Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ ---------- TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
NHẬP MÔN CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ SỐ TÍN CHỈ: 03
Khủng hoảng luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống:
So sánh trường hợp Hàn Quốc (2025) và Pháp (2024) và tác động đến chính trị quốc tế Mã học phần: POL3045
Giảng viên: PGS.TS. Nguyễn Anh Cường
Họ và tên: Tạ Thùy Ngân Mã sinh viên: 23030188 Hà Nội 2026 MỤC LỤC
TRÍCH YẾU ............................................................................................................................. 2
DẪN NHẬP .............................................................................................................................. 2
1. Giới thiệu chủ đề và tầm quan trọng.............................................................................. 2
2. Tổng quan nghiên cứu ................................................................................................... 2
3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu ..................................................................................... 4
4. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................... 4
5. Quy trình và kết cấu nghiên cứu .................................................................................... 4
PHẦN NỘI DUNG ................................................................................................................... 6
Chương 1: Cơ sở lý luận về thể chế bán tổng thống và cơ chế luận tội trong thể chế
bán tổng thống ................................................................................................................... 6
1.1. Khái niệm thể chế bán tổng thống ....................................................................... 6
1.2. Cơ chế luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống .................................... 7
1.3. Tác động của khủng hoảng luận tội tổng thống đến chính trị quốc tế ................. 9
Chương 2: Phân tích quá trình luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống .......... 11
2.1. Quá trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol năm 2025 ................. 11
2.2. Quá trình luận tội tổng thống Pháp Emmanuel Macron năm 2024 ................... 18
Chương 3: So sánh quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol (2025) và
tổng thống Pháp Emmanuel Macron (2024) .................................................................... 24
3.1. Điểm giống nhau ................................................................................................ 24
3.2. Điểm khác nhau ................................................................................................. 25
3.3. Bài học cho chính trị quốc tế ......................................................................... 26
KẾT LUẬN ............................................................................................................................ 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................................... 28
KIỂM TRA ĐẠO VĂN BẰNG DOIT ................................................................................... 32
Khủng hoảng luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống: So sánh trường hợp
Hàn Quốc (2025) và Pháp (2024) và tác động đến chính trị quốc tế
PGS.TS. Nguyễn Anh Cường SV Tạ Thùy Ngân
Trích yếu: Trong bối cảnh chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn, khủng hoảng luận
tội tổng thống trong các quốc gia theo thể chế bán tổng thống trở thành vấn đề được đặc
biệt quan tâm. Nghiên cứu này phân tích hai trường hợp điển hình: luận tội Tổng thống
Hàn Quốc Yoon Suk Yeol năm 2025 sau quyết định ban bố thiết quân luật vi hiến và đề
xuất luận tội Tổng thống Pháp Emmanuel Macron năm 2024 do từ chối bổ nhiệm thủ
tướng theo kết quả bầu cử. Mục tiêu là làm rõ cơ chế luận tội trong thể chế bán tổng thống
và đánh giá tác động của các khủng hoảng này đối với quan hệ quốc tế, vị thế địa chính trị
và ổn định khu vực. Nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích tài liệu, nghiên cứu
trường hợp, tiếp cận lịch sử và so sánh để xem xét toàn diện bối cảnh, nguyên nhân, quy
trình và hệ quả của luận tội. Kết quả cho thấy cả hai trường hợp đều diễn ra trong bối
cảnh phân cực chính trị sâu sắc và suy giảm lòng tin thể chế, phản ánh xu hướng tập trung
quyền lực của tổng thống. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa cơ chế tư pháp hóa của Hàn Quốc
và cơ chế chính trị hóa của Pháp dẫn đến hai kết quả trái ngược. Nghiên cứu khẳng định
rằng bất ổn nội bộ không chỉ ảnh hưởng đến quản trị quốc gia mà còn làm suy giảm uy tín
đối ngoại, tác động tiêu cực đến quan hệ quốc tế và ổn định khu vực. Từ đó rút ra bài học
về giới hạn quyền lực tổng thống, tăng cường cơ chế kiểm soát và thúc đẩy văn hóa chính
trị đối thoại trong bối cảnh quốc tế hiện nay.
Từ khóa: Luận tội tổng thống, thể chế bán tổng thống, khủng hoảng chính trị,
chính trị quốc tế, quan hệ ngoại giao 1 DẪN NHẬP
1. Giới thiệu chủ đề và tầm quan trọng
Trong bối cảnh chính trị quốc tế đầy biến động, sự ổn định nội bộ của các quốc gia
không chỉ ảnh hưởng đến quản trị trong nước mà còn tác động trực tiếp đến vị thế quốc tế,
quan hệ ngoại giao và trật tự khu vực. Thể chế bán tổng thống là mô hình kết hợp đặc
điểm của cả chế độ tổng thống và nghị viện, được nhiều quốc gia áp dụng nhờ tính linh
hoạt trong cấu trúc quyền lực. Tuy nhiên, chính sự phân chia quyền lực giữa tổng thống
và thủ tướng trong thể chế này lại tiềm ẩn nguy cơ bế tắc chính trị khi mâu thuẫn giữa
hành pháp và lập pháp trở nên gay gắt.
Năm 2024-2025, hai quốc gia dân chủ phát triển theo thể chế bán tổng thống là
Hàn Quốc và Pháp đã lần lượt đối mặt với khủng hoảng luận tội tổng thống. Tại Hàn
Quốc, Tổng thống Yoon Suk Yeol bị luận tội và bãi nhiệm sau khi ban bố lệnh thiết quân
luật vi hiến vào tháng 12/2024. Tại Pháp, Tổng thống Emmanuel Macron đối diện với đề
xuất luận tội do từ chối bổ nhiệm ứng cử viên thủ tướng được phe đa số trong Quốc hội
ủng hộ. Hai sự kiện này không chỉ gây chấn động chính trường nội bộ mà còn ảnh hưởng
đến uy tín quốc tế, quan hệ đồng minh và ổn định khu vực của cả hai quốc gia.
