


Preview text:
Ví dụ về chất và lượng trong triết học?
1. Khái niệm lượng và chất.
Lượng là một phạm trù triết học chỉ tính quy định khách quan của sự vật, hiện
tượng nào đó, biểu thị số lượng, quy mô hay trình độ, nhịp điệu của sự vận
động và phát triển của hiện tượng, sự vật cũng như thuộc tính của nó. Hay
nói một cách dễ hiểu hơn thì lượng dùng để chỉ tính quy định khách quan,
vốn có của sự vật (tạo thành cơ sở khách quan cho sự tồn tại của chất của
sự vật) về các phương diện: số lượng các yếu tố cấu thành, quy mô của sự
tồn tại, tốc độ, nhịp điệu của các quá trình vận động, phát triển của sự vật.
Chất là phạm trù triết học chỉ tính quy định khách quan vốn có của một sự vật,
hiện tượng nào đó; là sự thống nhất hữu cơ giữa các thuộc tính, các yếu tố
cấu tạo thành sự vật, hiện tượng, làm cho sự vật, hiện tượng là nó mà không phải là cái nào khác.
2. Mối quan hệ giữa lượng và chất.
Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi
về chất và ngược lại là phương thức chung của các quá trình vận động, phát
triển. Nó là những sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng có cơ sở tất yếu
từ những sự thay đôi về lượng của sự vật, hiện tượng và ngược lại, những
sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng lại tạo ra những biến đổi mới về
lượng của sự vật, hiện tượng trên các phương diện khác nhau.
Đó là mối liên hệ tất yếu, khách quan và phổ biến được lặp đi lặp lại rất nhiều
trong quá trình vận động, phát triển của sự vật hiện tượng, tư duy trong tự nhiên, xã hội.
- Lượng đổi dẫn đến chất đổi
Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cùng là một thể thống nhất giữa hai mặt chất
và lượng. Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách
biện chứng. Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn tới sự chuyển hóa về chất
của sự vật, hiện tượng. Tuy nhiên, không phải sự thay đổi về lượng bất kỳ
nào cũng dẫn đển sự thay đổi về chất. Ở một giới hạn nhất định, sự thay đổi
về lượng chưa dẫn tới sự thay đổi về chất. Giới hạn mà sự thay đổi về lượng
chưa làm chất thay đổi được gọi là độ. Khái niệm độ chỉ tính quy định, mối
liên hệ thống nhất giữa chất và lượng, là khoảng giới hạn mà trong đó sự
thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật, hiện tượng. Vì
vậy, trong giới hạn của độ, sự vật, hiện tượng vẫn còn là nó, chưa chuyển
hóa thành sự vật và hiện tượng khác.
Sự vận động, biến đổi của sự vật, hiện tượng thường bắt đầu từ sự thay đổi
về lượng. Khi lượng thay đổi đền một giới hạn nhất định sẽ tất yếu dẫn đến
những sự thay đổi về chất. Giới hạn đó chính là điểm nút. Sự thay đổi về
lượng khi đạt tới điếm nút, với những điều kiện nhất định tất yếu sẽ dẫn đến
sự ra đời của chất mới.
Chất và lượng là 2 mặt đối lập, chất tương đối ổn định còn lượng thường
xuyên biến đổi xong hai mặt đó không thể tách rời nhau mà tác động qua lại
với nhau một cách biện chứng sự thống nhất giữa chất và lượng trong một độ
nhất định khi sự vật đang tồn tại.
Độ: Là khoảng giới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm căn bản về chất của sự vật.
Điểm nút: Là giới hạn mà tại đó bất kỳ sự thay đổi nào về lượng cũng đưa
ngay tới sự thay đổi về chất của sự vật.
Bước nhảy: Dùng để chí sự chuyển hóa về chất của sự vật do những thay
đổi về lượng trước đó gây ra.
Các hình thức của bước nhảy:
Bước nhảy đột biến: Là bước nhảy làm thay đổi căn bản về chất nhanh
chóng ở tất cả các bộ phận cấu thành sự vật.
Bước nhảy dần dần: là quá trình thay đổi về chất diễn ra trong thời gian dài.
Bước nhảy toàn bộ: làm thay đổi căn bản về chất của sự vật ở tất cả các
mặt các bộ phận các yếu tố cấu thành nên sự vật.
