Công thương là gì? Các ngành nghề thuộc lĩnh vực Công thương?

Công thương là gì? Các ngành nghề thuộc lĩnh vực Công thương? 1. Công thương là gì?
Hiện nay, từ "công thương" chưa được bất kỳ văn bản pháp luật nào giải
thích một cách cụ thể, tuy nhiên về mặt ý nghĩa, ta có thể hiểu "công thương"
là sự kết hợp của hai từ: "công nghiệp" và "thương nghiệp". Trong đó, công
nghiệp là bao gồm những hoạt động kinh tế, sản xuất quy mô lớn, được sự
hỗ trợ thúc đẩy mạnh mẽ của các tiến bộ về công nghệ, khoa học - kỹ thuật.
Công nghiệp tồn tại trong lĩnh vực sản xuất hàng hoá, vật chất mà sản phẩm
sau khi được chế tạo thì sẽ dành cho nhu cầu tiêu dùng hoặc phục vụ hoạt
động kinh doanh tiếp theo cho cuộc sống loài người trong sinh hoạt. Một
nghĩa rất phổ thông khác của công nghiệp là "hoạt động kinh tế quy mô lớn,
sản phẩm (có thể là phi vật thể) tạo ra trở thành hàng hóa". Theo nghĩa này,
những hoạt động kinh tế chuyên sâu khi đạt được một quy mô nhất định sẽ
trở thành một ngành công nghiệp như: công nghiệp phần mềm máy tính,
công nghiệp điện ảnh,. . Thương nghiệp là từ được dùng để chỉ các hoạt
động trao đổi, mua bán hàng hóa giữa hai đối tượng là người mua và người bán.
Từ việc giải thích hai từ "công nghiệp" và "thương nghiệp", ta có thể thấy
công thương cũng mang một số đặc điểm của hai lĩnh vực trên. Theo đó,
công thương là từ dùng để chỉ các hoạt động kinh tế trong một số ngành
nghề kinh tế đặc biệt, có nhiều tác động tới đời sống kinh tế của người dân và
đôi khi nó còn tác động lên cả vấn đề an ninh và xã hội. Chính vì bao gồm
nhiều ngành nghề đặc thù có tác động lớn tới nhiều mặt xã hội như vậy nên
sự kiểm soát cần phải chặt chẽ hơn nhằm tạo ra môi trường kinh doanh bền vững và an toàn.
2. Các ngành nghề thuộc lĩnh vực Công thương
Luật Minh Khuê giới thiệu 28 ngành nghề, lĩnh vực thuộc lĩnh vực công
thương theo quy định của pháp luật Việt Nam như sau: 1. Kinh doanh xăng dầu
Hoạt động kinh doanh xăng dầu bao gồm các hoạt động sản xuất, pha chế,
xuất nhập khẩu, vận tải, phân phối, đại lý, bán lẻ. Thương nhân kinh doanh
phân phối xăng dầu phải có tối thiểu 10 cửa hàng thuộc sở hữu hoặc đồng sở hữu của doanh nghiệp. 2. Kinh doanh khí
Hoạt động kinh doanh bao gồm các loại khí: LPG, LNG, CNG. Trong đó, mỗi
hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này lại có những quy định về điều kiện
riêng. Ví dụ: Điều kiện đối với thương nhân sản xuất, chế biến khí được ghi
nhận tại Điều 7 Nghị định số 87/2018/NĐ-CP như sau:
a) Là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật;
b) Cơ sở sản xuất, chế biến khí được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho phép đầu tư xây dựng;
c) Dây chuyền, máy, thiết bị đã được kiểm định theo quy định;
d) Có phòng thử nghiệm chất lượng khí hoặc có hợp đồng thuê tối thiểu 01
năm của thương nhân, tổ chức có phòng thử nghiệm đủ năng lực thử nghiệm
các chỉ tiêu theo quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia;
đ) Đáp ứng các điều kiện về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật.
3. Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại
Để đạt được điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định thương mại cần có ít
nhất 3 năm công tác trong lĩnh vực giám định và có chứng chỉ chuyên môn về
lĩnh vực giám định. Đối với hoạt động kinh doanh này, pháp luật Việt Nam có
những quy định chung dành cho tất cả chủ thể và có cả những quy định riêng
chỉ áp dụng đối với thương nhân nước ngoài kinh doanh dịch vụ này.
4. Kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp (bao gồm cả hoạt động tiêu hủy)
Đây là ngành nghề liên quan trực tiếp an ninh quốc gia, vì vậy, mỗi hoạt động
kinh doanh trong lĩnh vực này đều được quy định cụ thể và riêng biệt. Ví dụ:
quá trình sản xuất, vận chuyển kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp cần đảm
bảo các tiêu chuẩn nghiệm ngặt về an toàn và phòng chống cháy nổ. Nhà
xưởng kho chứa vật liệu nổ công nghiệp phải đảm bảo các điều kiện về an
ninh, trật tự, đảm bảo khoảng cách an toàn đối với các công trình, đối tượng
cần bảo vệ: Giấy xác nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự. Như vậy, nhìn
chung ta có thể thấy pháp luật Việt Nam đã xây dựng một hành lang pháp lý
khá vững vàng cho lĩnh vực này.