2. Tổng quan nghiên cứu
Về mặt lý thuyết, nghiên cứu của Ginsburg và cộng sự (2021) đã cung cấp góc
nhìn toàn cầu về luật luận tội tổng thống, chỉ ra rằng trong các thể chế bán tổng thống,
luận tội thường được sử dụng như một công cụ chính trị để giải quyết khủng hoảng hơn là
chỉ để xử lý vi phạm pháp luật1(Ginsburg, 2021). Stacey và Choudhry (2014) bổ sung
thêm góc độ chuyển đổi chính trị, xem xét cách thức luận tội tổng thống được sử dụng
như công cụ đảm bảo tuân thủ hiến pháp và ngăn chặn lạm quyền trong các quốc gia
chuyển từ chế độ độc tài sang thể chế bán tổng thống2(Stacey, 2014). Những nghiên cứu
1 Ginsburg, T., Aziz, H., & Landau, D. (2021). The Comparative Constitutional Law of Presidential Impeachment.
The University of Chicago Law Review, 88(1), 81-162.
2 Stacey, R., & Choudhry, S. (2014). Semi-Presidential Government in the Post-Authoritarian Context. International
Journal of Constitutional Law, 12(4), 872-905. 2
này cung cấp nền tảng lý thuyết quan trọng về bản chất và chức năng của cơ chế luận tội
trong thể chế bán tổng thống.
Về mặt thực tiễn, đối với trường hợp Hàn Quốc, nghiên cứu của Nguyen Van Nhu
và Pham Thi Huyen Tram (2025) đã phân tích luật thiết quân luật trong Hiến pháp Hàn
Quốc và vai trò của nó trong giai đoạn khủng hoảng chính trị, đồng thời dự báo những
khủng hoảng mà Hàn Quốc có thể đối mặt sau khi Tổng thống Yoon Suk Yeol đơn
phương ban bố thiết quân luật3(Nguyen, 2025). Đối với trường hợp Pháp, Rubinsky và
Fedorov (2023) đã phân tích kết quả bầu cử Pháp năm 2022 trong bối cảnh khủng hoảng
năng lượng và chiến sự Ukraine, chỉ ra rằng việc Tổng thống Macron mất đa số tuyệt đối
tại Hạ viện đã tạo ra trở ngại lớn trong thực hiện chương trình chính trị và làm gia tăng
bất ổn cho hệ thống chính trị Pháp do sự trỗi dậy của các lực lượng cực đoan4(Rubinsky, 2023).
Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có chủ yếu tập trung vào phân tích đơn lẻ từng
quốc gia hoặc lý thuyết chung về cơ chế luận tội, chưa có nghiên cứu nào so sánh có hệ
thống hai trường hợp luận tội tổng thống gần đây nhất tại các quốc gia phát triển theo thể
chế bán tổng thống ở châu Á và châu Âu. Đặc biệt, khía cạnh tác động của khủng hoảng
luận tội đến quan hệ quốc tế, vị thế địa chính trị và ổn định khu vực vẫn chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng.
Khoảng trống nghiên cứu này cần được lấp đầy để trả lời các câu hỏi quan trọng:
(1) Điểm giống và khác nhau trong cơ chế và quy trình luận tội giữa Hàn Quốc và Pháp là
gì? (2) Tại sao cùng đối mặt với khủng hoảng luận tội nhưng hai quốc gia lại có kết quả
hoàn toàn khác nhau? (3) Khủng hoảng chính trị nội bộ này tác động như thế nào đến uy
tín quốc tế, quan hệ ngoại giao và trật tự khu vực của mỗi quốc gia? (4) Những bài học
kinh nghiệm nào có thể rút ra cho các quốc gia khác theo thể chế bán tổng thống trong bối
cảnh chính trị quốc tế đương đại?
3 Nguyen, V. N., & Pham, T. H. T. (2025). The Future of President Yoon Suk Yeol in the Face of Current Political
Instability in South Korea. Journal of Asian Political Studies.
4 Rubinsky, Y. I., & Fedorov, S. M. (2023). The French Elections of 2022: Features, Results, and Consequences.
World Economy and International Relations, 67(2), 45-56. 3
3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích và so sánh quy trình luận tội tổng thống trong thể
chế bán tổng thống qua hai trường hợp Hàn Quốc (2025) và Pháp (2024), đồng thời đánh
giá tác động của khủng hoảng này đến chính trị quốc tế.
Câu hỏi nghiên cứu:
(1) Cơ chế luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống hoạt động như thế nào?
(2) Điểm giống và khác nhau trong quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc và Pháp là gì?
(3) Khủng hoảng luận tội tổng thống tác động như thế nào đến quan hệ quốc tế, vị thế địa
chính trị và trật tự khu vực?
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích tài liệu: Thu thập và phân tích các tài liệu chính thức bao
gồm hiến pháp Hàn Quốc và Pháp, nghị quyết của quốc hội, phán quyết của tòa án hiến
pháp, cùng các báo cáo phân tích từ tổ chức quốc tế và học giả.
Phương pháp nghiên cứu trường hợp: Xem xét chi tiết hai trường hợp luận tội
tổng thống Yoon Suk Yeol (Hàn Quốc, 2025) và Emmanuel Macron (Pháp, 2024) từ bối
cảnh, nguyên nhân, quy trình pháp lý đến kết quả và hệ quả chính trị-xã hội.
Phương pháp lịch sử: Tái hiện diễn biến thời gian của hai quá trình luận tội, phân
tích mối liên hệ nhân quả giữa các sự kiện chính trị trước và trong khủng hoảng.
Phương pháp so sánh: Đối chiếu điểm tương đồng và khác biệt về cơ chế thể chế,
quy trình pháp lý, bối cảnh chính trị và kết quả thực tế giữa hai quốc gia để rút ra những
kết luận có tính khái quát.
5. Quy trình và kết cấu nghiên cứu
Chương 1 xây dựng khung lý thuyết về thể chế bán tổng thống, cơ chế luận tội
tổng thống và mối liên hệ giữa bất ổn chính trị nội bộ với chính trị quốc tế. Chương này 4
làm rõ khái niệm, đặc điểm của thể chế bán tổng thống, điều kiện và quy trình luận tội,
cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của cơ chế này.
Chương 2 phân tích thực tiễn hai trường hợp luận tội tổng thống Hàn Quốc và
Pháp, bao gồm bối cảnh thế giới và trong nước, nguyên nhân trực tiếp và sâu xa, quy trình
thực tế so với quy định hiến pháp, kết quả cuối cùng và các hệ quả về kinh tế, ngoại giao, an ninh.
