Preview text:
THUỐC ĐIỀU TRỊ BỆNH GÚT Mục tiêu học tập
Trình bày được phân loại, đặc điểm dược động học,
cơ chế tác dụng, tác dụng không mong muốn và áp
dụng điều trị của các thuốc điều trị gút ĐẠI CƯƠNG
Bệnh gút (gout) là bệnh do rối
loạn chuyển hoá các nhân
purin có đặc điểm chính là
tăng nồng độ acid uric trong máu (bình thường là 2-6
mg/dL) và lắng đọng urat ở các
khớp và sụn, gây viêm khớp
cấp và mạn tính với các cơn đau tái hồi ĐẠI CƯƠNG
Diễn biến của bệnh gút
1. Tăng acid uric máu không có 2. Gút cấp tính triệu chứng
Các triệu chứng của bệnh gút cấp
Nồng độ acid uric trong máu cao nhưng thường bắt đầu ở 1 khớp và phát triển không có triệu chứng nhanh trong 6-24 h
Bắt đầu hình thành tinh thể xung quanh Khớp đau dữ dội, bỏng rát. Khám khớp các khớp
thấy sưng, nóng, đỏ, đau 3. Gút gian phát
Là thời kỳ giữa các đợt viêm khớp,
không có triệu chứng lâm sàng 4. Gút mạn
Lắng đọng nhiều tinh thể trong khớp
Mức độ đau tăng dần, đau giữa các đợt cấp
Sau khoảng 10-20 năm với đợt gút
cấp, BN xuất hiện hạt “tophi”
BỆNH GOUT - diễn tiến bệnh Nđ acid uric cao Cơn gout cấp tái phát Gout tiến triển Giai đoạn gout Mức độ đau tiến triển Cơn gout cấp kéo dài hơn và nặng hơn Cơn gout cấp đầu tiên Không TCLS Thời gian Có thể
Khoảng cách giữa các cơn ≥ 5 năm
tái phát ngày càng rút ngắn
Theodore R. Fields, MD, FACP https://www.hss.edu/conditions_gout-risk-factors-diagnosis-treatment.asp
CƠ CHẾ GÂY VIÊM KHỚP DO GOUT Tăng acid uric
Lắng đọng tt acid uric tại khớp Hoạt hóa bổ thể
Qt thực bào của tb đơn nhân
Hóa hướng động bạch cầu IL-1, 6, 8, TNF BC thực bào tinh thể LT, PG, gốc tự do Sụn Giải phóng tinh thể Màng hoạt dịch Ly giải bạch cầu enzym từ lysosom protease ĐẠI CƯƠNG
Nguyên tắc chung trong điều trị gút
1. Điều trị các đợt cấp 2. Dự phòng cơn gút cấp
3. Giảm nồng độ acid uric máu, ngăn chặn đợt cấp và lắng đọng tinh thể urat
4. Phẫu thuật cắt bỏ hạt tophi
5. Giáo dục bệnh nhân về phòng và quản lý bệnh ĐẠI CƯƠNG
Cơn gút cấp “Gout attacks” Tăng acid uric trong máu
Hình thành tinh thể sắc nhọn
Lắng đọng ở các khớp và ống thận Viêm khớp Question??
Quá trình hình thành acid uric? ĐẠI CƯƠNG Có độ tan hạn chế trong dịch cơ thể Na+
Tăng acid uric máu xảy ra khi?
