Câu hỏi nguyên nhân môn lịch sử Đảng| Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu I.
Nguyên nhân sâu xa
1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản
Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, Mỹ trở thành một siêu cường toàn cầu và
tham gia sâu vào cuộc đối đầu với Liên Xô. Quan điểm chiến lược của Mỹ
trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh là ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng
sản (chính sách “containment”).
Một trong những biểu tượng của chiến lược này là Học thuyết Domino
(Domino Theory): Mỹ lo ngại rằng nếu một quốc gia (như Việt Nam) rơi vào
tay cộng sản, các nước lân cận cũng sẽ “rơi theo như những quân domino”.
Theo bài viết của History.com, tổng thống Eisenhower từng phát biểu rằng:
“Nếu bạn đặt một dãy quân domino … nếu đánh đổ cái đầu tiên, thì cái sa
cũng sẽ ngã rất nhanh.”
Điều này cho thấy Mỹ xem Việt Nam là một “tiền đồn” quan trọng trong chiến
lược toàn cầu của mình: nếu để mất Việt Nam (miền Nam) vào tay cộng sản
Mỹ sợ ảnh hưởng cộng sản sẽ lan sang các nước Đông Nam Á khác (Lào Campuchia, Thái Lan…).
2. Mỹ muốn thay chân thực dân cũ (Pháp) ở Đông Nam Á
Theo bài phân tích của Nghiên cứu Quốc tế (Lê Đỗ Huy), sau khi Pháp thất bại
ở Đông Dương (Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất), Mỹ bắt đầu lấp chỗ trống mà Pháp để lại.
Cụ thể, Mỹ can thiệp vào Việt Nam để tiếp tục kiểm soát chính trị – kinh tế khu
vực Đông Nam Á, giống như thực dân truyền thống đã làm, nhưng dưới “chiến
lược mới” không chỉ là thuộc địa cũ mà là ảnh hưởng siêu cường.
Trong nghiên cứu đó, các tác giả Jean Lacouture và Philippe Devillers (trong
“Kết thúc một cuộc chiến tranh: Đông Dương năm 1954”) cho rằng giới lãnh 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
đạo Mỹ đã sử dụng chủ nghĩa chống cộng như công cụ để thâm nhập sâu hơ
vào Đông Dương sau khi Pháp rút.
Ngoài ra, qua các chính sách kinh tế - xã hội như Chương trình “Strategic
Hamlet” (Làng chiến lược) dưới thời Kennedy, Mỹ cố gắng kiểm soát dân
chúng nông thôn Nam Việt Nam lồng ghép quân sự và “xây dựng xã hội theo
mô hình phương Tây-capitalist” để duy trì ảnh hưởng. 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
Việc này không chỉ nhằm ngăn chặn cộng sản mà còn vì Mỹ muốn thiết lập mô
hình lệ thuộc kinh tế - chính trị tại Đông Nam Á, giống như một dạng “thuộ
địa mới” theo cách hiện đại hơn (dưới vỏ bọc chống cộng). 3. Phân tích
Khi phân tích nguyên nhân sâu xa, ta thấy Mỹ không chỉ đơn thuần phản ứng
trước làn sóng cộng sản, mà có chiến lược lâu dài rõ ràng: đặt Đông Nam Á
dưới ảnh hưởng của mình bằng cách ngăn chặn cộng sản + tiếp quản ảnh
hưởng mà các thực dân cũ để lại.
Việc sử dụng Học thuyết Domino là lý luận chính trị - chiến lược để biện minh
cho can thiệp sâu, nhiều mặt (kinh tế, quân sự, văn hóa) vào Đông Dương –
điều này thể hiện tầm nhìn địa chính trị lớn hơn nhiều so với xung đột đơ
thuần giữa hai miền Việt Nam.
Cách Mỹ triển khai chiến lược “thay chân Pháp” cũng giúp họ vừa kiểm soát
khu vực, vừa tránh bị xem là thực dân truyền thống theo kiểu cũ, mà là siê
cường thời Chiến tranh Lạnh, dùng “chống cộng” như công cụ kiểm soát. II.
Nguyên nhân trực tiếp
1. Về phía Mỹ
a) Vị trí chiến lược
Việc Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á khiến nó có vị trí địa chiến lược
quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Mỹ xem Đông Nam Á
như một “vành đai” quan trọng để kiềm chế ảnh hưởng cộng sản.
Theo Britannica, Mỹ nhận thấy Quân lực Nam Việt Nam (VNCH) và các lực
lượng an ninh không thể tự đương đầu với nguy cơ cách mạng cộng sản, nên
Mỹ ngày càng can thiệp sâu hơn về chính trị & quân sự ở Nam Việt Nam. 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
b) Lợi ích kinh tế
Mỹ có lợi ích kinh tế lớn tại Đông Nam Á: khu vực này giàu tài nguyên (cao
su, kim loại…), đồng thời là thị trường tiềm năng.
Mỹ viện trợ kinh tế - quân sự cho Nam Việt Nam để giữ được ảnh hưởng và
khai thác lợi ích kinh tế. Ví dụ: chương trình Commodity Import Program 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
(CIP) giữa Mỹ và Nam Việt Nam - Mỹ bơm vốn để hỗ trợ kinh tế Nam Việ
Nam, đồng thời giữ ảnh hưởng kinh tế.
c) Chiến lược quân sự
Mỹ đã triển khai chiến lược “cố vấn - vũ khí - quân chủ lực Việt Nam Cộng
hòa”: ban đầu là cố vấn quân sự, hỗ trợ vũ khí, sau đó nâng lên can thiệp qu sự trực tiếp.