Chương 3 tiến hành so sánh có hệ thống hai trường hợp để chỉ ra điểm giống nhau
về bối cảnh chính trị phân cực và cách thức sử dụng quyền lực của tổng thống, cũng như
điểm khác biệt về cơ chế thể chế và kết quả thực tế. Từ đó, nghiên cứu đưa ra những bài
học kinh nghiệm quan trọng cho thể chế bán tổng thống và chính trị quốc tế. 5 PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận về thể chế bán tổng thống và cơ chế luận tội trong thể chế bán tổng thống
1.1. Khái niệm thể chế bán tổng thống
1.1.1. Định nghĩa thể chế bán tổng thống
Thể chế bán tổng thống (semi-presidential system) là một hệ thống chính phủ trong
đó tồn tại song song hai vị trí quyền lực: Tổng thống và Thủ tướng, cả hai đều tham gia
vào việc điều hành quốc gia. Đặc điểm nổi bật của thể chế này là tổng thống thường được
bầu trực tiếp bởi nhân dân, giữ vai trò nguyên thủ quốc gia, trong khi thủ tướng đứng đầu
chính phủ và chịu trách nhiệm trước quốc hội. Sự phân chia quyền lực giữa tổng thống và
thủ tướng có thể khác nhau tùy từng quốc gia, nhưng điểm chung là cả hai đều có ảnh
hưởng thực chất đến hoạt động điều hành chính phủ, khác biệt với mô hình tổng thống
thuần túy hoặc đại nghị thuần túy5(Thông luận, 2017).
Như vậy, Thể chế bán tổng thống là hình thức tổ chức quyền lực nhà nước đặc trưng
bởi cơ cấu hành pháp lưỡng đầu, trong đó tổng thống được bầu trực tiếp bởi phổ thông
đầu phiếu và có quyền hạn đáng kể, đồng thời tồn tại một thủ tướng cùng nội các chịu
trách nhiệm trước nghị viện. Mô hình này kết hợp những đặc điểm của cả chế độ tổng
thống (thông qua nguyên thủ quốc gia được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ cố định) và chế độ
nghị viện (thông qua chính phủ phải được sự tín nhiệm của nghị viện), tạo nên sự linh
hoạt trong cấu trúc quyền lực có thể nghiêng về phía tổng thống hoặc thủ tướng tùy thuộc
vào tình hình chính trị.
1.1.2. Đặc điểm thể chế bán tổng thống
Thể chế bán tổng thống có những đặc điểm cơ bản như:
(1) Tổng thống được bầu trực tiếp hoặc gián tiếp bởi nhân dân và giữ vai trò nguyên thủ quốc gia;
5 Thế nào là thể chế tổng thống, thể chế đại nghị, thể chế bán tổng thống. (2017, 13/6). Thông Luận.
https://www.thongluan.blog/2017/06/the-nao-la-che-tong-thong-che-ai-nghi.html 6
(2) Thủ tướng và nội các chịu trách nhiệm trước quốc hội, có thể bị quốc hội bãi
nhiệm thông qua bỏ phiếu bất tín nhiệm;
(3) Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng, song thủ tướng phải nhận được sự ủng
hộ của quốc hội để duy trì chính phủ;
(4) Quyền lực hành pháp được chia sẻ giữa tổng thống và thủ tướng, trong đó tổng
thống thường phụ trách các vấn đề đối ngoại, quốc phòng, còn thủ tướng phụ trách điều
hành nội bộ chính phủ;
(5) Sự tồn tại của hiện tượng “chính phủ đồng sinh” (cohabitation), khi tổng thống và
thủ tướng thuộc các đảng phái đối lập, tạo nên sự kiểm soát và cân bằng quyền lực nhưng
cũng có thể dẫn đến căng thẳng chính trị.
1.1.3. Vai trò của tổng thống trong thể chế bán tổng thống
Trong thể chế bán tổng thống, tổng thống là nguyên thủ quốc gia, đại diện cho quốc
gia trong các quan hệ đối ngoại và có vai trò quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Tổng thống thường có quyền bổ nhiệm thủ tướng, chủ trì các cuộc họp nội các, ký
ban hành luật, và có thể giải tán quốc hội trong một số trường hợp nhất định.
Tuy nhiên, quyền lực của tổng thống bị giới hạn bởi quốc hội và thủ tướng, đặc biệt là
khi chính phủ đồng sinh xuất hiện. Ở một số quốc gia như Pháp, Nga, quyền lực của tổng
thống có xu hướng ngày càng lớn mạnh, ảnh hưởng sâu rộng đến cả lập pháp và hành
pháp, dù về lý thuyết vẫn tồn tại sự kiểm soát từ quốc hội6(APAG, 2015).
1.2. Cơ chế luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống
1.2.1. Điều kiện luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống
Cơ chế luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống là công cụ hiến định quan
trọng để kiểm soát quyền lực của nguyên thủ quốc gia.
Điều kiện để khởi động quy trình luận tội thường được quy định rõ ràng trong hiến
6Một số nét mới về thể chế chính trị và bộ máy nhà nước một số quốc gia trên thế giới. (2015, 12/5). APAG.
https://apag.edu.vn/blog/mot-so-net-moi-ve-the-che-chinh-tri-va-bo-may-nha-nuoc-mot-so-quoc-gia-tren-the- gioi.htm 7
pháp và luật chuyên ngành. Các căn cứ phổ biến nhất để luận tội tổng thống bao gồm: vi
phạm hiến pháp, phạm tội phản quốc, tham nhũng, và các hành vi phạm tội nghiêm trọng
khác. Nhiều quốc gia còn quy định các hành vi như lạm dụng quyền lực, vi phạm lời
tuyên thệ, hoặc cố ý cản trở hoạt động của các cơ quan nhà nước khác cũng có thể làm
căn cứ cho việc luận tội.
Ngưỡng khởi xướng là một trong những điều kiện quan trọng của quy trình luận tội
tổng thống trong thể chế bán tổng thống, thường đòi hỏi một tỷ lệ xác định đại biểu quốc
hội ủng hộ (thường là 1/3 hoặc 1/2 tổng số đại biểu), nhằm ngăn chặn việc lạm dụng công
cụ này vì mục đích chính trị thuần túy. Một số quốc gia bán tổng thống còn yêu cầu phải
có ý kiến tư vấn hoặc phán quyết của tòa án hiến pháp về tính hợp hiến của căn cứ luận
tội trước khi tiến hành quy trình chính thức.
