Biện pháp rèn kĩ năng viết văn tả người cho học sinh lớp 5

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN YÊN CHÂU
TRƯỜNG TH – THCS MƯỜNG LỰM
Biện pháp rèn kĩ năng viết văn tả người cho học sinh lớp
5A Trường TH & THCS Mường Lựm năm học 2019-2020
Tác giả: Nguyễn Văn Tùng Chức vụ: Giáo viên
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác: TH – THCS Mường Lựm
Tháng 4 năm 2020
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY 1
1. Tên biện pháp: Rèn kĩ năng viết văn tả người cho học sinh lớp 5A
Trường TH & THCS Mường Lựm năm học 2019-2020. 2. Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Văn Tùng; Giới tính: Nam
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng
Điện thoại: 0849874689. Email: tungthuy930@gmail.com
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường TH – THCS Mường Lựm.
3. Thời gian thực hiện: Ngày 05 tháng 9 năm 2019. MỤC LỤC 2 Nội dung TT Trang PHẦN MỞ ĐẦU I Lí do chọn biện pháp 1 II
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 1 - 2 III Mục đích nghiên cứu 2 PHẦN NỘI DUNG I
Thực trạng của biện pháp đã biết 2 - 3 II Nội dung biện pháp 3 - 9 III
Khả năng áp dụng của biện pháp 9 IV
Hiệu quả của biện pháp 9 PHẦN KẾT LUẬN 1 Bài học kinh nghiệm 10 2
Cam kết không vi phạm bản quyền 10 - 11 3 DANH MỤC VIẾT TẮT
1. GD&ĐT: Giáo dục – Đào tạo 2. HS: Học sinh. 3. GV: Giáo viên.
4. TH - THCS: Tiểu học – trung học cơ sở. 4 PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn biện pháp
a. Sự cần thiết chọn biên pháp
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học có vị trí đặc biệt
quan trọng, đó là cơ sở ban đầu cho việc đào tạo con người. Bậc Tiểu học là bậc
học đầu tiên và được xác định là: “Bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân”.
Trong chương trình Tiểu học, tiếng Việt là một trong những môn học
quan trọng bậc nhất, là môn học giúp hình thành và phát triển bốn kĩ năng cơ
bản của mục tiêu giáo dục tiểu học: nghe, nói, đọc, viết. Trong chương trình
lớp 4, 5, môn Tiếng Việt gồm 5 phân môn đó là: Tập đọc, Chính tả, Luyện từ
và câu, Kể chuyện và Tập làm văn. Mỗi phân môn đều có vị trí, tầm quan
trọng và mục tiêu riêng.
Phân môn tập làm văn có nhiệm vụ chủ yếu là rèn kĩ năng sản sinh văn
bản nói và viết. Không học tốt tập làm văn, khả năng nói và viết ngôn bản của
học sinh sẽ bị hạn chế, vì tập làm văn được thừa hưởng và cần phải tận dụng vốn
từ vựng, nghệ thuật dùng từ, đặt câu … mà học sinh thu nhận được từ các bài
tập đọc, kể chuyện, …không những thế, học sinh còn được học cách dùng tính
từ, động từ, học được cách dùng các phép so sánh, nhân hóa.., để chắp thêm
cánh cho trí tưởng tượng, liên tưởng… khi làm các bài văn tả cảnh trong chương trình tập làm văn.
b. Thực trạng viết văn ở trường TH-THCS Mường Lựm
Vốn từ ngữ của các em còn hạn chế nên khi viết văn thường bị lặp lại từ,
câu văn lủng củng, thiếu hình ảnh, cảm xúc. Nhiều em không nắm được cấu trúc
ngữ pháp nên sử dụng dấu câu tùy tiện.
Một số học sinh làm theo văn mẫu hoặc chỉ viết theo dàn bài mà giáo viên
đã hướng dẫn lập. Chưa biết tích hợp các phân môn khác như: Tập đọc, Luyện
từ và câu, chính tả vào Tập làm văn. Chưa sáng tạo trong khi dùng từ đặt câu.
Phần lớn học sinh không thích học phân môn Tập làm văn.
