1
Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 77
Câu 1. Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền các thông tin phù hợp:
Văn
bản
Thời điểm ra
đời
Luận
đề
Luận
điểm
Bằng chứng
Hịch
tướng
sĩ
Hịch tướng sĩ do
Trần Quốc Tuấn
viết vào khoảng
trước cuộc
kháng chiến
chống Mông -
Nguyên lần thứ
hai (1285).
Khích
lệ tinh
thần
của
binh sĩ
Luận
điểm 1:
Nêu
gương
các bậc
trung
thần
nghĩa sĩ.
Luận
điểm 2:
Vạch trần
tội ác của
giặc và
lòng căm
thù của
vị chủ
tướng.
Luận
điểm 3:
Sai trái
của
tướng sĩ
dưới
Dẫn chứng 1:
Kỷ Tín, Do
Vu, Dự
Nhượng,…
Dẫn chứng 2:
đi lại nghênh
ngang, sỉ
mắng triều
đình,…; Ta
thường…
Dẫn chứng 3:
Hành động
hưởng lạc,
thái độ bàng
quan…
2
quyền.
Luận
điểm 4:
Lời kêu
gọi tướng
sĩ ra sức
học tập
“Binh
thư yếu
lược”.
Tinh
thần
yêu
nước
của
nhân
dân ta
Bài văn trích
trong Báo cáo
Chính trị của
Chủ tịch Hồ Chí
Minh tại Đại hội
lần thứ II, tháng
2 năm 1951 của
Đảng Lao động
Việt Nam (tên
gọi từ năm 1951
đến năm 1976
của Đảng Cộng
Sản Việt Nam
hiện nay)
Khẳng
định
lòng
yêu
nước
của
nhân
dân ta
Luận
điểm 1:
Nhận
định
chung về
lòng yêu
nước.
Luận
điểm 2:
Biểu hiện
của tinh
thần yêu
nước
Luận
điểm 3:
Nhiệm
vụ của
nhân dân
Dẫn chứng 2:
Quá khứ: Bà
Trưng, Bà
Triệu,.. Hiện
tại: từ các cụ
già tóc bác
đến…
3
Câu 2. Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền thông tin phù hợp:
Xác định
luận điểm
Hịch tướng sĩ
Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta.
Luận điểm 1
- Đoạn từ đầu đến “còn lưu tiếng
tốt”.
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn
song song
- Đoạn từ đầu đến “lũ cướp
nước”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn
văn diễn dịch
Luận điểm 2
- Đoạn từ “huống chi ta” đến “ta
cũng vui lòng”.
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn
song song
- Đoạn từ “lịch sử ta” đến
“dân tộc anh hùng”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn
văn phối hợp
Luận điểm 3
- Đoạn từ “các ngươi ở cùng ta”
đến “phỏng có được không”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn
quy nạp
- Đoạn từ “đồng bào ta” đến
“lòng nồng nàn yêu nước”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn
văn phối hợp
Luận điểm 4
- Đoạn từ “nay ta chọn binh
pháp” đến hết.
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn
song song
- Đoạn từ “tinh thần yêu
nước” đến hết
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn
văn quy nạp
Câu 3. Từ các thông tin ở hai bảng trên, hãy rút ra những đặc điểm cơ bản của
văn bản nghị luận.
- Một văn bản nghị luận phải có luận điểm, lí lẽ và bằng chứng.
4
- Luận điểm phải chính xác, rõ ràng; Lí lẽ và bằng chứng phải chính xác, thuyết
phục.
Câu 4. Nêu những điểm giống và khác nhau trong cách sử dụng bằng chứng ở
hai văn bản Hịch tướng sĩ và Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
- Giống nhau: Sử dụng các nhân vật có thật trong lịch sử
- Khác nhau:
⚫ Hịch tướng sĩ: Các nhân vật của nước ngoài, nhằm làm nổi bật tinh thần
quên mình vì chủ, vị vua, vì nước.
⚫ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta: Các nhân vật của nước ta, nhằm làm
nổi bật tinh thần yêu nước.
Câu 5. Tìm đọc một văn bản nghị luận bàn về vấn đề xã hội, ghi vào vở các
luận đề, các luận điểm, các kiểu đoạn văn được sử dụng ở văn bản đó.
- Học sinh tự tìm đọc.
- Gợi ý: Văn bản Lối sống đơn giản - xu thế thế kỉ XXI (In trong báo Văn nghệ,
số Tết, 2002)
Luận đề: Lối sống đơn giản
- Luận điểm 1: Sống đơn giản là gì?
- Lí lẽ và bằng chứng 1: Hòa đồng với thiên nhiên, tự cân bằng; Tự lắng nghe
tiếng nói của lòng mình, xem rõ điều mình thực sự cần là gì…
- Luận điểm 2: Lợi ích của việc sống đơn giản
- Lí lẽ và bằng chứng 2:
⚫ Lí lẽ: Kiềm chế lòng tham; Bằng chứng: việc mua một căn nhà
⚫ Lí lẽ: Biến mình thành một con người nhàn nhã và bình yên; Bằng chứng:
một số tấm gương sống nhàn.