1.2.2. Quy trình luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống
Quy trình luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống thường là một tiến trình
phức tạp, đa giai đoạn với sự tham gia của nhiều thiết chế khác nhau.
Quy trình này thường bắt đầu từ việc đệ trình đề nghị luận tội lên quốc hội bởi một
nhóm đại biểu đạt số lượng tối thiểu theo quy định.
Sau khi đề nghị được đệ trình, một ủy ban điều tra hoặc ủy ban tư pháp của quốc hội
sẽ tiến hành điều tra, thu thập chứng cứ và lập báo cáo về những cáo buộc đối với tổng
thống. Giai đoạn này có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào tính chất phức tạp của vụ việc.
Sau khi hoàn tất điều tra, báo cáo sẽ được trình lên phiên họp toàn thể của viện thứ
nhất (thường là Hạ viện) để biểu quyết về việc có chính thức buộc tội tổng thống hay
không. Nếu được thông qua, hồ sơ luận tội sẽ được chuyển sang viện thứ hai (thường là
Thượng viện) để tiến hành xét xử. Tại giai đoạn này, tổng thống hoặc đại diện pháp lý của
họ có quyền trình bày bào chữa, phản biện các cáo buộc và đưa ra chứng cứ.
Cuối cùng, viện thứ hai sẽ tiến hành biểu quyết về việc có kết tội và cách chức tổng
thống hay không, thường với ngưỡng 2/3 số phiếu ủng hộ. Tại một số quốc gia, tòa án
hiến pháp hoặc tòa án tối cao có thể đóng vai trò giám sát tính hợp hiến, hợp pháp của 8
toàn bộ quy trình7(Pérez-Liñán, 2007).
1.3. Tác động của khủng hoảng luận tội tổng thống đến chính trị quốc tế
1.3.1. Ảnh hưởng đến uy tín và vị thế quốc tế
Khủng hoảng luận tội tổng thống không chỉ là vấn đề nội bộ mà còn có tác động
sâu rộng đến uy tín và vị thế quốc tế của quốc gia. Khi một quốc gia rơi vào bất ổn chính
trị nghiêm trọng đến mức phải luận tội nguyên thủ quốc gia, điều này thường được cộng
đồng quốc tế xem là dấu hiệu của sự yếu kém thể chế hoặc khủng hoảng dân chủ.
Uy tín quốc tế bị ảnh hưởng trực tiếp qua nhiều khía cạnh. Thứ nhất, các nhà đầu
tư nước ngoài thường phản ứng tiêu cực trước bất ổn chính trị, dẫn đến rút vốn hoặc trì
hoãn các dự án đầu tư. Thứ hai, vị thế của quốc gia trong các tổ chức quốc tế có thể bị suy
giảm khi các đối tác đặt câu hỏi về tính ổn định và đáng tin cậy trong cam kết quốc tế.
Thứ ba, khả năng lãnh đạo và ảnh hưởng trong các vấn đề khu vực và toàn cầu có thể bị giảm sút đáng kể.
1.3.2. Tác động đến quan hệ ngoại giao và liên minh quốc tế
Khủng hoảng luận tội tổng thống có thể làm đảo lộn các mối quan hệ ngoại giao và
liên minh đã được thiết lập. Khi tổng thống, người thường đóng vai trò chủ chốt trong
hoạch định chính sách đối ngoại lại bị luận tội hoặc quyền lực bị đình chỉ, điều này tạo ra
khoảng trống trong lãnh đạo ngoại giao.
Các đối tác và đồng minh quốc tế phải đối mặt với tình trạng không chắc chắn về
hướng đi chính sách trong tương lai. Các cam kết ngoại giao, hiệp định song phương hoặc
đa phương có thể bị trì hoãn hoặc tái đàm phán. Trong một số trường hợp, các thế lực đối
địch có thể lợi dụng khoảng thời gian yếu kém này để thúc đẩy lợi ích của họ.
Đặc biệt, trong các liên minh quân sự hoặc an ninh, sự bất ổn lãnh đạo có thể làm
suy yếu niềm tin và hiệu quả hợp tác. Các đồng minh có thể lo ngại về khả năng thực thi
cam kết phòng thủ hoặc hợp tác an ninh của quốc gia đang trong khủng hoảng.
1.3.3. Hệ quả đối với ổn định khu vực và trật tự quốc tế
Tác động của khủng hoảng luận tội không giới hạn ở phạm vi quốc gia mà có thể
lan rộng ra khu vực và ảnh hưởng đến trật tự quốc tế rộng lớn hơn. Đối với các quốc gia
đóng vai trò quan trọng trong khu vực, bất ổn nội bộ có thể tạo ra hiệu ứng domino.
7Pérez-Liñán, A. (2007). Presidential Impeachment and the New Political Instability in Latin America. Cambridge 9
Về mặt an ninh khu vực, sự yếu kém tạm thời của một quốc gia có thể khuyến
khích các hành động mạo hiểm từ các đối thủ địa chính trị. Các xung đột tiềm ẩn có thể
leo thang khi một bên bị coi là đang trong giai đoạn yếu kém. Các cơ chế an ninh khu vực
phụ thuộc vào sự tham gia tích cực của tất cả các bên có thể bị ảnh hưởng tiêu cực.
Về mặt kinh tế, bất ổn chính trị tại một quốc gia có thể gây ra hiệu ứng lan tỏa
trong khu vực thông qua các kênh thương mại, đầu tư và tài chính. Điều này đặc biệt đúng
với các nền kinh tế lớn hoặc các trung tâm tài chính khu vực.
