Để xem xét, giải thích nguồn gốc sâu xa của các hiện tượng kinh tế - xã hội phải xuất phát từ:

Trang bị phương pháp để xem xét thế giới nói chung

Là nền tảng lý luận cho các khoa học kinh tế ngành

Là cơ sở lý luận cho các khoa học nằm giáp ranh giữa các tri thức các ngành khác nhau. 

Vốn

Khoa học và công nghệ

Cơ cấu kinh tế, thể chế kinh tế và vai trò nhà nước

Học thuyết giá trị lao động

Học thuyết tích luỹ tư sản

Học thuyết tái sản xuất tư bản xã hội

Sự gia tăng của GNP, hoặc GDP và GNP hoặc GDP trên đầu người.

Cơ cấu kinh tế thay đổi theo hướng: tỷ trọng của công nghiệp và dịch vụ trong GNP tăng lên còn của nông nghiệp trong GNP giảm xuống.

Chất lượng cuộc sống của đại đa số dân cư tăng lên cả về mặt vật chất, tinh thần và môi trường sinh thái được bảo vệ.

Công cụ lao động

Các vật để chứa đựng, bảo quản

Kết cấu hạ tầng sản xuất

Lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

A. Smith

D. Ricardo

R.T.Mathus

Tư liệu sản xuất

Khoa học công nghệ

Cả a, b, c

Tư liệu sản xuất hiện đại

Công cụ sản xuất tiên tiến

Đối tượng lao động

Đều làm cho sản phẩm tăng lên

Tái sản xuất mở rộng theo chiều sâu sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và gây ra ô nhiễm ít hơn tái sản xuất mở rộng theo chiều rộng.

Cả b và c

Mức tăng năng suất lao động

Mức tăng vốn đầu tư

Mức tăng GDP/người

Mức thu nhập bình quân (GDP/người)

Thành tựu giáo dục

Tuổi thọ bình quân

Kết cấu hạ tầng sản xuất

Nhà cửa, kho bãi ... để chứa đựng, bảo quản

Cả a và b

Công cụ sản xuất

Các bộ phận chứa đựng, bảo quản

Cả a và c

Phát triển kinh tế là tăng trưởng kinh tế bền vững

Phát triển kinh tế là tăng trưởng kinh tế, hoàn thiện cơ cấu kinh tế và thể chế kinh tế.

Phát triển kinh tế là tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống