Đấu giá theo kiểu Hà Lan (DUTCH AUTION) là gì ?

Đấu giá theo kiểu Hà Lan (DUTCH AUTION) là gì ? 1. Đấu giá kiểu Hà Lan Khái niêm
Đấu giá kiểu Hà Lan hay còn gọi đấu giá giảm dần trong tiêng Anh la Dutch Auction.
Đấu giá kiểu Hà Lan la một hình thức đấu giá công khai, trong đó giá của
bán được xác định sau khi xem xét tất cả các giá bán, giá bán được chọn la
mức giá cao nhất ma tại đó tổng khối lượng được chao bán có thể được bán.
Trong hình thức đấu giá nay, các nha đầu tư đặt giá mua va số lượng họ sẵn sang mua.
Đấu giá theo kiểu Ha Lan (DUTCH AUTION) la hệ thống đấu giá, còn được
gọi la đấu giá đơn, trong bảo lãnh phát hanh chứng khoán, ở đó người phát
hanh hạ giá dần cho đên khi gặp được người đấu thầu. Người mua có thể bỏ
thầu bất kỳ giá nao họ muốn, va chứng khoán được bán một giá cho tất cả
người mua có giá bỏ thầu bằng hoặc cao hơn giá đấu thầu thiêt lập. Bộ Tai
chính Mỹ đôi khi cũng áp dụng kỹ thuật đấu giá theo kiểu Ha Lan nay, trong
các phiên đấu giá trái phiêu Kho bạc va chứng khoán điều chỉnh theo lạm phát.
Đấu giá kiểu Ha Lan la một loại hình đấu giá ngược hay giá của một mặt
hang được hạ xuống cho đên khi nó bằng với một mức trả giá. Giá thầu đầu
tiên được giao dịch la giá thầu trúng thầu, giả sử rằng giá cao hơn giá khởi
điểm. Điều nay trái ngược với các hình thức truyền thống có giá tăng khi các nha thầu cạnh tranh.
Theo phương pháp nay, các nha đầu tư sẽ bỏ thầu với mức giá cao nhất (lãi
suất thấp nhất) ma họ chấp nhận được tương ứng với mức cầu đăng ký. Tổ
chức phát hanh hoặc bảo lãnh phát hanh sẽ xác định nha đầu tư trúng thầu
theo nguyên tắc ưu tiên những nha đầu tư đặt mua chứng khoán với giá cao
(lãi suất thấp) hơn đên khi ma tại mức giá (lãi suất) đó tất cả chứng khoán
được bán hêt. Nha đầu tư trúng thầu sẽ mua chứng khoán theo đúng giá thầu
ma họ đưa ra. Điều nay có nghĩa la sẽ có rất nhiều mức giá trúng thầu.
Để tránh việc nha đầu tư bỏ mức giá quá cao (lãi suất quá thấp) va không
thực hiện mua như đã đặt thầu, thông thường phương pháp nay đòi hỏi
người đặt thầu phải đặt cọc/ ký quỹ theo một tỷ lệ nhất định trên số lượng
đăng ký va lãi suất trần.
Ví dụ: Ngay 1/6/N Chính phủ phát hanh trái phiêu ký hiệu CP0N06, mệnh giá
100.000 đồng để huy động 300 tỷ đồng theo phương pháp đấu thầu qua
SGDCK Ha Nội. Giả sử tại phiên đấu thầu có 9 đơn vị đặt mua theo số lượng
va lãi suất đặt thầu được thống kê ở bảng 3.1.
Bảng 1: Kết quả đặt thầu và trúng thầu Đơn vị đặt thầu Giá ( lãi suất)
Số lượng (tỷ đồng) NHTM B 7,2% 30 NHTM A 7.5% 20 NHTM E 7.5% 30 NHTM C 8.0% 25 NHTM D 8.5% 75 CTBH I 8.5% 90 NHTM F 9.0% 50 CTCK H 9.5% 50 CTCK G 9.5% 20
Kêt quả trúng thầu gồm: B, A, E, C, D, I, F. Trong đó: F chỉ mua được 30 tỷ
đồng, các nha đầu tư khác mua được 100% khối lượng đặt thầu. Lãi suất
trúng thầu của mỗi tổ chức la lãi suất đặt thầu, cụ thể lần lượt theo thứ tự:
7,2%; 7,5%; 7,5%; 8%; 8,5%; 8,5% va 9%.
