Theo quy luật giá trị, sản xuất và lưu thông phải dựa trên:

Thời gian lao động cao nhất của các nhà sản xuất cùng một loại hàng hóa trên thị trường

Thời gian lao động giản đơn của các nhà sản xuất cùng một loại hàng hóa trên thị trường

Thời gian lao động phức tạp của các nhà sản xuất cùng một loại hàng hóa trên thị trường

Năng lực của các chủ thể kinh tế trong việc cung ứng của cải vật chất nhằm đáp ứng nhu cầu của con người, tính đến một thời điểm nhất định

Năng lực của xã hội nhất định trong việc đáp ứng nhu cầu của con người, tính đến một thời điểm nhất định

Năng lực của xã hội nhất định trong việc cung ứng của cải vật chất, tính đến một thời điểm nhất định

Lực lượng sản xuất và cơ sở hạ tầng

Lực lượng sản xuất và quy luật kinh tế

Lực lượng sản xuất và chính sách kinh tế

Giữa thế kỷ XV trở về trước

Từ cuối thế kỷ XVII đến nửa đầu thế kỷ XVIII

Từ thế kỷ XVIII đến nay

Hình thái giá trị giản đơn; hình thái giá trị chung; hình thái tiền tệ

Hình thái giá trị giản đơn; hình thái giá trị thu hẹp; hình thái giá trị chung; hình thái tiền tệ.

Hình thái giá trị mở rộng; hình thái giá trị chung; hình thái tiền tệ.

M = m’ . k

M = m’. c

M = m.V

Tư bản hàng hóa mà người chủ của nó nhường cho người khác sử dụng trong một thời gian nhất định để thu lợi tức.

Tư bản tiền tệ mà người chủ của nó nhường cho người khác sử dụng trong một thời gian nhất định để thu lợi nhuận

Tư bản sản xuất mà người chủ của nó nhường cho người khác sử dụng trong một thời gian nhất định để thu lợi tức.

Tỷ suất giá trị thặng dư; tốc độ chu chuyển của tư bản; tiết kiệm tư bản bất biến

Cấu tạo hữu cơ của tư bản; tốc độ chu chuyển của tư bản; tiết kiệm tư bản bất biến

Tỷ suất giá trị thặng dư; cấu tạo hữu cơ của tư bản; tốc độ chu chuyển của tư bản; tiết kiệm giá trị thặng dư

Giá trị những tư liệu sản xuất để nuôi sống người lao động

Giá trị những tư liệu sinh hoạt để nuôi sống người lao động và gia đình họ

Giá trị những tư liệu sinh hoạt để nuôi nhà tư bản

Tăng năng suất lao động

Giảm trừ lương của công nhân

Giảm thấp giá trị các tư liệu sinh hoạt

Máy móc là nguồn gốc chủ yếu tạo ra giá trị thặng dư 

Máy móc cùng với sức lao động đều tạo ra giá trị thặng dư

Máy móc là yếu tố quyết định

Phân công lao động xã hội; phân công lao động quốc tế

Phân công lao động xã hội; sự phụ thuộc về kinh tế giữa những người sản xuất

Phân công lao động quốc tế; sự tách biệt tương đối về kinh tế giữa các thành phần kinh tế

Nghiên cứu tìm ra quan hệ xã hội

Nghiên cứu tìm ra phát triển thị trường khoa học

Nghiên cứu quan hệ xã hội của sản xuất

Quy luật chủ yếu

Quy luật phổ biến

Quy luật trung tâm

Là lao động có ích dưới hình thức cụ thể của những nghề nghiệp chuyên môn nhất định

Là lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa và là nguồn gốc tạo ra giá trị sử dụng của hàng hóa

Không phải là cơ sở để so sánh, trao đổi các giá trị sử dụng khác nhau