Đề cương ôn tập cuối kỳ môn Nhà nước và pháp luật các quốc gia ASEAN | Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

lOMoARcPSD|62953303
Đề cương cuối kỳ - Đề cương ôn tập Nhà Nước và Pháp luật các quốc gia ASEAN
Nhà Nước và Pháp luật các quốc gia ASEAN (Trường Đại học Luật - Đại học quốc gia Hà Nội) Scan to open on Studeersnel
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
Tập trung ôn tập: Campuchia - 6, Indonesia - 7, Singapore - 12
Hình thức: Thi viết CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Khái quát về các nguyên tắc tổ chức và hoạt động, cơ cấu tổ chức của ASEAN,
vai trò của Việt Nam trong ASEAN.
● Nguyên tắc tổ chức và hoạt động
Nguyên tắc hoạt động trong Hiệp ước Bali 1976
Trong Hiến chương ASEAN 2008
1. Cùng tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, 1. Tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng,
toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả
toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả các dân tộc
của các quốc gia thành viên (tương tự 1 Bali)
2. Quyền của mọi quốc gia được lãnh đạo hoạt
2. Cùng cam kết và chia sẻ trách nhiệm tập thể
động của dân tộc mình, mà không có sự can
trong việc thúc đẩy hòa bình, an ninh và thịnh
thiệp, lật đổ hoặc cưỡng ép từ bên ngoài vượng ở khu vực
3. Không can thiệp vào công việc nội bộ của
3.Không xâm lược, sử dụng hoặc đe dọa sử nhau
dụng vũ lực hay các hành động khác dưới bất
4. Giải quyết bất đồng hoặc tranh chấp bằng các kỳ hình thức nào trái với luật pháp quốc tế biện pháp hòa bình
(tương tự 5 Bali)
5. Không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực
4. Giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp
6. Hợp tác với nhau một cách có hiệu quả
hòa bình (tương tự 4 Bali)
5. Không can thiệp vào công việc nội bộ của
các quốc gia thành viên ASEAN (tương đương 3 Bali)
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
6. Tôn trọng quyền của các quốc gia thành
viên được quyết định vận mệnh của mình mà
không có sự can thiệp, lật đổ và áp đặt từ bên
ngoài (tương đương 2 Bali)
7. Tăng cường tham vấn về các vấn đề có ảnh
hưởng nghiêm trọng đến lợi ích chung của
ASEAN (tương dương 6 Bali)
8. Tuân thủ pháp quyền, quản trị tốt, các
nguyên tắc của nền dân chủ và chinh trị hợp hiến
9. Tôn trọng các quyền tự do cơ bản, thúc đẩy
và bảo vệ nhân quyền và công bằng xã hội
10. Đề cao Hiến chương LHQ và luật pháp
quốc tế bao gồm cả luật nhân đạo quốc tế mà
các quốc gia thành viên đã tham gia
11. Không tham gia vào bất kỳ một chính sách
hay hoạt động nào, kể cả việc sử dụng lãnh thổ
của một nước, do bất kỳ một quốc gia thành
viên ASEAN hay ngoài ASEAN hoặc đối
tượng không phải là quốc gia tiến hành, đe dọa
đến chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hay sự ổn
định chính trị và kinh tế của các quốc gia thành viên ASEAN
12. Tôn trọng sự khác biệt về văn hóa, ngôn
ngữ và tôn giáo của người dân ASEAN, đồng
thời nhấn mạnh những giá trị chung trên tinh
thần thống nhất trong đa dạng
13. Giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN
trong các quan hệ về chính trị, kinh tế, văn hóa
và xã hội với bên ngoài, đồng thời vẫn duy trì
tính chủ động, hướng ra bên ngoài, thu nạp và
không phân biệt đối xử; và
14. Tuân thủ các nguyên tắc thương mại đa
biên và các cơ chế dựa trên luật lệ của ASEAN
nhằm triển khai có hiệu quả các cam kết kinh
tế và giảm dần, tiến tới loại bỏ hoàn toàn các
rào cản đối với liên kết kinh tế khu vực, trong
một nền kinh tế do thị trường thúc đẩy
● Cơ cấu tổ chức ASEAN
Có sự thay đổi theo thời gian. Theo 4 giai đoạn:
1) Thời kỳ mới thành lập theo tuyên bố ASEAN năm 1967
2) Thời kỳ sau Hội nghị cấp cao Bali năm 1976
3) Thời kỳ sau Hội nghị cấp cao Singapore năm 1992
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
4) Thời kỳ sau Hiến chương ASEAN có hiệu lực năm 2008 đến nay
1) Thời kỳ mới thành lập theo tuyên bố ASEAN năm 1967 (GT Tr.39, 40)
- Cơ cấu tổ chức khá đơn giản, bao gồm:
Hội nghị Bộ trưởng (AMM) là cơ quan hoạch định chính sách cao nhất của Hiệp hội
gồm Bộ trưởng Ngoại giao của 5 nước thành viên, mỗi năm họp 1 lần, luân phiên giữa các nước
- Uỷ ban thường trực: theo dõi việc thực hiện các quyết định chính sách của
AMM và chịu trách nhiệm điều hành hoạt động của ASEAN giữa các hội nghị AMM
- Ban Thư ký ASEAN quốc gia: được lập ra ở mỗi nước thành viên, chịu trách
nhiệm phối hợp về các vấn đề ASEAN trong nội bộ quốc gia và bảo đảm việc
thực hiện các quyết định của AMM
- Các uỷ ban thường trực, uỷ ban đặc biệt hoặc vụ việc về các lĩnh vực hoặc vấn
đề hợp tác cụ thể: đến đầu năm 1976 có 11 uỷ ban thường trực và 9 uỷ ban vụ
việc đã được thành lập.
2) Thời kỳ sau Hội nghị cấp cao Bali năm 1976 (GT Tr.40)
Cơ cấu tổ chức ASEAN có thay đổi lớn.
