Giá trị sử dụng của hàng hoá được hiểu là gì?

Giá trị sử dụng của hàng hoá được hiểu là gì?
1. Sự ra đời của sản xuất hàng hóa.
Trước tiên chúng ta phải hiểu hàng hóa là các sản phẩm chúng ta thường
thấy trong cuộc sống hằng ngày như quần áo, giầy dép, bánh kẹo, xe cộ, ...
Hàng hóa ra đời nhờ phương thức sản xuất hàng hóa, khác với trước đây
con người để phục vụ cho nhu cầu của chính mình thì chỉ áp dụng phương
pháp tự cung tự cấp tức là tự sản xuất ra sản phẩm và tự tiêu thụ sản phẩm
đó. Phương thức này ban đầu thể hiện ưu thế vượt trội vì nó đáp ứng được
nhu cầu tại chỗ cho con người, sử dụng tài nguyên, phụ thuộc vào thiên
nhiên hiệu quả. Nhưng lâu dần chính những lợi ích đó lại khiến phương thức
này kém hiệu quả như tình hình biến đổi của thiên nhiên, thiên tai hoặc đơn
giản hơn thì mức độ tự cung tự cấp của chính con người cũng có hạn so với
nhu cầu thực tế tăng lên của họ.
Chính vì thế phương thức sản xuất hàng hóa đã ra đời đáp ứng được các
tiêu chí lợi ích của phương thức tự cung tự cấp trước đây. Dễ hiểu thì sản
xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế mà ở đó sản phẩm được sản xuất ra để
trao đổi hoặc bán trên thị trường. Sản xuất hàng hóa chỉ ra đời khi có đủ hai
điều kiện là phân công lao động xã hội và sự tách biệt tương đối về mặt kinh
tế của những người sản xuất.
Sản xuất hàng hóa ra đời là bước ngoặt trong lịch sử phát triển của xã hội
loài người, đưa con người thoát khỏi sự lệ thuộc, xóa bỏ nền kinh tế tự nhiên,
giúp nhanh chóng phát triển lực lượng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế
của xã hội. Ngày nay chúng ta có thể thấy sự phát triển của phân công lao
động xã hội kết hợp với điều kiện, trình độ sản xuất tiên tiến ngày càng được
hiện đại hóa cao, tiết kiệm chi phí, ít tiêu hao sức lao động của con người đã
làm cho sự phát triển của sản xuất hàng hóa đạt đến một trình độ mới.
Sản xuất hàng hóa ra đời là yếu tố tất yếu và có nhưng đặc trưng, ưu thế như sau:
- Do mục đích của sản xuất hàng hóa không phải để thỏa mãn nhu cầu của
bản thân người sản xuất như trong kinh tế tự nhiên mà để thỏa mãn nhu cầu
của người khác, của thị trường. Sự gia tăng không hạn chế nhu cầu của thị
trường là một động lực mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất phát triển.
- Cạnh tranh ngày càng gay gắt, buộc mỗi người sản xuất hàng hóa phải
năng động trong sản xuất - kinh doanh, phải thường xuyên cải tiến kỹ thuật,
hợp lý hóa sản xuất để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản
phẩm, nhằm tiêu thụ được hàng hóa và thu được lợi nhuận ngày càng nhiều
hơn. Cạnh tranh đã thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ.
- Sự phát triển của sản xuất xã hội với tính chất mở của các quan hệ hàng
hóa tiền tệ làm cho giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các địa phương trong nước
và quốc tế ngày càng phát triển. Từ đó tạo điều kiện ngày càng nâng cao đời
sống vật chất và văn hóa của nhân dân.
2. Hàng hóa có những mặt giá trị nào?
Hàng hóa như đã trao đổi ở trên thì là sản phẩm của lao động, hàng hóa sinh
ra nhằm có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người và dùng để trao đổi
với nhau. Trong mỗi một hình thái kinh tế - xã hội thì hàng hóa sẽ có bản chất
khác nhau nhưng nói đến giá trị của hàng hóa thì chúng ta phải hiểu đó là nói
đến thuộc tính của hàng hóa (hay còn được gọi là hai thuộc tính của hàng
hóa). Hàng hóa có thể có nhiều giá trị khác nhau nhưng về cơ bản sẽ được
gói gọn trong hai thuộc tính đó là giá trị sử dụng và giá trị hàng hóa. Như vậy,
giá trị của hàng hóa thể hiện sự cung cấp một lợi ích nào đó của hàng hóa có
thể được thể hiện ra môi trường khách quan hoặc thể hiện thông qua quá trình trừu tượng.
Giá trị hàng hóa thể hiện mức độ hay cái giá phải trả để có được hàng hóa đó.
