1
Giải KHTN Lớp 8 Bài 42: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi
trường
Trả lời câu hỏi hình thành kiến thức, kĩ năng Khoa học tự nhiên 8
Cánh diều Bài 42
Câu 1
Lấy thêm ví dụ thể hiện sự cân bằng tự nhiên.
Trả lời:
Ví dụ thể hiện sự cân bằng tự nhiên: Sự cân bằng tự nhiên xy ra gia qun thể
sâu v chim ăn sâu: Khi số lượng chim tăng cao, chim ăn nhiều sâu → số lượng
sâu gim → không đủ thức ăn cho chim sâu → số lượng chim sâu gim → số
lượng sâu tăng. Như vy, số lượng sâu v chim ăn sâu luôn được duy tr mức
cân bằng.
Câu 2
Nêu một số hoạt động của người dân địa phương em có thể làm mất cân bằng
tự nhiên.
Trả lời:
Một số hoạt động của người dân có thể làm mất cân bằng tự nhiên:
• Cht ph rng.
• Săn bt, tiêu diệt qu mức các loi động vt hoang d.
• Du nhp vào hệ sinh thái các loài sinh vt lạ.
• Gây ô nhiễm môi trường sống: x rc ba bi, lạm dụng thuốc bo vệ
thực vt, x nưc thi công nghiệp chưa qua x l,…
Câu 3
Nêu ý nghĩa của một số biện pháp bo vệ động vt hoang dã.
2
Trả lời:
Ý nghĩa của một số biện pháp bo vệ động vt hoang dã:
Biện pháp
nghĩa ca biện pháp
- Xây dựng kế hoạch hnh động
quốc gia về tăng cường kiểm
soát các hoạt động săn bn, buôn
bn động vt hoang dã.
- Răn đe, ngăn chn, t đó, gip gim
thiểu tối đa cc hnh vi săn bn, buôn
bn động vt hoang d.
- Tổ chức các hoạt động tuyên
truyền nâng cao ý thức cộng
đồng về bo vệ cc loi động vt
hoang d,…
- Gip người dân hiểu rõ về vai trò và
tm quan trọng của việc bo vệ các loài
động vt hoang dã, t đó, nâng cao ý
thức bo vệ động vt hoang d.
- Bo vệ các khu rng và biển;
Xây dựng các khu bo tồn thiên
nhiên, cc vườn quốc gia,…
- Giúp bo vệ môi trường sống của các
loi động vt hoang dã.
Câu 4
Quan sát hình 42.3 và cho biết con người đ tc động đến môi trường bằng
nhng cách nào qua các thời kì.
3
Trả lời:
Con người tc động đến môi trường qua các thời kì:
- Thời kì nguyên thủy: Con người chủ yếu khai thc thiên nhiên thông qua hnh
thức hi lượm v săn bn. Tc động đng kể của con người đối vi môi trường
l con người biết dùng la để nấu nưng thức ăn, sưi ấm v xua đuổi thú d,…
làm cho nhiều cánh rng rộng ln bị đốt cháy.
- Thời kì xã hội nông nghiệp: Hoạt động trồng trọt v chăn nuôi thời k ny đ
dẫn ti việc cht ph vđốt rng lấy đất canh tc, chăn th gia súc v định cư.
Hoạt động cày xi đất canh tác góp phn lm thay đổi đất và tng nưc mt, dẫn
ti nhiều vng đất bị khô cằn v suy gim độ mu m.
- Thời kì xã hội công nghiệp: My móc ra đời đtc động mạnh mẽ đến môi
trường sống; nền nông nghiệp cơ gii hóa tạo ra nhiều vùng trồng trọt ln; công
nghiệp khai khoáng phát triển đ ph đi rất nhiều diện tích rng trên Tri Đất.
Đô thị hóa ngy cng tăng đ lấy đi nhiều vng đất rng tự nhiên vđất trồng
trọt. Bên cạnh đó, một số hoạt động của con người cũng góp phn ci tạo môi
trường.
4
Câu 5
Việc phá hủy rng đ gây ra nhng hu qu g cho môi trường tự nhiên?
Trả lời:
Hu qu của việc phá hủy rng đối vi môi trường tự nhiên:
• Lm mất đi nguồn thức ăn, nơi của nhiều sinh vt → Lm ph hủy và
suy thoái các hệ sinh thái tự nhiên, làm mất đa dạng sinh học.
