ư c ợ g c iản thể v ể ề n ề ét v iết g ần g iống n hư ư k hải t hư. ư * Khải t hư 楷書 楷 :(Ti T ền H án H 2 06 t r. .C N C N – 8 s au s C N C , N ,H ậu H H án H 2 5-220) đượ ư c ợ ch c ia t a hành H àn H h t hư ư v à T à h T ảo t hư. ư .K h K ải t hư ư l à l à oại ch ữ ữ có k ết cấu ch ặt chẽ, ẽ, ch ữ ữ đ ượ ư c ợ v c iết v ào m ột ô v uông. Mộ M t s ố s v í d ụ về q ề uá t rình p hát t riển củ a ch ữ ữ h án : 2 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ Qu Q á t rì r nh b iến đ ổi củ a ch ữ ữ NG N Ư G 魚 (con cá ) Qu Q á t á rình b iến đ ổi củ a ch a ữ ữ T Ử T 子 (con, ,cái ) 3 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ CÁC P H P ÉP É P C ẤU T Ạ T O C ỦA C HỮ Ữ HÁN (LỤ L C T H T Ư) Ư Cũ C ng n hư các ch các ữ v iết k hác t ác rên r t hế g ế iới ớ , ,chữ H án đ ược ợ h c ình t hành t ừ các n các ét vẽ m ẽ i m êu t ả các ả s các ự v ật hiện t ượn ợ g x ung q uanh co n n gười ờ . .N hưng k hác ở ác ở đ ây l à chữ H án đ ã ch ã ọn m ộ m t cách p hát t ri r ển k hông g iống các ch các ữ viết k hác t ác rên r t hế giới ớ . .V ới ớ các ch các ữ v iết k hác t ác rên r t hế g ế iới ớ , ,khi x ã h ã ội p hát t ri r ển, ,co n n gười ờ đ ã đơn ơ g iản các n các ét v ẽ v ẽ à d à ùng các nét đ ó đ ể t ể hể h ể iện ch o m ộ m t âm âm tiết n ào đ ó tro r ng t iếng n ói củ a các a d các ân t ộc đ c ó. .C ò C n với ớ ch ữ H án, ,n ó v ẫn g iữ l ại ý n ghĩa tượn ợ g h ình b an đ ầu củ a ch a ữ.V . à d à ùng các p các hép t ạo ch ữ k hác để t ể ạo n ên các chữ có ý n ghĩa t a rừ r u t ượn ợ g . .C h C ính v ì t hế, ế, chữ t ượn ợ g h ình m ặc m d ặc ù ch iếm ếm m ộ m t p hần k hông l ớn ớ t ro r ng ch ữ H án, ,n hưng lại có t ầm ầm q uan t rọ r ng r ất r l ớn ớ t ro r ng h ệ thống ch ữ H án. Ch C ữ H án đ ược ợ h c ình t hành t heo các cách các ch ính: Chữ h ữ Tư T ợn ư g ợn Hì H nh n ( 象形 象 文 形 字 文 ): ) " Tượn ợ g h ình" có n ghĩa l a à căn à cứ t rên r h ình tượn ợ g củ a s a ự v ật m à m h à ình t hành ch ữ v iết. .C ác C chữ n ày r ất r d ễ n ễ hận b iết v à đ à ơn ơ giản. Chữ h ữ C hỉ h S ự S ự ( 指事 指 文 事 字 文 ) ) h ay ch ữ B i B ểu Ý ( 表意 表 文 意 字 文 ): ) C ù C ng v ới ớ s ự p hát t ri r ển của co a n n gười ờ , ,ch ữ H án đ ã đ ã ược ợ p c hát t ri r ển l ên m ột b ước ớ cao c h ơn ơ đ ể đ ể áp ứ ng đủ n hu cầu d iễn t ả n ả hững s ự v iệc đ ệc ó l à chữ C h C ỉ S ự S . .V í d ụ, ,đ ể t ể ạo nên ch ữ B ản B (本), ) ,d iễn đạt n ghĩa " a gốc r c ễ r củ ễ a cây a " ( 根), ) ,t hì n gười ờ t a d a ùng ch ữ M ộ M c ( c 木) ) v à t à hêm êm g ạch ngang d iễn t ả ý ả n ghĩa " a ở ở đ ây l à g à ốc r c ễ" v à ch à ữ B ản B ( 本) ) đ ược ợ h c ình t hành. .C h C ữ Thượn ợ g ( 上), ) ,ch ữ H ạ ( ạ 下) ) v à ch à ữ T hiên ( 天) ) cũ ng l à n à hững ch ữ C h C ỉ S ự S đ ược ợ hình t hành t heo cách t ươn ơ g t ự. ." Ch C ỉ S ự S " có n ghĩa l a à ch à ỉ định m ộ m t s ự v ật v à b iểu d iễn b ằng ch ữ. 4 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ Chữ h ữ H ộ H i Ý ( H ( ội Ý V ăn T ự 會意 會 文 意 字 文 ): ) Đ ể t ể ăng t hêm êm ch ữ H án, ,ch o đến n ay người ờ t a có