Nồng độ acid uric trong máu > 420 umol/L pH 7,4 Monosodium urate ĐẠI CƯƠNG (>95 %) Giảm thải trừ acid uric Uống ít nước Uống nhiều rượu Béo phì và tiểu đường Bệnh thận mạn tính Hoá trị và xạ trị Sử dụng thuốc Thuốc lợi tiểu Aspirin Tăng tiêu thụ glucose Yếu tố di truyền ĐẠI CƯƠNG Triệu chứng Cơn gút cấp
- Viêm 1 khớp (85-90%), thường
là khớp bàn ngón chân cái
- Xảy ra đột ngột, thường vào
ban đêm với các cơn đau dữ dội
- Cường độ đau tăng, nghiêm
trọng nhất trong 6-24 giờ
- Khám thấy: sưng, nóng, đỏ, đau
- Nếu không điều trị, đợt cấp có thể kéo dài 6-10 ngày
- Phản ứng viêm tại vị trí đau ĐẠI CƯƠNG
Nguyên tắc trong điều trị gút cấp tính
ü Điều trị ngay trong vòng 24 giờ khởi phát ü Giảm đau và sưng tấy *NSAIDs (Ibuprofen, Naproxen,…) * Corticosteroid * Colchicin
MỤC TIÊU VÀ CÁC THUỐC ĐIỀU TRỊ GOUT ← Thuốc ức chế sự di
chuyển của bạch cầu vào khớp (colchicin) Giảm triệu chứng
← Thuốc chống viêm, giảm cơn gout cấp đau (NSAIDs, Giảm nguy cơ tái glucocorticoid) phát cơn gout cấp
← Thuốc ức chế tổng hợp AU (al opurinol, Giảm nồng độ AU febuxostat) hoặc tăng đào thải AU (probenecid)
Thuốc điều trị gút cấp Colchicin
- Là alkaloid chiết xuất từ cây tỏi độc Colchicum autumnale
- Không có tác dụng giảm đau,
chống viêm nhưng lại đặc biệt
hiệu quả trong các trường hợp viêm của gút
- Không ảnh hưởng đến nồng độ acid uric trong máu
Thuốc điều trị gút cấp
Phản ứng viêm trong viêm khớp gút cấp tính
Thuốc điều trị gút cấp Cơ chế tác dụng Colchicin liên kết với protein tubulin trong bạch cầu trung tính => tạo phức hợp tubulin-
colchicin => ngăn cản sự hình thành vi ống của bạch cầu trung tính
Þ Ức chế sự di chuyển của BC trung
Giảm giải phóng các chất tính TGHH của phản ứng viêm
Þ Giảm hoạt tính của BC trung tính Giảm oxy hoá stress
COLCHICIN - CƠ CHẾ TÁC DỤNG Tăng acid uric
Lắng đọng tt acid uric tại khớp Hoạt hóa bổ thể (-) Colchicin
Qt thực bào của tb đơn nhân
Hóa hướng động bạch cầu (-) (-) IL-1, 6, 8, TNF BC thực bào tinh thể LT, PG, gốc tự do Sụn Giải phóng tinh thể Màng hoạt dịch Ly giải bạch cầu enzym từ lysosom protease
Thuốc điều trị gút cấp Dược động học
- Hấp thu nhanh qua đường uống, đạt nồng độ tối đa trong
huyết tương sau 0,5 – 2 giờ. Thức ăn không ảnh hưởng tới sự hấp thu của colchicin
- Liên kết với protein huyết tương 39%, chủ yếu albumin
- Phân bố rộng trong cơ thể do hình thành liên kết với tulbulin trong nhiều mô
- Chuyển hoá ở gan bởi CYP3A4
- Thải trừ qua phân, 10-20 % thải trừ qua thận - T1/2 khoảng 31 giờ
Thuốc điều trị gút cấp Áp dụng điều trị - Gút cấp tính
Colchicin làm giảm đáng kể các đợt cấp của bệnh gút. Đau,
sưng, đỏ sẽ giảm trong 12 giờ và hoàn toàn biến mất trong 48- 72 giờ
Liều dùng: 1,2 mg (2 viên) khi có dấu hiệu bùng phát gút và liều
0,6 mg uống 1 giờ sau đó.
Với bệnh nhân có chức năng gan, thận không bình thường
không sử dụng 2 liệu trình trong vòng 2 tuần
Thuốc điều trị gút cấp Áp dụng điều trị - Dự phòng cơn gút cấp
Ở những BN có chức năng gan, thận bình thường:
• 0,6 mg uống 3-4 ngày/tuần cho BN ít hơn 1 cơn mỗi năm
• 0,6 mg/ngày cho BN có hơn 1 cơn mỗi năm
• 0,6 mg tối đa 2 lần mỗi ngày cho BN lên cơn nặng
