Tiết 19 20 - Về thăm mẹ1 234567 ppt

KHỞI ĐỘNG
- Cả lớp lắng nghe một đoạn trong bài hát “ Nhật kí của mẹ” - Nguyễn Văn Trung
- Chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ mà đoạn bài hát vừa rồi gợi lên trong lòng em ?
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương - I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả bài thơ là ai? Giới thiệu một số thông tin chính về tác giả?
2. Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Đặc điểm hình TÌM HIỂU
thức nổi bật của thể thơ được thể hiện trong bài thơ đó CHUNG MỘT VĂN như thế nào? BẢN THƠ
3. Người bộc lộ cảm xúc trong bài thơ đó là ai? Nội dung
cảm xúc hướng về ai về điều gì?
4. Có thể chia bài thơ ấy làm mấy phần? Nội dung chính
của từng phần? (bố cục)
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương - I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả:
- Đinh Nam Khương: 1949 - 2018
- Quê quán: Đục Khuê, Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội.
- Chức danh: Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. - Giải thưởng:
+ Giải A cuộc thi thơ 1981 - 1982 - Báo Văn nghệ.
+ Tặng thưởng bài thơ hay nhất 1992
- Tác phẩm nổi tiếng: Phía sau những hạt cát, Nén hương
trên mộ người đàn bà…
Con về thăm mẹ chiều đông
Bếp chưa lên khói mẹ không có nhà
Mình con thơ thẩn vào ra
Trời đang yên vậy bỗng oà mưa rơi
Chum tương mẹ đã đậy rồi
Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa
Áo tơi qua buổi cày bừa
Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm
Đàn gà mới nở vàng ươm
Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành
Bất ngờ rụng ở trên cành
Trái na cuối vụ mẹ dành phần con
Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn
Rưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày.
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương - I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả: 2. Tác phẩm:
- Thể thơ: Lục bát
+ Khổ 1,2,3: mỗi khổ gồm 4 dòng thơ - riêng khổ 4 chỉ có hai dòng thơ
+ Cách ngắt nhịp ở khổ 1 là nhịp chẵn 2/2 /2 và 4/4; các tiếng được gieo vần
chân trong khổ 2: vần lưng rồi-ngồi, vần chân mưa - bừa......)
- Bài thơ là lời của người con với cảm xúc nghẹn ngào, nhớ nhung, yêu thương
khi về thăm mẹ, khi mẹ không có nhà.
Con về thăm mẹ chiều đông
Bếp chưa lên khói mẹ không có nhà
Mình con thơ thẩn vào ra
Trời đang yên vậy bỗng oà mưa rơi
Chum tương mẹ đã đậy rồi
Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa
Áo tơi qua buổi cày bừa
Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm
Đàn gà mới nở vàng ươm
Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành
Bất ngờ rụng ở trên cành
Trái na cuối vụ mẹ dành phần con
Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn
Rưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày.
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương - I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả: 2. Tác phẩm:
- Thể thơ: Lục bát - Bố cục: 3 phần
+ P1 (khổ 1): Hoàn cảnh người con về thăm mẹ và tâm trạng ban đầu của con
+ P2 (Khổ 2+3): Ngôi nhà của mẹ
+ P3 (Khổ 4): Cảm xúc trong lòng người con
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương -
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT VĂN BẢN
1. Hoàn cảnh người con về thăm mẹ
Con về thăm mẹ chiều đông
Bếp chưa lên khói, mẹ không có nhà
Mình con thơ thẩn vào ra
Trời đang yên vậy bỗng òa mưa rơi.
- Thời gian: chiều đông - Bếp chưa lên khói - Mẹ không có nhà
- Tâm trạng của con: thơ thẩn
- Trời đang yên vậy bỗng òa mưa rơi.
-> Câu thơ có thể hiểu theo 2 cách: + Trời mưa
+ Gợi ra hình ảnh người con òa khóc vì nhớ mẹ, thương mẹ.
