1
Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 34
Câu 1. Kẻ bảng vào vở theo mẫu và điền thông tin ngắn gọn về các văn bản
theo gợi dẫn:
Lá cờ thêu sáu chữ vàng
Quang Trung đại phá quân
Thanh
Bối
cảnh
Cuộc kháng chiến chống quân
Nguyên - Mông lần 2.
Cuộc kháng chiến chống quân
Thanh.
Cốt
truyện
Quân Nguyên mượn đường hòng
sang xâm lược nước ta. Vì chưa đến
tuổi trưởng thành, Trần Quốc Toản
không được cùng vua và các vương
hầu dự bàn việc đánh giặc. Lúc này,
Quốc Toản giằng co với lính
canh, chạy xuống thuyền rồng xin
vua cho đánh, rồi đặt thanh gươm
lên gáy chịu tội. Vua nghe xong
không trị tội mà ban thưởng cho
Quốc Toản vì thấy cậu còn trẻ mà
đã biết lo việc nước. Quốc Toản
bước lên bờ, vừa tức vừa tủi vì vua
ban cam quý nhưng việc dự bàn vẫn
không cho, mà bóp nát quả cam lúc
nào không hay.
Lo sợ quân Tây Sơn kéo quân ra
Bắc để bắt Vũ Văn Nhậm, vua Lê
Chiêu Thống cầu cứu quân Thanh.
Triều đình nhà Thanh nhân cơ hội
đó kéo quân sang với mong muốn
thôn tính nước ta. Được tin, Quang
Trung bàn bạc với tướng sĩ, chuẩn
bị kế sách tiến đánh quân Thanh.
Quang Trung mở tiệc khao quân,
chia quân thành 5 đạo, thân hành
cầm quân ra trận, tối 30 tết lên
đường, hẹn ngày mồng 7 tết sẽ mở
tiệc ăn mừng thắng lợi ở kinh
thành Thăng Long. Quân Tây Sơn
ra đến sông Gián, quân giặc trấn
thủ ở đó tan vỡ, toán quân Thanh
đi do thám bị bắt sống hết. Nửa
đêm mùng 3 tết Kỷ Dậu (1789),
vua Quang Trung tới Hà Hồi,
2
Thượng Phúc, lặng lẽ vây kín
thành. Quân giặc bấy giờ mới biết,
rụng rời sợ hãi xin hàng. Tờ mờ
sáng mùng 5 Tết, nghĩa quân tiến
đánh đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh
không chống cự nổi, bỏ chạy toán
loạn. Tướng giặc là Sầm Nghi
Đống phải thắt cổ tự vẫn. Giữa
trưa hôm ấy, nghĩa quân đã tiến
đánh thành Thăng Long. Tổng đốc
của giặc là Tôn Sĩ Nghị nghe tin
cấp báo liền tìm cách trốn về nước.
Vua Lê đang ở trong điện, nghe tin
vội vã cùng tùy tùng đưa Thái Hậu
ra ngoài thì gặp Tôn Sĩ Nghị cũng
đang chạy trốn trong tình cảnh thê
thảm. Nghĩa quân Tây Sơn đại
thắng trước quân Thanh.
Nhân
vật
Vua Thiệu Bảo, Hưng Đạo Vương,
Chiêu Thành Vương, Trần Quốc
Toản…
Quang Trung, Tướng giặc Tôn Sĩ
Nghị, Lê Chiêu Thống…
Ngôn
ngữ
Ngôn ngữ mang đậm màu sắc lịch
sử
Ngôn ngữ mang đậm màu sắc lịch
sử
Câu 2. Tìm đọc thêm một truyện lịch sử và thực hiện các yêu cầu sau:
a. Xác định bối cảnh xảy ra các sự kiện được tái hiện trong tác phẩm.
b. Nêu chủ đề của truyện.
c. Chọn một nhân vật em yêu thích và nêu một vài đặc điểm tiêu biểu của nhân
vật đó (ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ,…).
3
Gợi ý: Tác phẩm “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh” (trích Vũ trung tuỳ bút,
Phạm Đình Hổ)
a. Bối cảnh xảy ra các sự kiện được tái hiện trong tác phẩm: Thời vua Lê - chúa
Trịnh cuối thế kỉ XVIII
b. Chủ đề của truyện: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh đã phản ánh đời sống xa
hoa của vua chúa và sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê - Trịnh.
c. Một nhân vật trong truyện:
⚫ Chúa Trịnh Sâm cho xây dựng đền đài liên miên để thỏa mãn thú ăn chơi,
hưởng lạc.
⚫ Mỗi tháng ba lần đều ra cung Thụy Liên trên Tây Hồ dạo chơi, mỗi cuộc
đều đem theo nhiều binh lính tùy tùng.
⚫ Đặc biệt là, thuyền đi đến đâu cũng ghé vào các cửa hàng trong chợ, vơ vét
những sản vật quý trong thiên hạ đem về phủ không thiếu một thứ gì.
