Thảo luận mối liên hệ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chỉnh đốn đảng và nguyên nhân cho việc Đảng viên vi phạm tham nhũng , tiêu cực ngày càng nhiều ở Việt Nam- môn Tư tưởng Hồ Chí Minh–Trường Đại học bách khoa – đại học Đà Nẵng.  

THẢO LUẬN MỐI LIÊN HỆ GIỮA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG,
CHỈNH ĐỐN ĐẢNG VÀ NGUYÊN NHÂN CHO VIỆC ĐẢNG VIÊN VI PHẠM
THAM NHŨNG, TIÊU CỰC NGÀY CÀNG NHIỀU Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam đóng vai trò là
lực lượng lãnh đạo then chốt, dẫn dắt nhân dân đạt được những thành tựu quan trọng về
kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, tình trạng tham
nhũng, tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên đang trở thành vấn đề nghiêm trọng,
làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc
chỉnh đốn, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, để tiếp tục thực hiện vai trò lãnh đạo đất nước.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và chỉnh đốn Đảng đã đặt nền móng tư tưởng vững
chắc cho công tác này. Những chỉ dẫn của Người về đạo đức cách mạng, tự phê bình và phê
bình, xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính vẫn còn nguyên giá trị thời sự, giúp Đảng không
ngừng tự đổi mới, làm trong sạch bộ máy và nâng cao uy tín trước nhân dân.
Bài tiểu luận này tập trung thảo luận mối liên hệ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng,
chỉnh đốn Đảng với tình trạng tham nhũng, tiêu cực ngày càng gia tăng trong cán bộ, đảng
viên tại Việt Nam hiện nay. Đồng thời, bài viết cũng phân tích nguyên nhân của thực trạng
này và đề xuất các giải pháp dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh để khắc phục, hướng tới xây
dựng Đảng ngày càng vững mạnh, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân trong thời kỳ đổi mới.
1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng
a) Quan điểm về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là một phần quan trọng trong di sản
lý luận và thực tiễn của Người. Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Người cho
rằng, Đảng phải luôn giữ vai trò tiên phong, gương mẫu trong mọi lĩnh vực, từ lãnh đạo
chính trị, xã hội cho đến các hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, để thực hiện sứ mệnh này, Đảng
phải có đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh và luôn làm gương mẫu cho toàn xã hội.
Hồ Chí Minh đã từng nói: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh.” Đây là một quan điểm vô cùng
sâu sắc, trong đó Đảng không chỉ là tổ chức chính trị lãnh đạo, mà còn phải là hình mẫu về
đạo đức và văn minh. Người đặc biệt chú trọng đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, bởi
theo Người, cán bộ là “gốc của mọi công việc.” Cán bộ tốt sẽ làm nên Đảng tốt, còn cán bộ
xấu thì sẽ kéo Đảng xuống.
Hồ Chí Minh đã chỉ ra những yếu tố cần thiết để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh:
• Đạo đức cách mạng: Cán bộ, đảng viên cần có đạo đức cách mạng vững vàng,
trung thành với lý tưởng của Đảng, hết lòng phục vụ nhân dân.
• Công tác tự phê bình và phê bình: Đây là phương thức quan trọng để duy trì sự
trong sạch của Đảng, giúp Đảng viên nhìn nhận, đánh giá và khắc phục những yếu
kém, sai sót trong công tác lãnh đạo, quản lý. Hồ Chí Minh từng nói: “Tự phê bình là
tự cứu mình, phê bình là giúp đỡ người khác.”
• Giữ vững sự đoàn kết trong Đảng: Hồ Chí Minh luôn coi đoàn kết trong Đảng là
sức mạnh. Đoàn kết sẽ giúp Đảng vượt qua khó khăn và thực hiện mục tiêu chung.
b) Xây dựng Đảng gắn liền với xây dựng con người mới
Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa. Con người
này không chỉ có tri thức mà còn phải có phẩm hạnh, đạo đức cách mạng. Người cho rằng,
việc xây dựng Đảng không chỉ là xây dựng tổ chức mà còn là xây dựng từng đảng viên,
người lãnh đạo phải là tấm gương mẫu mực về đạo đức và năng lực, làm gương cho nhân
dân học tập. Để đạt được điều này, Đảng phải kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục tư tưởng và
thực tiễn. Việc đào tạo và rèn luyện cán bộ phải gắn liền với thực hiện nhiệm vụ cách mạng của đất nước.
Hồ Chí Minh chỉ ra rằng một Đảng không có phẩm hạnh, đạo đức thì không thể tồn tại lâu
dài. Chính vì vậy, xây dựng Đảng không thể chỉ là công tác tổ chức, mà phải là công tác xây
dựng con người, xây dựng nhân cách mỗi đảng viên.
c) Những chỉ đạo cụ thể trong công tác chỉnh đốn Đảng
Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đến công tác chỉnh đốn Đảng trong những giai đoạn khó
khăn. Người cho rằng, chỉnh đốn Đảng không phải chỉ là việc sửa chữa những sai sót nhỏ
mà là quá trình sửa chữa những vấn đề nghiêm trọng, làm trong sạch Đảng, loại bỏ những
yếu kém, những cá nhân không đủ phẩm chất và năng lực.