5. Kinh doanh tiền chất thuốc nổ
Điều kiện kinh doanh lĩnh vực này được quy định tại Khoản 3 Điều 46 Luật
Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Theo đó, pháp luật
Việt Nam đòi hỏi doanh nghiệp kinh doanh tiền chất thuốc nổ phải có Địa
điểm kho, bến cảng, nơi tiếp nhận bốc dỡ tiền chất thuốc nổ bảo đảm điều
kiện về an ninh, trật tự; có trang thiết bị an toàn, phòng, chống cháy, nổ; bảo
đảm khoảng cách an toàn đối với các công trình, đối tượng cần bảo vệ theo
tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các quy định có liên quan; kho chứa hoặc
kho thuê theo hợp đồng để chứa tiền chất thuốc nổ phải bảo đảm điều kiện
về bảo quản chất lượng trong thời gian kinh doanh; công cụ, thiết bị chứa
đựng, lưu giữ tiền chất thuốc nổ phải bảo đảm chất lượng và vệ sinh môi
trường; phương tiện vận chuyển tiền chất thuốc nổ theo quy định của pháp
luật về vận chuyển hàng nguy hiểm; có chứng từ hợp pháp chứng minh rõ
nguồn gốc nơi sản xuất, nơi nhập khẩu hoặc nơi cung cấp loại tiền chất thuốc
nổ kinh doanh; có trang thiết bị kiểm soát, thu gom và xử lý chất thải nguy hại
hoặc có hợp đồng vận chuyển, xử lý, tiêu hủy chất thải nguy hại theo quy
định của Luật Bảo vệ môi trường. Đồng thời có kế hoạch hoặc biện
pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất được cơ quan có thẩm quyền phê
duyệt hoặc xác nhận theo quy định của Luật Hóa chất. Bên cạnh đó, người
trực tiếp quản lý, người phục vụ liên quan đến kinh doanh tiền chất thuốc nổ
phải được huấn luyện về kỹ thuật an toàn hóa chất, phòng cháy và chữa cháy.
6. Kinh doanh ngành, nghề có sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ
Trước hết, để được sử dụng vật liệu nổ công nghiệp thì chủ thể phải được
thành lập theo quy định của pháp luật, có đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng
ký hoạt động ngành, nghề, lĩnh vực cần sử dụng vật liệu nổ công nghiệp.
Đồng thời có hoạt động khoáng sản, dầu khí hoặc công trình xây dựng, công
trình nghiên cứu cần đến sử dụng vật liệu nổ công nghiệp. Ngoài ra cần có
kho chứa, công nghệ, thiết bị, phương tiện phục vụ công tác sử dụng vật liệu.
7. Kinh doanh dịch vụ nổ mìn
Dịch vụ nổ mìn là lĩnh vực nguy hiểm nên hoạt động kinh doanh cần có đủ
điều kiện theo quy định về sử dụng, bảo quản và vận chuyển vật liệu nổ công
nghiệp. Cơ sở vật chất, kỹ thuật và con người tối thiểu đủ để cung ứng dịch
vụ cho 05 (năm) tổ chức thuê dịch vụ. Trường hợp cần thiết có thể sẽ phải
nghe theo sự điều động của cơ quan quản ý nhà nước với các vấn đề về an ninh, trật tự xã hội.
8. Kinh doanh hóa chất, trừ hóa chất bị cấm theo Công ước Quốc tế về
cấm phát triển, sản xuất, tàng trữ, sử dụng và phá hủy vũ khí hóa học
Công tác hoạt động kinh doanh sản xuất cần phải đào tạo đội ngũ người lao
động về an toàn hóa chất và huấn luyện về kỹ thuật trước khi tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.
9. Sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe ô tô
Với hoạt động kinh doanh sản xuất, lắp ráp với xe ô tô thì doanh nghiệp phải
được thành lập theo quy định của pháp luật, được cấp Giấy chứng nhận đủ
điều kiện sản xuất, lắp ráp ô tô. Giấy chứng nhận sẽ được cấp khi doanh
nghiệp đáp ứng được các yêu cầu về cơ sở vật chất, nặng lực và số lượng
đội ngũ lao động theo pháp luật quy định. 10. Kinh doanh rượu
Tổ chức, cá nhân sản xuất rượu thủ công là thành viên thuộc làng nghề sản
xuất rượu thủ công không phải xin cấp Giấy phép sản xuất rượu thủ công
nhằm mục đích kinh doanh. Tổ chức, cá nhân đại diện làng nghề phải xin cấp
Giấy phép sản xuất rượu thủ công cho làng nghề và chịu trách nhiệm về các
điều kiện sản xuất rượu áp dụng chung cho các thành viên thuộc làng nghề.