Qua thực tế như vậy tôi đã cho học sinh làm bài khảo sát đầu năm và có kết quả như sau: Viết hay Biết cách viết văn Không biết cách viết Lớp SHS SL % SL % SL % 5 23 2 8,8 % 9 39,1 % 12 52,1 %
Kết quả trên cho thấy, kỹ năng viết văn của học sinh chưa đồng đều, còn
rất nhiều hạn chế chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Chính vì vậy việc rèn kĩ
năng viết văn cho học sinh là vấn đề cần quan tâm. Muốn làm tốt công tác này
chúng ta cần phải làm gì ?
Để rèn kĩ năng viết văn cho học sinh tiểu học, với cương vị là người giáo
viên, bản thân hết sức băn khoăn và trăn trở làm thế nào để rèn kĩ năng viết văn
cho học sinh? Làm thế nào để học sinh biết cách vận dụng kĩ năng viết văn vào
trong cuộc sống hằng ngày. Vì vậy tôi chọn biện pháp: “Rèn kỹ năng viết văn tả 5
người cho học sinh lớp 5A Trường TH & THCS Mường Lựm năm học 2019- 2020”.
2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Phân môn Tập làm văn.
- Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp “Rèn kỹ năng viết văn tả người cho
học sinh lớp 5 Trường TH & THCS Mường Lựm năm học 2019-2020”.
3. Mục đích nghiên cứu
Bản thân tôi khi nghiên cứu sáng kiến này nhằm mục đích
tìm ra phương pháp, cách thức tổ chức dạy học giúp học sinh
học tập tốt hơn về viết văn tả người. Tạo hứng thú và say mê cho học sinh
trong việc học phân môn tập làm văn cũng như môn Tiếng việt. Góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện tốt mục tiêu giáo dục. 6 PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng của biện pháp đã biết
a. Các biện pháp đã biết như: Điều tra, phân loại học sinh; làm giàu vốn
từ; hướng dẫn học sinh diễn đạt câu có hình ảnh và sử dụng biện pháp nghệ
thuật; liên kết chặt chẽ về ý; Hướng dẫn học sinh nắm cấu tạo của bài văn; chọn
đề tài phù hợp; hướng dẫn lập dàn ý.
Ví dụ 1: Biên pháp Điều tra, phân loại học sinh.
Để nắm được tình hình học tập và khả năng làm văn của mỗi học sinh thì
việc điều tra, phân loại học sinh là một việc làm không thể thiếu đối với giáo
viên ngay từ đầu năm. Điều tra, phân loại học sinh là cơ sở để giáo viên điều
chỉnh nội dung, lựa chọn phương pháp, xác định được những yêu cầu cần đạt
cho phù hợp với từng đối tượng học sinh lớp mình. Từ đó, đưa ra những bài tập
vừa sức với học sinh, xua tan cảm giác “sợ” học tiết Tập làm văn ở một số em
đồng thời nó còn kích thích sự ham thích khi được học phân môn này.
Vào đầu năm nhận lớp, tổ chức kiểm tra đánh giá về việc viết văn của học
sinh với đề văn như sau: “Em hãy tả một cây cho bóng mát trên sân trường em”.
Kết quả bài làm của các em đạt được như sau :
Số học sinh hoàn thành bài viết là: 11 em
Số học sinh chưa hoàn thành bài viết: 12 em
Sau khi nhận được kết quả, tôi căn cứ vào quá trình học tập hằng ngày,
kết hợp với những ý kiến tham khảo thêm ở các giáo viên cũ và phụ huynh học
sinh để phân loại học sinh lớp 5 thành các nhóm theo khả năng. Từ các nhóm
phân chia đó, trong quá trình giảng dạy, tôi sẽ đề ra các yêu cầu cần đạt cho mỗi
nhóm giúp các em hoàn thành bài văn đạt kết quả hơn.
Ví dụ 2: Hướng dẫn học sinh nắm cấu tạo bài văn
Đề bài : Em hãy tả một bạn học của em Giáo viên hướng dẫn:
- Mở bài: Giới thiệu người định tả.
- Thân bài: Tả ngoại hình và hoạt động và tính tình của bạn em, em thấy
bạn em là người như thế nào? 7
- Kết bài: Tình cảm của em đối với bạn đó. Lưu ý :
+ Cần sử dụng các biện pháp Nghệ Thuật như: nhân hóa, so sánh,… phù
hợp vào bài văn để bài tả sinh động …
b. Ưu, nhược điểm của những biện pháp rèn chữ viết cho học sinh
Ưu điểm: Các biện pháp có mục tiêu và các bước thực hiện đảm bảo theo
nội dung và mục đích của việc hướng dẫn học sinh viết văn.
Nhược điểm: Vốn từ ngữ của các em còn hạn chế nên khi viết văn
thường bị lặp lại từ, câu văn lủng củng, thiếu hình ảnh, cảm xúc. Nhiều em
không nắm được cấu trúc ngữ pháp nên sử dụng dấu câu tùy tiện.
Một số học sinh làm theo văn mẫu hoặc chỉ viết theo dàn bài mà giáo viên
đã hướng dẫn lập. Chưa biết tích hợp các phân môn khác như: Tập đọc, Luyện
từ và câu, chính tả vào Tập làm văn. Chưa sáng tạo trong khi dùng từ đặt câu.
Phần lớn học sinh không thích học phân môn Tập làm văn. Nguyên nhân:
Về phía giáo viên: Chưa đầu tư đúng mức cho các tiết dạy Tập làm văn,
chưa làm tốt công tác chuẩn bị tiết dạy trước khi lên lớp. Mặt khác việc rèn kĩ
năng quan sát cho học sinh chưa sâu, việc hướng dẫn học sinh dùng từ đặt câu
chưa tốt, sử dụng đồ dùng dạy học chưa có hiệu quả, chưa ứng dụng công nghệ
thông tin, hoạt động trải nghiệm vào trong giảng dạy.
Còn phía học sinh phần lớn các em không thích học phân môn này vì khó,
nó đòi hỏi sự sáng tạo và năng khiếu của các em, học sinh trường TH – THCS
Mường Lựm đa số học sinh viết văn không tốt vì đa số các em là người dân tộc
thiểu số vốn từ các em con nhiều hạn nên khi viết văn thường bị lặp lại từ, câu
văn lủng củng, thiếu hình ảnh, cảm xúc, nhiều em không nắm được cấu trúc ngữ
pháp nên sử dụng dấu câu tùy tiện, một số học sinh làm theo văn mẫu hoặc chỉ
viết theo dàn bài mà giáo viên đã hướng dẫn lập, chưa sáng tạo trong khi dùng từ đặt câu. II. Nội dung biện pháp
1. Bản chất của biện pháp mới
a. Tính mới của biện pháp
- Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo khi dạy học sinh quan sát đối với
dạng bài văn tả hoạt động của người. 8
- Sử dụng công nghệ thông tin cho học sinh quan sát hình ảnh để viết văn tả người.
- Sử dụng các biện pháp nghệ thuật và tích lũy vốn từ ngữ, kiến thức khi
dạy viết văn tả người qua phân môn khác.
b. Cách thực hiện biện pháp
* Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo khi dạy học sinh quan sát đối
với dạng bài văn tả hoạt động của người.
Khi tả hoạt động của một người nếu chỉ để các em tự nghĩ và tưởng tượng
ra và viết thì bài văn của các em thường không sinh động, các em sẽ không viết
được hoặc chỉ viết được quá ít. Vậy để giúp các em viết được bài văn tả người
(tả hoạt động) sinh động hơn. Tôi tiến hành tổ chức hoạt động cho các em quan
sát đối tượng miêu tả ngoài thực tế để các em học sinh nhìn thấy rõ nhất giúp
các em hình dung một cách chân thực nhất đối tượng tả.
Trước tiên giáo viên hướng dẫn HS chọn và quan sát đối tượng miêu tả:
như quan sát hoạt động của các bạn trên sân trường đang nhảy dây, đang chơi
đùa hay đang đứng tìm truyện để đọc,...:
- Hướng dẫn học sinh quan sát theo trình tự hợp lí: Đó là việc giúp các em
quan sát từ xa đến gần, từ khái quát đến cụ thể, quan sát tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ
cụ thể để tìm ra điểm nổi bật của sự vật, hiện tượng đó.
-Yêu cầu học sinh quan sát bằng các giác quan: học sinh thực hiện việc
quan sát, lắng nghe tiếng kêu, tiếng động, ngửi được hương thơm của các loài
hoa, động vật... xung quanh đối tượng tả. Hướng dẫn để học sinh có sự hình
dung sinh động về sự vật hiện tượng qua bài viết.