- AMM (Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao) vẫn là cơ quan hoạch định chính sách
cao nhất của ASEAN, nhưng 5 Hội nghị bộ trưởng khác cũng được thành lập bao gồm:
+ Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế + HNBT Lao động
+ HNBT phụ trách phúc lợi xã hội + HNBT Giáo dục + HNBT thông tin
- Sau hội nghị cấp cao Bali 1976, các uỷ ban thường trực và uỷ ban ad hoc cũng
được tổ chức lại thành 9 Uỷ ban bao gồm:
+ Uỷ ban về công nghiệp, khoáng sản và năng lượng
+ Uỷ ban về thương mại và du lịch
+ Uỷ ban về lương thực, nông nghiệp và lâm nghiệp
+ Uỷ ban về tài chính và ngân hàng
+ Uỷ ban về vận tải và liên lạc
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303 + Uỷ ban về ngân sách
+ Uỷ ban về phát triển xã hội
+ Uỷ ban về văn hoá và thông tin
+ Uỷ ban về khoa học và kỹ thuật
- Từ thời điểm này, ASEAN quyết định thành lập Ban thư ký ASEAN do một
Tổng thư ký đứng đầu, Tổng thư ký do các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN bổ
nhiệm cho nhiệm kỳ 2 năm trên cơ sở luân phiên theo trình tự chữ cái tên nước
3) Thời kỳ sau Hội nghị cấp cao Singapore năm 1992 đến trước năm 2008 (GT Tr.41)
Từ năm 1992, tổ chức Bộ máy của ASEAN có sự thay đổi quan trọng. Cơ cấu
của ASEAN được chia thành 4 nhóm chính bao gồm:
- Các cơ quan hoạch định chính sách của ASEAN bao gồm:
+ Hội nghị cấp cao ASEAN (ASEAN Summit)
+ Hội nghị Bộ trưởng ASEAN (AMM)
+ Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM)
+ Các Hội nghị Bộ trưởng các ngành khác
+ Các Hội nghị Bộ trưởng khác
+ Hội nghị liên Bộ trưởng (JMM) + Tổng Thư ký ASEAN
+ Cuộc họp các quan chức cao cấp (SOM)
+ Cuộc họp các quan chức kinh tế cao cấp (SEOM)
+ Cuộc họp các quan chức cao cấp khác
+ Cuộc họp tư vấn chung (JCM)
- Các uỷ ban của ASEAN bao gồm:
+ Uỷ ban thường trực ASEAN (ASC)
+ Các uỷ ban hợp tác chuyên ngành
- Các ban thư ký ASEAN bao gồm:
+ Ban thư ký ASEAN quốc tế
+ Ban thư ký ASEAN quốc gia
- Các cơ chế hợp tác với các nước thứ ba bao gồm
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
+ Hội nghị sau hội nghị Bộ trưởng (PMC) với 10 nước đối thoại gồm: Mỹ,
Nhật Bản, Canada, Australia, New Zealand, Liên minh Châu Âu, Hàn
Quốc, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ
+ Các cuộc họp của ASEAN với các bên đối thoại gồm: Mỹ, Nhật Bản,
Canada, Australia, New Zealand, Liên minh Châu Âu, Hàn Quốc, Nga,
Trung Quốc và Ấn Độ và UNDP
4) Thời kỳ sau Hiến chương ASEAN có hiệu lực từ năm 2008 đến nay
Cơ cấu tổ chức của ASEAN hiện nay gồm các cấu thành như sau: 4.1. Cấp cao ASEAN
- Theo Điều 7 Hiến chương là gồm những người đứng đầu Nhà nước hoặc Chính
phủ của các quốc gia thành viên
- Là cơ quan hoạch định tối cao của ASEAN
4.2. Hội đồng điều phối ASEAN (ACC)
- Gồm các Bộ trưởng ngoại giao ASEAN, họp ít nhất 2 lần/năm (Điều 8 Hiến Chương) ASEAN)
- Nhiệm vụ: Điều phối các hoạt động hợp tác ASEAN nói chung và chuẩn bị cho
các Hội nghị cấp cao ASEAN
● Vai trò của Việt Nam trong ASEAN
1) Việt Nam chủ động hội nhập và đóng góp vào ASEAN
2. Tổng quan về điều kiện địa lý tự nhiên, văn hoá, tôn giáo; lịch sử, chính trị của các quốc gia ASEAN
3. Tổng quan về hình thức nhà nước và tổ chức bộ máy nhà nước của các quốc gia ASEAN
4. Những đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật các quốc gia ASEAN
I, Tổng quan về Nhà nước và pháp luật các quốc gia ASEAN
Các nước theo chính thể quân chủ:
+ Quốc vương vĩnh hằng: Thái - Brunei (chuyên chế) Lan - Thái Lan
+ Quốc vương được bầu theo - Malaysia nhiệm kì: Malaysia - Campuchia (lập hiến)
+ Quốc vương được Hội đồng
hoàng gia cử chọn: Campuchia
+ Quốc vương cha truyền con nối: Brunei, Thái Lan Hình thức
+ Quốc vương được bầu chọn: chính thể Malaysia, Campuchia
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
Các nước theo chính thể cộng hoà: Các nước + Cộng hoà Tổng thống: còn lại Philippines, Indonesia
+ Cộng hoà đại nghị: Lào, Myanmar
+ Cộng hoà xã hội chủ nghĩa: Việt Nam
Hình thức cấu - Liên bang: Myanmar, Malaysia trúc
- Đơn nhất: Các nước còn lại
=> Myanmar liên bang nhưng như thể hiện tính chất đơn nhất. Indonesia đơn nhất nhưng như liên bang
Tổ chức quyền - Nguyên tắc phân quyền: Các nước trừ Brunei, Lào, Myanmar, Việt Nam lực Nhà nước Cơ quan lập
- Đơn viện: Việt Nam, Lào, Singapore pháp
- Không có Nghị viện độc lập: Brunei
- Lưỡng viện: Các nước còn lại Nguyên thủ
Philippines, Singapore: Tổng thống có thực quyền quốc gia
- Việt Nam, Lào: Chủ tịch nước mang tính biểu tượng
Cơ quan hành - Tổng thống đứng đầu: Indonesia, Philippines, Myanmar pháp
- Thủ tướng: Các nước còn lại Cơ quan tư
- Nguyên tắc tư pháp độc lập về tổ chức và hoạt động pháp Nguồn pháp
- Hiến pháp (cao nhất), các loại văn bản pháp - Mỗi quốc gia ASEAN đều tồn luật
luật khác của Nhà nước
tại ít nhất 2 truyền thống/ dòng họ
- Án lệ theo nguyên tắc của thông luật Anh
pháp luật lớn trên thế giới
- Án lệ theo kiểu Civil law