Preview text:


Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 77
Câu 1. Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền các thông tin phù hợp: Văn Thời điểm ra Luận Luận Lí lẽ Bằng chứng bản đời đề điểm Hịch Hịch tướng sĩ do Khích Luận
Lí lẽ 1: Các bậc Dẫn chứng 1:
tướng Trần Quốc Tuấn lệ tinh điểm 1: trung thần Kỷ Tín, Do sĩ viết vào khoảng thần Nêu nghĩa sĩ từ xưa Vu, Dự trước cuộc của gương đến nay. Nhượng,… kháng chiến binh sĩ các
bậc Lí lẽ 2: Tội ác Dẫn chứng 2: chống Mông - trung
của giặc và nỗi đi lại nghênh Nguyên lần thứ thần lòng chủ tướng ngang, sỉ hai (1285).
nghĩa sĩ. Lí lẽ 3: Vạch rõ mắng triều Luận
ranh giới giữa đình,…; Ta
điểm 2: hai con đường thường… Vạch trần chính và tà. Dẫn chứng 3:
tội ác của Lí lẽ 4: Kêu Hành động giặc
và gọi, khích lệ hưởng lạc,
lòng căm tinh thần tướng thái độ bàng thù của sĩ học tập quan… vị chủ “Binh thư yếu tướng. lược”. Luận điểm 3: Sai trái của tướng sĩ dưới 1 quyền. Luận điểm 4: Lời kêu gọi tướng sĩ ra sức học tập “Binh thư yếu lược”. Tinh
Bài văn trích Khẳng Luận Lí lẽ 1: Dân ta thần trong Báo cáo định điểm 1: có một lòng yêu Chính trị của lòng Nhận yêu nước nồng nước Chủ tịch Hồ Chí yêu định nàn Dẫn chứng 2: của
Minh tại Đại hội nước
chung về Lí lẽ 2: Lịch sử Quá khứ: Bà nhân lần thứ II, tháng của lòng yêu Hiện tại Trưng, Bà
dân ta 2 năm 1951 của nhân nước. Triệu,.. Hiện Đảng Lao động dân ta Luận tại: từ các cụ Việt Nam (tên
điểm 2: Lí lẽ 3: Giải già tóc bác gọi từ năm 1951 Biểu hiện thích, tuyên đến… đến năm 1976
của tinh truyền, tổ chức, của Đảng Cộng
thần yêu lãnh đạo, làm Sản Việt Nam nước cho tinh thần hiện nay) Luận yêu nước của
điểm 3: mọi người đều Nhiệm được thực hành vụ của vào công việc
nhân dân yêu nước, công 2 việc kháng chiến
Câu 2. Kẻ bảng theo mẫu sau vào vở và điền thông tin phù hợp: Xác định
Tinh thần yêu nước của Hịch tướng sĩ luận điểm nhân dân ta.
Luận điểm 1 - Đoạn từ đầu đến “còn lưu tiếng - Đoạn từ đầu đến “lũ cướp tốt”. nước”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn - Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn song song văn diễn dịch
Luận điểm 2 - Đoạn từ “huống chi ta” đến “ta - Đoạn từ “lịch sử ta” đến cũng vui lòng”. “dân tộc anh hùng”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn - Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn song song văn phối hợp
Luận điểm 3 - Đoạn từ “các ngươi ở cùng ta” - Đoạn từ “đồng bào ta” đến
đến “phỏng có được không”
“lòng nồng nàn yêu nước”
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn - Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn quy nạp văn phối hợp
Luận điểm 4 - Đoạn từ “nay ta chọn binh - Đoạn từ “tinh thần yêu pháp” đến hết. nước” đến hết
- Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn văn - Đoạn văn thuộc kiểu: đoạn song song văn quy nạp
Câu 3. Từ các thông tin ở hai bảng trên, hãy rút ra những đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận.
- Một văn bản nghị luận phải có luận điểm, lí lẽ và bằng chứng. 3
- Luận điểm phải chính xác, rõ ràng; Lí lẽ và bằng chứng phải chính xác, thuyết phục.
Câu 4. Nêu những điểm giống và khác nhau trong cách sử dụng bằng chứng ở
hai văn bản Hịch tướng sĩ và Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
- Giống nhau: Sử dụng các nhân vật có thật trong lịch sử - Khác nhau:
⚫ Hịch tướng sĩ: Các nhân vật của nước ngoài, nhằm làm nổi bật tinh thần
quên mình vì chủ, vị vua, vì nước.
⚫ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta: Các nhân vật của nước ta, nhằm làm
nổi bật tinh thần yêu nước.
Câu 5. Tìm đọc một văn bản nghị luận bàn về vấn đề xã hội, ghi vào vở các
luận đề, các luận điểm, các kiểu đoạn văn được sử dụng ở văn bản đó.
- Học sinh tự tìm đọc.
- Gợi ý: Văn bản Lối sống đơn giản - xu thế thế kỉ XXI (In trong báo Văn nghệ, số Tết, 2002)
Luận đề: Lối sống đơn giản
- Luận điểm 1: Sống đơn giản là gì?
- Lí lẽ và bằng chứng 1: Hòa đồng với thiên nhiên, tự cân bằng; Tự lắng nghe
tiếng nói của lòng mình, xem rõ điều mình thực sự cần là gì…
- Luận điểm 2: Lợi ích của việc sống đơn giản
- Lí lẽ và bằng chứng 2:
⚫ Lí lẽ: Kiềm chế lòng tham; Bằng chứng: việc mua một căn nhà
⚫ Lí lẽ: Biến mình thành một con người nhàn nhã và bình yên; Bằng chứng:
một số tấm gương sống nhàn. 4