- Giúp học sinh quan sát để phát hiện và tìm ra đặc điểm nổi bật của sự
vật hiện tượng đó để làm nổi bật đặc điểm riêng của đối tượng tả (tránh sự nhàm chán, khô khan).
- Học sinh tiến hành quan sát hoạt động của đối tượng mình chọn để miêu
tả, lập dàn ý ghi lại những gì các em quan sát được vào vở nháp. 9
Một số hình ảnh khi HS quan sát, tìm hiểu ngoài thực tế.
Qua quan sát ngoài thực tế, tôi hướng dẫn cho các em lựa chọn đặc điểm
của đối tượng miêu tả về hoạt động. Qua nhiều tiết viết đoạn tôi sẽ biết ưu điểm,
nhược điểm của từng em để hướng dẫn từng đối tượng học sinh giúp các em lựa
chọn viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài tốt hơn. Học sinh nào viết câu dài dòng,
ý rườm rà tôi hướng cho các em viết mở bài theo kiểu trực tiếp, với học sinh giỏi
tôi sẽ khuyến khích các em mở bài gián tiếp sẽ sinh động và hấp dẫn hơn.
* Sử dụng công nghệ thông tin cho học sinh quan sát hình ảnh để viết văn tả người
Để thay đổi hình thức học tập thêm phong phú, thông thường khi dạy
dạng văn này các em thường viết văn dựa trên trí tưởng tượng của các em là
chính điều đó thiếu đi sự thực tế về đối tượng tả. Để giúp các em viết được một
bài văn tả người mà các em chưa được nhìn thấy trên thực tế hoặc ít được nhìn
thấy trong phạm vi có thể quan sát được như: Tả em bé ở tuổi tập đi, tập nói, tả
ca sĩ đang biểu diễn, tả một nghệ sĩ hài,... Tôi tiến hành sử dụng hình ảnh, video
trên tivi, máy chiếu để cho các em quan sát người để tả cụ thể hơn, hấp dẫn hơn,
sinh động hơn, cụ thể tôi làm như sau:
- Giáo viên chuẩn bị hình ảnh, video, máy chiếu và trình chiếu cho học
sinh quan sát một số video clip.
- Học sinh quan sát hình ảnh, chọn lọc chi tiết để miêu tả
Ví dụ 1: Bài tập 1 (SGK- TV5/1 trang 152). Lập dàn ý cho bài văn tả hoạt
động của một bạn nhỏ hoặc một em bé ở tuổi tập đi, tập nói.
Tôi tiến hành cho các em xem video bằng máy chiếu, để các em quan sát
được hình dáng và hoạt động của đối tượng miêu tả. Qua đó các em sẽ lựa chọn
chi tiết quan sát được để viết vào bài văn của mình.
Hình ảnh của một em bé ở tuổi tập đi, tập nói
Tôi đặt câu hỏi cho các em: Cái miệng của em bé như thế nào? (Cái
miệng nhỏ xíu luôn cười, làm lộ mấy chiếc răng đang nhú như những hạt ngô
non). Đôi mắt em bé trông như nào? (Bé có đôi mắt đen lay láy và trong veo như
hồ nước). Em bé bước đi như thế nào? (Bé bước đi lẫm chẫm).... 10
Hình ảnh ca sĩ đang biểu diễn
Để các em biết cách tả một ca sĩ đang biểu diễn, trước tiên tôi cho các em
xem qua 1, 2 clip ngắn về ca sĩ đang biểu diễn rồi giới thiệu qua cho các em biết
tên ca sĩ đó, họ hát bài gì, vào dịp nào? tôi hướng dẫn các em quan sát các chi
tiết xem dáng người ca sĩ đó như nào, chiếc áo họ mặc màu gì, khuôn mặt, mái
tóc, khi biểu diễn các động tác ra sao, giọng hát như thế nào?... để các em chắp
nhặt các chi tiết đó thành dàn ý.
Hướng dẫn các em quan sát ảnh của buổi biểu diễn các tiết mục văn nghệ
của nhà trường, xem chính các bạn học sinh trong trường biểu diễn khi các bạn
múa, hát để các em thấy gần gũi hơn, giúp các em có cái nhìn cụ thể hơn về đối
tượng được miêu tả trong bài văn.
hình ảnh về biểu diễn văn nghệ ở
GV giúp đỡ HS thảo luận nhóm trường
Khi đã cho các em quan sát, tôi hướng dẫn các em còn lúng túng để các
em biết lựa chọn hình ảnh, chi tiết về đối tượng miêu tả và biết cách dùng từ đặt câu khi viết bài văn.