+ Civil law: Việt Nam, Lào, - Tập quán pháp Campuchia, Indonesia, - Luật Hồi giáo Philippines, Thái Lan - Học thuyết pháp lý - Lẽ công bằng
+ Common law: Các nước còn lại - Điều ước quốc tế
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
5. Tổng quan về văn hóa, tôn giáo, lịch sử, chính trị; hình thức chính thể, hình thức cấu
trúc, tổ chức bộ máy nhà nước, đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật Vương quốc Brunei. Tiêu chí Brunei Vị trí địa
- Nằm ở phía Nam khu vực Đông Nam Á, giáp biển Đông và Malaysia
lý, văn hoá, - Tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng, trong đó dầu mỏ chiếm 90% tổng sản tôn giáo phẩm quốc nội
- Là quốc gia sản xuất dầu khí lớn thứ 3 Đông Nam Á
- Là một trong số các quốc gia giàu có nhất trong khu vực và trên thế giới
- Người Mã Lai chiếm đa số (66%)
- Nền văn hoá đặc trưng là văn hoá Mã Lai cùng với các ảnh hưởng lớn của Hồi giáo
cũng như sự giao lưu với các nền văn hoá trong suốt quá trình lịch sử
- Hồi giáo có tầm ảnh hưởng rộng lớn, trở thành hệ tư tưởng và triết lý của Brunei
- Brunei là một quốc gia thi hành luật Sharia, hiến pháp xác định tôn giáo chính thức là
đạo Hồi, các tôn giáo khác được phép hành đạo trong sự hoà hợp và hoà bình Lịch sử
- Thế kỉ VI: Là một quốc gia hùng mạnh ở Đông Nam Á
- Thế kỉ XV – XVI: Là một trong những trung tâm Hồi giáo chính ở Đông Nam Á và
kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn
- Cuối thế kỉ XIX, suy yếu, mất lãnh thổ và trở thành lãnh thổ bảo hộ của Anh, năm
1888 Hiệp định bảo hộ giữa Anh và Brunei được kí kết, Brunei phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Anh quốc
- CTTGT2: Bị Nhật chiếm đóng, nhà vua vẫn được duy trì ngôi vị
- Sau CTTGT2: Anh trở lại đô hộ
- 1959: Anh cho Brunei có hiến pháp riêng song vẫn thuộc bảo hộ của Anh, từ đó đến
năm 1979, quan hệ đối ngoại của Brunei vẫn do Anh quản lý
1984: Brunei chính thức tuyên bố là quốc gia độc lập nằm trong khối liên hiệp Anh, sau
đó gia nhập ASEAN, Liên hợp quốc và một số tổ chức quốc tế khác
- Đảng chính trị: Đảng Dân tộc thống nhất Brunei Hình thức
- Quân chủ chuyên chế Hồi giáo chính thể
+ Đặc trưng: mô hình chính thể chuyên chế Á Đông và mô hình chính
thể quân chủ chuyên chế Hồi giáo
+ Quốc vương nắm quyền lực tối cao, đứng đầu nhà nước, nắm thế Hình thức
quyền và thần quyền trong đời sống quốc gia, trong lòng dân tộc nhà nước
+ Thể chế chính trị mang đặc trưng với sự pha trộn giữa hệ thống hành
chính theo kiểu phương Tây và theo kiểu quân chủ truyền thống Hình thức
Nhà nước đơn nhất, chia thành 4 quận cấu trúc Nguyên thủ
Quốc vương nắm giữ tuyệt đối và toàn diện tất cả quyền lực nhà nước cả quốc gia
thế quyền và thần quyền, vừa đứng đầu quốc gia vừa đứng đầu chính
phủ, có quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp và sửa đổi Hiến pháp, pháp luật
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
- Bộ máy giúp việc cho Quốc vương là các hội đồng tư vấn, bao gồm:
+ Hội đồng Bộ trưởng Nội các + Hội đồng cơ mật + Hội đồng ân xá
+ Hội đồng truyền ngôi Tổ chức bộ + Hội đồng lập pháp máy nhà + Hội đồng tôn giáo nước - Truyền ngôi kế tập Quyền lập
Không có thiết chế Quốc hội độc lập, về mặt pháp lý, cơ quan lập pháp ở pháp
Brunei là Hội đồng lập pháp song thẩm quyền cao nhất về lập pháp vẫn thuộc về Quốc vương.
Quyền hành Quốc vương với tư cách là Thủ tướng nên cũng nắm toàn quyền hành pháp pháp Quyền tư
Chịu sự quy định của hình thức chính thể quân chủ chuyên chế Hồi giáo pháp
và uy quyền tuyệt đối của Quốc vương.
+ Hệ thống toà án được chia thành ba cấp: toà án tối cao, toà án cấp
cao, tòa phúc thẩm, toà án trung cấp và toà án sơ thẩm
+ Toà án Hồi giáo được chia thành ba cấp sơ thẩm, phúc thẩm và cấp cao
+ Cơ quan Tổng chưởng lý có chức năng như Bộ Tư pháp và Viện công tố ở các nước khác Sự ảnh
+ Hệ thống pháp luật Brunei có sự kết hợp giữa hệ thống pháp luật án lệ hưởng của
(Common law) và hệ thống pháp luật đạo Hồi hệ thống
+ Tuy nhiên, không được áp dụng hoàn toàn pháp luật
+ Việc tham khảo, áp dụng án lệ, các bản án của toà án cấp cao hơn có
Common law giá trị bắt buộc với các toà án cấp thấp hơn
+ Trong tiến trình lịch sử, Brunei chịu ảnh hưởng rất lớn của hệ thống
pháp luật Anh quốc. Từ tiền đề là Hiệp ước năm 1888 và sau đó là văn
bản quy định về tổ chức và thẩm quyền của các toà án, luật tố tụng của Đặc điểm
Anh được áp dụng ở Brunei năm 1908 hệ thống
+ Các bản luật riêng biệt 1951, 1984, 2009 của Brunei xác định việc áp pháp luật
dụng pháp luật của nước Anh, theo đó, Brunei tiếp tục áp dụng chính
sách Common law, luật công bình, luật thành văn của Anh nếu chúng
không trái với điều kiện và hoàn cảnh của Brunei.
+ Hệ thống pháp luật của Brunei mang tính chất hỗn hợp, luật Hồi giáo
là nguồn chính của pháp luật, luật pháp Anh được có vị trí ưu tiên trong
một số lĩnh vực pháp luật
Nguồn pháp + Về cơ bản, bao gồm: Hiến pháp, các văn bản pháp luật khác, Luật Hồi luật
giáo, án lệ, lẽ công bằng, pháp luật của nước Anh.