….

Preview text:


Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 34
Câu 1. Kẻ bảng vào vở theo mẫu và điền thông tin ngắn gọn về các văn bản theo gợi dẫn:
Quang Trung đại phá quân
Lá cờ thêu sáu chữ vàng Thanh Bối
Cuộc kháng chiến chống quân Cuộc kháng chiến chống quân cảnh Nguyên - Mông lần 2. Thanh. Cốt
Quân Nguyên mượn đường hòng Lo sợ quân Tây Sơn kéo quân ra
truyện sang xâm lược nước ta. Vì chưa đến Bắc để bắt Vũ Văn Nhậm, vua Lê
tuổi trưởng thành, Trần Quốc Toản Chiêu Thống cầu cứu quân Thanh.
không được cùng vua và các vương Triều đình nhà Thanh nhân cơ hội
hầu dự bàn việc đánh giặc. Lúc này, đó kéo quân sang với mong muốn
Quốc Toản giằng co với lính thôn tính nước ta. Được tin, Quang
canh, chạy xuống thuyền rồng xin Trung bàn bạc với tướng sĩ, chuẩn
vua cho đánh, rồi đặt thanh gươm bị kế sách tiến đánh quân Thanh.
lên gáy chịu tội. Vua nghe xong Quang Trung mở tiệc khao quân,
không trị tội mà ban thưởng cho chia quân thành 5 đạo, thân hành
Quốc Toản vì thấy cậu còn trẻ mà cầm quân ra trận, tối 30 tết lên
đã biết lo việc nước. Quốc Toản đường, hẹn ngày mồng 7 tết sẽ mở
bước lên bờ, vừa tức vừa tủi vì vua tiệc ăn mừng thắng lợi ở kinh
ban cam quý nhưng việc dự bàn vẫn thành Thăng Long. Quân Tây Sơn
không cho, mà bóp nát quả cam lúc ra đến sông Gián, quân giặc trấn nào không hay.
thủ ở đó tan vỡ, toán quân Thanh
đi do thám bị bắt sống hết. Nửa
đêm mùng 3 tết Kỷ Dậu (1789),
vua Quang Trung tới Hà Hồi, 1
Thượng Phúc, lặng lẽ vây kín
thành. Quân giặc bấy giờ mới biết,
rụng rời sợ hãi xin hàng. Tờ mờ
sáng mùng 5 Tết, nghĩa quân tiến
đánh đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh
không chống cự nổi, bỏ chạy toán
loạn. Tướng giặc là Sầm Nghi
Đống phải thắt cổ tự vẫn. Giữa
trưa hôm ấy, nghĩa quân đã tiến
đánh thành Thăng Long. Tổng đốc
của giặc là Tôn Sĩ Nghị nghe tin
cấp báo liền tìm cách trốn về nước.
Vua Lê đang ở trong điện, nghe tin
vội vã cùng tùy tùng đưa Thái Hậu
ra ngoài thì gặp Tôn Sĩ Nghị cũng
đang chạy trốn trong tình cảnh thê
thảm. Nghĩa quân Tây Sơn đại thắng trước quân Thanh.
Nhân Vua Thiệu Bảo, Hưng Đạo Vương, Quang Trung, Tướng giặc Tôn Sĩ vật
Chiêu Thành Vương, Trần Quốc Nghị, Lê Chiêu Thống… Toản…
Ngôn Ngôn ngữ mang đậm màu sắc lịch Ngôn ngữ mang đậm màu sắc lịch ngữ sử sử
Câu 2. Tìm đọc thêm một truyện lịch sử và thực hiện các yêu cầu sau:
a. Xác định bối cảnh xảy ra các sự kiện được tái hiện trong tác phẩm.
b. Nêu chủ đề của truyện.
c. Chọn một nhân vật em yêu thích và nêu một vài đặc điểm tiêu biểu của nhân
vật đó (ngoại hình, lời nói, hành động, suy nghĩ,…). 2
Gợi ý: Tác phẩm “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh” (trích Vũ trung tuỳ bút, Phạm Đình Hổ)
a. Bối cảnh xảy ra các sự kiện được tái hiện trong tác phẩm: Thời vua Lê - chúa
Trịnh cuối thế kỉ XVIII
b. Chủ đề của truyện: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh đã phản ánh đời sống xa
hoa của vua chúa và sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê - Trịnh.
c. Một nhân vật trong truyện:
⚫ Chúa Trịnh Sâm cho xây dựng đền đài liên miên để thỏa mãn thú ăn chơi, hưởng lạc.
⚫ Mỗi tháng ba lần đều ra cung Thụy Liên trên Tây Hồ dạo chơi, mỗi cuộc
đều đem theo nhiều binh lính tùy tùng.
⚫ Đặc biệt là, thuyền đi đến đâu cũng ghé vào các cửa hàng trong chợ, vơ vét
những sản vật quý trong thiên hạ đem về phủ không thiếu một thứ gì. …. 3