Tài liệu về Văn hóa hiện đại Hàn Quốc môn Văn hóa kinh doanh | Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân

VĂN HÓA HIỆN ĐẠI HÀN QUỐC

Hàn Quốc có sự phát triển nhảy vọt về chất ở tất cả các phương diện kinh tế, xã hội, chính trị trong 50 năm qua. Nhờ có sự phát triển thần kỳ này mà Hàn Quốc đã ghi nhận sự phát triển vượt bậc, cách tân cơ sở hạ tầng, kiến trúc để từ một quốc gia nông nghiệp nghèo đói, lạc hậu trở thành một cường quốc công nghiệp tiên tiến.

• Kỳ tích sông Hán

한강의 기적 – Kỳ tích sông Hán là một thuật ngữ dùng để chỉ sự phát triển thần kỳ của nền kinh tế Hàn Quốc trong 10 năm, từ 1960 – 1970. Kỳ tích sông Hán nhấn mạnh sự phục hồi thần kỳ của đất nước sau chiến tranh và gặt hái được sự phát triển thần kỳ, trở thành một trong bốn con rồng kinh tế châu Á đầu thập niên 1990.

• Thành tựu văn hóa từ Kỳ tích sông Hán

Văn hóa Phát huy “sức mạnh mềm”, Hàn Quốc nhanh chóng quảng bá văn hóa ra toàn thế giới với những thành tựu nổi bật nhằm chinh phục thế giới. Hàn Quốc tích cực trong việc truyền bá văn hóa qua phim ảnh, âm nhạc để quảng bá hình ảnh đất nước, tiếp cận gần hơn với nhiều người trên khắp thế giới. Thành công của Kỳ tích sông Hán là tiền đề quan trọng để Hàn Quốc tập trung, triển khai hiệu quả các nguồn lực một cách toàn diện và tích cực hơn. Phối hợp đồng bộ và hiệu quả với các mục tiêu khác của đất nước.

• Làn sóng Hallyu – Văn hóa âm nhạc / phim ảnh của người Hàn Quốc

Để phát triển mở rộng hơn nữa quan hệ với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trên thế giới. Hàn Quốc đã không ngừng chủ động hội nhập các nền văn hóa mới. Trong đó, văn hóa Hallyu – Hàn Lưu là một ví dụ tiêu biểu. Hallyu trong tiếng Hàn có nghĩa là làn sóng Hàn Quốc. “Han” trong “한국” có nghĩa là Hàn Quốc, “Ryu” trong “류” có nghĩa là sóng. Hallyu thông qua âm nhạc, phim ảnh, chương trình thực tế ngày càng được đông đảo các quốc gia trên toàn thế giới đón nhận. Sức hút của Hallyu đem lại ảnh hưởng mạnh mẽ, sức hút tích cực mang tính truyền đạt sâu rộng về xứ sở Kim Chi.

- Phim ảnh Hàn Quốc: Làn sóng Hallyu bắt đầu bằng việc những bộ phim truyền hình của Hàn Quốc như: "Trái tim mùa thu", "Bản tình ca mùa đông", "Nàng Dae Jang Geum", "Sao băng"... được xuất khẩu sang các quốc gia châu Á. Hallyu - "làn sóng" văn hóa đại chúng của Hàn Quốc phủ đang phủ sóng mạnh mẽ trên toàn thế giới với các bộ phim truyền hình như "Squid Game" của Netflix, các bộ phim đoạt giải Oscar như "Parasite" và các ngôi sao K-pop thống trị làng giải trí toàn cầu.

+ Kể từ khi ra đời đến nay, ngành công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đã phản ánh một cách sinh động các chủ đề, sự quan tâm cũng như những nhu cầu của xã hội và nền văn hóa. Bí quyết thành công của phim Hàn Quốc là tính truyền thống, nặng Nho giáo, được gói trọn trong nội dung, nhưng lại được thể hiện bằng nhiều phương tiện hiện đại. Hàn Quốc cũng khai thác các bộ phim về đề tài lịch sử, thâm cung nội chiến đầy hấp dẫn và thu hút nhiều người xem trên khắp các châu lục. Nhiều bộ phim trong số đó lấy bối cảnh từ chính xã hội hiện tại của Hàn Quốc, giải quyết các mâu thuẫn nảy sinh từ xã hội này, do vậy, những quốc gia có nét văn hóa tương đồng như Việt Nam sẽ dễ dàng tiếp nhận.

+ Phim ảnh Hàn Quốc đã đẩy lùi con số nhập khẩu phim Hollywood từ con số 76% phim chiếu ở các rạp xuống còn 14% vào năm 1999 đã làm cho các nhà sản xuất phim cũng như Chính phủ cảm thấy rằng: sản xuất phim nội rõ ràng là có lợi hơn phim ngoại lên họ đã tiếp tục đầu tư mọi nguồn lực để phát triển hơn nữa ngành điện ảnh nước nhà. Chính quyền Seoul cũng đã có kế hoạch biến Liên hoan phim Pusan thành một Liên hoan Cannes của châu Á.

- Âm nhạc Hàn Quốc.