Để có được những hình ảnh như trên, giúp cho việc quan sát của các em
tôi đã tiến hành sưu tầm các hình ảnh, video clip trên mạng Internet, qua tài liệu
của nhà trường, ảnh cá nhân tự chụp trên thực tế. 11
* Sử dụng các biện pháp nghệ thuật và tích lũy vốn từ ngữ, kiến thức khi
dạy viết văn tả người qua phân môn khác
Để giúp các em học sinh làm bài văn miêu tả trở nên sinh động hơn thì
ngoài việc quan sát và viết vẫn chưa đủ. Vì vậy rèn kĩ năng viết văn tả người
cho học sinh không chỉ thực hiện trong giờ Tập làm văn mà còn cần kết hợp
trong các giờ học khác nhất là giờ Tập đọc và Luyện từ và câu. Học sinh cần
phải sử dụng thêm các biện pháp nghệ thuật tu từ như: so sánh, nhân hóa, điệp
từ, từ láy, từ tượng hình, từ tượng thanh… Tuy nhiên các phân môn trong văn
học đều có sự tích hợp, bổ sung kiến thức cho nhau vì vậy giáo viên cần phải có
sự mở rộng kiến thức cho học sinh, đồng thời học sinh cần rèn luyện để tăng khả
năng mở rộng vốn từ hơn. Cụ thể qua từng phân môn học sinh cũng sẽ tăng
được kiến thức của mình về cuộc sống:
- Đối với phân môn Tập đọc: Trong phần tập đọc, từ ngữ rất đa dạng
phong phú, việc đọc chính xác và nắm được các từ ngữ là điều cần thiết. Ở quá
trình tập đọc, học sinh sẽ được tiếp xúc với các loại từ ngữ khác nhau, từ ngữ đó
miêu tả sâu sắc được đặc điểm của sự vật hiện tượng. Tôi sẽ chỉ rõ những biện
pháp tu từ mà tác giả đã sử dụng trong các tác phẩm để học sinh biết cách sử
dụng những biện pháp tu từ cho bài văn sinh động, tôi lưu ý cho học sinh xem
cái hay cái đẹp của nó ở đâu, dần dần học sinh sẽ phát hiện và phân biệt được
cách dùng từ đó như thế nào.
Ví dụ 1: Bàn tay cô giáo mềm mại với những ngón tay như những búp măng nhỏ nhỏ, xinh xinh.
Ví dụ 2: Các em dựa vào câu thơ viết về bà có hình ảnh so sánh như:“Tóc
bà trắng tựa như bông; Truyện bà như giếng cạn xong lại đầy” để vận dụng vào
miêu tả: Đôi mắt em bé đen như hai hạt nhãn; hoặc: đôi mắt em tròn như hai
hòn bi ve; hay tả bạn, bạn ấy có nước da trắng như trứng gà bóc,…..
Ở các câu này đã sử dụng nghệ thuật so sánh và các từ có chọn lọc.
- Đối với phân môn Luyện từ và câu: Ở phân môn này giúp học sinh được
học các từ các câu được phân theo chủ điểm khác nhau. Chính vì thế đã tạo cho
học sinh môi trường rèn luyện và gia tăng vốn từ rất tốt. Muốn bài văn tả người
được tốt, cái đơn giản nhất nhưng cũng khó nhất là dùng từ chính xác. Như
chúng ta đều biết học sinh tiểu học còn trong quá trình tìm hiểu thế giới xung
quanh nên vốn sống, vốn hiểu biết của các em chưa phong phú nên các em chưa
biết chọn lọc và dùng từ cho sát đúng với đối tượng. Xác định được vấn đề đó,
tôi hướng dẫn các em chọn từ miêu tả sao cho phù hợp đối tượng.