Cuối cùng, khủng hoảng luận tội có thể đặt ra những câu hỏi rộng hơn về hiệu quả
của các mô hình dân chủ và thể chế chính trị. Nếu được giải quyết thành công, khủng
hoảng có thể chứng minh sức mạnh của các cơ chế kiểm soát và đối trọng dân chủ. Ngược
lại, nếu dẫn đến bế tắc kéo dài hoặc bạo lực, nó có thể làm suy yếu niềm tin vào các thể
chế dân chủ trong khu vực và toàn cầu. University Press. 10
Chương 2: Phân tích quá trình luận tội tổng thống trong thể chế bán tổng thống
2.1. Quá trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol năm 2025
2.1.1. Bối cảnh và nguyên nhân luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol năm 2025 a. Bối cảnh thế giới
Năm 2024 đánh dấu nhiều biến động địa chính trị nghiêm trọng. Tại châu Âu,
chiến sự Nga–Ukraine bước sang năm thứ hai với mức độ leo thang mới, khi Nga sử dụng
tên lửa đạn đạo tầm trung và Ukraine lần đầu triển khai tên lửa tầm xa do Mỹ cung cấp
tấn công vào lãnh thổ Nga. Ở Trung Đông, xung đột Israel–Hamas lan rộng thành chiến
sự khu vực; từ tháng 10/2024, Israel tiến hành chiến dịch trên bộ tại Gaza và Lebanon để
đối phó Hezbollah. Trên Biển Đỏ, lực lượng Houthi tấn công tàu thuyền liên quan đến
Israel hoặc các nước ủng hộ Israel, làm trầm trọng thêm căng thẳng khu vực. b. Bối cảnh Hàn Quốc
Trên bán đảo Triều Tiên, quan hệ liên Triều trở nên xấu nhất trong nhiều năm.
Tháng 10/2024, Triều Tiên sửa đổi Hiến pháp, chính thức coi Hàn Quốc là “quốc gia thù
địch” và cắt toàn bộ tuyến đường bộ, đường sắt kết nối. Hàn Quốc đáp trả bằng các cuộc
tập trận chung với Mỹ và công bố 11 khu vực nguy hiểm mới tại biên giới.
Trong nội bộ chính trị, Chính phủ Tổng thống Yoon Suk Yeol ngày càng yếu thế khi chỉ
kiểm soát 108/300 ghế tại Quốc hội. Căng thẳng leo thang khi Quốc hội xem xét luận tội
Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán và Thanh tra cùng hai công tố viên thân cận với Tổng thống.
Diễn biến này được xem là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc Tổng thống Yoon ban bố
thiết quân luật, mở đầu cho quy trình luận tội tại Quốc hội.
c. Nguyên nhân luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol Về nguyên nhân sâu xa:
Mâu thuẫn giữa các Đảng đối lập với Đảng cầm quyền của tổng thống Yoon trong
một thời là mầm mống sâu xa cho sự kiện này. Trong suốt 3 năm cầm quyền, tổng thống
Yoon đã có 12 lần phủ quyết các dự luật được Quốc hội thông qua, bao gồm cả các cáo 11
buộc chống lại đệ nhất phu nhân. Về phía Quốc hội, với đa số thuộc về các phe đối lập
với Đảng cầm quyền, kể từ tháng 5/2022, Quốc hội đã đưa ra đệ trình 22 kiến nghị luận
tội chống lại quan chức chính phủ. Ngày 25/10/2022, lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến
Hàn Quốc, các nghị sĩ Đảng Dân chủ (Đảng đối lập chiếm ưu thế nhất), đã tiến hành tẩy
chay sự kiện tổng thống phát biểu tại Quốc hội với lý do phản đối chính quyền “đàn áp
đảng đối lập và phủ nhận cơ quan lập pháp trong khi nhắm mắt làm ngơ trước sinh kế của
người dân.”8(Nghiên cứu chiến lược, 2024)
Có thể nói, trong chính đất nước của mình, ông Yoon và Đảng cầm quyền của mình
(Đảng Quyền lực Quốc dân) đã bị cô lập trong Quốc hội, phải chịu sự hạn chế về quyền
lực, không thể chủ động trong nhiều quyết sách. Từ đó cũng tạo ra những mầm mống mâu
thuẫn gay gắt trong chính trường Hàn Quốc.
Về nguyên nhân trực tiếp:
Sự kiện tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị luận tội là hệ quả trực tiếp từ sự kiện
tổng thống Yoon ban bố lệnh thiết quân luật một cách vi hiến vào đêm ngày 3/12/2024.
Ông tuyên bố thiết quân luật trên khắp cả nước, đóng cửa các đảng phái chính trị, quốc
hội và các phương tiện truyền thông tự do sau khi đưa cáo buộc vô căn cứ chống lại các
phe đối lập được cho là “ủng hộ Triều Tiên” đang âm mưu bạo loạn chống lại nhà nước.
Mặc dù bị ngăn cản bởi lực lượng đặc nhiệm của quân đội, ngay trong đêm, Quốc hội đã
họp khẩn, tuyên bố bác bỏ lệnh thiết quân luật vi hiến của tổng thống Yoon. Ngay ngày
hôm sau, tổng thống Yoon buộc phải thỏa hiệp và đưa ra tuyên bố kết thúc thiết quân luật.
Ngày 14/12/2024, Quốc hội Hàn Quốc đã đạt đủ số phiếu cần thiết (204/300) để tiến hành
luận tội tổng thống Yoon Suk Yeol, khiến ông trở thành tổng thống thứ 3 trong lịch sử
Hàn Quốc bị luận tội.
Sự kiện ban bố lệnh thiết quân luật của tổng thống Yoon Suk Yeol như một giọt nước
tràn ly cho những mâu thuẫn căng thẳng của chính trường Hàn Quốc nhiều năm qua, sau
khi tổng thống Yoon lên cầm quyền. Đây là một hệ quả tất yếu của những mâu thuẫn lâu
dài không được giải quyết, mặt khác ngày càng được đẩy đi xa hơn.
8Nghiên cứu Chiến lược. (2024, December 21). Bất ổn chính trị ở Hàn Quốc: Nguyên nhân và hệ quả.
https://nghiencuuchienluoc.org/bat-on-chinh-tri-o-han-quoc-nguyen-nhan-va-he-qua/ 12
2.1.2. Quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol năm 2024
a. Quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol theo Hiến pháp
Theo điều 65 Hiến pháp Hàn Quốc9(Hayes, 2025), trong trường hợp tổng thống, thủ
tướng, thành viên hội đồng quốc gia, bộ trưởng, thẩm phán tòa án Hiến pháp, … có hành
động vi hiến, Quốc hội Hàn Quốc có thể tiến hành quy trình luận tội.
Quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc thường phải trải qua 3 bước chính:
Đầu tiên, ít nhất 1/3 thành viên Quốc hội (100 Nghị sĩ) phải đưa ra yêu cầu bỏ phiếu
về việc luận tội tổng thống.
Thứ hai, sau khi yêu cầu được chấp thuận, phải có ít nhất 2/3 (200 Nghị sĩ) thành viên
Quốc hội bỏ phiếu tán thành luận tội tổng thống.
Thứ ba, sau đó, việc luận tội tổng thống phải được đưa ra Tòa án Hiến pháp, chỉ khi
6/9 thẩm phán của Tòa án Hiến pháp đồng ý, tổng thống Hàn Quốc mới thực sự bị luận
tội và bị bãi nhiệm. Việc bầu cử tổng thống mới phải được tiến hành trong 60 ngày kể từ
khi tổng thống cũ bị bãi nhiệm.
b. Quy trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol trên thực tế
Trong thực tế, quá trình luận tội tổng thống Yoon Suk Yeol diễn ra phức tạp hơn trên
lý thuyết. Trong Quốc hội Hàn Quốc, phe đối lập chỉ chiếm 192 ghế, vẫn thiếu 8 ghế nữa
để đủ 2/3 số thành viên Quốc hội tán thành luận tội. Tuy nhiên ngày 14/12/2025, trong
một động thái bất ngờ, 12 Nghị sĩ của Đảng Quyền lực Quốc dân đã bỏ phiếu luận tội
tổng thống Yoon, khiến yêu cầu luận tội tổng thống chính thức được đưa ra tòa án Hiến
pháp. Sự kiện này thể hiện một sự mâu thuẫn nội bộ trong chính Đảng cầm quyền của ông
Yoon. Không chỉ vậy, việc luận tội tổng thống Yoon cũng song song với việc đưa các
quan chức có trách nhiệm trong vụ thiết quân luật đêm 3/12/2025, trong đó có nhiều quan
chức cấp cao của quân đội, dấy lên những lo ngại về việc đảo chính hoặc bạo động có thể
xảy ra.10(Báo Tuổi trẻ, 2024)
Trên phương diện của Tòa án Hiến pháp, việc luận tội tổng thống Yoon lại tiếp tục
9Hayes, S. (2025). Korean impeachment standard & procedure: The law of impeachment in South Korea. The
Korean Law Blog. https://www.thekoreanlawblog.com/2025/01/korean-impeachment-standard-in-korea.html
10Báo Tuổi trẻ (2024). Quy trình luận tội phức tạp mà Tổng thống Hàn Quốc dự kiến sẽ phải đối mặt.
https://tuoitre.vn/quy-trinh-luan-toi-phuc-tap-ma-tong-thong-han-quoc-du-kien-se-phai-doi-mat- 20241207105537475.htm 13
gặp những khó khăn nhất định, theo quy định của Hiến pháp, phải có 6/9 Thẩm phán Tòa
án Hiến pháp bỏ phiếu thì tổng thống mới bị bãi nhiệm, tuy nhiên vào tháng 10/2024, ba
thẩm phán Tòa án Hiến đã nghỉ hưu, khiến số lượng thẩm phán của Tòa án Hiến pháp chỉ
còn 6 người, trong đó có tới 4 người do ông Yoon bổ nhiệm, đặt ra nghi vấn về việc luận
tội tổng thống Yoon có thể thất bại. Cuối cùng, đến ngày 4/4/2025, sau nhiều phiên điều
trần và các phiên tòa của Tòa án Hiến pháp, tổng thống Yoon Suk Yeol chính thức sẽ bị
cách chức, quyết định được đưa ra sau khi cả 8 thẩm phán của Tòa án Hiến pháp Hàn
Quốc đều đồng thuận bãi nhiệm tổng thống Yoon.11(Báo Điện tử tiếng nói Việt Nam, 2025)
2.1.3. Kết quả và hệ quả a. Kết quả
Quá trình luận tội tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol là một trong vụ xét xử kéo
dài nhất trong lịch sử chính trị hiến pháp Hàn Quốc, kéo dài tới 112 ngày kể từ khi Quốc
hội thông qua việc luận tội tổng thống. Tổng thống Yoon Suk Yeol buộc phải cách chức
đánh dấu một trong những hỗn loạn chính trị lớn nhất của Hàn Quốc kể từ đầu thế kỷ XXI
đến nay đã kết thúc. Tuy nhiên, sự bất ổn chính trị này đã để lại nhiều hệ quả nghiêm trọng đến Hàn Quốc. b. Hệ quả
Về mặt kinh tế, ngay sau khi lệnh thiết quân luật được tổng thống Yoon tuyên bố, giá
trị đồng Won của Hàn Quốc giảm tới mức kỷ lục trong nhiều năm, chỉ số chứng khoán
chuẩn của Hàn Quốc (KOSPI) giảm 1,44% so với mức đóng cửa của phiên trước đó. Mặt
khác, sự kiện thiết quân luật cũng làm ảnh hưởng nặng nề đến uy tín của Hàn Quốc trên
trường quốc tế.12(Nghiên cứu chiến lược, 2024) Trong đó, ảnh hưởng rõ ràng nhất có thể
đến từ sự rút lui của các doanh nghiệp nước ngoài trước những lo ngại về tình hình chính
trị bất ổn. Theo một số chuyên gia, ảnh hưởng hưởng của sự kiện thiết quân luật (cả trực
tiếp và gián tiếp) có thể gây tổn thấy tới 6,3 nghìn tỷ Won (tương đương 4,39 tỷ USD)
11Báo Điện tử tiếng nói Việt Nam (2025). Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc tuyên cáo về Nghị quyết luận tội Tổng thống
Yoon Suk Yeol. https://vov.vn/the-gioi/toa-an-hien-phap-han-quoc-tuyen-cao-ve-nghi-quyet-luan-toi-tong-thong- yoon-suk-yeol-post1189578.vov
12Nghiên cứu chiến lược (2024). Bất ổn chính trị ở Hàn Quốc: Nguyên nhân và hệ quả. 14
cho nền kinh tế Hàn Quốc.13(Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, 2025)
Về mặt quốc phòng, từ trước khi xảy ra thiết quân luật, mối quan hệ Hàn – Triều vốn
được xoa dịu trong một khoảng thời gian ngắn, nay lại đạt tới căng thẳng đỉnh điểm trong
giai đoạn cuối năm 2024. Những mâu thuẫn bất ổn trong chính trị Hàn Quốc có thể dẫn
tới việc thay đổi quan điểm ngoại giao đối với Triều Tiên như khi tổng thống Yoon Suk
Yeol (có quan điểm bảo thủ và cứng rắn đối với Triều Tiên) lên nắm quyền thay cho tổng
thống Moon Jae – In (người có quan điểm mềm dẻo hơn với Triều Tiên). Từ đó tạo ra
nguy cơ tiềm ẩn cho việc leo thang các xung đột, căng thẳng trong khu vực, vốn đã được
đẩy lên rất cao trước khi thiết quân luật được ban bố.