Bước nhảy cục bộ: là bước nhảy làm thay đổi một số yếu tố 1 số bộ phận của sự vật.
- Sự thay đổi về chất tác động sự thay đổi về lượng.
Chất mới của sự vật chỉ có thể xuất hiện khi sự thay đổi về lượng đạt tới điểm
nút. Khi chất mới ra đời lại có sự tác động trở lại lượng của sự vật. Chất mới
tác động tới lượng của sự vật, hiện tượng trên nhiều phương diện: làm thay
đổi kết cấu, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động, phát triển của sự
vật, hiện tượng. Chất mới ra đời sẽ tác động trở lại với lượng dẫn đến sự
thay đổi của lượng mới. Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành cách thức phổ
biến của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư duy.
Tóm lại, bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có sự thống nhất biện chứng
giữa hai mặt chất vả lượng. Sự thay đổi dần dần về lượng tới điểm nút lất yếu
sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất thông qua bước nhảy; đồng thời, chất mới sẽ
tác động trở lại lượng, tạo ra những biến đổi mới về lượng của sự vật, hiện
tượng. Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành phương thức cơ bản, phổ biến
của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư duy.
3. Ví dụ lượng và chất.
Ví dụ về chất: Khi ta nói đến Đường ăn là nói đến chất của Đường (C6H12O6)
và thuộc tính của đường là: Thể kết tinh, màu trắng, tan trong nước, có vị ngọt…
Nguyên tố đồng có nguyên tử lượng là 63,54đvC, nhiệt độ nóng chảy là 1083,
nhiệt độ sôi là 2880oC… Những thuộc tính (tính chất) này nói lên chất riêng
của đồng, phân biệt nó với các kim loại khác.
Ví dụ về lượng: Khi ta nói đến lượng nguyên tố hóa học trong một phân tử
nước là H20 nghĩa là gồm hai nguyên tử hiđrô và một nguyên tử ôxi.
Ví dụ về sự biến đổi về lượng dẫn đến sự biến đổi về chất:
Trong một kỳ thi, nếu sau khi làm bài xong bạn nán lại thêm một chút để dò
lại bài, tìm sửa những lỗi nhỏ thì bài làm đó của bạn sẽ mắc ít lỗi hơn và sẽ được điểm cao hơn.
Gọi là học sinh cấp 3 khi đó bạn đang học lớp 10, 11 hoặc 12 (lượng). Khi
bạn vào đại học, chẳng ai gọi bạn là học sinh cấp 3 nữa (chất đã thay đổi).
Trong năm học bạn không ngừng tích lũy kiến thức, đó gọi là lượng. Trong
khi đó bạn vẫn là học sinh lớp 10, tức là chất chưa đổi chỉ có lượng đổi.
Lượng tích lũy đến khi thi cuối năm (điểm nút) bạn lên lớp 11 thì chất đã thay đổi.
4. Ý nghĩa của phương pháp luật.
Sự vận động và phát triển của quá trình biến đổi chất và lượng được tích lũy
dần dần về lượng đến một thời điểm nhất định thực hiện bước nhảy chuyển
hóa về chất nên tránh trường hợp nóng vội, đốt cháy giai đoạn.
Quá trình vận động và phát triển của sự vật diễn ra theo chiều hướng tích lũy
về lượng đến một giới hạn nhất định, sau đó sẽ chuyển hóa về chất. Từ đó
đã rút ra được những tư tưởng mang tính định hướng, hạn chế được tư
tưởng chủ quan, duy ý chí trong việc thực hiện những bước nhảy vọt
Phải có nhận thức đúng đắn về mối quan hệ biện chứng giữa sự thay đổi về
lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại tránh ảnh hưởng tư tưởng tả khuynh và hữu khuynh.
Cần có thái độ khách quan khoa học và quyết tâm thực hiện các bước nhảy
khi có đầy đủ các điều kiện.
Document Outline
- Ví dụ về chất và lượng trong triết học?
- 1. Khái niệm lượng và chất.
- 2. Mối quan hệ giữa lượng và chất.
- 3. Ví dụ lượng và chất.
- 4. Ý nghĩa của phương pháp luật.