a n hiều p hươn ơ g p háp t ạo n hiều ch ữ m ớ m i ớ có ý nghĩa m a ớ m i ớ . .V í d ụ, ,ch ữ Lâm âm (林, ,r ừ r ng n ơi ơ có n hiều cây ) ) có h ai chữ M ộ M c ( c 木) ) x ếp h àng đ ứng cạn h nhau đ ược ợ t c ạo b ằng cách g hép h ai ch ữ M ộ M c với ớ n hau ( R ( ừ R ng t hì có n hiều cây!! ! ) ! . ) .C h C ữ S âm S âm ( 森,r , ừ r ng r ậm r ậm n ơi ơ có r ất r n hiều cây ) ) đ ược ợ tạo t hành b ằng cách ghép b a ch a ữ M ộ M c. c. C ò C n ch ữ M i M nh (鳴, ,k êu, ,h ót) ) đ ược ợ h c ình t hành b ằng cách ghép ch ữ Đ iểu ( 鳥, ,co n ch im) m ) b ên cạn h ch ữ K hẩu ( 口, ,m ồ m m) m ; ) ch ữ T hủ ( 取, cầm, cầm ,n ắm) ắm ) đ ược ợ h c ình t hành b ằng cách ch ữ Nhĩ ( 耳, ,t ai) ) củ a đ a ộng v ật v ới ớ t ay (ch ( ữ T hủ 手, ,ch ữ H ựu 又). ) .N hững ch ữ đ ược ợ t c ạo t hành t heo p hươn ơ g p háp g hép như t rên r g ọi l à ch à ữ H ội Ý ( 會意 會 文 意 字 文 ). ) ." Hội Ý " có n ghĩa l a à g à hép ý n ghĩa v a ới ớ nhau. Chữ h ữ Hì H nh n h Th T a h nh n ( 形聲 形 文 聲 字 文 ): ) C ù C ng v ới ớ n hững ch ữ T ượn ợ g H ình, ,C h C ỉ S ự S v à Hội Ý , ,có n hiều p hươn ơ g p háp t ạo n ên ch ữ Hán, ,n hưng có t hể n ể ói l à đ à a s a ố cá c chữ H án đ ược ợ h c ình t hành b ằng p hươn ơ g p háp h ình t hanh, ,g ọi l à ch à ữ H ình Thanh ( 形聲 形 文 聲 字 文 ). ) .C h C ữ H ình T hanh ch iếm ếm p hần l ớn ớ t ro r ng t oàn b ộ ch ữ H án. Ch C ữ H ình T hanh l à n à hững ch ữ b ao g ồm m h ai p hần: p hần h ình ( 形) ) l à p à hần b iểu diễn ý n ghĩa ch a ính m à m đ à ã đ ã ược ợ d c ùng t ừ l âu đời ờ , ,v à p à hần t hanh ( 聲) ) l à p à hần b iểu d iễn cách p hát âm âm ch ính x ác củ ác a t a ừ đ ó. .V í d ụ, ,ch ữ K hẩu ( 口) ) có c ó hì h n ì h n b iểu d iễn v iệc ăn ệc h oặc n ặc ói, ,v à ch à ữ V ị ( 未) ) có cách p hát âm âm g iống ch ữ v ị (t ( ro r ng k hẩu v ị) ) k hi g hép h ai ch ữ v ới ớ n hau t ạo n ên ch ữ V ị (味) ) củ a k a hẩu v ị. .B ộ B Thủy ( 氵) ) b iểu d iễn n ghĩa d a òng s ông h oặc d ặc òng n ước ớ ch c ảy, ,k hi g hép cù ng v ới ớ chữ T hanh ( 青, ,m àu m x anh) ) t ạo t hành ch ữ T hanh ( 清) ) có n ghĩa l a à " à tro r ng s uốt" hoặc " ặc tro r ng x anh". Chữ h ữ Chu h y u ển ển Chú h ( 轉注 轉 文 注 字 文 ): ) C ác C ch ác ữ H án đ ược ợ h c ình t hành b ằng b ốn p hươn ơ g p háp k ể t ể rên r , ,n hưng cò n có n hững ch ữ có t hêm êm n hững ý n ghĩa k a hác b iệt, ,v à đ à ược ợ s c ử d ụng t ro r ng n hững n ghĩa h a oàn t oàn k hác b ác iệt đ ó. .V í d ụ, ,ch ữ Dược ợ ( c 藥), ) ,có n guồn g ốc l c à t à ừ ch ữ N hạc ( ạc 樂), ) ,âm âm n hạc l ạc àm àm ch o lòng n gười ờ cảm cảm t hấy s ung s ướn ớ g p hấn k hởi ở n ên ch ữ N hạc ( ạc 樂) ) cũ ng có âm âm l à L à ạc n ạc ghĩa 藥 là v à ui v ẻ. ẻ. C h C ữ D ược ợ ( c ) ) đ ược ợ t c ạo t hành b ằng cách g hép t hêm êm b ộ T hảo (có ( 5 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ nghĩa l a à cây à cỏ ) ) v ào ch ữ L ạc ( ạc 樂). ) .C h C ữ đ ược ợ h c ình t hành t heo p hươn ơ g p háp này đ ược ợ g c ọi l à ch à ữ C h C uyển C h C ú ( 轉注 轉 文 注 字 文 ). ) Chữ h ữ G i G ả T á T ( 假借 假 文 借 字 文 ): ) N hững ch ữ đ ược ợ h c ình thành t heo p hươn ơ g p háp b ằng cách m ư m ợn ợ ch ữ có cù ng cách p hát âm âm đ ược ợ g c ọi l à ch à ữ G iả T ả á ( á 假借 假 文 借 字). ) Ở t rên r g iải t hích v ề b ề ốn cách t ạo ch ữ và h à ai cách s ử d ụng ch ữ H án. .B ố B n cách tạo ch ữ v à h à ai cách s ử d ụng đ ược ợ g c ọi ch ung l à Lục T c hư ( 六書). ) .T hực t c ế cò ế n có m ộ m t d ạng ch ữ đ ược ợ g c ọi l à hình t hanh ki êm h ội ý, d ạng ch ữ n ày cũ ng ch iếm mộ m t l ượn ợ g l ớn ớ t ro r ng t oàn b ộ ch ữ h án. Một t v ài t h t ố h ng n k ê k v ê à m ẹo n h n ỏ h g iúp ú p í ch ch ch o ch n g n ười ư h ọ h c ch c ữ ch ữ h á h n : * L ượn ợ g ch ữ h án t hống k ê đ ê ược ợ r c ất r l ớn ớ ( k ( hoảng 1 00.0 . 00 ch ữ) * L ượn ợ g ch ữ h án t hườn ờ g h ay đ ược ợ d c ùng ( k ( hoảng 3 000 – 5 000 ch ữ) * C h C ữ t ượn ợ g h ình + + ch ữ ch ỉ s ự: ch iếm ếm khoảng 5 % * C h C ữ h ội ý : ch iếm ếm k hoảng 2 0 % * C h C ữ h ình t hanh : ch iếm ếm k hoảng 6 5 % * C h C ữ h ình t hanh k iêm êm h ội ý : ch iếm ếm k hoảng 1 0 % * H ai d ạng ch uyển ch ú v à g à iả t ả á r á ất í t g ặp t ro r ng t hực t c ế * 2 14 b ộ t hủ ch ữ h án ch ủ y ếu ở ở dạng ch ữ t ượn ợ g h ình ( m ( ộ m t s ố í t ở ở d ạng h ội ý , hình t hanh v à ch à ỉ s ự). ) * 8 0% ch ữ h ình t hanh có k ết cấu t rái r p hải. .Tro r ng đ ó, ,b ộ p hận b iểu âm âm t hườn ờ g nằm ằm b ên t rái r v à l à à ch à ữ hội ý t ro r ng k hi b ộ p hận b iểu n ghĩa b a ên p hải t hườn ờ g l à chữ t ượn ợ g h ình ( đ ( iều n ày ch o t hấy t ầm ầm q uan t rọ r ng củ a v a iệc h ệc ọc chữ h ội ý ). ) 6 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ Mộ M t s ố s l ưu ư ý quan t rọng đ ể s ể ử s ử d ụng t ài l iệu n ày với h iệu q uả ca o n hất : Sách đ i s âu s p hân t ích h ơn ơ 5 00 ch ữ ữ H án H , ,đ ây l à n à hữn ữ g ch ữ ữ t hườ ư n ờ g g ặp n hất trong t hực ự t c ế s ế ử s ử d ụng. .T r T ong g iới ớ h ạn 5 00 ch ữ ữ n ày, ,ch úng t ôi t ập t rung p hân tích các ch các ữ ữ ở ở d ạng h ội ý v à h à ình t hanh k iêm h ội ý . .N h N ư ư đ ã t ã rình b ày ở ở m ục trướ ư c ớ ( c lục t c hư) ư , ,t uy ch ữ ữ h ội ý ch iếm m ột p hần k hông l ớn ớ t rong t ừ ừ điển ch ữ hán n hưn ư g v iệc p
ệc hân t ích t ìm hiểu ch úng có v ai t rò r ất q uan trọng t rong việc p ệc hát t riển v ốn ch ữ ữ h án của n a gườ ư i ờ h ọc. c. C h C ữ ữ h ình thanh t uy ch iếm s ố s lượ ư n ợ g l ớn ớ n hưn ư g n hìn ch ung l à m à ột ch ữ ữ có q uy t ắc v ắc à có à t hể t ể ự ự h ọc v c à p à hân tích đ ượ ư c ợ n c ếu đ ã có ã v ốn ch ữ ữ h ội ý t ươ ư n ơ g đ ối ( xem l ại p hần t hống k ê). Tài T l iệu cũ ng d ành k hoảng 6 0 t rang đ ể p ể hân t ích các b các ộ t hủ, ,đ ây l à các à thành p hần n hỏ n hất cấu t hành n ên ch ữ ữ h án p hức ứ t c ạp. .các b các ộ t hủ đ ượ ư c ợ ch c ọn để p ể hân t ích l à n à hữn ữ g b ộ t hủ t hườ ư n ờ g x uyên đ ượ ư c ợ s c ử s ử d ụng t rong cấu t ạo ch ữ hán. .V i V ệc t ệc ìm h iểu n guồn g ốc cũng n hư ư q uá t á rình b iến đ ổi củ a các b các ộ t hủ này s ẽ s l ẽ à t à iền đ ề đ ề ể các ể b các