11. Kinh doanh sản phẩm thuốc lá, nguyên liệu thuốc lá, máy móc, thiết
bị thuộc chuyên ngành thuốc lá
Để được tiến hành kinh doanh sản xuất thuốc lá, doanh nghiệp phải tham gia
đầu tư trồng cây thuốc lá dưới hình thức đầu tư trực tiếp hoặc liên kết đầu tư
với các doanh nghiệp có Giấy chứng nhận đủ điều kiện đầu tư trồng cây
thuốc lá, phù hợp với quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và Quy
hoạch vùng nguyên liệu thuốc lá được phê duyệt.
12. Hoạt động Sở giao dịch hàng hóa
Sở Giao dịch hàng hóa chỉ được tổ chức thực hiện hoạt động mua bán các
loại hàng hoá thuộc danh mục hàng hoá do Bộ trưởng Bộ Thương mại công bố.
13. Hoạt động phát điện, truyền tải, phân phối, bán buôn, bán lẻ, xuất
khẩu, nhập khẩu điện, tư vấn chuyên ngành điện lực
Trong quy chế hoạt động cần đảm bảo được đầy đủ các giấy phép cho toàn
bộ quy trình của hoạt động điện lực từ phát điện, truyền tải, phân phối, bán
buôn, bán lẻ, xuất - nhập khẩu điện,... Ngoài ra còn rất nhiều giấy phép khác
cho các hoạt động tư vấn về quy hoạch, xây dựng và giám sát.
14. Kinh doanh thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Bộ Công Thương
Với điều kiện đảm bảo các quy chuẩn, quy chế về an toàn thực phẩm. Cơ sở
kinh doanh cần có đủ trang thiết bị phù hợp để xử lý nguyên liệu, chế biến,
đóng gói, bảo quản và vận chuyển các loại thực phẩm khác nhau; có đủ trang
thiết bị, dụng cụ, phương tiện rửa và khử trùng, nước sát trùng, thiết bị phòng,
chống côn trùng và động vật gây hại. 15. Xuất khẩu gạo
Kho chứa, cơ sở xay, xát quy định phải thuộc sở hữu của thương nhân và
phải nằm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có thóc, gạo
hàng hóa xuất khẩu hoặc có cảng biển quốc tế có hoạt động xuất khẩu thóc,
gạo tại thời điểm thương nhân đề nghị cấp Giấy chứng nhận.
16. Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh
Kho, bãi phải thuộc sở hữu của doanh nghiệp hoặc do doanh nghiệp ký hợp
đồng thuê với thời hạn thuê tối thiểu là 3 (ba) năm; phải nằm trong khu vực
quy hoạch hệ thống kho, bãi phục vụ kinh doanh tạm nhập, tái xuất thực
phẩm đông lạnh hoặc trong khu vực do Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới quy
định để xây dựng kho, bãi phục vụ kinh doanh tạm nhập, tái xuất thực phẩm đông lạnh.
17. Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt
Để kinh doanh ngành nghề này cần phải được Bộ Công thương xem xét cấp
giấy chứng nhận mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất hàng hóa khi đáp ứng
đầy đủ điều kiện quy định tại điều 10 thông tư số 05/2014/TT-BCT.
18. Nhượng quyền thương mại
Yêu cầu hệ thống kinh doanh dự định dùng để nhượng quyền cần phải được
hoạt động ít nhất 1 năm. Hàng hóa thuộc dạng được phép kinh doanh
nhượng quyền không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh.
19. Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa đã qua sử dụng
Đối với hoạt động kinh doanh ngành nghề này, doanh nghiệp kinh doanh tạm
nhập, tái xuất hàng hóa đã qua sử dụng phải có số tiền ký quỹ là 7 tỷ đồng
Việt Nam nộp tại tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh, thành phố nơi doanh
nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng
nhận đăng ký doanh nghiệp.
20. Kinh doanh khoáng sản
Các chủ thể muốn kinh doanh khoáng sản trước tiên phải đáp ứng các điều
kiện chung như: Là thương nhân theo quy định của Luật Thương mại và
thương nhân chỉ được kinh doanh khoáng sản có nguồn gốc hợp pháp. Đối
với khoáng sản xuất khẩu, quy định pháp luật sẽ khắt khe hơn đối với hoạt
động kinh doanh, được quy định tại Điều 14 Nghị định 17/2020/NĐ-CP.