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
6. Tổng quan về văn hóa, tôn giáo, lịch sử, chính trị; hình thức chính thể, hình thức cấu
trúc, tổ chức bộ máy nhà nước, đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật Vương quốc Campuchia Tiêu chí Campuchia
Vị trí địa - Diện tích: 181.035 km2
lý, dân số - Vị trí: Phía Tây Nam bán đảo Đông Dương
+ Tây, Tây Bắc giáp Thái Lan: 2.100 km
+ Đông Bắc: giáp Lào: 492km
+ Đông: giáp Việt Nam: 1137km + Nam: giáp biển: 400km
- Địa hình: đồng bằng chiếm 1/ 2 diện tích tập trung ở hướng Nam và Đông Nam, còn lại
là đồi, núi bao quanh đất nước
- Dân số: 17.418.305 người - Theo LHQ 2023
+ Là quốc gia đồng nhất về dân cư: Người Khmer chiếm 90% dân số gồm Khmer
giữa, Khmer thượng, Khmer hạ
+ 10% là dân tộc thiểu số: Mã Lai, Chăm, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Việt Nam, Hoa
- Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Khmer
Văn hoá - Văn hoá lâu đời, phong phú, đa dạng qua nhiều thế kỷ
- Chịu nhiều ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ và tác động mạnh mẽ đến văn hoá Thái Lan
- Tín ngưỡng: Phát triển tín ngưỡng riêng: tín ngưỡng Khmer độc đáo
- Văn hoá ẩm thực:
+ Thuộc nền văn minh lúa nước, có các món ăn từ ăn gạo tẻ, ăn nhiều cá hơn thịt
+ Ảnh hưởng mạnh mẽ từ phong cách ẩm thực Ấn Độ và Trung Hoa, hầu hết các
món có vị lạt, ngọt, béo
- Văn hoá lễ hội: phong phú, đa dạng, đặc sắc
+ Ngày lễ lớn nhất: Bonn Chol Chanam Thmey (tết đón năm mới) vào giữa tháng 4 dương lịch hàng năm
+ Lễ hội té nước: Bom Chaul Chnam nhằm hy vọng 1 vụ mùa bội thu trong năm tới…
Tôn giáo - Phật giáo tiểu thừa là Quốc giáo = 90 % dân số
- l0% tôn giáo khác: Hồi giáo (Đa số là Hồi giáo Sunni của đa số ng Mã Lai, Chăm),
Thiên chúa, Phật giáo đại thừa (đa số ng Hoa Kiều, Việt Kiều),...
- Thế kỉ IX, thành lập dựa trên sự thống nhất lãnh thổ của một phần Phù Nam và Chân Lạp, kinh đô Angkor Lịch sử
- Thế kỉ IX – XIII: Đế chế Khmer hùng mạnh
- Thế kỉ XIII – đầu thế kỉ XIX: Nội chiến và chinh phục của ngoại bang làm cho Vương quốc Khmer suy yếu
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
- Đầu thế kỉ XIX: Pháp xâm lược Đông Dương
- 1863: Pháp kí với Campuchia hiệp ước đặt Campuchia dưới sự bảo hộ của Pháp
- 1884: Campuchia hoàn toàn trở thành thuộc địa của Pháp
- 11/1953: Pháp tuyên bố trao trả độc lập cho Campuchia
- 3/1970: Lon Nol được sự hậu thuẫn của Mỹ đã đảo chính Sihanouk và thành lập Cộng hoà Khmer tháng 10/1970
- 4/1975: Tập đoàn Pol Pot lật đổ chế độ Cộng hoà của Lon Nol và thành lập nước Campuchia dân chủ
- 1/1979: Nước Cộng hoà nhân dân Campuchia ra đời, đến 1989 đổi thành Nhà nước Campuchia
- 24/09/1993: đổi tên nước thành vương quốc Campuchia, giữ cho đến nay
Chính trị - Đảng phái chính trị
+ 3 Đảng lớn: Đảng CPP, Đảng FUNCINPEC, Đảng Sam Rainsy (SRP) + khoảng 58 đảng khác
- Theo quy định của Hiến pháp, Vương quốc Campuchia thực hiện:
+ Chính sách trung lập, không liên kết vĩnh viễn, duy trì hoà bình với các nước láng
giềng và các nước trên thế giới
+ Không xâm lược hoặc can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác,
+ Giải quyết mọi vấn đề bằng phương pháp hoà bình,
+ Không tham gia liên minh quân đội hoặc hiệp ước quân sự trái với chính sách trung lập
- Là thành viên WTO từ 2003
- Chính thức gia nhập ASEAN vào 4/1999
- Là thành viên đầy đủ và lớn thứ 30 của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) - Ngoại giao:
+ Thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 174 nước
+ Có cơ quan đại diện ở 63 nước
+ Có quan hệ thương mại với khoảng 150 quốc gia/vùng lãnh thổ trên thế giới
Hình thức Hình thức Quân chủ lập hiến, đa nguyên, đa đảng chính trị, dân chủ tự do
nhà nước chính thể
- Chính thể quân chủ lập hiến lưỡng viện
Hình thức Nhà nước đơn nhất, chia thành tỉnh, thành phố, quận, huyện, xã, làng cấu trúc
(không phải một cấp hành chính chính thức) Nguyên
- Thiết chế nguyên thủ quốc gia Campuchia quy định tại Chương II Hiến
thủ quốc pháp Campuchia với 24 điều gia
+ Quốc vương chỉ trị vì chứ không cai trị
+ Là quốc trưởng suốt đời, không ai có thể phế truất
+ Thẩm quyền của Quốc vương Campuchia mang tính chất truyền thống và
cũng chủ yếu mang tính chất lễ nghi, đại diện quốc gia
+ Hoàng hậu không có quyền làm chính trị, chỉ hoạt động nhằm phục vụ lợi
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
ích xã hội, nhân đạo, tôn giáo và giúp vua trong nghi lễ ngoại giao Cơ quan
+ Quốc hội Campuchia được tổ chức theo chế độ lưỡng viện, bao gồm
lập pháp
Hạ nghị viện (Quốc hội), Thượng nghị viện. Nhiệm kì 5 năm
+ Cơ quan thường trực của Quốc hội là Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
- Hạ nghị viện: Được xem là cỗ máy chính thực hiện hoạt động lập pháp,
có thẩm quyền lập pháp, thực hiện trên nhiều lĩnh vực như thông qua ngân
sách quốc gia, cam kết về tài chính, phế truất thành viên nội các, bãi nhiệm chính phủ…
- Thượng nghị viện: Thể hiện tính chất của một nhà nước theo mô hình
chính thể quân chủ đại nghị, cũng có vai trò lập pháp song thấp hơn nhiều
so với Quốc hội, trên thực tế vai trò của Thượng nghị viện chỉ mang tính
chất phối hợp với Hạ nghị viện trong việc thực hiện chức năng lập pháp.
- Đại hội quốc dân: Triệu tập để thông báo cho quốc dân biết về những việc
làm liên quan đến lợi ích quốc gia và để dân trực tiếp nêu vấn đề và yêu cầu
để điều chỉnh, giải quyết. Mọi công dân đều có quyền tham dự, đại hội được
tổ chức mỗi năm một lần.
Cơ quan + Chính phủ: Hội đồng bộ trưởng, chịu trách nhiệm trước Quốc hội, là cơ
hành pháp quan duy nhất đề xuất các sáng kiến pháp luật và được quốc hội chấp nhận. Tổ chức
+ Thủ tướng: Đại diện của Đảng chiếm đa số ghế trong Hạ nghị viện, giữ bộ máy
vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong việc quản lý, điều hành và đưa ra các nhà nước
mệnh lệnh liên quan đến lĩnh vực hoạt động quản lý nhà nước trong tất cả các lĩnh vực.
+ Chịu ảnh hưởng lớn của mô hình Cộng hoà Pháp thông qua tổ chức của
các bộ, thiết chế tổ chức công: tổ chức hành chính công phi lợi nhuận và tổ chức kinh tế công.
Cơ quan + Hiến pháp xác định quyền tư pháp thuộc về các Toà án tư pháp
+ Nguyên tắc phân quyền rõ ràng, nguyên tắc độc lập của toà án về tổ chức
và hoạt động được xác định rõ, các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp
không được can thiệp vào hoạt động của các toà án (tính độc lập), nguyên tắc xét xử công bằng.
+ Các thẩm phán toà án phải hoạt động theo nguyên tắc dân chủ pháp luật,
tôn trọng và áp dụng lẽ phải, lẽ công bằng và niềm tin nội tâm, trách nhiệm
cá nhân đối với mọi phán quyết của toà án.
+ Cơ cấu tổ chức: Hội đồng Thẩm phán tối cao, toà án tối cao, toà phúc
thẩm, các toà án cấp tỉnh, quận, huyện, toà án quân sự, hội đồng hiến pháp Cơ
chế Theo mô hình của Cộng hoà Pháp, hoạt động theo nguyên tắc bổ nhiệm và
bảo hiến nguyên tắc bầu cử, thực hiện nhiệm vụ bảo đảm sự tôn trọng của hiến pháp,
(Hội đồng giải thích hiến pháp và luật đã được Quốc hội thông qua. bảo hiến)
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303 Chính
Tổ chức và hoạt động dựa trên nguyên tắc tự quản, phân quyền, đảm bảo sự
quyền địa chỉ đạo, kiểm soát của chính quyền trung ương. phương
+ Được tổ chức ở ba cấp: cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã
+ Nguyên tắc tự quản ở địa phương được thực hiện ở ba phương diện cơ
bản: quyền ban hành các quyết định có hiệu lực pháp lý, quyền trong lĩnh
vực tổ chức nhân sự và quyền về tài chính.
- Giai đoạn hình thành, phát triển cơ bản của hệ thống pháp luật Campuchia: Phân chia
thành 2 giai đoạn là pháp luật thời cổ đại và pháp luật thời hiện đại
+ Giai đoạn đầu: Trước 1336, đặc trưng bằng hệ thống các luật tục bất thành văn. Từ
1336 đến nay dần chuyển sang sử dụng pháp luật thành văn.
+ Trước thời Pháp thuộc, Campuchia vẫn bị chi phối bởi các quy tắc tập quán
Đặc điểm + Từ 1863 đến 1953, các hệ thống tư pháp và pháp luật được xây dựng gần như tương tự
hệ thống trên hệ thống pháp luật Pháp.
pháp luật + Thời Khmer Đỏ (1975 – 1979), toàn bộ hệ thống luật pháp Campuchia bị phá huỷ hoàn toàn
+ Sau 1989: Từng bước cải cách, tiếp thu nhiều yếu tố từ văn hoá pháp lý, hệ thống pháp
luật và tư pháp nước ngoài.
- Ảnh hưởng của hệ thống pháp luật nước ngoài
+ Sự xâm lược của Pháp và quá trình đặt ách đô hộ đã làn cho hệ thống pháp luật tiếp
nhận pháp luật của Pháp theo yếu tố bắt buộc => Ảnh hưởng của hệ thống Civil law
+ Mang tính hỗn hợp: Vừa mang yếu tố dân tộc, tập quán bản địa, vừa xây dựng pháp
luật theo hệ thống pháp luật nước Pháp, vừa tiếp thu Common law ở mức độ nhất định.
7. Tổng quan về văn hóa, tôn giáo, lịch sử, chính trị; hình thức chính thể, hình thức cấu
trúc nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước, đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật Cộng hòa Indonesia. Tiêu chí Cộng hoà Indonesia
Vị trí địa - Nằm giữa hai lục địa Đông Nam Á và châu Đại Dương lý, văn
- Được mệnh danh là “xứ sở vạn đảo” hoá, tôn
- Có diện tích và dân số đứng đầu Đông Nam Á giáo
- Đa dạng dân tộc với hơn 150 dân tộc với 300 nhóm sắc tộc
- Chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hoá các nước Ấn Độ, Ả Rập, Trung Quốc, Malaysia và châu Âu
- Đặc trưng văn hoá: sự hoà hợp và đa dạng giữa các nền văn hoá và phong tục của nhiều tôn giáo
- Quốc giáo là Hồi giáo chiếm 90% dân số song cũng đảm bảo tự do tôn giáo Lịch sử
- Là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á bị thực dân phương Tây xâm lược
- Lần lượt bị các nước châu Âu như Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Anh, Nhật và cuối cùng
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
là Hà Lan quay trở lại cho đến năm 1949 thì công nhận độc lập (8/1945 giành được độc lập)
- 8/1950: Cộng hoà Indonesia thống nhất được thành lập
- Từ 1950 đến 1957, Sukarno chủ trương xây dựng một nền chính trị dân chủ tự do hoặc dân chủ đại nghị
- 1965: Suharto lên nắm quyền, thiết lập chế độ mới với bản chất là xác định quyền lực cho phái quân sự
- 5/1998, Suharto tuyên bố từ chức, mở ra thời kì phát triển mới cho Indonesia
- Đảng phái chính trị: Hơn 40 đảng đang hoạt động, trong đó có Đảng Dân chủ đấu tranh
PDI – P, Đảng Dân chủ (DP)…
Hình thức Cộng hoà Tổng thống với cơ chế phân quyền mềm dẻo dựa trên nguyên tắc chính thể
phân chia quyền lực, kiểm soát, kiềm chế đối trọng trong tổ chức bộ máy Hình thức nhà nước.
nhà nước Hình thức Đơn nhất, bao gồm 27 tỉnh theo chính thể cộng hoà, là nhà nước pháp cấu trúc
quyền, chủ quyền nhà nước thuộc về nhân dân.
- Hiến pháp xác định 5 nguyên tắc Pancasila, nền tảng về triết lý phát triển của đất nước:
+ Tin vào một và chỉ một Chúa trời
+ Công bằng và văn minh nhân loại
+ Sự thống nhất của dân tộc Indonesia
+ Dân chủ được định hướng bởi sự tinh tế, bản lĩnh để đạt được sự nhất trí
thông qua các cuộc thảo luận của các đại biểu nhân dân
+ Công bằng xã hội cho toàn thể nhân dân Indonesia Cơ quan
+ Tổ chức và hoạt động theo cơ chế lập pháp lưỡng viện với nhiều nét đặc lập pháp
trưng, cơ quan mang tính chất đại diện, lập pháp là Hội đồng đại diện nhân
dân và Hội đồng đại diện vùng/địa phương. Hai hội đồng này hợp thành hội
đồng tư vấn nhân dân – cơ quan lập pháp tối cao của Indonesia
+ Hội đồng tư vấn nhân dân có chức năng sửa đổi và ban hành Hiến pháp,
mọi quyết định được thông qua theo nguyên tắc đa số, có quyền bãi nhiệm
Tổng thống và Phó tổng thống, lập ngân sách và giám sát. Được hình thành
bằng con đường bầu cử, mỗi năm họp ít nhất 1 lần.
