Đề cương ôn tập thi cuối kỳ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh–Trường Đại học bách khoa – đại học Đà Nẵng.  

MỘT SỐ GỢI Ý ÔN THI CUỐI KỲ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH I. CÂU HỎI NGẮN
1. Nội dung về mặt chính trị trong chủ nghĩa xã hội?
- phải xây dựng chế độ dân chủ
- nhà nước của dân, do dân, vì dân
2. Nội dung về mặt chính trị trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
- Là con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
3. Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng chủ nghĩa xã hội theo mô hình của Liên Xô, đúng hay sai, vì sao? => Sai. Vì:
- Hồ Chí Minh có yêu cầu học hỏi kinh nghiệm nhưng phải sáng tạo, không được máy móc, rập khuôn.
- Việt Nam và Liên Xô có sự khác nhau về điều kiện kinh tế - xã hội, hoàn cảnh lịch sử.
4. Kẻ thù nguy hiểm số một của chủ nghĩa xã hội là gì?
=>Chủ nghĩa cá nhân
5. Thực chất thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội?
- Đó là quá trình cải biến nền sản xuất nhỏ, lạc hậu thành nền sản xuất lớn hiện đại.
- Đó cũng là quá trình đấu tranh trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội.
- Nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
6. Đặc điểm nào là to nhất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
=> VN đi lên xây dựng XHCN từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên CNXH
không phải kinh qua các giai đoạn phát triển của CNTB.
- “tiến thẳng”: từ chế độ dân chủ nhân dân, lên CNXH, bao gồm cả những bước quanh
co, không phải 1 bước lên CNXH.
- “không kinh qua tư bản chủ nghĩa”: bỏ qua quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, kế thừa
những giá trị về LLSX mà nhân loại đạt được thời kỳ TBCN.
7. Tại sao thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam lại lâu dài, khó khăn?
- Đây thực sự là một cuộc cách mạng giữa cái mới và cái cũ toàn diện trên mọi lĩnh vực.
- Nhân dân chưa có kinh nghiệm xây dựng một xã hội mới.
- Luôn bị các thế lực thù địch tấn công, bao vây, cô lập.
8. Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội?
- Xây dựng nền tảng, cơ sở kinh tế - kĩ thuật, văn hóa - xã hội cho CNXH.
- Cải tạo xã hội, xây dựng xã hội mới.
9. Điều kiện, nhân tố nào là quyết định đến thành công thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
- giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng
- nâng cao vai trò quản lý của nhà nước.
- phát huy tính tích cực chủ động của các tổ chức chính trị xã hội của quần chúng.
- xây dựng đội ngũ cán bộ đủ sức và tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng XHCN.
10. Tại sao Hồ Chí Minh lại xem nông nghiệp là mặt trận hàng đầu?
- điều kiện tự nhiên: nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm
- mạng lưới sông ngòi dày đặc: sông Hồng, sông Cưu Long, đất đai màu mỡ, nhiều phù sa
- người dân có kinh nghiệm trồng lúa nước, ít tốn chi phí đào tạo nguồn nhân lực
- giải quyết vấn đề nạn đói
- giải quyết vấn đề công ăn việc làm cho nông dân, cung cấp nguyên vật liệu cho công nghiệp
- Đầu tư cho nông nghiệp ít vốn, thu hồi vốn nhanh.
11. Hồ Chí Minh chủ trương xóa bỏ các thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa. Đúng hay sai, vì sao? => Sai.
+ HCM chủ trương phát triển kinh tế nhiều thành phần.
+ưu tiên đặc biệt đến kinh tế nhà nước tuy nhiên cũng tạo điều kiện để cho kinh tế tư nhân được phát triển.
12. Các bước đi của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
- bước 1: ưu tiên phát triển nông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu.
- Bước 2: phát triển tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp nhẹ
- bước 3: ưu tiên phát triển công nghiệp nặng.
* lưu ý: đi từ thấp đến cao, bước nào chắc bước ấy, không nóng vội, chủ quan, nhiều hay
ít giai đoạn là do lịch sử khách quan quy định.
13. Biện pháp nào là biện pháp quan trọng nhất trong xây dựng thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
- Đem tài dân, sức dân làm lợi cho dân.
14. Tại sao phải xây dựng, chỉnh đốn Đảng?
- để phục vụ cho mỗi giai đoạn cách mạng có những nhiệm vụ, mục tiêu khác nhau.
- đảng viên có nhiều mối quan hệ xã hội, có thể bị thái hóa biến chất.
- quyền lực chính trị có tính 2 mặt.
15. Nguyên tắc nào là quan trọng nhất trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng?
=> Đó là nguyên tắc tập trung dân chủ.
- nhân dân bầu ra cơ quan của nhà nước, đưa ra ý kiến đối với mỗi đường lối, chủ trương => dân chủ.
- cán bộ và đảng viên lắng nghe ý kiến => tổng hợp => xây dựng đường lối chính trị =>
mọi người tuân theo : tập trung
- cấp dưới phải tuân theo cấp trên, cấp trên cần lắng nghe ý kiến cấp dưới
để tránh: DÂN CHỦ THÁI QUÁ và TẬP TRUNG ĐỘC QUYỀN.
16. Tại sao nhà nước dân chủ lại là nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân? - do ĐCS lãnh đạo - mục tiêu XHCN
- thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
- lực lượng liên minh công nông.
17. Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhà nước bằng những phương thức nào?
- thông qua đường lối chủ trương để nhà nước ban hành luật, hiến pháp.
- bằng hoạt động tổ chức,cá nhân của đảng viên trong bộ máy nhà nước
- bằng công tác kiểm tra đánh giá.
18. Nhân dân có những quyền lực chính trị nào trong nhà nước dân chủ?
- quyền bầu cử và ứng cử vào cơ quan nhà nước.
- quyền kiểm soát các đại biểu do mình bầu ra.
- quyền bãi miễn đại biểu.
19. Luận điểm nào là sáng tạo nhất của Hồ Chí Minh về dân chủ?
=> Dân chủ nghĩa là dân vừa làm chủ và dân vừa là chủ.
- dân là chủ: nhấn mạnh thân phận, địa vị của dân
- dân làm chủ: có quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm, có hành vi tương xứng với thân phận là chủ
20. Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa theo mô hình
Tam quyền phân lập của Phương Tây. Đúng hay sai, vì sao?
=> Sai. Hồ Chí Minh không chủ trương xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa theo mô
hình Tam quyền phân lập của Phương Tây vì mọi quyền lực đều của nhân dân tuy nhiên
phải cần có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan.
21. Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật trong xây dựng nhà nước dân chủ?
=> Đạo Đức và pháp luật là 2 hình thái ý thức xã hội kết hợp, bổ sung cho nhau trong
thực tế trị nước; nước ta có truyền thống Đức trị, nhân dân rất coi trọng đạo Đức, nhất là
đạo Đức của người cầm quyền; kết hợp Đức trị với pháp trị là một truyền thống trong
đường lối trị nước của phương đông, cần được kế thừa và phát huy;
+ trong lịch sử muốn trị nước thành công phải kết hợp giáo dục đạo Đức và tăng cường pháp luật
+ nhấn mạnh vai trò của pháp luật nhưng không được tuyệt đối pháp luật xem trọng cả giá dục và đạo Đức
22. Nguồn gốc sinh ra tham ô và lãng phí? => quan liêu
(- 3 thứ giặc nội xâm: tham ô, lãng phí, quan liêu
- tham ô, lãng phí do quan liêu sinh ra
- tham ô, lãng phí và quan liêu là do chủ nghĩa cá nhân sinh ra)
23. Phân tích câu nói “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết… Thành công”
- Đoàn kết là nguồn gốc, nguyên nhân, điều kiện dẫn đến thành công
- muốn thành công thì phải đoàn kết.
- Có 3 cấp độ đoàn kết: trong đảng, trong toàn dân và quốc tế.
24. Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân?
- toàn thể dân tộc, đồng bào mọi công dân việt nam, con rồng cháu tiên.
- là cá nhân mỗi người.
* tất cả đều là chủ thể của khối đại đoàn kết, phải tập hợp được tất cả mọi người vào một khối thống nhất.
25. Nguyên tắc nào xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân là quan trọng nhất?
TIN DÂN, YÊU DÂN, KÍNH DÂN (phải có tấm lòng khoan dung độ lượng, tin vào nhân
dân, tin vào con người, yêu dân và kính dân)
26. Hình thức của khối đại đoàn kết dân tộc là gì?
=> Thông qua các mặt trận dân tộc thống nhất
+ Mặt trận phản đế đồng minh (1930)
+ Mặt trận dân chủ(1936) (PHONG TRÀO ĐẤU TRANH DÂN CHỦ)
+ Mặt trận nhân dân phản đế (1939)
+ Mặt trận Việt Minh (1941) Hồ Chí Minh VỀ NƯỚC 1941
+ Mặt trận Liên Việt (1946)
+ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (1960): KCCM
+ Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam (1976) HIỆN NAY
27. Chức năng của văn hóa?
- văn hóa bồi dưỡng lý tưởng đúng và tình cảm đẹp.