• Lm gia tăng lượng kh CO
2
trong không kh → Gây ra hiện tượng hiệu
ứng nh knh dẫn đến biến đổi kh hu vi hng loạt cc thm họa môi
trường nng nề như lũ lụt, hạn hn,…
• Lm mất độ che phủ v gi đất → Gây ra hiện tượng xói mn, sạt l đất,
gim lượng nưc ngm,…
Câu 6
Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
Trả lời:
Một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường:
• Do khí thi t qu trnh đốt cháy nhiên liệu trong sn xuất công nghiệp và
giao thông vn ti; qu trnh đun nấu trong các hộ gia đnh; do chy rng.
• Do lạm dụng hóa chất bo vệ thực vt: thuốc tr sâu, diệt cỏ, diệt nấm
bệnh,…
• Do các chất phóng xạ t cc nhmy điện nguyên t; t các vụ th vũ
khí hạt nhân.
• Do chất thi không được thu gom và x l đng cch tạo môi trường cho
các vi sinh vt gây bệnh phát triển.
• Do quá trình xây dựng, sinh hoạt, khai thc,… thi ra cc vt liệu rn.
• Do nưc thi t các nhà máy, hoạt động sn xuất,…
Câu 7
5
Hiện tượng cháy rng đ tc động như thế no đến môi trường?
Trả lời:
Tc động của hiện tượng cháy rng đến môi trường:
• Gây ô nhiễm môi trường không kh: Khói bụi, kh thi t chy rng gây ô
nhiễm môi trường không kh.
• Lm mất đi môi trường sống v tnh mạng của nhiều loi sinh vt dẫn đến
mất đa dạng sinh học.
• Lm gim độ che phủ của rng dẫn đến nhiều hu qu môi trường lâu di
khc như: thoi hóa, xói mn đất; suy gim nguồn nưc ngm; gia tăng hiện
tượng hiệu ứng nh knh;….
Câu 8
Nêu thêm một số biện pháp làm gim thiểu ô nhiễm môi trường.
Trả lời:
Một số biện pháp khc gip làm gim thiểu ô nhiễm môi trường:
• Phục hồi rng và trồng nhiều cây xanh.
• Hạn chế phát triển dân số quá nhanh.
• S dụng cc vt liệu thay thế thân thiện vi môi trường.
• Đi bộ hoc s dụng xe đạp thay thế cho xe my, ô tô khi có thể.
• Xây dựng hệ thống x l chất thi chăn nuôi.
• Đưa ra cc gii php cưng chế hnh chnh, x lý hnh sự đủ tnh răn đe
đối vi cc hnh vi gây ô nhiễm môi trường.
• Tuyên truyền và giáo dục để nâng cao hiểu biết và ý thức của mọi người
trong việc bo vệ môi trường.
Trả lời câu hỏi Luyện tập Khoa học tự nhiên 8 Cánh diều Bài 42
Luyện tập 1
6
Liệt kê 10 loi động vt trong danh sch cc loi có nguy cơ tuyệt chủng Việt
Nam. Địa phương em có loi no trong danh sch kể trên không?
Trả lời:
10 loi động vt trong danh sch cc loi có nguy cơ tuyệt chủng Việt Nam:
Hổ Đông Dương, Sao la, Voọc mũi hếch, Voọc đu trng, Voi, Rùa da, Voọc
mông trng, C cóc Tam Đo, Gấu ngựa, Culi,…
* Gợi ý: HS tra cứu xem địa phương mình có loài nào nằm trong danh sách các
loài có nguy cơ tuyệt chủng hay không.
Luyện tập 2
Nêu ý nghĩa của hoạt động trồng rng, phủ xanh đất trống, đồi trọc.
Trả lời:
Hoạt động trồng rng, phủ xanh đất trống, đồi trọc gip tăng độ che phủ của cây
xanh, t đó mang lại nhiều lợi ch to ln như:
• Giúp hạn chế sự gia tăng hm lượng khí carbon dioxide trong không khí,
t đó giúp hạn chế tnh trạng biến đổi kh hu.
• Đm bo nguồn cung cấp thức ăn, nơi cho nhiều loi sinh vt, t đó
gip bo vệ đa dạng sinh học.
• Giúp bo vệ các nguồn ti nguyên thiên đất, nưc sạch,…
• Gip cung cấp đủ nguyên, nhiên liệu cho quá trình sn xuất trong đời
sống con người.