Để hiểu được giá trị hàng hóa thì ta phải đi từ nguồn gốc bản chất đến quá
trình tạo ra rồi đến kết quả là hàng hóa, sản phẩm đó. Nguồn gốc của hàng
hóa là sự phát triển trong quá trình chuyển tiếp của con người, hàng hóa sinh
ra để phục vụ con người và ngược lại con người lao động để đổi lại chính
những hàng hóa (nhu cầu) đó. Giá trị hàng hóa được đánh giá dựa trên giá trị
lao động xã hội. Giá trị lao động xã hội chính là hao phí, chi phí mà người lao
động phải bỏ ra để có thể sản xuất ra tối thiểu một đơn vị hàng hóa.
Ví dụ để may được 1 cái áo người thợ may phải mất 2h đồng hồ nhưng để
sản xuất một con dao thì người thợ rèn lại phải mất đến 4h đồng hồ. Như vậy
giá trị lao động xã hội của mỗi ngành, nghề là khác nhau và thậm chí giá trị
lao động xã hội trong một ngành nghề cũng có sự khác biệt ví dụ như cũng
người thợ may đó với công cụ sản xuất phải mất 2h đồng hồ mới sản xuất
được 1 cái áo nhưng người thợ may khác do kinh nghiệm, kỹ năng mà chỉ
mất 1,5h đồng hồ cũng để sản xuất ra một cái áo. Rõ ràng giá trị lao động xã
hội trong mỗi ngành nghề đã là khác nhau và trong cũng một ngành nghề
cũng có thể khác phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của lực lượng sản xuất,
phương tiện lao động, trình độ phát triển của khoa học công nghệ. Nhưng đề
tính giá trị lao động xã hội chung người ta sẽ sử dụng tham chiếu là giá trị lao
động xã hội cần thiết để có thể sản xuất ra hàng hóa đó.
Như vật giá trị hàng hóa là lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kết
tinh trong hàng hóa. Chất của giá trị hàng hóa là lao động vì hàng hóa nào
không có lao động của người sản xuất chứa đựng trong đó thì hàng hóa đó
không có giá trị và ngược lại sản phẩm nào lao động hao phí để sản xuất ra
chúng càng nhiều thì giá trị của sản phẩm đó càng cao.
3. Giá trị sử dụng của hàng hóa được hiểu là gì?
Phần trên chúng tôi đã phân tích một trong hai thuộc tính của hàng hóa là giá
trị hàng hóa và bây giờ là giá trị sử dụng của hàng hóa. Cơ bản hàng hóa sẽ
có giá trị và giá trị sử dụng hai thuộc tính này có mối quan hệ ràng buộc, qua lại lẫn nhau.
Giá trị sử dụng là công dụng của sản phẩm có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó
của con người. Ví dụ xe để đi, máy móc để sản xuất, ...
Hàng hóa nào cũng phải có một hoặc một số công dụng nhất định. Vì để trở
thành hàng hóa thì ngoài giá trị hàng hóa đó phải đem lại lợi ích tức là công
dụng cho chủ sở hữu hàng hóa đó nếu không thì hàng hóa đó sẽ không có
giá trị. Nhiều người nhầm tưởng những món nhỏ bé, rẻ tiền thì không có giá
trị thực tế đã chứng minh quan niệm đó là sai lầm vì nếu không có giá trị sử
dụng thì con người sẽ không tạo ra hàng hóa đó và nếu không có giá trị sử
dụng thì giá trị của hàng hóa đó sẽ không tồn tại. Ví dụ những món đồ chơi
nhỏ bé có giá trị rất thấp nhưng giá trị sử dụng của nó là giúp trẻ em có thể
chơi, tức giá trị sử dụng là giải trí.
Công dụng của vật phẩm do thuộc tính tự nhiên của vật chất tự nhiên quyết
định. Ví dụ để có thể sản xuất máy múc thì người ta phải lựa chọn nguyên
liệu sản xuất ra máy móc đó cho phù hợp.
Khoa học kỹ thuật càng phát triển, người ta càng phát hiện thêm những thuộc
tính mới của sản phẩm và lợi dụng chúng để tạo ra những giá trị sử dụng mới.
Giá trị sử dụng chỉ thể hiện ở việc sử dụng hay tiêu dùng. Nó là nội dung vật
chất của của cải. Giá trị sử dụng là phạm trù vĩnh viễn.
Giá trị sử dụng với tư cách là một thuộc tính của hàng hóa nó tách biệt không
phải là giá trị sử dụng cho bản thân người sản xuất hàng hóa, mà là giá trị sử
dụng cho người khác cho xã hội thông qua trao đổi, mua bán hàng hóa.
Document Outline

• Giá trị sử dụng của hàng hoá được hiểu là gì?
  • 1. Sự ra đời của sản xuất hàng hóa.
  • 2. Hàng hóa có những mặt giá trị nào?
  • 3. Giá trị sử dụng của hàng hóa được hiểu là gì?