+ Hội đồng đại diện vùng/địa phương là thiết chế đại diện thể hiện rõ nét
lợi ích, vị trí, vai trò của các địa phương trong cơ cấu cơ quan quyền lực,
cơ quan đại diện của nhân dân. Có chức năng lập pháp, giám sát và lập
ngân sách, được quyền đệ trình các dự luật liên quan của các vùng.
Tổng thống + Vừa là nguyên thủ quốc gia, vừa là người đứng đầu nhà nước, đứng đầu Tổ chức bộ
chính phủ, là biểu hiện trung tâm quyền lực ở Indonesia, người có quyền máy nhà
hành pháp cao nhất của chính phủ. Hỗ trợ có phó Tổng Thống. Quyền hạn
được xác định trong hiến pháp
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303 nước
+ Nhiệm kỳ 5 năm, tối đa 2 nhiệm kì
+ Có quyền phủ quyết các dự luật của cơ quan lập pháp song không có
quyền giải tán cơ quan lập pháp
+ Vai trò của Tổng thống về thực chất là ngang bằng với toàn bộ Hội đồng
đại diện nhân dân trong cơ quan lập pháp
+ Tổng thống có thể bị Hội đồng tư vấn nhân dân bãi nhiệm trên cơ sở đề
nghị của Hội đồng dân biểu khi Tổng thống được chứng minh là phạm một
trong các tội do luật định. Quyền tư
+ Thực hiện theo nguyên tắc phân chia quyền lực
pháp và hệ + Toà án là cơ quan thực hiện quyền tư pháp thống Toà
+ Nguyên tắc được xác định là xét xử độc lập, bảo vệ công lý, công bằng án xã hội
+ Hệ thống các cơ quan toà án thực hiện quyền tư pháp gồm: toà án tư
pháp, các toà án tôn giáo, toà án quân sự, toà án hành chính nhà nước và một toà án hiến pháp
+ Hệ thống toà án của Indonesia dựa trên cơ sở truyền thống dân luật, vì
vậy các toà án của Indonesia trong quá trình xét xử không áp dụng tiền lệ
như các nước theo truyền thống án lệ của Đông Nam Á Cơ quan
+ Thuộc nhánh hành pháp, là cơ quan của chính phủ thực hiện quyền lực công tố
nhà nước trong lĩnh vực truy tố vụ án hình sự và tham gia xây dựng pháp luật
+ Nhiệm vụ và thẩm quyền cơ bản: Quyết định và tiến hành việc truy tố
hình sự, đồng thời có quyền đại diện cho Nhà nước trong các vấn đề về hành chính và dân sự…
+ Cơ cấu tổ chức: Văn phòng Tổng chưởng lý, các cơ quan công tố cấp cao
ở tỉnh và cấp quận, đơn vị hành chính tương đương. Bộ Tư
+ Thúc đẩy việc thực thi pháp luật về quyền con người pháp và
+ Nghiên cứu, áp dụng các nghiên cứu trong việc giáo dục, đào tạo… nhân quyền Chính
+ Được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc kết hợp giữa tập quyền và tản quyền địa
quyền, giữa tập trung với phi tập trung và tự quản phương
+ Có sự kết hợp giữa cơ chế bầu cử và bổ nhiệm, đặc biệt là đối với các
chức vụ chủ chốt trong bộ máy hành chính
+ Hiện nay đã và đang được cải cách rất mạnh mẽ theo hướng trao nhiều
quyền hạn hơn để các địa phương trở thành các “tự trị khu vực”. Hội đồng
Hội đồng kiểm toán tối cao kiểm toán
+ Có chức năng kiểm tra hoạt động quản lý và trách nhiệm đối với các hoạt
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303 tối cao
động tài chính nhà nước, kiểm soát tính minh bạch của chính quyền và
chống tham nhũng trong bộ máy nhà nước
+ Là một thiết chế độc lập
+ Thành viên hội đồng do hội đồng dân biểu lựa chọn trên cơ sở ý kiến của
hội đồng địa phương và do tổng thống bổ nhiệm. Tính chất
+ Thể hiện những đặc trưng cơ bản của truyền thống văn hoá, lịch sử, tôn hỗn hợp,
giáo, chính trị và triết lý, tư tưởng quản trị quốc gia, xu thế phát triển hiện
đa dạng và đại. sự ảnh
+ Có số lượng tín đồ Hồi giáo lớn nhất thế giới mang tính hỗn hợp, thể hiện hưởng từ
một nền văn hoá pháp lý, chính trị đa dạng và năng động, linh hoạt.
Đặc điểm các hệ
+ Thể hiện trên nhiều phương diện: đa dạng về dân tộc, sắc tộc truyền hệ thống
thống pháp thống, đa dạng về tập quán, phong tục, đa dạng về tôn giáo và sự ảnh
pháp luật luật nước
hưởng của tôn giáo trong đời sống xã hội và pháp luật, sự ảnh hưởng, tiếp
Indonesia ngoài
nhận linh hoạt pháp luật phương Tây.
+ Hệ thống pháp luật được xây dựng trên cơ sở triết lý, tư tưởng trên 5
nguyên tắc Hiến pháp xác định với đường lối “thống nhất trong đa dạng”.
+ Ảnh hưởng của pháp luật Hà Lan hơn 300 năm, điển hình là pháp luật
thương mại, các lĩnh vực cơ bản được hệ thống hoá.