So sánh phương pháp Đấu giá kiểu Hà Lan và Dựng sổ
Phương pháp Đấu giá kiểu Hà Lan
Phương pháp Dựng sổ
Phát hanh theo nhiều mức giá khác nhau, không kiểm soát được giá trúng thầu va
số vốn huy động thực tê
Phát hanh tại một mức giá duy nhất, kiểm soát được giá phát hanh va số vốn huy động thực tê
Đảm bảo tính công bằng cho tất cả các nha đầu tư
Không đảm bảo tính công bằng cho tất cả các nha đầu tư do tổ chức bảo lãnh có thể thiên vị cho một
số khách hang qua tỷ lệ phân phối
Giá trúng thầu thường lên tới mức cao nên giá chứng khoán trên thị trường thứ cấp
có thể giảm hoặc đi ngang
Giá phát hanh có thể được định giá ở mức thấp, tạo sự phát triển của thị trường thứ cấp
2. Đặc điểm đấu giá kiểu Hà Lan công khai
Nêu một công ty đang sử dụng đấu giá kiểu Hà Lan để chao bán đợt phát
hanh cổ phiêu công khai đầu tiên (IPO), các nha đầu tư tiềm năng sẽ tham
gia đấu giá số lượng cổ phiêu họ muốn mua cũng như mức giá ma họ sẵn
sang trả. Một nha đầu tư có thể đặt giá thầu 100 cổ phiêu ở mức 100 đô la
trong khi một nha đầu tư khác chấp nhận giá 95 đô la cho 500 cổ phiêu.
Khi tất cả các giá thầu được gửi đi, vị thê được chỉ định phân bổ cho các nha
thầu có giá thầu cao nhất trở xuống, cho đên khi tất cả các cổ phần được rao
bán được bán hêt. Tuy nhiên, giá ma mỗi nha thầu phải trả la giá thấp nhất
của tất cả các nha thầu mua được vị thê, hay nói đơn giản la giá thầu thanh
công cuối cùng. Do đó, ngay cả khi bạn đặt giá 100 đô la cho 1.000 cổ phiêu,
nêu giá thầu thanh công cuối cùng la 80 đô la, bạn sẽ chỉ cần trả 80 đô la cho 1.000 cổ phiêu của mình.
Kho bạc Mỹ thường sử dụng đấu giá kiểu Ha Lan để bán chứng khoán của
họ. Để tai trợ cho nợ của chính phủ, Kho bạc Mỹ tổ chức đấu giá thường
xuyên để bán trái phiêu kho bạc ngắn hạn, trung hạn va dai hạn, được gọi
chung la trái phiếu chính phủ. Các nha đầu tư gửi hồ sơ dự thầu điện tử
thông qua hệ thống Tril ionDirect hoặc TAAPS 30 ngay trước ngay đấu giá.
Giả sử kho bạc tìm cách thu 9 triệu đô la bằng các trái phiêu hai năm với
coupon giảm giá la 5%. Giá thầu được đưa ra như dưới đây: 1 triệu đô la với 4,79%
2,5 triệu đô la với 4,85% 2 triệu đô la với 4,96%
1,5 triệu đô la ở mức 5% 3 triệu đô la với 5,07%
1 triệu đô la ở mức 5,1%
5 triệu đô la ở mức 5,5%
Các hồ sơ dự thầu có lợi suất thấp nhất sẽ được chấp nhận trước vì nha phát
hanh có lợi hơn khi trả lãi suất thấp cho các nha đầu tư trái phiêu của mình.
Trong trường hợp nay, vì kho bạc đang tìm cách tăng 9 triệu đô la, nó sẽ
chấp nhận giá thầu với lợi suất thấp nhất la 5,07%.
Tại thời điểm nay, chỉ có 2 triệu đô la trong giá thầu 3 triệu đô la sẽ được
chấp thuận. Tất cả các giá thầu trên mức lãi suất 5,07% sẽ được chấp nhận
va các giá thầu bên dưới sẽ bị từ chối. Thực tê, phiên đấu giá nay kêt thúc ở
mức 5,07% va tất cả các nha thầu thanh công đều nhận được lợi suất 5,07%.
Đấu giá kiểu Hà Lan cũng cung cấp một qui trình đấu thầu thay thê cho qui
trình định giá IPO. Khi Google tổ chức các đợt chao bán công khai, họ sử
dụng hình thức đấu giá kiểu Ha Lan để xác định một mức giá hợp lí.
3. Đấu thầu thấp nhất kiểu Hà Lan
Tại một phiên đấu giá kiểu Hà Lan, giá bắt đầu cao va được giảm liên tiêp
cho đên khi một nha thầu chấp nhận giá. Khi một mức giá được chấp nhận, phiên đấu giá kêt thúc.
Ví dụ, người bán đấu giá bắt đầu từ 2.000 đô la, các nha thầu theo dõi sự
giảm giá cho đên khi nó đạt đên một mức giá ma một trong các nha thầu
chấp nhận. Không có nha thầu nao có thể nhìn thấy các giá thầu của người
khác cho đên khi giá thầu của chính họ được thực hiện, nha thầu trúng thầu
la người có giá thầu cao nhất.
Vì vậy, nêu không có nha thầu ở mức 2.000 đô la, giá sẽ giảm từ 100 đô la
xuống còn 1.900 đô la. Giả sử tại mốc 1.500 đô la có nha thầu chấp nhận giá,
phiên đấu giá sẽ kêt thúc.