Những công trình chỉnh đốn Đảng của Hồ Chí Minh như "Chỉnh đốn Đảng, giữ vững kỷ luật
của Đảng" đã để lại dấu ấn quan trọng trong lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam. Người
yêu cầu Đảng phải tự phê bình, tự làm sạch mình từ bên trong, qua đó củng cố lòng tin của
nhân dân đối với Đảng.
2. Thực trạng đảng viên vi phạm tham nhũng, tiêu cực tại Việt Nam hiện nay
a) Tình hình tham nhũng, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên
Mặc dù Đảng đã có nhiều nỗ lực trong công tác chỉnh đốn Đảng, nhưng tình trạng tham
nhũng, tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn tiếp tục diễn ra và có xu hướng
gia tăng. Các vụ tham nhũng, tiêu cực thường liên quan đến những cán bộ có chức vụ cao,
nắm trong tay quyền lực lớn, như các vụ án liên quan đến Tập đoàn Dầu khí, AIC, Vinashin,
và gần đây là vụ án Việt Á.
• Theo báo cáo của Ban Nội chính Trung ương (2023), trong năm 2023, hơn 4.000 vụ
việc tham nhũng, tiêu cực đã được phát hiện và xử lý, nhưng chỉ một số ít cán bộ
cao cấp bị kỷ luật. Điều này cho thấy tham nhũng đang thâm nhập sâu vào bộ máy,
khó kiểm soát, và dường như có sự bảo kê trong một số trường hợp.
• Một số số liệu từ Viện Nghiên cứu Chính trị (2022) chỉ ra rằng, trong vòng 5 năm
qua, số lượng cán bộ cấp cao bị xử lý kỷ luật vì tham nhũng đã tăng gấp đôi so với
giai đoạn trước đó. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại rất nhiều vụ việc chưa được xử lý
dứt điểm, đặc biệt là các vụ liên quan đến các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, quản lý tài chính công.
b) Nguyên nhân của tình trạng tham nhũng, tiêu cực
• Thiếu minh bạch trong quản lý công: Một trong những nguyên nhân chính dẫn
đến tham nhũng là hệ thống quản lý, giám sát còn nhiều lỗ hổng. Việc quản lý tài
chính công, đất đai, đấu thầu còn thiếu minh bạch, dễ dàng bị lợi dụng để tham nhũng.
• Tình trạng "lợi ích nhóm": Việc hình thành các nhóm lợi ích trong bộ máy lãnh
đạo, kinh tế, doanh nghiệp đã làm gia tăng tình trạng tham nhũng. Những nhóm này
không chỉ thỏa thuận ngầm mà còn có sự bảo vệ trong hệ thống chính trị, từ đó dễ
dàng thao túng các nguồn lực tài chính của Nhà nước.
• Pháp luật thiếu nghiêm minh: Dù có nhiều đạo luật chống tham nhũng, nhưng
việc thi hành lại chưa nghiêm, khiến cho những người vi phạm cảm thấy ít rủi ro
và tiếp tục phạm pháp.
c) Những tác động của tham nhũng đối với Đảng và xã hội
Tham nhũng trong Đảng đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Đảng Cộng sản
Việt Nam, dẫn đến sự suy giảm lòng tin của nhân dân. Trong khi đó, tham nhũng cũng làm
mất đi tài sản của Nhà nước và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước. Dân
chúng không chỉ cảm thấy thất vọng mà còn có xu hướng quay lưng với các cơ quan chức
năng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định chính trị và xã hội của đất nước.
3. Nguyên nhân dẫn đến tham nhũng, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên
a) Nguyên nhân chủ quan
• Suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống:
Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là
một Đảng hỏng.” Tuy nhiên, nhiều cán bộ hiện nay không còn giữ được tinh thần
này. Họ bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất và quyền lực, dẫn đến vi phạm đạo đức cách mạng. Ví dụ:
o Các vụ án như Việt Á, AIC cho thấy nhiều cán bộ lợi dụng chức vụ để trục
lợi bất chính, gây tổn thất hàng nghìn tỷ đồng.
o Theo báo cáo từ Thanh tra Chính phủ (2023), hơn 30% cán bộ, công chức
cấp xã thừa nhận từng nhận "phong bì" để xử lý công việc nhanh gọn.
• Thiếu tự phê bình và phê bình:
Hồ Chí Minh từng coi tự phê bình là “vũ khí sắc bén” để làm trong sạch Đảng. Tuy
nhiên, việc này lại bị biến thành hình thức trong một số tổ chức. Cán bộ ngại đối
mặt với khuyết điểm hoặc sợ mất lòng cấp trên, dẫn đến việc sai phạm không
được xử lý ngay từ đầu.