Ví dụ 1: Tả màu da: xanh xao, hồng hào, trắng trẻo, da nâu, trắng như
trứng gà bóc, trắng mịn, ngăm ngăm…
Tả về đôi mắt: lay láy, long lanh, bồ câu, mắt lươn, mắt lá răm, mắt
phượng, ti hí, mắt trong xanh…
Tả hình dáng: lênh khênh, mập mạp, gầy gầy, thon thả, cao, lùn, cao lêu
nghêu, to như voi, mập mạp, còm nhom, dáng thư sinh, dáng tiểu thư, mình dây,
dáng bè bè, liễu yếu dào tơ…
Tả tiếng cười, giọng nói: thỏ thẻ, ríu rít, khúc khích, thì thào.
Tả khuôn mặt: mặt chữ điền, trái xoan, mặt lưỡi cày, mặt xương, mặt bầu bầu, mặt bầu bĩnh,….. 12
Khi miêu tả tính nết tuỳ thuộc vào lứa tuổi để tả cho phù hợp.
Ngoài việc biết phân biệt các từ đồng nghĩa, trái nghĩa, tôi còn giúp học
sinh biết viết câu văn có hình ảnh.
Ví dụ 2: Cho hai câu sau
Câu 1: Cô giáo lớp em thật dịu dàng.
Câu 2: Mỗi lần, cô giáo giảng bài trông cô thật dịu dàng, trìu mến, giọng
nói của cô thật ấm áp.
Như vậy ở cùng cả hai câu có cùng nội dung, nhưng học sinh đều lựa
chọn cách viết câu có hình ảnh và sử dụng nghệ thuật hơn câu bình thường.
Tích cực hoá vốn từ cho học sinh thông qua nhiều loại bài tập khác nhau:
điền từ, sử dụng từ để các em nắm được giá trị gợi tả, sử dụng từ, rèn kĩ năng
viết câu gắn nội dung đặt câu với đối tượng cần tả.
Ví dụ 3: Em hãy đặt một câu ghép tả ngoại hình của mẹ.
Mẹ có mái tóc dài buông xoã ngang lưng, đen mượt tô điểm thêm cho sự dịu dàng của mẹ.
Để tả hình dáng một người gầy, tôi đã hướng dẫn các em lựa chọn từ ngữ,
giúp học sinh chọn ra từ ngữ chính xác, để hướng tới cái đẹp sao cho lời văn
được hay mà vẫn đảm bảo được yêu cầu đặt ra. Sau đó cho học sinh thực hành
viết đoạn văn miêu tả.
c. Ưu, nhược điểm của giải pháp mới
- Ưu điểm: Học sinh được trải nghiệm, được nhìn thấy cảnh thật người
thật, cảnh, người và các hoạt động trong tranh, ảnh để viết văn. Giúp HS củng
cố vốn từ vựng qua các môn học khác. Từ đó học sinh lớp tôi đã biết cách dùng
từ đặt câu, việc viết văn đã có sự liên kết, lôgic, đã biết cách sử dụng hình ảnh
gợi tả sinh động, hấp dẫn... Nhiều học sinh đã phát huy được tính sáng tạo trong
khi viết văn tả người, các em học sinh lớp đã biết cách quan sát đối tượng tả và
nắm được bố cục bài văn tả người.
Phát huy được tính tích cực của học sinh trong tiết học. Học sinh rất thích
giờ học văn tả người, hào hứng, mạnh dạn, tự tin hơn. Không khí lớp trong giờ
học văn tả người rất vui, sôi nổi.
Giúp hiệu quả của các tiết văn tả người được nâng lên rõ rệt. Qua đó nâng cao
chất lượng môn Tiếng Việt lớp 5 của tôi chủ nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng
môn Tiếng Việt khối lớp 5 và chất lượng nhà trường trong năm học 2019 - 2020.
- Nhược điểm: Mất nhiều thời gian chuẩn bị và sưu tầm các hình ảnh,
video để trình chiếu cho các em quan sát. Một số học sinh ghi chép chậm, học
sinh chưa hoàn thành khi đi trải nghiệm thực tế gặp khó khan khi ghi chép vào
vở nháp để về viết thành bài văn.
III. Khả năng áp dụng của biện pháp
Sáng kiến này đã được áp dụng từ tháng 9 năm học 2019- 2020 tại trường
tiểu học – THCS Mường Lựm.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến Giáo dục.
Điều kiện để áp dụng biện pháp: Máy chiếu. mạng intenets; tranh ảnh
thực tế; các biện pháp, giải pháp để hướng dẫn HS học phân môn tập làm văn.