ạn h iểu đ ượ ư c ợ ý c n ghĩa củ a a các a ch các ữ ữ hội ý v à h à ình thanh s au s n ày. Để Đ b ể ướ ư c ớ đ c ầu l àm q uen với ớ ch ữ ữ h ình t hanh, ,ch úng t ôi cũ ng phân t ích m ột s ố s chữ ữ ở ở d ạng n ày. .V ớ V i ớ đ ặc đ ặc iểm l à ch à ữ ữ có q uy t ắc cũ ắc ng n hư ư có cô ng t hức ứ cụ c thể, ể, h ọc ch c ữ ữ h ình t hanh l à phươ ư n ơ g p háp p hát t riển v ốn ch ữ ữ h án một cách nhanh ch óng v à h à iệu q uả n ả hất. 7 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ MỤC C L ỤC Tr T a t a heo âm đ ầu H án H V i V ệt A A …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .09 0 Â Â …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … ............ .13 1 B B …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … ..............1 . 8 1 C C …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … 43 4 D D …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … 92 9 Đ Đ …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .. .11 1 2 1 G… G … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .13 1 9 3 H H …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .. .15 1 3 5 K K …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .. .20 2 1 0 L L …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .22 2 4 2 M M …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .. .24 2 3 4 N N …
……………………………………………………………………... .2 67 P P …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .31 3 8 1 Q Q …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .. .35 3 2 5 S S …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .36 3 1 6 T T …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .37 3 7 7 V… V … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .51 5 6 1 X… X … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .53 5 6 3 Y… Y … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … . … .... .54 5 4 4 8 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Ái Á NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ Yêu Y , ,t hích, ,á i m ộ,… , 愛DẠNG KHÁC爱 PH P IÊ I N Ê Â M ài Ku K n u : n ÂM  M KU K N U / N O / N O On: アイ ア 親愛 親 仁愛 仁 TỪ T Ừ GH G É H P É th k â h n ả á áii可愛 可 ; ; ; ; n ái á h n â hâ n ân n ái á 愛恩 愛 ; Ch C ữ ữ Á i Á (愛) ý n ghĩa l a à t à ình y êu, ,g ồm b ộ t âm ( 心) ( con t im) v à ch à ữ ữ t hụ ( 受) (chịu đ ựn ự g), ,t ình y êu t hươ ư n ơ g ch ính l à s à ự s ự chấp n hận v à t à ình n guyện h i si s nh. Tu T y n hiên t rong ch ữ ữ g iản t hể n ể gày n ay, ,ch ữ ữ Á i Á n ày đ ã b ã ị m ất đ i ch ữ ữ t âm (trái t im). .T r T ở ở t hành t ình cảm ( tình y êu) h ời ờ hợt ợ b ên n goài k hông có co n tim. .T r T ên t hực ự t c ế t ế rong q uá trình ch uyển g iao s an s g t hời ờ k ỳ h iện đại, ,T r T ung Qu Q ốc đ c ã x ã ảy r a m a ột b iến h óa l a ớn ớ . .S au C ách C m ạng v ăn h óa, a, các g các iá t á rị truyền t hống củ a n a ền v ăn m inh T r T ung H o H a 5.0 . 00 n ăm đ ã b ã ị b óp méo v à thay chín t hh ế chm ế ữ ộ t H cách án g i k h ản ô t n h g ể. t h L ư o ơ ưại n ơ g ch t ữi ếc. hi ếc. Đ ện i Đđều ại đ n ó àycũ đ n ã gl t h àmể h ể m iện ất đ n i gay các t y ro ếun t gố tượ ư n ợ g h ình, ,ý n ghĩa t a hâm s âu s v à cái à đ ạo m à n à gườ ư i ờ x ưa ư t a ruyền l ại. .T r T ong k hi chữ ữ H án H p hồn t hể b ể ao hàm t ư ư t ưở ư n ở g v à v à ăn hóa t a ruyền t hống củ a T a r T ung Ho H a t a hì ch ữ ữ g iản t hể lại k hông l àm đ ượ ư c ợ n c hư ư t hế. 9 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Ám Á , , m Â