+ Có một hệ thống pháp luật dân luật (civil law) thống nhất với nền tảng là BLDS, BLTM,BLHS
+ Bên cạnh đó còn mang đậm đặc trưng của hệ thống tập quán bản địa và
hệ thống pháp luật Hồi giáo, xuất phát từ lịch sử văn hoá và lượng tín đồ đông đảo. Nguồn
+ Nguồn cơ bản: Hiến pháp, các văn bản pháp luật của cơ quan lập pháp, pháp luật
viện dân biểu và sắc lệnh của tổng thống + Tập quán pháp + Luật Hồi giáo + Án lệ Đào tạo
Lý thuyết pháp luật hàn lâm (civil law) luật
+ Ảnh hưởng của Hoa Kỳ: mở rộng các loại hình dịch vụ pháp luật cũng
như việc công bố hướng dẫn áp dụng án lệ tư pháp
+ Luật sư phải có bằng luật và qua lớp thực hành nghề luật sư, được Đoàn
Luật sư chấp nhận, thẩm phán cũng tương tự
+ Thẩm phán Hồi giáo phải là tín đồ Hồi giáo và có bằng Luật Hồi giáo
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
8. Tổng quan về văn hóa, tôn giáo, lịch sử, chính trị; hình thức chính thể, hình thức cấu
trúc, tổ chức bộ máy nhà nước, đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Tiêu chí Lào Vị trí địa - Không có biển
lý, văn hoá - Nằm trên bán đảo Đông Dương
- Chịu ảnh hưởng của văn hoá Trung Hoa và Ấn Độ Lịch sử - Cổ trung đại: Lan Xang
- Đầu thế kỉ XVIII, bị chia thành 3 cường quốc nhỏ là Luong Prabang, Viêng Chăn và Champasak
- 1779 mất độc lập sau chiến tranh với Thái Lan
- 1893: Hiệp ước Pháp – Xiêm được kí kết, Lào trở thành thuộc địa của Pháp
- 10/1953: Được trao trả độc lập, Lào hoạt động dưới sự cai trị của chính phủ hoàng gia Lào
- 12/1975: Pathet Lào nắm quyền kiểm soát chính quyền, thiết lập chế độ xã hội chủ nghĩa
- 1990: Tiến hành đổi mới và cải cách
Hình thức Cộng hoà đại nghị, đặc trưng bởi vị trí của Quốc hội trong tổ chức bộ máy
Hình thức chính thể nhà nước
nhà nước Hình thức Đơn nhất với hệ thống cơ quan nhà nước, pháp luật và hệ thống toà án chính thể
thống nhất trong phạm vi cả nước
Tổ chức bộ
+ Đại diện tối cao của nhân dân, đại diện cho ý chí của nhân dân Lào, máy nhà Cơ quan
quyết định các công việc quan trọng nhất của đất nước nước lập pháp
+ Nhiệm kì 5 năm, do công dân Lào bầu ra
+ Là cơ quan lập hiến, lập pháp, đồng thời là cơ quan đại diện cao nhất cho
quyền lực nhân dân, kiểm tra, giám sát sự hoạt động thực hiện nhiệm vụ
của các cơ quan hành pháp và tư pháp theo quy định của Hiến pháp.
+ Cơ quan trực thuộc: UBTVQH Lào Chủ tịch
+ Đảm nhiệm vai trò đặc biệt trong bộ máy nhà nước, vừa đứng đầu nhà nước
nước, vừa đứng đầu chính phủ, là nguyên thủ quốc gia, chủ tịch Đảng.
+ Có quyền lực trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp
+ Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất chịu trách nhiệm
trước Quốc hội và Chủ tịch nước Lào, có nhiệm vụ quản lý thống nhất về mọi mặt Cơ quan
+ Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước theo Hiến pháp
hành pháp 1991: 1. Đảng lãnh đạo 2. Tập trung dân chủ 3. Pháp chế
4. Phân định rõ thẩm quyền và phạm vi quản lý cho các cơ quan trực thuộc
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
Cơ quan tư + Toà án nhân dân bao gồm: Toà án nhân dân tối cao, TAND tỉnh, thành pháp
phố trực thuộc trung ương, TAND huyện, các toà án quân sự
+ Nhiệm vụ của toà án là xét xử các vụ án nhằm bảo vệ công lý công bằng
và duy trì trật tự xã hội, hạn chế và ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp
luật, đứng đầu là Chánh án TAND tối cao.
+ Viện kiểm sát nhân dân bao gồm: VKSND tối cao, VKSND tỉnh, thành
phố, VKSND huyện, VKS quân sự. Đứng dầu là Viện trưởng VKSND tối cao.
+ VKSND Lào có quyền kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật một
cách nghiêm minh và thống nhất đối với tất cả các cơ quan nhà nước, tổ
chức đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội. Chính
+ Là cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương quyền địa
+ Chức năng: Thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và phương
pháp luật của Nhà nước để phát triển nền kinh tế - xã hội tại địa phương
+ Không còn tồn tại HĐND, UBND các cấp, bỏ chính quyền cấp xã
+ Chính quyền QLHC tồn tại 3 cấp: tỉnh, thành phố và khu vực đặc biệt,
cấp huyện, cấp bản (làng,xóm)
Đặc điểm - Dựa trên nền tảng hệ thống pháp luật XHCN và thừa hưởng ít nhiều một số yếu tố của hệ thống
hệ thống dân luật (Civil law)
pháp luật - Đề cao pháp điển hoá và xem văn bản quy phạm pháp luật là nguồn chính, các nguồn Lào
luật khác bị xem nhẹ (vì đặc trưng pháp luật XHCN đề cao luật thành văn mang tính độc
tôn của nhà nước trong việc thực hiện chuyên chính vô sản)
- Mô hình tố tụng thẩm vấn, trong đó thẩm phán có chức năng áp dụng các quy tắc pháp
luật trừu tượng vào các trường hợp cụ thể của đời sống xã hội
- Cách thức đào tạo luật du nhập và chịu ảnh hưởng của các nước thuộc hệ thống Civil law
- Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
+ Văn bản quy phạm pháp luật chung: Hiến pháp, luật, nghị quyết
+ Văn bản quy phạm pháp luật cá biệt: Sắc lệnh, nghị định, chỉ thị…
9. Tổng quan về văn hóa, lịch sử chính trị, hình thức chính thể, hình thức cấu trúc, tổ
chức bộ máy nhà nước, đặc điểm cơ bản của hệ thống pháp luật Vương quốc Malaysia Tiêu chí
Vương quốc Malaysia
Vị trí địa lý
- Nằm trên hai bộ phận: lục địa châu Á (bán đảo Malay) và quần đảo Malay
- Có eo biển Malacca, một trong những đường biển quan trọng nhất của thương mại toàn cầu
- Đa dạng chủng tộc, ngôn ngữ, văn hoá, tập quán và truyền thống
- Ảnh hưởng của văn minh Trung Hoa và Ấn Độ, Trung Đông
- Hồi giáo là quốc giáo (60%) song các tôn giáo khác đều được thực hành
trong hoà bình và đồng thuận Văn hoá
- Là quốc gia đa sắc tộc với nhiều bản sắc, văn hoá khác nhau
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303 Tổng quan
- Có 3 nhóm sắc tộc chính là người Malay (đa số), người Hoa và người Ấn Kinh tế,
- Kinh tế: Có một nền kinh tế thị trưởng mở và là nền công nghiệp mới chính trị, của thế giới hành chính
- Chính trị: Hệ thống chính trị dân chủ trong khu vực Đông Nam á, người
đứng đầu là Quốc vương song quyền lực chính trị và nền dân chủ thực sự
thể hiện ở việc tổ chức và vận hành mô hình nghị viện Westminster từ mô hình của Anh.