Sáng kiến này áp dụng trong các trường tiểu học; TH-THCS thuộc vùng
đặc biệt khó khăn; các trường tiểu học nói chung trong huyện Yên Châu; toàn 13
tỉnh Sơn La. Để góp phần nâng cao chất lượng viết văn tả người nói riêng, nâng
cao chất lượng viết văn nói chung.
IV. Hiệu quả khi áp dụng biện pháp
Sau khi nghiên cứu và áp dụng ở lớp phụ trách, qua theo dõi việc thống kê
chất lượng phân môn Tập làm văn đã thu được những kết quả như sau:
- Phát huy được tính tích cực hoạt động, chủ động trong giờ học của học
sinh. Học sinh tập trung hơn vào bài học, kĩ năng làm văn của học sinh được
nâng cao lên rõ rệt. Bài văn của học sinh xác định đúng yêu cầu nội dung, trọng
tâm của đề bài, bố cục chặt chẽ, trình tự miêu tả hợp lí hơn không còn tình trạng
bài dạng liệt kê, câu ý đoạn không phù hợp. Nhiều học sinh biết sử dụng các
biện pháp như nhân hóa, so sánh để viết văn.
- Giờ học tập làm văn diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái đối với các em. Không
khí lớp học luôn luôn sôi nổi, chất lượng giờ học đảm bảo.
- Chất lượng môn Tiếng Việt của lớp được nâng lên rõ rệt.
Sau khi áp dụng biện pháp tôi đã cho học sinh làm bài khảo sát cuối năm và có kết quả như sau: Viết hay Biết cách viết văn Không biết cách viết Lớp SHS SL % SL % SL % 5 23 9 39,1 % 13 56,5 % 1 4,4 % 14 PHẦN KẾT LUẬN I. Bài học kinh nghiệm
Sau khi áp dụng các giải pháp trên vào thực tế dạy - học tập làm văn cho
học sinh lớp 5 bản thân tôi rút ra được một số kinh nghiệm sau :
Một là, điều kiện rất quan trọng vừa hình thành những cơ sở ban đầu và
lâu dài về vốn sống vốn thực tế đời sống của học sinh là xây dựng được nề
nếp.Vận dụng linh hoạt sáng tạo các bài tập, các câu lệnh gợi ý để học sinh thực
hiện nhằm phát huy tối đa khả năng của từng học sinh thì chắc chắn chất lượng
dạy - học sẽ không ngừng được cải thiện.
Hai là, Để áp dụng được biện pháp này vào công việc giảng dạy giáo viên
phải thường xuyên trau dồi kiến thức, kỹ năng sư phạm đặc biệt phải nắm chắc
bản chất của tả người là quan sát, từ quan sát mới hình thành cái sườn của ý
tưởng, Thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu áp dụng cộng nghệ thông tin vào trong thực tế giảng dạy.
Ba là, hệ thống hoá kiến thức, hệ thống bài tập phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.
Bốn là, trong quá trình dạy học trên lớp, bên cạnh những kiến thức cơ bản
trong SGK giáo viên cần quan tâm tạo điều kiện để học sinh phát huy những
kinh nghiệm, vốn sống thực tế của từng em từ đó nâng cao kỹ năng quan sát, ghi chép cho học sinh .
Năm là, tích cực cung cấp vốn từ ngữ cho các em bằng cách tích hợp
trong tất cả các phân môn như: Tập đọc, Luyện từ và câu, Kể chuyện, Chính tả ..
Sáu là, đối với học sinh phải nắm được chuẩn kiến thức, những yêu cầu
tối thiểu phải đạt được trong mỗi tiết học, phải có tính tự giác, không ngừng học
hỏi ở thầy, ở bạn, học ở sách, vở.
II. Tôi xin cam kết không sao chép bản quyền sáng kiến của tác giả nào
Mường Lựm, ngày 28 tháng 04 năm 2020 TÁC GIẢ
(Ký, ghi rõ họ tên) Nguyễn Văn Tùng
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ
Xác nhận rõ hiệu quả áp dụng và xếp loại biện pháp
(Ký tên, đóng dấu) 15 16
Document Outline

• MỤC LỤC
• • * Sử dụng các biện pháp nghệ thuật và tích lũy vốn từ ngữ, kiến thức khi dạy viết văn tả người qua phân môn khác