Preview text:

Giải KHTN Lớp 8 Bài 42: Cân bằng tự nhiên và bảo vệ môi trường
Trả lời câu hỏi hình thành kiến thức, kĩ năng Khoa học tự nhiên 8 Cánh diều Bài 42 Câu 1
Lấy thêm ví dụ thể hiện sự cân bằng tự nhiên. Trả lời:
Ví dụ thể hiện sự cân bằng tự nhiên: Sự cân bằng tự nhiên xảy ra giữa quần thể
sâu và chim ăn sâu: Khi số lượng chim tăng cao, chim ăn nhiều sâu → số lượng
sâu giảm → không đủ thức ăn cho chim sâu → số lượng chim sâu giảm → số
lượng sâu tăng. Như vậy, số lượng sâu và chim ăn sâu luôn được duy trì ở mức cân bằng. Câu 2
Nêu một số hoạt động của người dân ở địa phương em có thể làm mất cân bằng tự nhiên. Trả lời:
Một số hoạt động của người dân có thể làm mất cân bằng tự nhiên: • Chặt phá rừng. •
Săn bắt, tiêu diệt quá mức các loài động vật hoang dã. •
Du nhập vào hệ sinh thái các loài sinh vật lạ. •
Gây ô nhiễm môi trường sống: xả rác bừa bãi, lạm dụng thuốc bảo vệ
thực vật, xả nước thải công nghiệp chưa qua xử lí,… Câu 3
Nêu ý nghĩa của một số biện pháp bảo vệ động vật hoang dã. 1 Trả lời:
Ý nghĩa của một số biện pháp bảo vệ động vật hoang dã: Biện pháp
Ý nghĩa của biện pháp
- Xây dựng kế hoạch hành động - Răn đe, ngăn chặn, từ đó, giúp giảm
quốc gia về tăng cường kiểm thiểu tối đa các hành vi săn bắn, buôn
soát các hoạt động săn bắn, buôn bán động vật hoang dã.
bán động vật hoang dã.
- Tổ chức các hoạt động tuyên - Giúp người dân hiểu rõ về vai trò và
truyền nâng cao ý thức cộng tầm quan trọng của việc bảo vệ các loài
đồng về bảo vệ các loài động vật động vật hoang dã, từ đó, nâng cao ý hoang dã,…
thức bảo vệ động vật hoang dã.
- Bảo vệ các khu rừng và biển; - Giúp bảo vệ môi trường sống của các
Xây dựng các khu bảo tồn thiên loài động vật hoang dã.
nhiên, các vườn quốc gia,… Câu 4
Quan sát hình 42.3 và cho biết con người đã tác động đến môi trường bằng
những cách nào qua các thời kì. 2 Trả lời:
Con người tác động đến môi trường qua các thời kì:
- Thời kì nguyên thủy: Con người chủ yếu khai thác thiên nhiên thông qua hình
thức hái lượm và săn bắn. Tác động đáng kể của con người đối với môi trường
là con người biết dùng lửa để nấu nướng thức ăn, sưởi ấm và xua đuổi thú dữ,…
làm cho nhiều cánh rừng rộng lớn bị đốt cháy.
- Thời kì xã hội nông nghiệp: Hoạt động trồng trọt và chăn nuôi ở thời kì này đã
dẫn tới việc chặt phá và đốt rừng lấy đất canh tác, chăn thả gia súc và định cư.
Hoạt động cày xới đất canh tác góp phần làm thay đổi đất và tầng nước mặt, dẫn
tới nhiều vùng đất bị khô cằn và suy giảm độ màu mỡ.
- Thời kì xã hội công nghiệp: Máy móc ra đời đã tác động mạnh mẽ đến môi
trường sống; nền nông nghiệp cơ giới hóa tạo ra nhiều vùng trồng trọt lớn; công
nghiệp khai khoáng phát triển đã phá đi rất nhiều diện tích rừng trên Trái Đất.