=> Hoàn cảnh người con về thăm mẹ thật đặc biệt, là cơ hội để tác giả tĩnh tâm
quan sát ngôi nhà để hiểu thêm về mẹ, về cuộc đời mẹ.
* Giáo viên phát phiếu học tập số 3 & giao nhiệm vụ ở nhà:
1.Tìm và liệt kê, nhận xét về những hình ảnh, cảnh vật quanh ngôi nhà của người mẹ.
2. Chỉ ra và nêu tác dụng các biện pháp tu từ mà tác giả đã sử dụng trong khổ thơ 2, 3
3. Qua những hình ảnh ấy, ta cảm nhận được ở mẹ những phẩm chất tốt đẹp nào?
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương -
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT VĂN BẢN
2. Hình ảnh ngôi nhà. (khổ 2,3) - Nghệ thuật:
+ Hình ảnh ẩn dụ: "nón mê", "áo tơi" → gợi hình ảnh người mẹ lam lũ, tảo tần.
+ Liệt kê: chum tương, nón mê, áo tơi,...-> Hình ảnh quen thuộc, đời thường, gần
gũi, gắn liền với mẹ hàng ngày.
+ Nhân hóa: nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa, áo tơi khoác hờ người rơm ->
Làm cho sự vật sống động, trở lên có hồn
-> Qua đó ta thấy được: + Mẹ rất chu đáo;
+ Mẹ tiết kiệm, giản dị, vất vả, tảo tần nuôi con khôn lớn;
+ Mẹ yêu thương con, dành tất cả những gì tốt đẹp cho con.
➩ Người mẹ tần tảo, hi sinh cho con mà quên bản thân mình.
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương -
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT VĂN BẢN
1. Hoàn cảnh người con về thăm mẹ 2. Hình ảnh ngôi nhà.
3.Tình cảm của người con dành cho mẹ
Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn...
Rưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày. - Nghệ thuật
+ Hình thức đặc biệt: khổ thơ chỉ có hai dòng, dấu chấm lửng ở cuối dòng thơ
-> Tạo ta một cái kết cô đọng, hàm súc, giàu sức gợi
+ Từ biểu cảm: nghẹn ngào, thương mẹ, rưng rung
-> Tác dụng: thể hiện sự xúc động mãnh liệt, không kìm nén nổi khi chứng kiến nỗi vất
vả của người mẹ và tình yêu thương sâu sắc của người con với người mẹ vất vả, tần tảo của mình.
-> Người con yêu mẹ, thương mẹ, hiểu mẹ, biết ơn mẹ.
Tiết 19 - 20. Đọc hiểu văn bản: VỀ THĂM MẸ
- Đinh Nam Khương - III. TỔNG KẾT 1. Nghệ thuật - Thể thơ lục bát;
- Phối hợp hài hòa các biện pháp tu từ: ẩn dụ, liệt kê, nhân hóa; - Từ láy đặc sắc. 2. Nội dung
- Tình yêu thương bao la của cha mẹ dành cho ta thể hiện từ những điều bình dị, giản đơn nhất;
- Cần biết yêu thương, trân trọng, biết ơn và hiếu thảo với cha mẹ của mình. LUYỆN TẬP
Bài tập: Hình dung và tái hiện lại cảnh người con về thăm ngôi nhà của
mẹ trong bài thơ bằng cách vẽ tranh minh họa hoặc miêu tả bằng lời văn. VẬN DỤNG
- HS thực hiện làm bưu thiếp và viết những lời yêu thương dành tặng mẹ.
--> HS làm bưu thiếp và viết tặng mẹ chúc mẹ những điều tốt đẹp.
* Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau.
+ Hoàn thiện đọc hiểu nội dung, nghệ thuật bài thơ
+ Sưu tầm những bài thơ hay, bài hát hay viết về mẹ.
+ Học sinh chuẩn bị phần Kiến thức ngữ Văn - trang 36,37/SGK
+ Chuẩn bị : Thực hành TV
+ Chuẩn bị: Thực hành đọc hiểu: Ca dao Việt Nam ( Về tình cảm gia đình)