Theo nguồn Quân đội Nhân dân Việt Nam, từ khoảng giữa năm 1965, Mỹ
chuyển từ chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” sang “Chiến tranh cục bộ”: đưa
quân viễn chinh Mỹ vào miền Nam để chiến đấu trực tiếp.
2. Về phía Việt Nam
a) Phong trào giải phóng dân tộc
Sau thất bại của Pháp, phong trào giải phóng dân tộc ở miền Nam phát triển
mạnh, đặc biệt là với sự ra đời của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (20/12/1960).
Mặt trận này không chỉ là lực lượng vũ trang mà còn là một lực lượng chính trị
quan trọng, thu hút sự ủng hộ lớn trong dân chúng miền Nam.
Sự bùng lên của phong trào cách mạng miền Nam khiến Mỹ lo ngại rằng nếu
không can thiệp, cộng sản sẽ chiếm lĩnh miền Nam, dẫn đến thống nhất xã hộ
chủ nghĩa (miền Bắc + Nam) - điều này phá vỡ chiến lược của Mỹ trong kh vực.
b) Chia cắt Bắc - Nam
Theo tài liệu môn Sử giai đoạn 1954-1975, Hiệp định Genève 1954 chia Việt
Nam thành hai miền: Bắc (do Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát) và Nam
(do chính quyền ủng hộ Mỹ) tạo ra một tình huống “miền Nam” mà Mỹ có th
can thiệp để ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản. 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
Việc chia cắt này chính là cơ sở cho Mỹ thiết lập quan hệ với chính quyền Sài
Gòn và từng bước tăng viện trợ, sau đó đưa quân.
c) Sự phát triển của Mặt trận Giải phóng miền Nam
Khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam được thành lập (20/12/1960), nó
trở thành một lực lượng chính trị - quân sự mạnh mẽ, đại diện cho lòng khá
khao thống nhất và kháng chiến của nhân dân miền Nam. 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
Sự tồn tại và lớn mạnh của Mặt trận Giải phóng là một đòn giáng mạnh vào
chiến lược “chống cộng” của Mỹ tại miền Nam, buộc Mỹ phải đánh giá lại
cách tiếp cận, và cuối cùng dẫn đến việc tăng quân và can thiệp quân sự sâ hơn. 3. Phân tích
Tương tác chiến lược - ý thức hệ: Mỹ can thiệp vào Việt Nam không chỉ vì
mục tiêu quân sự mà còn vì ý thức hệ, họ cần chiến thắng trong “cuộc chiế
tranh lạnh” trên mặt trận Đông Nam Á.
Mỹ tận dụng chia cắt: Việc Việt Nam bị chia đôi theo Hiệp định Genève tạo
điều kiện cho Mỹ can thiệp chính trị và quân sự vào miền Nam, với lý do “giú
đỡ chính quyền ủng hộ họ” để chống cộng.
Phong trào giải phóng nội tại: Phong trào Mặt trận Giải phóng vốn là lực
lượng nội sinh, nhưng lại trở thành “cái cớ” lớn để Mỹ biện minh cho sự gi
tăng quân sự. Nghĩa là Mỹ không chỉ can thiệp vì lợi ích, mà còn vì sức
chiến lược từ sự phát triển của cách mạng miền Nam. Câu hỏi
Câu 1: Sự chia cắt Việt Nam thành hai miền theo Hiệp định Genève 1954 tạo
điều kiện cho Mỹ xâm lược chủ yếu vì lý do nào?
A. Mỹ dễ dàng viện trợ kinh tế cho cả hai miền
B. Mỹ có cơ hội biến miền Nam thành căn cứ chống cộng
C. Mỹ có thể đàm phán trực tiếp với miền Bắc
D. Việt Nam bị suy yếu về quân sự nên không thể kháng chiến Đáp án: B
Giải thích: Sự chia cắt tạm thời giúp Mỹ can thiệp sâu vào miền Nam, dựng lên chín 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
quyền thân Mỹ để chống lại miền Bắc theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Câu 2: Vì sao Mỹ quyết định “thay chân Pháp” ở Đông Dương sau thất bại của
Pháp tại Điện Biên Phủ năm 1954?
A. Vì Pháp yêu cầu Mỹ hỗ trợ để tiếp tục ở lại Đông Dương
B. Vì Mỹ muốn xây dựng căn cứ quân sự tại Việt Nam 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu
C. Vì Mỹ coi Đông Dương là vị trí chiến lược trong việc kiềm chế ảnh hưởng củ Liên Xô và Trung Quốc
D. Vì Mỹ muốn thử nghiệm chiến lược quân sự mới Đáp án: C
Giải thích: Việt Nam nằm giữa Đông Nam Á, có giá trị địa – chính trị đặc biệt qua
trọng. Nếu để Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa, Mỹ lo ngại “hiệu ứn
domino” lan rộng khắp khu vực.
Câu 3: Nguyên nhân sâu xa quan trọng nhất khiến Mỹ can thiệp và từng bước
xâm lược Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ hai là gì?
A. Mỹ muốn mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa ở Đông Nam.
B. Mỹ muốn thực hiện chiến lược toàn cầu chống chủ nghĩa cộng sản
C. Mỹ muốn thay thế Anh trong việc quản lý khu vực châu Á – Thái Bình Dương
D. Mỹ muốn cạnh tranh ảnh hưởng văn hóa với Liên Xô Đáp án: B
Giải thích: Chiến lược toàn cầu của Mỹ chủ trương “ngăn chặn và tiến tới tiêu diệt”
chủ nghĩa cộng sản, biến các nước thuộc địa cũ thành khu vực ảnh hưởng của Mỹ
Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược này. 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu 16:37, 07/01/2026
Nguyên nhân - LSĐ - Lịch sử Đảng - I. Nguyên nhân sâu xa 1. Chiến lược toàn cầu của Mỹ: ngăn chặn - Studocu