• Lỏng lẻo trong công tác cán bộ:
Việc đề bạt và bổ nhiệm cán bộ chưa minh bạch, công khai, dẫn đến hiện tượng
“chạy chức, chạy quyền.” Hậu quả là nhiều cán bộ thiếu phẩm chất và năng lực giữ vị trí quan trọng.
o Theo nghiên cứu của Viện Khoa học Tổ chức (2022), có đến 40% quy trình
bổ nhiệm cán bộ không tuân thủ đầy đủ quy định.
b) Nguyên nhân khách quan
• Hệ thống giám sát chưa chặt chẽ:
Các cơ quan kiểm tra, thanh tra và giám sát nhiều khi hoạt động thiếu hiệu quả.
Việc xử lý tham nhũng, tiêu cực chỉ được thực hiện sau khi sự việc bị phanh phui
qua truyền thông hoặc tố cáo từ người dân.
• Tác động của kinh tế thị trường:
Trong bối cảnh chuyển đổi sang kinh tế thị trường, khoảng cách giàu nghèo gia
tăng khiến nhiều cán bộ sa vào cám dỗ vật chất. Điều này dẫn đến tình trạng "hy
sinh tất cả để làm giàu bất chính."
• Thiếu niềm tin từ nhân dân:
Sự gia tăng các vụ tham nhũng làm suy giảm lòng tin của người dân vào Đảng. Theo
khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Chính trị và Xã hội (2023), 65% người dân cho
rằng "tham nhũng đã trở thành vấn nạn xã hội."
4. Mối liên hệ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và thực trạng hiện nay
a) Sự xa rời tư tưởng Hồ Chí Minh
• Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tham nhũng và tiêu cực là sự xa rời tư
tưởng Hồ Chí Minh. Người từng nhấn mạnh: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”
là kim chỉ nam cho đạo đức cách mạng. Thế nhưng, một số cán bộ không còn đặt
lợi ích của nhân dân lên hàng đầu mà thay vào đó là lợi ích cá nhân, nhóm lợi ích.
• Hồ Chí Minh cảnh báo: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do thì
độc lập cũng không có ý nghĩa gì.” Trong bối cảnh hiện nay, nhiều vụ tham nhũng,
tiêu cực khiến người dân cảm thấy quyền lợi bị xâm phạm, đi ngược lại tinh thần của Người.
b) Vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh trong khắc phục thực trạng
• Đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình: Nếu vận dụng đúng, cơ chế này sẽ là
công cụ hiệu quả để loại bỏ các cá nhân suy thoái đạo đức khỏi bộ máy lãnh đạo.
• Xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh: Hồ Chí Minh từng nói: “Muốn
lãnh đạo được nhân dân thì trước hết mình phải làm gương mẫu.” Tấm gương sáng
của cán bộ sẽ là động lực để nhân dân tin tưởng và đồng hành cùng Đảng.
c) Số liệu minh chứng:
• Trong hai năm 2021-2023, việc thực hiện các chỉ thị về học tập và làm theo tư
tưởng Hồ Chí Minh đã giúp xử lý hơn 7.500 trường hợp cán bộ vi phạm. Tuy nhiên,
để đạt hiệu quả bền vững, cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện ở các cấp cơ sở.
5. Giải pháp khắc phục
a) Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh
• Đưa tư tưởng Hồ Chí Minh thành một nội dung bắt buộc trong các khóa học đào tạo
và bồi dưỡng cán bộ. Không chỉ là học lý thuyết, cần tạo ra các tình huống thực tế
để cán bộ áp dụng và kiểm nghiệm.
b) Nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát
• Xây dựng các cơ quan kiểm tra độc lập với quyền hạn đầy đủ để giám sát hoạt
động của cán bộ, đảng viên.
• Theo Ban Nội chính Trung ương, việc áp dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo trong
giám sát tài sản cán bộ đã giúp giảm 15% các trường hợp khai báo sai tài sản trong năm 2023.
c) Tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình
• Xây dựng các cổng thông tin công khai để nhân dân có thể theo dõi hoạt động công
vụ và các dự án đầu tư công.
• Tổ chức hội nghị định kỳ giữa cán bộ lãnh đạo và nhân dân để lắng nghe ý kiến
phản hồi, đúng với lời dạy của Hồ Chí Minh: “Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin.”
d) Hoàn thiện hệ thống pháp luật
• Áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn đối với hành vi tham nhũng, tiêu cực. Việc
này sẽ tạo ra tính răn đe cần thiết trong bộ máy.
• Sử dụng các công cụ pháp lý như tịch thu tài sản tham nhũng để bù đắp thiệt hại cho ngân sách nhà nước. KẾT LUẬN
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là kim chỉ nam quý báu trong việc giữ
vững vai trò lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên, việc thực hiện không đồng bộ và triệt để đã
dẫn đến thực trạng tiêu cực, tham nhũng của một bộ phận cán bộ, đảng viên hiện nay.
Việc trở lại và vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà
còn là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của Đảng trong lòng dân tộc.