- Hành chính: Có 2 khu vực tách biệt nhau qua eo biển Đông
- Từng là thuộc địa của nhiều quốc gia phương Tây
+ Đầu thế kỉ XVI: thuộc địa của Bồ Đào Nha
+ Thế kỉ XVII: Thuộc địa của Hà Lan
+ Thế kỉ XVIII: Thuộc địa của Anh
+ Trong CTTGT2: Thuộc địa của Nhật Lịch sử
+ Sau CTTGT2: Anh quay trở lại song vấp phải sự đấu tranh mạnh mẽ
- 1948: Liên bang Malay được thành lập, có các bang và Hiến pháp riêng
- 8/1957: Hiến pháp liên bang Malay chính thức có hiệu lực và 4 ngày sau đó, Liên bang
Malay chính thức tuyên bố độc lập
- Ban đầu là Liên bang Malaya song đến 1963 thì một số bang gia nhập và trở thành Liên bang Malaysia Hình thức Hình thức
- Quân chủ lập hiến, trong đó Nguyên thủ quốc gia (quốc vương) bị giới nhà nước: chính thể
hạn quyền bởi hiến pháp liên bang. Hình thức này là sự kết hợp giữa mô “Quân chủ
hình nghị viện Westminster, nền dân chủ dựa trên nền tảng hiến pháp và tuyển cử lập
truyền thống Hồi giáo Malay.
- Hiến pháp liên bang giữ vị trí tối thượng, quốc vương là nguyên thủ hiến liên
song cũng chỉ mang tính nghi lễ bang”. Hình thức
Liên bang, có sự phân quyền tương đối rõ về thẩm quyền giữa Nhà nước cấu trúc
Liên bang và các bang. Mỗi bang đều có hiến pháp riêng, hệ thống chính quyền riêng
Là nguyên thủ quốc gia của Liên bang, đồng thời là người có chức vị cao
nhất trong toàn liên bang, đứng đầu quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
song việc thực hiện quyền trên cơ sở thống nhất/ tham vấn với chính phủ.
Quốc vương + Được bầu bởi Hội đồng tiểu vương với nhiệm kì 5 năm
+ Quốc vương có quyền tự đưa ra quyết định không cần tham vấn khi bổ
nhiệm Thủ tướng, từ chối đề nghị giải tán Nghị viện, triệu tập cuộc họp Tổ chức bộ
hội đồng tiểu vương, và trường hợp khác do hiến pháp quy định máy nhà
- Quyền hạn thực tế của Quốc vương tương đối hạn chế và chủ yếu mang nước
tính chất nghi lễ, biểu tượng và giữ vai trò điều hoà quan hệ giữa các
nhánh quyền lực, bảo đảm tính trung lập trong bối cảnh chính trị đa
nguyên và sự liên tục của quyền lực nhà nước
- Ngoài ra, hỗ trợ Quốc vương còn có phó Quốc vương Quyền lập
- Trao cho Nghị viện, quốc vương (hạn chế), thượng nghị viện và hạ nghị pháp
viện. Quốc vương công bố các luật được hai viện thông qua bằng cách
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com) lOMoARcPSD|62953303
đóng dấu, Nhà vua không có quyền phủ quyết tuyệt đối với các dự luật
được hai viện thông qua mà chỉ có thể ý kiến trước khi kí. Không kí vẫn có hiệu lực.
- Là thiết chế đặc biệt gắn với đặc thù về hình thức nhà nước và truyền
thống hồi giáo ở Malaysia Hội đồng
- Bao gồm người đứng đầu các bang có nền quân chủ Hồi giáo và người
tiểu vương đứng đầu các bang khác của liên bang
- Có quyền bầu Quốc vương và phó Quốc vương cho liên bang, đóng góp
ý kiến về các vấn đề nghi lễ, tôn giáo và pháp luật
- Nguyên tắc bỏ phiếu theo đa số, sau khi Quốc vương được bầu, người
cất giữ con dấu sẽ thông báo kết quả bầu sang nghị viện và sau đó Quốc
vương sẽ thực hiện tuyên thệ nhậm chức. Phó Quốc vương tương tự Nghị viện
- Lịch sử gắn liền với Anh quốc, mô hình nền Quân chủ nghị viện liên bang
Westminster đã ảnh hưởng tới quốc gia này
- Hệ thống lập pháp lưỡng viện: Thượng viện và Hạ viện, thượng viện
bao gồm thành viên vừa mang tính đại diện bang, vừa đại diện cho giới
tinh hoa và Hạ viện bao gồm các đại biểu đại diện cho các tầng lớp dân cư.
- Nghị viện liên bang ban hành các luật cấp liên bang hoặc những gì mà
hiến pháp quy định về thẩm quyền lập pháp liên bang như liên quan đến
điều ước quốc tế, vấn đề ngoại giao…
- Theo quy trình lập pháp của Malaysia, một dự luật có thể bắt nguồn từ
một trong hai viện, nhưng đại đa số bắt nguồn từ Hạ viện.
Chính phủ - Là một thiết chế thực quyền, dù chỉ nắm quyền hành pháp và còn được liên bang
gọi là Chính phủ của Quốc vương song trên thực tế có thể chi phối lớn
đến hệ thống quyền lực và bộ máy nhà nước ở Malaysia
- Quyền tư pháp được trao cho hệ thống toà án ba cấp và không có thẩm
quyền xét xử các vụ việc liên quan đến tôn giáo mà có toà án Hồi giáo
Hệ thống toà riêng.
án liên bang - Quyền tư pháp chỉ có xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, không có cấp phá án
hay giám đốc thẩm/tái thẩm
- Tố tụng tranh tụng là nguyên tắc xét xử được áp dụng tại Malaysia
- Hệ thống toà án liên bang bao gồm hai nhánh: Toà án cấp trên và toà án
cấp dưới, ngoài ra còn có toà án Hồi giáo và toà dành cho người bản địa
- Cấp chính quyền địa phương cao nhất là chính quyền bang
- Quyền cai quản các bang được phân chia giữa chính phủ liên bang và
bang, trong khi Chính phủ Liên bang quản lý trực tiếp đối với các lãnh
Chính quyền thổ liên bang địa phương
- Mỗi bang đều có người đứng đầu bang của mình, đối với bang có nền
quân chủ, người đứng đầu là Tiểu vương, các bang còn lại là Thống đốc bang.
- Mỗi bang đều có cơ quan dân cử, cơ quan lập pháp đơn viện riêng được
gọi là Hội đồng lập pháp riêng.
- Để xây dựng và triển khai các chính sách quốc gia về chính quyền địa
Downloaded by Huy?n Hà (khanhhuyen17.hlu@gmail.com)