Bài 21 Mạch điện | Lý thuyết môn Khoa học tự nhiên lớp 8

BÀI 21: MẠCH ĐIỆN

I. Sơ đồ mạch điện

1. Kí hiệu các thiết bị điện trong sơ đồ mạch điện.

- Sơ đồ mạch điện mô tả mạch điện, cho biết thông tin về các thiết bị điện và cách ghép nối chúng.

- Dấu mũi tên biểu diễn chiều dòng điện

- Quy ước: - Chiều dòng điện trong mạch điện được quy ước là chiều đi ra từ cực dương và đi vào cực âm của nguồn điện.

2. Mắc mạch điện theo sơ đồ

- Mắc mạch điện để làm sáng một bóng đèn với hai pin, một công tác, một dây nối và một bóng đèn.

II. Công dụng của một số thiết bị điện

1. Các thiết bị an toàn

- Các thiết bị an toàn trong mạch điện giúp bảo vệ thiết bị và người khỏi nguy hiểm do dòng điện bị tăng đột ngột.

- Cầu chì được mắc nối tiếp với thiết bị cần bảo vệ và sẽ đứt khi dòng điện quá lớn để ngăn ngừa tai nạn.

- Role: công tắc điều khiển dòng điện trong mạch điện

- Cầu dao tự động: thiết bị tự động ngắt mạch điện khi có sự cố dòng điện quá lớn và chuyển cần gạt về phía OFF.

2. Chuông điện

- Thiết bị phát ra âm thanh khi có dòng điện chạy qua

BÀI TẬP

Câu 1: Vẽ sơ đồ mạch điện: Nguồn gồm 2 pin mắc nối tiếp, hai bóng đèn có thể bật tắt riêng biệt.

Câu 2: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm: nguồn điện (2 pin); khóa đóng, 2 bóng đèn nối tiếp và dây dẫn. Dùng mũi tên chỉ chiều dòng điện trong sơ đồ mạch.

Câu 3: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm: 3 pin, 1 khoá K, 1 đèn. Biểu diễn chiều dòng điện trong mạch điện trên.

Câu 4: Vẽ sơ đồ thiết kế mạch điện dùng cho hai anh em cùng ngồi học trong một phòng có hai bàn riêng biệt gồm một công tắc điều khiển hai bóng đèn giống nhau có hiệu điện thế định mức là 110V vào nguồn điện 220V ?

Câu 5: Một mạch điện gồm: Một nguồn điện, một công tắc chung cho hai bóng đèn mắc song song. Vẽ sơ đồ của mạch điện, xác định chiều dòng điện ?

Câu 6: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm một nguồn điện, hai đèn, hai khóa K sao cho:

Đóng K₁: cả hai đèn cùng sáng

Đóng K₂: hai đèn cùng tắt.

Đóng cả hai khóa: chỉ 1 đèn sáng.

Câu 7: Hãy vẽ một mạch điện gồm 1 nguồn, hai đèn, ba khóa K sao cho:

K₁ đóng thì đèn Đ₁ sáng.

K₂ đóng thì đèn Đ₂ sáng.

K₃ đóng thì cả hai đèn đều tắt.

Câu 8: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm 1 nguồn điện, một đèn, một chuông, hai công tắc với yêu cầu sau:

Đóng K₁ thì đèn sáng

Đóng K₂ chuông kêu

Đóng cả hai khóa thì đèn sáng và chuông kêu.

Câu 9: Vẽ một sơ đồ mạch điện gồm một nguồn điện, hai bóng đèn, khóa 2 K₁ và K₂ sao cho:

Đóng K₁: hai đèn cùng sáng

Đóng K₂: một đèn sáng

Đóng K₁ và K₂: một đèn sáng.

Câu 10:

a, Nêu quy ước chiều dòng điện?

b, Hãy dùng các kí hiệu, vẽ lại sơ đồ mạch điện sau và dung mũi tên để biểu diễn chiều dòng điện chạy trong sơ đồ mạch điện vừa vẽ.

D. Bài tập bổ sung

Bài 1: Vẽ sơ đồ mạch điện gồm 1 bóng đèn, 1 công tắc K, 1 pin, dùng mũi tên chỉ chiều dòng điện quy ước khi K đóng.

Bài 2: Em hãy vẽ sơ đồ mạch điện gồm có 2 bóng đèn: Đ₁ và Đ₂, nguồn điện, 2 khóa k: K₁ và K₂, dây dẫn nối vừa đủ. Biết:

- khi K₁ và K₂ đều đóng thì cả 2 đèn đều tắt.

- khi K₁ đóng và K₂ mở, thì Đ₁ tắt Đ₂ sáng.

- khi K₁ mở và K₂ đóng thì Đ₁ sáng Đ₂ tắt.

Bài 3: Cho các dụng cụ điện gồm 1 nguồn điện 2 pin, 1 bóng đèn, 1 công tắc. Hãy vẽ sơ đồ mạch điện kín với công tắc đóng.

Bài 4: Cho các dụng cụ điện gồm 1 nguồn điện 2 pin, 1 bóng đèn, 1 công tắc. Hãy vẽ sơ đồ mạch điện gồm những dung cụ điện như trên và mắc thêm 1 ampe kế đo cường độ dòng điện chạy trong mạch điện.

Bài 5: Cho các dụng cụ điện gồm 1 nguồn điện 2 pin, 1 bóng đèn, 1 công tắc, 1 ampe kế. Hãy vẽ sơ đồ mạch điện gồm những dụng cụ điện như trên và mắc thêm 1 vôn kế đo hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn.

Bài 6: Một mạch điện gồm: Một nguồn điện, một công tắc chung cho hai bóng đèn mắc nối tiếp. Vẽ sơ đồ của mạch điện, xác định chiều dòng điện?

Bài 7: Xét mạch điện kín với các dây dẫn bằng nhôm. Chiều dịch chuyển có hướng của các êlectron trong câu trên là chiều nào? cùng chiều hay ngược chiều với quy ước của dòng điện?

Bài 8: Hãy vẽ một sơ đồ khác so với sơ đồ sau bằng cách thay đổi vị trí các kí hiệu trong sơ đồ này:

Bài 9: Mắc song song 2 bóng đèn vào một nguồn điện thì thấy chúng sáng bình thường. Hãy vẽ sơ đồ của mạch điện đó.

Bài 10: Cho nguồn 2 pin, 2 bóng đèn giống nhau, 1 ampe kế, 1 khóa K và một số dây dẫn. Khi khóa K đóng đèn sáng bình thường. Hãy vẽ sơ đồ mạch điện trong trường hợp 2 đèn mắc nối tiếp và ampe kế đo cường độ dòng điện trong mạch.