Về mặt xã hội, như đã phân tích, sự kiện tổng thống Yoon Suk Yeol bị luận tội thể
hiện những mâu thuẫn sâu sắc trong nội bộ Hàn Quốc được đẩy lên cao. Các mâu thuẫn
này tiếp tục được đẩy lên cao trong quá trình luận tội ông Yoon. Trong nội bộ Đảng cầm
quyền (Đảng Quyền lực quốc dân) cũng đã xảy ra những mâu thuẫn, chia rẽ nội bộ, khi có
12 Nghị sĩ đảng này đã đứng ra bỏ phiếu chống lại ông Yoon trong cuộc bỏ phiếu luận tội
ông Yoon trước Quốc hội. Mặt khác, các lực lượng quân sự trung thành với ông Yoon
trong cuộc thiết quân luật cũng đưa ra những mối lo nhất định về tình hình an ninh nội bộ của Hàn Quốc.
Trong quá trình luận tội tổng thống Yoon, các mâu thuẫn này tiếp tục được thể hiện
rõ ràng. Trong các nỗ lực thực hiện lệnh bắt và khám xét nơi ở của ông Yoon Suk Yeol,
các lực lượng an ninh Hàn Quốc liên tục bị cản trở bởi Cơ quan An ninh tổng thống Hàn
Quốc (PSS), cùng với đó là các nhóm ủng hộ cựu tổng thống. Chỉ riêng trong phiên tòa
xét xử tổng thống, phía cảnh sát Hàn Quốc đã phải huy động hơn 14,000 cảnh sát và các
nhân viên an ninh để bảo vệ cho phiên tòa14(Báo Dân trí, 2025).
Các bất ổn liên tục đến với Hàn Quốc kể cả khi ông Yoon không còn nắm quyền lực,
chỉ trong vòng 5 tháng kể từ khi Quốc hội thành công đưa ông Yoon ra Tòa án Hiến pháp,
https://nghiencuuchienluoc.org/bat-on-chinh-tri-o-han-quoc-nguyen-nhan-va-he-qua/
13Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam (2025). Thiết quân luật gây thiệt hại gần 4,4 tỉ USD cho nền kinh tế Hàn Quốc.
https://lsvn.vn/thiet-quan-luat-gay-thiet-hai-gan-4-4-ti-usd-cho-nen-kinh-te-han-quoc-
a153143.html#:~:text=S%E1%BB%B1%20c%E1%BB%91%20thi%E1%BA%BFt%20qu%C3%A2n%20lu%E1%B
A%ADt%20%C4%91%C3%A3%20c%C3%B3%20t%C3%A1c,ngh%C3%ACn%20t%E1%BB%89%20won%20%
28t%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%91%C6%B0%C6%A1ng%204%2C39%20t%E1%BB%89%20USD%29.
14Báo Dân trí (2025). Hàn Quốc huy động hơn 14.000 cảnh sát bảo vệ phiên tòa xét xử tổng thống.
https://dantri.com.vn/the-gioi/han-quoc-huy-dong-hon-14000-canh-sat-bao-ve-phien-toa-xet-xu-tong-thong- 20250309103615668.htm 15
đã có lần lượt 3 tổng thống tạm quyền lên nắm chức. Trong đó có thủ tướng Han Duck –
Soo, Phó Thủ tướng Choi Sang – Mok bị điều tra về những âm mưu gây bạo loạn, hỗ trợ
ông Yoon Suk Yeol trong sự kiện ban bố lệnh thiết quân luật đêm ngày 3/12/2025.15(Báo Tiền Phong, 2024) c. Phản ứng quốc tế
Là đồng minh an ninh then chốt của Hàn Quốc, Hoa Kỳ bày tỏ lo ngại sâu sắc
trước bất ổn chính trị tại Seoul. Ban đầu, Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ tuyên bố “theo dõi sát
sao” và kêu gọi giải quyết khủng hoảng trong khuôn khổ hiến pháp. Tuy nhiên, sau khi
Tổng thống Yoon ban bố thiết quân luật, Washington phản ứng mạnh mẽ hơn. Ngày
10/1/2025, Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan gọi quyết định này là “sốc và sai lầm”,
đồng thời khẳng định sự vững chắc của liên minh Mỹ – Hàn. Phát ngôn viên Bộ Ngoại
giao Matthew Miller nhấn mạnh Mỹ kỳ vọng khủng hoảng được xử lý theo tiến trình dân
chủ, đồng thời khẳng định Hàn Quốc vẫn là đồng minh quan trọng và Mỹ ủng hộ ổn định
khu vực Đông Á. Trong khi đó, các quan chức cấp cao Mỹ tại Lầu Năm Góc cũng bày tỏ
quan ngại về tác động của tình trạng bất ổn chính trị này đối với an ninh khu vực, đặc biệt
trong bối cảnh căng thẳng với Triều Tiên vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt.16 (Báo Tin tức, 2024)
Phản ứng từ Nhật Bản: Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng của Hàn Quốc
trong khuôn khổ tam giác hợp tác Mỹ-Nhật-Hàn, bày tỏ lo ngại về tác động của khủng
hoảng đến hợp tác an ninh khu vực. Họ thấy bất ngờ trước quyết định thiết quân luật của
Tổng thống Hàn Quốc, cụ thể một quan chức Nhật Bản nhấn mạnh giới chức trách nước
này đang theo dõi cách thức Tổng thống Yoon Suk Yeol ứng phó với tỷ lệ ủng hộ sụt
giảm nhưng "tương đối" bất ngờ khi nhà lãnh đạo Hàn Quốc lại áp dụng biện pháp như
15Báo Tiền phong (2024). Giữ chức mới được 3 ngày, quyền tổng thống Hàn Quốc cũng bị điều tra.