暗NGHĨAĨ VIỆITỆBkóBhnôgn t gố t i,ỏ ,t ốhi,ắ ,m c ác ờ, ,mk h…ông rõ , DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M àn Kun: くら く -い ÂM Â M KU K N U / N O / N O On: アン ア ám á m hạ h i ạ 暗害 暗 害 • ám á m hậ h n ậ 暗恨 暗 恨 • TỪ T Ừ GH G É H P É ám h iệu 暗号 暗 . Ch C ữ Á m 暗 n ghĩa l a à b à óng t ối, ,h ắc ám ắc . ám .Được ợ cấu c t hành t ừ b ộ N HẬT 日 l à m à ặt m trờ r i ờ , ,ch ữ Â M 音 l à âm à âm t hanh. .X ét v ề cấu ề t ạo, 暗 l à m à ộ m t ch ữ h ình t hanh có k ết cấu t rái r p hải v ới ớ 日 b ộ l àm àm n hiệm ệm v ụ b iểu n ghĩa v a à 音 có t ác d ác ụng b iểu t hị âm đọc. 日 với ớ v ai t rò r l à b à ộ t hủ t ạo ch ữ h án b iểu d iễn các nghĩa l a iên q uan đ ến án h sáng, ,t hời ờ t iết…k … ết h ợp ợ v ới ớ âm âm đ ọc củ c a 音 tạo t hành 暗 v ới ớ n ghĩa l a à tối, ,t hiếu ánh s áng n hư u á m 幽暗 n ghĩa l a à m à ờ m ờ t ối. 暗 cũng đ ược ợ s c ử d ụng đ ể ch ể ỉ v iệc làm àm g ì đ ó kín đ áo, không m inh b ạch n hư t ro r ng t ừ ám h iệu 暗號 h iệu n gầm (k ( hông ch o n gười ờ n goài cu ộc b c iết), ) ,“ ám s ự ” 暗事 v iệc m ệc ờ m ờ ám . ám 10 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ An A , ,Y ên Y NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ An A t oàn, ,l ành, ,y ên l òng, ,d ự định,… , 安DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M ān Kun: やす や -いや い す や -まる ま や る す や ÂM Â M KU K N U / N O / N O や-らか ら On: アン ア an b ài 安排 安 排 • an cư 安居 安 居 • TỪ T Ừ GH G É H P É an cư cư l ạc n c ghiệp 安居 安 樂 居 業 樂 業 • an a n dâ d n â 安民 安 . Ch C ữ ữ A n A ( 安) p hía t a rên l à b à ộ M i M ên ( 宀), ,p hía d a ướ ư i ớ l à b à ộ N ữ N ữ ( 女). .B ộ B n ữ ữ m ô tả t ả ư ư t hế y ế ểu đ iệu n ữ ữ t ính củ a n a gườ ư i ờ co n g ái t hời ờ x ưa, ư a, ch ân h ơi ơ k hụy x uống, mặt n ghiêng, ,h ai t ay đ ể v ể ề một b ên h ông. .M i M ên n ghĩa l a à mái n hà, à, t rông giống cái m ái ch e. e. N g N ườ ư i ờ p hụ n ữ ữ ở ở t rong n hà ch à ính l à ch à ỉ ch ữ ữ “A n “A ”. N g N ày n ay n gườ ư i ờ t a h a ay g iải n ghĩa ch a ữ ữ “A n “A ” v ” ới ớ h àm ý l à n à gườ ư i ờ p hụ n ữ ữ m à ở ở t r “A o n n ” gk n h h ô à n t à g h ì h r ề ất gi an ới ớ t h oàn ạn , ở , s t ẽ sầnđ ẽ gư ợ ưn c ợghn c ĩ g a ư đ ờ ưó i ờ. đ Nàn g ư ô ờ n i g x ch ưa ư e q ch e u ở an . ở .nT i u T y ệm n r hi ằn ên g, , ch ng ữ ườ ư i ờ p hụ n ữ ữ cần đ ảm đ ươ ư n ơ g l o l iệu v iệc n ệc hà, à, đ ể n ể gườ ư i ờ đ àn ô ng y ên t âm r a n a goài làm v iệc l ệc ớn ớ . .Đ i Đ ều n ày k hông có ý h ạ t ạ hấp n gườ ư i ờ p hụ n ữ, ữ ,m à ch à ính l à ý à rằng: N h N à p à hải y ên t hì n ướ ư c ớ m c ới ớ y ên. .M ái M n hà có à n gườ ư i ờ p hụ n ữ ữ ch ăm n om thì m ới ớ đ ượ ư c ợ an c đ ịnh. .Đ ó Đ ch ính l à ch à ữ ữ “A n “A ”. 11 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Áp Á NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ
押 bắt g iữ,ữ ,ca m k ết,…, DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M xiá • y ā Kun: お-すお す -さえ さ る え お る -しお し - ÂM  M KU K N U / N O / N O つ On: オウ オ áp á p đả đ o ả 押倒 押 倒 • áp g iải 押解 押 解 • TỪ T Ừ GH G É H P É áp á p kh k o h á o n á 押欵 押 欵 • áp t ống 押送 押 Ch C ữ Á P 押 về cơ ề cơ b ản l à ch à ữ h ình t hanh có t hể p ể hân tích t heo d ạng ch ữ h ội ý , Bao B g ồm m T HỦ 扌 ( t ( ay) ) v à ch à ữ G IÁ I P 甲 . 甲 L à h à ình ản h củ a m a ộ m t cái mai m r ù r a, hình d ạng củ a n a ó t rô r ng g iống n hư m ộ m t cái h ộp h oặc l ặc ồng, ,có ý nghĩa l a à đ à ược ợ b ao q uanh. .T ay 扌 có t hể cầm ể cầm n ắm, ắm ,giữ l ấy, ,v ì v ậy 押 có n ghĩa l a à g à iam am cầm hoặc g ặc iam am g iữ v à l à ấy âm âm đ ọc của ch a ữ 甲 l àm àm b iểu âm . âm .M ặt M k hác, ác, ở ở T ru r ng Quốc cổ c đ ại, ,h ầu h ết t ù n hân cũ ng có chức n c ăng l à co à n t in, ,ch o n ên 押 cũng có ý n ghĩa l a à s à ự cam cam k ết. 12 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Âm  , ,ấ m NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ Âm  , m ,ti t ế i n ế g n 音DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M yī y n ī n • • yì y n ì Kun: おと お ね と ÂM  M KU K N U / N O / N O On: オン オ イ ン ン イ ノ ン ン ノ âm â m điệ i u 音調 音 • â m â m h ưở ư n ở g n 音 TỪ T Ừ GH G É H P É 響 • â m â m l u l ật ậ 音律 音 • â m â m n h n ạc ạ 音樂 音 • â m â m t h t an a h n 音聲 音 • â m â ti t ế i t 音節 音 . 節 Ch C ữ  M 音 là mộ m t chữ hội ý, ,tro r ng cổ văn nó mi m êu tả mộ m t cái mi m ệng với ớ mộ m t cái l ưỡi ỡ v à l à ời ờ n ói. .V ề h ề ình t hể v ể à nguồn g ốc 音 t ươn ơ g t ự n hư T HIỆ I T 舌 (cái ( lưỡi ỡ ), ) ,m ộ m t s ố n ét đ ược ợ t c hêm êm v ào đ ể thể h ể iện các t các ừ đ ược ợ p c hát r a r t a ừ m i m ệng. .M ặt khác, ác, cả 音 và 言 ( l ( ời ờ n ói) ) đ ều có ch ung n guồn g ốc, c, cả hai đ ều có ý n ghĩa tươn ơ g t ự n hau. 13 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Ân  NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ Ân  h uệ, ệ, ơ n đ ức, ứ … c, 恩DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M ēn Ku K n u : n ÂM  M KU K N U / N O / N O On: オン オ ác â c n 渥恩 渥 恩 • ái â n 愛 愛 • ân TỪ T Ừ GH G É H P É cần 恩勤 恩 . N ăm ăm 1 747 n ăm ăm Đ inh M ão M t hời ờ v ua C a àn C L ong, ,s au k ỳ t hi H ươn ơ g ở ở P h P úc K c iến, thí s inh T ạ Đ ạ ình Q uang n ghe n e ói ở ở H ồng S ơ S n ơ K iều có m ột v ị g iỏi v ề đ ề oán ch ữ nên đ ã r ã ủ r m ộ m t s ố n gười ờ b ạn củ a mì m nh cù ng đ i t hăm ăm h ỏi. Tạ Đ ạ ình Q uang v iết ch ữ N hân “ 因” ( ” H ( án V iệt: N hân, ,có n ghĩa l a à n à guyên nhân) ) r ồ r i h ỏi x em em k ỳ t hi H ươn ơ g n ày có đ ỗ không. Vị t hầy đ oán ch ữ n ói: “T ro r ng b ờ ờ cõ i n ày có m ột n gười ờ , ,ch úc m c ừ m ng t hư s inh l à người ờ đ ỗ đ ầu b ảng t ro r ng k hoa t a hi n ăm ăm n ay!” ! ( ” G ( iải n ghĩa: C h C ữ “ 因” có ” t hể hiểu l à g à ồm m ch ữ “ 囗” ( ” V ( i, ,n ghĩa l a à b à ờ ờ cõ i) ) v à ch à ữ “ 一” ( ” N ( hất, ,n ghĩa l a à m à ộ m t) và ch à ữ “ 人” ( ” N ( hân, ,n ghĩa l a à n à gười ờ )) ) . ) Mộ M t n gười ờ b ạn củ a T a ạ Đ ạ ình Q uang n ói: “T ôi cũ ng m u m ốn d ùng ch ữ N hân “ 因” này, ,t hỉnh m ờ m i ờ n gài x em em ch o t ôi m ộ m t ch út!” ! 14 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Ấn Ấ