Hiện nay Hàn Quốc đã có một thị trường về K-Pop với nhiều ca sĩ, ban nhạc nổi tiếng. Xuất phát từ việc thâm nhập thị trường Châu Á, âm nhạc đại chúng Hàn Quốc, hay còn được gọi là K-pop đang công phá thị trường băng đĩa toàn thế giới và dần nâng cao được vị trí của mình trên phạm vi quốc tế. Nhắc đến Kpop là nhắc đến những bài hát có những đoạn điệp khúc được lặp đi lặp lại rất dễ nhớ với tiết tấu mạnh mẽ, là phong cách biểu diễn ấn tượng với những vũ đạo và trang phục thu hút, chính những điểm này đã tạo nên sự cuốn hút của Kpop. Có thể thấy rằng Kpop mang tính giải trí tổng hợp bao quát trên mọi khía cạnh. Các ca sỹ như :EXO, BTS, SNSD, Super Junior, Big Bang, 2NE1,... không chỉ nhận được sự yêu mến của phần lớn các nước Châu Á, mà đã và đang bắt đầu thu hút thêm các fan hâm mộ ở những nước khác thuộc khu vực Châu Âu, Liên bang Mỹ, Trung Đông...

Hàn Quốc rất biết sử dụng sức mạnh truyền thông, sau khi phim ảnh Hàn chiếm được yêu thích của người hâm mộ, Hàn Quốc bắt đầu đầu tư cho âm nhạc đại chúng Hàn (K-pop) phát triển lan rộng, và Việt Nam cũng bắt đầu tiếp nhận và yêu thích K-pop từ khoảng năm 2005 đến nay.

• Tính hiện đại trong văn hóa Hàn Quốc

-Người Hàn hiện nay sống trong khu đô thị với cơ sở hạ tầng giao thông, viễn thông, giáo dục, y tế…hiện đại. Cùng với sự phát triển của nền khoa học – kỹ thuật – công nghệ, mọi hoạt động giải trí, làm việc, vui chơi, ăn ở của người Hàn đều đặt vào sự phát triển của khoa học kỹ thuật và tin học viễn thông. Những thay đổi của Hàn Quốc dựa vào các chính sách đổi mới phù hợp với thời đại

-Trong điều kiện nền kinh tế đang có những chuyển biến sâu sắc do tác động của toàn cầu hóa, hơn bao giờ hết, chính phủ Hàn đang quyết liệt thực hiện những bước chuyển mình để theo kịp tốc độ phát triển của nhân loại bằng cách đổi mới một loạt các chính sách về văn hóa. Văn hóa phải giữ giá trị truyền thống trong tư tưởng. Quan hệ huyết thống lấy gia đình làm trọng tâm vẫn hết sức quan trọng. Nếu quan hệ huyết thống trong gia đình của văn hóa truyền thống mang đặc điểm văn hóa – xã hội thì khi bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nó còn mang thêm đặc điểm kinh tế chính trị. Thực vậy, ở thời kỳ này quan hệ huyết thống vẫn luôn được đặt trong tình trạng huy động như một nguồn lực, được xem trọng trong giao dịch đối tác, làm ăn.

• Văn hóa gia đình tại Hàn Quốc:

- Trong xã hội Hàn Quốc hiện đại, gia đình vẫn là nhân tố quan trọng mang tính kinh tế, chính trị và quan hệ huyết thống vẫn giữ vị trí trung tâm. Từ trung tâm là quan hệ huyết thống, các mối quan hệ khác vẫn được coi trọng như quan hệ họ hàng, quan hệ láng giềng, quan hệ đồng môn…. Để giải quyết những vấn đề liên quan đến tâm lý trọng nam khinh nữ, Chính phủ Hàn Quốc đã sửa đổi hầu hết các văn bản luật liên quan đến quan hệ gia đình nhằm đảm bảo sự công bằng giữa con trai và con gái về quyền thừa kế.

- Quá trình công nghiệp hóa đất nước cũng đã khiến cho đời sống gia đình của người Hàn Quốc trở nên sôi nổi hơn và phức tạp hơn. Những đôi vợ chồng trẻ mới thành hôn tách khỏi đại gia đình và bắt đầu cuộc sống riêng. Ngày nay, hầu hết các gia đình đều là những gia đình hạt nhân với trung tâm là hai vợ chồng.

• Văn hóa chào hỏi:

- Do quá trình phát triển của xã hội hiện đại cùng sự thâm nhập của văn hóa phương Tây mà ngày nay người Hàn Quốc đã thay động tác gập lưng bằng cái cúi đầu nhẹ. Tuy nhiên, ở những trường hợp đặc biệt trang trọng hoặc thể hiện sự kính trọng với người cao tuổi, người có chức vụ cao trong xã hội thì động tác gập lưng vẫn đặc biệt được coi trọng. Người Hàn Quốc đánh giá rất cao sự nỗ lực của người nước ngoài khi cố gắng bày tỏ lời chào bằng chính ngôn ngữ Hàn Quốc: “an-nhon-ha-sae-yo” (xin chào).