https://tienphong.vn/the-gioi-24h-giu-chuc-moi-duoc-3-ngay-quyen-tong-thong-han-quoc-cung-bi-dieu-tra- post1705492.tpo
16 Báo Tin tức (2024). Toàn cảnh lệnh thiết quân luật tại Hàn Quốc và những tác động sâu rộng 16
vậy. Quan chức này cho biết thêm phía Nhật Bản sẽ theo dõi sát các diễn biến tiếp theo.17 (Vietnamplus, 2024)
Phản ứng chung của Trung Quốc, khối liên minh EU, Liên Hợp Quốc đều tỏ ra bất
ngờ, sau đó quan ngại về hành động thiết quân luật, và sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến
cũng như thực hiện mọi biện pháp có thể nhằm bảo đảm an toàn cho công dân tại Hàn
Quốc. Họ đều kêu gọi tôn trọng các thể chế dân chủ và giải quyết khủng hoảng theo đúng pháp luật.
d. Những tác động sâu rộng đến quốc tế
Khủng hoảng chính trị tại Hàn Quốc không chỉ gây bất ổn trước mắt mà còn đe
dọa vị thế kinh tế và hình ảnh quốc gia trong dài hạn. Việc Tổng thống Yoon ban bố thiết
quân luật làm dấy lên nghi ngại trong cộng đồng quốc tế, đặc biệt khi ông từng được kỳ
vọng là đối tác đáng tin cậy của các nền dân chủ phương Tây. Động thái này khiến các
doanh nghiệp quốc tế lo ngại về mức độ ổn định của môi trường đầu tư và có thể ảnh
hưởng tiêu cực đến quan hệ Mỹ – Hàn, nhất là khi ông Donald Trump – người coi trọng
lợi ích kinh tế trong hợp tác song phương – trở lại cầm quyền. Trong nhiệm kỳ trước, ông
Trump từng mâu thuẫn với Hàn Quốc về thương mại và chi phí quốc phòng, nên khủng
hoảng hiện nay có thể làm tình hình phức tạp hơn. Theo Giáo sư Mason Richey (Đại học
Ngoại ngữ Hankuk), bất ổn chính trị sẽ tác động tiêu cực đến thị trường tài chính, vị thế
ngoại giao của Hàn Quốc và cản trở các nỗ lực ngoại giao đa phương mà nước này đang
theo đuổi. Hơn nữa, tình hình bất ổn tại Hàn Quốc có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng
trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh quan hệ với Triều Tiên luôn tiềm ẩn nguy cơ
xung đột.18 (Báo Đại biểu Nhân dân, 2024)
Dù lệnh thiết quân luật được nhanh chóng bãi bỏ, sự kiện này đã gióng lên hồi
chuông cảnh báo về tính bất ổn có thể xảy ra tại Hàn Quốc, mang tới những tác động tiêu
cực lâu dài đến uy tín quốc gia, thị trường tài chính cũng như lòng tin của người dân đối
17 Vietnamplus (2024). Các nước Anh, Nga và Nhật Bản quan ngại về tình hình ở Hàn Quốc
https://www.vietnamplus.vn/cac-nuoc-anh-nga-va-nhat-ban-quan-ngai-ve-tinh-hinh-o-han-quoc-post998857.vnp
18 Báo Đại biểu Nhân dân (2024). Những hệ lụy sau lệnh thiết quân luật
https://daibieunhandan.vn/nhung-he-luy-sau-lenh-thiet-quan-luat-10353857.html 17
với chính phủ. Thêm vào đó có thể thấy, sự kiện thiết quân luật không chỉ là một sự cố
chính trị đơn thuần, mà còn là một dấu hiệu cho thấy những thách thức lớn đối với nền
dân chủ Hàn Quốc, cũng như tương lai chính trị của Tổng thống Yoon Suk Yeol đang ở
trong giai đoạn vô cùng khó khăn, với nguy cơ mất tín nhiệm và sự ủng hộ từ cả trong nước và quốc tế.
2.2. Quá trình luận tội tổng thống Pháp Emmanuel Macron năm 2024
2.2.1. Bối cảnh và nguyên nhân luận tội tổng thống Pháp Emmanuel Macron năm 2024 a. Bối cảnh thế giới
Năm 2024, thế giới đang chứng kiến sự biến động mạnh mẽ về địa chính trị và cấu
trúc quyền lực toàn cầu khi cuộc chiến Nga–Ukraine gây ra tổn thất nhân đạo nghiêm
trọng và làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực toàn cầu. Về chính trị - xã
hội, sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đảng cực hữu và dân túy tại châu Âu, phản ánh sự bất
mãn của cử tri đối với chính sách nhập cư, bất bình đẳng kinh tế và khủng hoảng niềm tin
vào thể chế dân chủ truyền thống thông qua cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu vào tháng 6/2024. b. Bối cảnh trong nước
Tại Pháp, nền chính trị rạn nứt ngày càng rõ rệt giữa các nhánh quyền lực, kéo dài từ
cuộc bầu cử lập pháp năm 2022 khi liên minh Phục hưng của Tổng thống Macron không
giành được đa số tuyệt đối trong Quốc hội. Kể từ đó, chính phủ phải liên tục vận dụng
điều 49.3 của Hiến pháp để vượt qua các cuộc bỏ phiếu ngân sách hoặc cải cách gây tranh
cãi. Các dự luật về cải cách hưu trí, luật nhập cư, bảo hiểm thất nghiệp và chính sách năng
lượng đều bị phản đối dữ dội, dẫn đến các cuộc biểu tình và đình công kéo dài, đỉnh điểm
là làn sóng xuống đường mùa xuân 2023–2024.
Theo kết quả từ Elabe, sau cuộc bỏ phiếu bầu cử Nghị viện châu Âu, đảng cực hữu
Tập hợp Quốc gia (RN) áp đảo Đảng cầm quyền Phục hưng (31,8%-15,2%). Đây là một
thất bại nặng nề đối với Đảng cầm quyền, vì vậy ngay sau khi có kết quả sơ bộ vào tối
9/6/2024, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố giải tán Quốc hội để bầu lại vào 18