印NGHĨAĨ VIỆITỆInI ấ n DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M yìn Kun: しる し し る し し る し -す ÂM Â M KU K N U / N O / N O On: イン イ ấn ấ n bả b n ả 印本 印 本 • ấn ch ỉ 印紙 印 • 紙 TỪ T Ừ GH G É H P É ấn đ ịnh 印定 印 定 • ấn đ ộ 印度 印 Ch C ữ Ấ N 印 về cấu ề t ạo l à m à ộ m t ch ữ h ội ý có k ết cấu t rái r p hải, ,b ên t rái r l à m à ôt d ị thể k ể hác củ ác a b a ộ T HỦ ( t ( ay) ) b ên p hải l à chữ T IẾ I T 卩. .N guồn g ốc củ c a ch a ữ Ấ N 印 có l iên q uan đ ến t ục đ c óng d ấu l ên đ ầu p hạm ạm nhân n gày x ưa. a. t ro r ng g iáp cố t văn l à h à ình m ộ m t n gười ờ đ ang q uỳ g ối, ,b ên t rên r l à hình m ộ m t b àn t ay đ ang h ướn ớ g đdến ấu. . H l ì ênn h đ d ầuạn p g h ch ạm ạm ữ n ở h ở k ân i.m m N v h à ư t à r v i r ện ậy v chăn ữ càn ẤN g b t h an ể đ h ể i ầuện cór õ rn n g ét hĩ h a l a ơn ơ à đ t ập ón gt ụ d c đ c ấu ó l ng ên đầu p hậm ậm n hân, ,s au p hát t ri r ển n ghĩa ch a ỉ việc i ệc n ấ n, ,d ấu vết , ,d ấu t ay. 15 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ Vị t hầy đ oán ch ữ n ói: “K ỳ t hi n ày e r e ằn r g không có p hần củ a t a hư s inh r ồ r i! N hưng s au n ày s ẽ đ ẽ ược ợ ân c h uệ củ ệ a b a ạn h ọc m c à m có à h y v ọng đ ược ợ t c hăng q uan tiến ch ức n c hanh ch óng!”. ! Ông g iải t hích: “C h “C ữ N hân “ 因” m ” à m v à ị t hư s inh l úc n c ãy v iết l à v à ô tâm, âm ,v ô ý mà m v à iết r a. r a. C ò C n ch ữ Nhân “ 因” củ ” a t a hư s inh t hì l à “cố à ý ” l ” à “có t âm”( âm “ ”( 心”) mà m v à iết r a r n a ên s ẽ t ẽ hành chữ Â n “ 恩” ( ” ân ( , ,ân h uệ)”. ệ) Mộ M t t hư s inh đ i cù ng l iền ch ỉ ch iếc q ếc uạt g ỗ t ro r ng t ay v ào ch ữ Nhân “ 因” ấy ” v à nói: “T ôi cũ ng d ùng ch ữ N hân “ 因” n ” ày, ,t hỉnh n gài x em em x em em cô ng danh củ a tôi s ẽ t ẽ hế n ế ào?”. Thầy đ oán ch ữ n híu m ày m v à n à ói: “C h “C iếc q ếc uạt g ỗ củ a ngài v ừa v a ặn ch ỉ đ úng vào ch ữ N hân “ 因” n ” ày t hì l à t à hành ch ữ K hốn “ 困” ( ” N ( ghĩa: K hốn k hổ, ,k hốn đốn), ) ,n ên e r e ằn r g cả đ cả ời ờ này n gài s ẽ m ẽ ãi m l à t à hư s inh n ghèo t hôi!”. ! Về s ề au, ,v ận m ện m h củ a cả a ba n a gười ờ b ạn h ọc n c ày đ ều ch uẩn x ác y ác n hư l ời ờ tiên đoán củ a v a ị t hầy n ày. 16 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ ất NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ bộ b ộ ất ấ , t ,Ca C n a n th t ứ h ứ ha h i a itr t o r n o g n g 10 1 0 ca c n a 乙DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M yǐ • zh é Kun: おと お き と の き と の ÂM Â M KU K N U / N O / N O On: オツ オ イ ツ ツ イ ất b ản 乙苯 乙 苯 • ất b ảng 乙榜 乙 榜 • TỪ T Ừ GH G É H P É ất d ạ 乙夜 乙 夜 • ất h y 乙烯 乙 烯 • ất khoa 乙科 乙 • 科 ẤT 乙 là m à ộ m t ch ữ t ượn ợ g h ình m ô m t ả h ả ình ản h mộ m t cây co n đ ang l ớn ớ l ên nhưng lá củ á a n a ó v ẫn đ óng, ,ch ưa mở m ở h ẳn. .