- nâng cao dân trí, mở rộng hiểu biết của con người
- bồi dưỡng phẩm chất, phong cách, lối sống tốt lành để hướng con người đến những giá
trị chân thiện mỹ,hoàn thiện bản thân.
- văn hóa soi đường cho quốc dân đi.
28. Tính chất của văn hóa?
=> Dân tộc, khoa học, đại chúng - tính khoa học:
+ thể hiện ở tính khoa học, tiên tiến, bắt kịp thời đại
+ chống lại những gì phản khoa học, phản tiến bộ - tính dân tộc:
+ Hồ Chí Minh thường gọi: văn hóa có cốt cách dân tộc, đậm đà bản sắc dân tộc, đặc tính dân tộc
+ thể hiện truyền thống dân tộc, kế thừa những giá trị tích cực của truyền thống và phát
triển phù hợp với tình hình mới. - tính đại chúng:
+ lực lượng sáng tạo ra văn hóa: quần chúng
+ lực lượng hưởng thụ văn hóa: quần chúng
29. Phẩm chất đạo đức nào là quan trọng, nổi bật nhất? Tại sao?
- Trung với nước, hiếu với dân.
Vì: nó là phẩm chất, nền tảng quan trọng nhất để sinh ra mọi phẩm chất khác.
30. Nội dung của phạm trù “Cần” trong tư tưởng Hồ Chí Minh?
- Cần cù, chịu khó, chăm chỉ, dẻo dai, bền bỉ
- Cần cù gắn liền với siêng năng
- cần cù theo nghĩa rộng; không phải chỉ mỗi các nhân cần siêng,mà tập thể, cả đất nước cũng phải siêng năng.
- cần cù nhưng phải có kế hoạch, biết việc gì làm trước làm sau => phải tính toán cẩn
thận, sắp đặt gọn gàng.
- có kế hoạch nhưng phải biết phân công
- “cần” phải đi cùng với “chuyên” (chuyên tâm) không chỉ một, hai ngày mà là cả đời
cần, chuyên, luôn luôn chăm chỉ.
- lười biếng là kẻ thù của cần, người lười biếng có tội với nhân dân, với tổ quốc.
31. Nội dung của phạm trù “Yêu thương con người” trong tư tưởng Hồ Chí Minh?
- yêu thương con người: dành cho người nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột.
- yêu thương con người là yêu gia đình, anh em, bạn bè, đồng bào cả nước, nhân loại.
- tha lỗi cho những người mắc sai lầm, biết sửa chữa.
- yêu thương nhưng biết phê bình, tự phê bình lẫn nhau.
32. Nguyên tắc nào là nguyên tắc quan trọng nhất trong xây dựng và
rèn luyện đạo đức mới?
- Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức.
33. Phân tích câu nói “Giống như ngọc càng mài càng sáng. Vàng càng luyện càng trong”?
=> Khẳng định đạo đức là “gốc” của người cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ,
người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh
đạo được nhân dân, không làm được cách mạng. Đạo đức vô cùng quý giá đối với mỗi
người, mỗi cán bộ như là ngọc, là vàng. Muốn có phẩm chất đạo đức thì tự bản thân mỗi
người phải có ý thức tu dưỡng, rèn luyện; phải tự giác bền bỉ rèn luyện không chỉ hàng
ngày, hàng giờ mà còn phải rèn luyện suốt đời gắn liền với các hành động và việc làm cụ
thể trong đời sống. Bởi lẽ, trong mỗi con người cũng như trong toàn xã hội đều có mặt tốt
và mặt xấu, cái thiện và cái ác cùng tồn tại. Việc tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức
làm cho mặt tốt, cái thiện nảy nở; đồng thời thu hẹp, hạn chế mặt xấu, cái ác và dần dần
đi tới loại bỏ hoàn toàn.
34. Luận điểm nào là sáng tạo nhất của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc?
=> “cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động sáng tạo , có khả năng
giành thắng lợi trước cách mạng vô sản” là sáng tạo nhất vì xét về tính chất đây là cuộc
đấu tranh tự giải phóng nên không thể phụ thuộc máy móc vào cách mạng vô sản chính
quốc, hơn nữa luận điểm giúp cho cách mạng giải phóng dân tộc trở nên chủ động hơn
và định hướng cho phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa.
35. Yếu tố nào là động lực quan trọng nhất trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?
=> động lực quan trọng nhất là con người, vì tất cả phải thông qua con người; nguồn lực
này là vô tận trong đó trí tuệ con người càng khai thác càng tăng trưởng.