Đô thị hóa ngày càng tăng đã lấy đi nhiều vùng đất rừng tự nhiên và đất trồng
trọt. Bên cạnh đó, một số hoạt động của con người cũng góp phần cải tạo môi trường. 3 Câu 5
Việc phá hủy rừng đã gây ra những hậu quả gì cho môi trường tự nhiên? Trả lời:
Hậu quả của việc phá hủy rừng đối với môi trường tự nhiên: •
Làm mất đi nguồn thức ăn, nơi ở của nhiều sinh vật → Làm phá hủy và
suy thoái các hệ sinh thái tự nhiên, làm mất đa dạng sinh học. •
Làm gia tăng lượng khí CO2 trong không khí → Gây ra hiện tượng hiệu
ứng nhà kính dẫn đến biến đổi khí hậu với hàng loạt các thảm họa môi
trường nặng nề như lũ lụt, hạn hán,… •
Làm mất độ che phủ và giữ đất → Gây ra hiện tượng xói mòn, sạt lở đất,
giảm lượng nước ngầm,… Câu 6
Nêu một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường. Trả lời:
Một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường: •
Do khí thải từ quá trình đốt cháy nhiên liệu trong sản xuất công nghiệp và
giao thông vận tải; quá trình đun nấu trong các hộ gia đình; do cháy rừng. •
Do lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật: thuốc trừ sâu, diệt cỏ, diệt nấm bệnh,… •
Do các chất phóng xạ từ các nhà máy điện nguyên tử; từ các vụ thử vũ khí hạt nhân. •
Do chất thải không được thu gom và xử lí đúng cách tạo môi trường cho
các vi sinh vật gây bệnh phát triển. •
Do quá trình xây dựng, sinh hoạt, khai thác,… thải ra các vật liệu rắn. •
Do nước thải từ các nhà máy, hoạt động sản xuất,… Câu 7 4
Hiện tượng cháy rừng đã tác động như thế nào đến môi trường? Trả lời:
Tác động của hiện tượng cháy rừng đến môi trường: •
Gây ô nhiễm môi trường không khí: Khói bụi, khí thải từ cháy rừng gây ô
nhiễm môi trường không khí. •
Làm mất đi môi trường sống và tính mạng của nhiều loài sinh vật dẫn đến mất đa dạng sinh học. •
Làm giảm độ che phủ của rừng dẫn đến nhiều hậu quả môi trường lâu dài
khác như: thoái hóa, xói mòn đất; suy giảm nguồn nước ngầm; gia tăng hiện
tượng hiệu ứng nhà kính;…. Câu 8
Nêu thêm một số biện pháp làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Trả lời:
Một số biện pháp khác giúp làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường: •
Phục hồi rừng và trồng nhiều cây xanh. •
Hạn chế phát triển dân số quá nhanh. •
Sử dụng các vật liệu thay thế thân thiện với môi trường. •
Đi bộ hoặc sử dụng xe đạp thay thế cho xe máy, ô tô khi có thể. •
Xây dựng hệ thống xử lí chất thải chăn nuôi. •
Đưa ra các giải pháp cưỡng chế hành chính, xử lý hình sự đủ tính răn đe
đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường. •
Tuyên truyền và giáo dục để nâng cao hiểu biết và ý thức của mọi người
trong việc bảo vệ môi trường.
Trả lời câu hỏi Luyện tập Khoa học tự nhiên 8 Cánh diều Bài 42 Luyện tập 1 5
Liệt kê 10 loài động vật trong danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt
Nam. Địa phương em có loài nào trong danh sách kể trên không? Trả lời:
10 loài động vật trong danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam:
Hổ Đông Dương, Sao la, Voọc mũi hếch, Voọc đầu trắng, Voi, Rùa da, Voọc
mông trắng, Cá cóc Tam Đảo, Gấu ngựa, Culi,…
* Gợi ý: HS tra cứu xem địa phương mình có loài nào nằm trong danh sách các
loài có nguy cơ tuyệt chủng hay không. Luyện tập 2
Nêu ý nghĩa của hoạt động trồng rừng, phủ xanh đất trống, đồi trọc. Trả lời:
Hoạt động trồng rừng, phủ xanh đất trống, đồi trọc giúp tăng độ che phủ của cây
xanh, từ đó mang lại nhiều lợi ích to lớn như: •
Giúp hạn chế sự gia tăng hàm lượng khí carbon dioxide trong không khí,
từ đó giúp hạn chế tình trạng biến đổi khí hậu. •
Đảm bảo nguồn cung cấp thức ăn, nơi ở cho nhiều loài sinh vật, từ đó
giúp bảo vệ đa dạng sinh học. •
Giúp bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên đất, nước sạch,… •
Giúp cung cấp đủ nguyên, nhiên liệu cho quá trình sản xuất trong đời sống con người. 6