Đấu giá kiểu Hà Lan cũng được cho la sẽ giảm thiểu khoản chênh lệch giữa
giá chao bán va giá niêm yêt thực tê. Các nha đầu tư tổ chức tận dụng khoản
chênh lệch nay để thu về lợi nhuận bằng cách mua cổ phiêu với giá chiêt
khấu va bán chúng ngay sau khi cổ phiêu được niêm yêt. Đấu giá kiểu Ha
Lan được xem la một phương pháp công bằng va minh bạch vì nó xem xét
một loạt các giá thầu từ nhiều thanh phần khách hang.
Hạn chê của đấu giá kiểu Ha Lan la giá của cổ phiêu có thể giảm ngay sau
khi niêm yêt va các nha đầu tư, người đã trả giá cao hơn trước đó, nhận ra
rằng họ có thể tính toán sai va trả giá quá cao. Các nha đầu tư như vậy có
thể cố gắng bán khống để thoát vị thê nắm giữ của họ dẫn đên sự tụt giảm mạnh trong giá cổ phiêu.
4. Đấu giá (đấu thầu) mở (Open Auction)
Đấu giá (đấu thầu) mở la một phương thức được phát triển trong một thập kỉ
gần đây (từ 1997) nhằm khắc phục nhược điểm của phương thức đấu
thầu/đấu giá kiểu Ha Lan va phương pháp dựng sổ truyền thống. Về cơ bản,
phương pháp đấu giá (đấu thầu) mở thực hiện tương tự như đấu giá (đấu
thầu) kiểu Ha Lan, tuy nhiên các nha đầu tư trúng thầu được áp dụng cùng
một mức lãi suất cao nhất ma chứng khoán có thể phân phối hêt. Các nha
đầu tư sẽ bỏ thầu với mức giá cao nhất (lãi suất thấp nhất) ma họ chấp nhận
được tương ứng với mức cầu đăng ký. Tổ chức phát hanh hoặc bảo lãnh
phát hanh sẽ xác định mức giá cao nhất (lãi suất thấp nhất) ma tại đó tất cả
chứng khoán được bán hêt. Nha đầu tư đặt thầu với mức giá cao hơn (lãi
suất thấp hơn) mức giá (lãi suất) trúng thầu sẽ được đáp ứng toan bộ nhu
cầu đăng ký. Nha đầu tư đặt thầu với mức giá (lãi suất) bằng mức giá (lãi
suất) trúng thầu sẽ được đáp ứng toan bộ hoặc chỉ một phần nhu cầu đăng
ký. Nha đầu tư đặt thầu với mức giá thấp (lãi suất cao) hơn mức giá (lãi suất)
trúng thầu sẽ không được đáp ứng nhu cầu đăng ký.
Trở lại ví dụ nêu ở bảng 1, nêu áp dụng đấu thầu mở thì lãi suất trúng thầu la
9% va tất cả các nha đầu tư trúng thầu đều được mua trái phiêu với lãi suất 9%.
Thực tế IPO tại Viêt Nam
Từ năm 2006 đên nay, Việt Nam bắt đầu tiên hanh cổ phần hóa các DNNN có quy mô lớn, ví dụ: Vietcombank, Tập đoan Bảo Việt, Habeco, Sabeco, PVFC, Vietinbank. Phương pháp chủ
yêu được áp dụng khi IPO các doanh nghiệp nay la Đấu giá kiểu Ha Lan. Thực tê áp dụng phương pháp nay tại Việt Nam có một số hạn chê sau: 
Lạm dụng chao giá cao nhằm kéo giá bình quân tăng lên. Một số nha đầu tư đưa giá cao một cách khó hiểu va chấp nhận bỏ cọc. Nhiều nha phân tích cho rằng, mục đích của việc đưa
giá cao nhằm tạo ra sốt ảo để lũng đoạn thị trường va nhằm tăng phần giá trị chiêt khấu ưu đãi đối với nhân viên (thông thường 40%). Tỷ lệ bỏ cọc cao dẫn đên hệ quả các phiên đấu giá
thường không thanh công như mong muốn. 
Việc định giá cao, việc Nha nước thu hồi phần lớn thặng dư phát hanh, việc đưa ra tỷ lệ chao bán ra công chúng ở mức thấp (10-15%) đã dẫn đên sự bất cân đối cung cầu trong thời kì
thị trường phát triển nóng, gây nên những hệ lụy nghiêm trọng như giá cổ phiêu giảm sau IPO, việc tìm kiêm nha đầu tư chiên lược nước ngoai khó khăn va gây áp lực lớn lên ban điều hanh của doanh nghiệp sau
Document Outline

• Đấu giá theo kiểu Hà Lan (DUTCH AUTION) là gì ?
  • 1. Đấu giá kiểu Hà Lan
    • Bảng 1: Kết quả đặt thầu và trúng thầu
    • 2. Đặc điểm đấu giá kiểu Hà Lan công khai
    • 3. Đấu thầu thấp nhất kiểu Hà Lan
  • 4. Đấu giá (đấu thầu) mở (Open Auction)