• Văn hóa tôn ti:

- Văn hóa tôn ti cùng các hệ lụy như tính trọng danh, sĩ diện vẫn đậm nét trong tính cách người Hàn. Theo đó, trật tự tôn ti được mặc nhiên thừa nhận trong gia đình, trong công ty, trong quân đội, trong mọi tổ chức xã hội như một hệ giá trị đạo đức phải tuân thủ. Tuy nhiên cũng không nên chỉ nhìn vào văn hóa tôn ti và trọng lễ nghi của người Hàn với thái độ tiêu cực bởi tôn ti cũng có những tác động tích cực đối với việc duy trì tính kỷ luật trong cuộc sống – một phẩm chất cần có của chất lượng lao động hiện đại.

- Mặt khác, quan hệ tôn ti có tính hai chiều: cấp dưới phải phục tùng cấp trên nhưng cấp trên cũng phải chăm lo và có trách nhiệm với cấp dưới, do vậy đã tạo nên sự chặt chẽ trong các mối quan hệ của một tập đoàn, tổ chức. Xét ở một khía cạnh nào đó, văn hóa tôn ti cũng là văn hóa chú trọng tới quan hệ giữa con người với con người, mặc dù ở đó quan hệ bình đẳng được mặc nhiên thừa nhận.

• Văn hóa tự tôn dân tộc của người Hàn Quốc: Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa đã nói về đặc tính muốn là người số 1 của Hàn Quốc thì phải rèn luyện được đức tính cần cù, chăm chỉ và chịu đựng tốt áp lực công việc. Thời gian làm việc trung bình trong một tuần của người Hàn nhiều hơn công dân các quốc gia khác (Mỹ và Nhật bản). Theo tính toán của Cơ quan thống kê quốc gia Hàn Quốc thì mỗi lao động Hàn Quốc làm việc 46,9 giờ/tuần, trong khi đó người Mỹ 41 giờ, Nhật 38,1 giờ và Pháp 36,2 giờ.
• Văn hóa tâm linh của người Hàn Quốc: Trong đời sống tâm linh hiện đại, Hàn Quốc là quốc gia “tìm đến đạo” nghĩa là chủ động tìm đến và chủ động du nhập đạo Cơ Đốc giáo – tôn giáo được xem là có các đặc tính phù hợp hỗ trợ cho xu hướng văn hóa hiện đại. Trên thực tế, đạo Cơ Đốc Hàn Quốc đã có một vai trò đáng kể trong việc thúc đẩy văn hóa Hàn Quốc hội nhập vào dòng chảy hiện đại.

• Hanbok – trang phục truyền thống của Hàn Quốc

- Nhắc đến trang phục Hàn Quốc truyền thống, chúng ta sẽ nghĩ ngay đến hanbok – biểu tượng của Hàn Quốc. Hanbok là một trong những nét đặc trưng văn hóa Hàn Quốc, được ra đời vào thời đại Joseon. Ngày nay hanbok được người dân xứ kim chi mặc chủ yếu vào những dịp lễ Tết như Tết Seollal, Tết Chuseok, lễ cưới, tang lễ và các ngày lễ hội khác.

- Dưới góc nhìn mở hơn về thời gian, người Hàn Quốc đã có những thay đổi nhằm cách tân trang phục Hanbok theo hướng vừa giữ được giá trị truyền thống nhưng vẫn được điểm xuyến thêm các đường nét hiện đại. Điển hình có thể thấy giới trẻ Hàn Quốc đã tiên phong trong xu hướng này thông qua việc mặc các bộ Hanbok cách tân với việc giảm chiều dài ống tay, giảm độ xòe váy, tăng các họa tiết, màu sắc hài hòa,... để phù hợp với việc đi lại cũng như có thể mặc luôn trong cuộc sống hàng ngày mà không cảm thấy bất tiện.

Đỉnh như BLACKPINK: Giúp thương hiệu hanbok tăng 4000% doanh thu, mở đường cho xu hướng cách tân trang phục truyền thống

CLC từng diện trang phục hanbok cách tân khi biểu diễn

MONSTA X mặc hanbok cách tân, lại còn biết cách tạo điểm nhấn cho set đồ

=> Hanbok thời hiện đại được thiết kế để đơn giản hơn, nhẹ hơn, tiện nghi hơn, hài hòa hơn nhưng về cơ bản vẫn giữ được nét riêng không lẫn vào đâu trong mắt bạn bè nước ngoài. Hiện nay, Hanbok còn được thiết kế cách tân làm đồng phục cho học sinh nhằm phát triển sự phổ biến trang phục truyền thống cho thế hệ trẻ và như một hình thức bảo tồn văn hóa dân tộc tốt đẹp.

Hàn Quốc triển khai thí điểm đồng phục Hanbok cho học sinh trung học

• Hàn Quốc, bên cạnh đạt những thành tựu đáng nể về khoa học – kỹ thuật, kinh tế, xã hội thì nền văn hóa của Hàn Quốc cũng đang được tiếp nhận rộng rãi trên toàn thế giới vì tính hiện đại xen lẫn với yếu tố truyền thống đa dạng, tinh tế.