Đ ây l à g à iai đ oạn t hứ hai củ a q a uá t á rì r nh p hát tri r ển củ a cây a s au g iai đ oạn n ằm ằm t ro r ng h ạt ( x ( em em thêm êm b ài p hân t ích ch ữ“giáp”), ”) 乙 乙 vì chv ữậy h Ấ án Tcũng đ l ư à ợc ợ mộ m s c t ửt rd o ụ n n g g 2 l àm 14 àmb n ộ g t ô h i ủ t ,h n ứh h ữ ai n g củ t ha 1 a àn 0 h t p hiên ần tcan ạo .n .Ấ ênT dạn g t ro r ch n ữ g có cấu t ạo p hức t c ạp h ơn ơ . 17 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ Bả B n, ,b ổn 本NGHĨAĨ VIỆITỆGốc DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M běn Kun: もと も ÂM Â M KU K N U / N O / N O On: ホン ホ vị l ai 未来 未 来 • vị n gộ 未遇 未 , ,v ị TỪ T Ừ GH G É H P É thành niên 未成 未 年 成 . Ch C ữ B Ả B N 本 là m à ộ m t ch ữ ở ở d ạng ch ỉ s ự. .H ình d ạng chữ t ro r ng g iáp cố t g iống như m ộ m t cái cây v ới ớ b a ch a ùm m rễ r b ễ ám ám s âu d ưới ớ l òng đ ất. .S au S q uá trì r nh p hát tri r ển củ a ch a ữ b a ch a ùm m d ễ t ễ ro r ng g iáp cố t được ợ b c iến đ ổi t rở r ở t hành n ét n gang p hía d a ưới ớ n hư t ro r ng d ạng k hải t hư n gày n ay. .C h C ữ B Ả B N 本 được ợ t c ạo b ởi ở b ộ MỘ M C 木 và v à ẽ t ẽ hêm êm m ộ m t n ét n gang p hía d a ưới ớ b iểu t hị b ộ rễ r củ ễ a cây a . .C h C ữ BẢ B N 本 từ n ghĩa g a ốc ch c ỉ b ộ p hận r ễ r cây ễ p hát t ri r ển t hành n gĩa ch a ỉ gốc r c ễ r củ ễ a các v các ấn đ ề t ề ro r ng đ ời ờ s ống x ã h ã ội. 18 N h N óm b iên s o s ạn: https: s //ww w w w . w f . acebook.co . m/vuihocchuhan/ HÁ H N Á N VI V Ệ I T Ệ bán NGHĨA Ĩ VIỆ I T Ệ Mộ M t n ửa ử 半DẠNG KHÁC PH P IÊ I N Ê Â M bàn Kun: なか な -ば ÂM Â M KU K N U / N O / N O On: ハン ハ bán cầ u 半球 半 球 • bán đ ảo 半島 半 TỪ T Ừ GH G É H P É • bá b n á n kí k n í h n 半徑 半 徑 • bá b n á nguyệt 半月 半 . Ch C ữ B Á B N 半 là m à ộ m t ch ữ h ội ý k ết cấu t rên r dưới ớ , ,g ồm m C h C ữ B Á B T 八 (s ( ố 8 ) được ợ v c iết n gược ợ l c ại v à m à ộ m t d ị t hể củ ể a b a ộ NGƯU 牛 (co ( n t râu r ). ) .C ó C k há n á hiều quan đ iểm ểm v ề n ề guồn g ốc củ c a ch a ữ h án n ày, ,ở ở đ ây x in đ ưa r a a r q a uan đ iểm ểm đ ược ợ nhiều n gười ờ đ ồng t ình h ơn ơ cả. cả. C ăn C cứ v ào h ình d ạng ch ữ ở ở k im m v à t à ri r ện v ăn, hình ản h ch ữ b ao g ồm m ch ữ N GƯU 牛 ở ở d ưới ớ , ,p hía t a rên r t rên r l à ch à ữ B Á B T 八. Ch C ữ B Á B T 八 n goài n ghĩa l a à ch à ỉ s ố 8 r a r còn có n ghĩa l a à p à hân ch ia, a, p hân b iệt. N hư v ậy có t hể s ể uy đ oán r ằn r g, ,ý n ghĩa b a an đ ầu củ a ch a ữ B Á B N l à xẻ b xẻ ụng co n trâu r a l àm đ ôi. .B ản B t hân h ình d ạng ch ữ B Á B T l ại r ất r giống n hư h ai p hần củ a con t râu r b ị t ách r a. r a. T rải r q ua q a uá trì r nh p hát t ri r ển, ,ch ữ B Á B T p hía t a rên r đ ược ợ quay n gược ợ l c ại, ,b ộ n gưu cũ ng đ ược ợ v c iết k hác đ ác i v à t à rở r ở thành ch ữ 半 n hư n gày nay. 19