Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc- môn Tư tưởng Hồ Chí Minh–Trường Đại học bách khoa – đại học Đà Nẵng.  

A.MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
• Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh luôn là
ngọn đuốc soi đường cho Đảng và nhân dân ta. Một trong những nội dung
cốt lõi, xuyên suốt và mang tính chiến lược trong tư tưởng Hồ Chí Minh
chính là vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc. Người từng khẳng định: “Đoàn
kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.” Câu
nói này không chỉ thể hiện sự nhấn mạnh mà còn cho thấy tầm quan trọng
sống còn của tinh thần đoàn kết đối với sự nghiệp cách mạng.
• Trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hội nhập
quốc tế, phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với giữ vững ổn định chính trị và
củng cố lòng tin của nhân dân, tư tưởng đại đoàn kết của Hồ Chí Minh tiếp
tục phát huy giá trị lý luận và thực tiễn to lớn. Đặc biệt, trong điều kiện hiện
nay, khi đất nước đang đối mặt với không ít thách thức từ bên trong và bên
ngoài, việc vận dụng sáng tạo tư tưởng đại đoàn kết là vô cùng cần thiết.
• Vì vậy, em chọn đề tài “Chiến lược đại đoàn kết của Hồ Chí Minh và sự
vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới hiện nay”
để tìm hiểu, nghiên cứu và góp phần làm rõ hơn giá trị tư tưởng của Người
đối với sự nghiệp phát triển đất nước hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
• Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến lược đại đoàn kết dân tộc, cả về nội
dung, phương pháp và giá trị lý luận.
• Phân tích quá trình vận dụng tư tưởng đó của Đảng Cộng sản Việt Nam
trong giai đoạn đổi mới hiện nay.
• Rút ra những bài học thực tiễn nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá
nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong việc xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. B.NỘI DUNG
I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
1. Khái niệm và vị trí của đại đoàn kết
• Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc là một chiến lược cách
mạng, là đường lối cơ bản và lâu dài, nhằm tập hợp mọi lực lượng yêu nước,
không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo để tạo nên sức mạnh tổng hợp to
lớn cho sự nghiệp cách mạng. Bác coi đoàn kết là “sức mạnh vô địch”, là
“cội nguồn của mọi thành công”.
• Đối với Người, đại đoàn kết không chỉ là nhu cầu khách quan mà còn là sự
sống còn của cách mạng. Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu hoạt động
cách mạng, Hồ Chí Minh đã luôn đặt vấn đề đoàn kết dân tộc lên hàng đầu.
2. Nội dung chiến lược đại đoàn kết
• Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc được thể hiện qua các nội dung cơ bản sau:
• Đại đoàn kết toàn dân là mục tiêu và nhiệm vụ hàng đầu của cách
mạng. Hồ Chí Minh cho rằng muốn cách mạng thành công thì nhất thiết
phải đoàn kết toàn dân, xây dựng một khối thống nhất giữa các tầng lớp nhân dân.
• Cơ sở của đại đoàn kết là lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và truyền
thống nhân ái. Bác tin tưởng rằng dù khác biệt về chính kiến, dân tộc hay
tôn giáo, người Việt Nam đều có điểm chung là lòng yêu nước.
• Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết là Mặt trận dân tộc thống nhất.
Trong suốt các thời kỳ cách mạng, Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng và
mở rộng mặt trận nhằm tập hợp tối đa lực lượng yêu nước.
• Đại đoàn kết đi đôi với khoan dung, hòa hợp và tôn trọng sự khác biệt.
Bác luôn nhấn mạnh việc “cầu đồng tồn dị”, khuyến khích sự hòa hợp giữa
các tầng lớp, cộng đồng trong xã hội.
3. Phương pháp thực hiện đại đoàn kết
• Gắn kết mục tiêu cách mạng với lợi ích nhân dân.
• Phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên.
• Tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
II. VẬN DỤNG CHIẾN LƯỢC ĐẠI ĐOÀN KẾT TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI HIỆN NAY
1. Chủ trương của Đảng về phát huy đại đoàn kết
• Từ Đại hội VI đến nay, Đảng ta luôn khẳng định: “Đại đoàn kết toàn dân tộc
là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam”. Trong Văn kiện Đại hội
XIII, Đảng tiếp tục khẳng định việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn
dân tộc là một trong những động lực to lớn để phát triển đất nước.
• Một số chủ trương lớn:
• Củng cố, mở rộng Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội.
• Xây dựng khối đoàn kết trong Đảng, giữa Đảng với nhân dân, và giữa các tầng lớp nhân dân.
• Tôn trọng và phát huy tự do tín ngưỡng, quyền bình đẳng của các dân tộc.
2. Kết quả đạt được
• Khối đại đoàn kết toàn dân tiếp tục được củng cố vững chắc, đặc biệt trong
các chiến dịch phòng chống dịch bệnh, thiên tai, và phát triển kinh tế.
• Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể đã đóng vai trò tích cực trong
giám sát, phản biện, xây dựng chính sách.
• Mối quan hệ giữa Đảng – Nhà nước – Nhân dân ngày càng gắn bó.
3. Một số khó khăn, thách thức
• Khoảng cách giàu nghèo, chênh lệch vùng miền còn lớn, ảnh hưởng đến sự gắn kết xã hội.
• Một số thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.
• Tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ gây mất niềm tin trong nhân dân.
4. Giải pháp phát huy hiệu quả chiến lược đại đoàn kết
• Tiếp tục đẩy mạnh công tác dân vận, tăng cường đối thoại giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.
• Quan tâm phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.
• Kiên quyết xử lý các hành vi tham nhũng, lợi ích nhóm để củng cố niềm tin trong dân.
• Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn
thể chính trị - xã hội. C.KẾT LUẬN
• Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc là một tư tưởng lớn, có giá trị sâu sắc
và bền vững trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Tư tưởng đó
không chỉ là kim chỉ nam cho các thời kỳ đấu tranh giành độc lập mà còn là
nền tảng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ đổi mới.
• Trong bối cảnh hiện nay, việc kế thừa và phát huy tư tưởng đại đoàn kết của
Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết để huy động toàn dân tham gia vào sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển bền vững đất nước.
• Với nhận thức sâu sắc về giá trị của đại đoàn kết, mỗi người dân – đặc biệt
là thế hệ trẻ – cần tự giác xây dựng tinh thần đoàn kết trong học tập, lao
động, và trong mọi quan hệ xã hội để góp phần tạo nên một khối đại đoàn
kết toàn dân vững mạnh, đúng như lời dạy của Bác Hồ: “Đoàn kết là sức
mạnh, là then chốt của thành công.”
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Hồ Chí Minh. Toàn tập, Tập 5, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000.
• Ban Tuyên giáo Trung ương. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB Chính
trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022.
• Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII,
Tập I, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2021.
• Võ Văn Thưởng. Một số vấn đề lý luận - thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và
con đường đi lên CNXH ở Việt Nam, NXB CTQG, 2021.
• Trần Dương. “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc – Giá trị và ý
nghĩa”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 6/2021.