21. Kinh doanh dịch vụ Logistics
Đây là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một
hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm
thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì,
ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá
theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Pháp luật Việt Nam quy
định thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics là doanh nghiệp có đủ điều kiện sau:
- Thương nhân kinh doanh các dịch vụ cụ thể thuộc dịch vụ logistics phải đáp
ứng các điều kiện đầu tư, kinh doanh theo quy định của pháp luật đối với dịch vụ đó.
- Thương nhân tiến hành một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh
logistics bằng phương tiện điện tử có kết nối mạng Internet, mạng viễn thông
di động hoặc các mạng mở khác, ngoài việc phải đáp ứng theo quy định của
pháp luật đối với các dịch vụ cụ thể thì còn phải tuân thủ các quy định về thương mại điện tử.
22. Sản xuất, sửa chữa chai chứa khí dầu mỏ hóa lỏng (chai LPG)
Điều kiện kinh doanh ngành nghề này cũng rất chú trọng về trang thiết bị, vì
vậy, pháp luật Việt Nam quy định thương nhân kinh doanh ngành nghề này
phải có đầy đủ các quy định về an toàn, quy trình chế tạo, quy trình sửa chữa
các quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm. Đồng thời trang thiết bị kiểm tra
đáp ứng yêu cầu kiểm tra an toàn và chất lượng chai LPG sau chế tạo, sửa
chữa phải được kiểm định hoặc hiệu chuẩn.
23. Kinh doanh tiền chất công nghiệp
Điều chúng ta có thể thấy ở rất nhiều ngành nghề thuộc lĩnh vực Công
thương là những quy định về cơ sở vật chất - kỹ thuật. Đối với hoạt động kinh
doanh tiền chất công nghiệp cũng có quy định yêu cầu cơ sở vật chất - kỹ
thuật được ghi nhận tại Điều 9 Nghị định 113/2017/NĐ-CP.
24. Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp
đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức
kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Các điều kiện kinh doanh lĩnh vực này được chia thành điều kiện cấp giấy
phép kinh doanh và điều kiện lập cơ sở bán lẻ. Tuỳ thuộc vào từng hoạt động
kinh doanh của chủ thể thì sẽ tương ứng vào điều kiện mà pháp luật quy định.
25. Hoạt động thương mại điện tử
Kinh doanh hoạt động thương mại điện tử được chia ra nhiều nhánh kinh
doanh nhỏ, ví dụ: hoạt động thiết lập website thương mại điện tử bán hàng,
cung câos dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử,... và mỗi nhánh sẽ được
quy định điều kiện khác nhau.
26. Hoạt động dầu khí
Đối với hoạt động dầu khí, pháp luật Việt Nam đặc biệt quan tâm đến vấn đề
bảo vệ môi trường và sức khoẻ con người, vì vậy, những điều kiện chung
dành cho hoạt động dầu khí hầu như đòi hỏi phải an toàn với môi trường. Ví
dụ: "Tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động dầu khí phải có đề án bảo vệ môi
trường, thực hiện tất cả các biện pháp để ngăn ngừa ô nhiễm, loại trừ ngay
các nguyên nhân gây ra ô nhiễm và có trách nhiệm khắc phục hậu quả do sự
cố ô nhiễm môi trường gây ra."
27. Kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp với thiết bị áp lực, thiết bị
nâng đặc thù chuyên ngành công nghiệp, hóa chất, vật liệu nổ công
nghiệp, trang thiết bị khai thác mỏ, dầu khí, trừ các thiết bị, phương tiện
thăm dò, khai thác trên biển
Đây là một trong những ngành nghề hiếm hoi thuộc lĩnh vực Công thương
nhưng không phải là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của
pháp luật. Tuy nhiên, ngành nghề này cũng rất quan trọng bởi liên quan mật
thiết đến các ngành đặc thù như vật liệt nổ, hoá chất,..
28. Kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp
Đây là một trong những ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc lĩnh vực
Công thương. Những điều kiện đăng ký hoạt động kinh doanh theo phương
thức đa cấp được quy định cụ thể tại Điều 7 Nghị định 40/2018/NĐ-CP.
29. Kiểm toán năng lượng
Kiểm toán năng lượng là hoạt động đo lường, phân tích, tính toán, đánh giá
để xác định mức tiêu thụ năng lượng, tiềm năng tiết kiệm năng lượng và đề
xuất giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đối với cơ sở sử
dụng năng lượng. Điều kiện dành cho hoạt động kinh doanh kiểm toán năng lượng là:
- Là pháp nhân thành lập theo quy định của pháp luật;
- Có đội ngũ kiểm toán viên năng lượng được cấp chứng chỉ kiểm toán viên năng lượng;
- Có phương tiện, thiết bị kỹ thuật phục vụ cho việc kiểm toán năng lượng.
Document Outline

• Công thương là gì? Các ngành nghề thuộc lĩnh vực C
  • 1. Công thương là gì?
  • 2. Các ngành nghề thuộc lĩnh vực Công thương