Đề giới thiệu chọn HSG lớp 9 năm học 2024 - 2025 môn KHTN (sinh học)

UBND THỊ XÃ

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

ĐỀ GIỚI THIỆU CHỌN HSG LỚP 9

NĂM HỌC 2024 - 2025

MÔN KHTN (Sinh học)

Thời gian làm bài: 150 phút

(Đề bài gồm 03 trang)

Câu 3. Hình bên mô tả cấu trúc nhiễm thể của sinh vật nhân thực. Hãy cho biết chú thích số 1 là thành phần cấu trúc nào của nhiễm sắc thể?

a. Deoxyribonucleic acid

b. Nucleosome

c. Sợi cơ bản

d. Sợi nhiễm sắc

1

Câu 4. Tế bào hình bên có bộ NST 2n = 12 NST, tế bào đó đang ở kì nào của quá trình phân bào?

a. Kì giữa nguyên phân

b. Kì sau nguyên phân

c. Kì sau giảm phân I

d. Kì sau giảm phân II

Câu 9. Hình vẽ bên mô tả tế bào của một cơ thể lưỡng bội đang tiến hành giảm phân hình thành giao tử, khi quá trình giảm phân diễn ra bình thường sẽ tạo ra tối đa mấy loại giao tử?

B

b

a

A

Câu 1 (1,0 điểm): Một nhóm học sinh nghiên cứu thành phần nhóm tuổi của một quần thể chuột đồng từ đó xây dựng được tháp tuổi như hình bên. Biết rằng mỗi tầng tháp đại diện cho một nhóm tuổi.

a) Hãy xác định nhóm tuổi tương ứng với các chú thích 1, 2, 3 có trong hình và chỉ rõ ý nghĩa sinh thái của mỗi nhóm tuổi đó.

b) Trong quần thể trên ban đầu thấy 12 đôi chuột. Cứ 6 tháng, mỗi chuột mẹ đẻ được 6 con (tỉ lệ giới tính là 1 : 1). Biết tỉ lệ tử vong ở mỗi lứa là 25% đều ở 2 giới, những cá thể còn lại có sức sống và khả năng sinh sản bình thường. Sau 3 năm số lượng chuột trong quần thể là bao nhiêu?

1. Hình bên mô tả cơ chế di truyền nào ở cấp độ phân tử?

2. Điền các chiều 5’ và 3’ của mạch mới tương ứng với vị trí A, B, C, D.

3. Nếu đoạn mạch khuôn hình bên là một đoạn gene có chiều dài là 4080Å, mạch một của gen có %A₁ - %X₁ = 18%. Gene này phiên mã tổng hợp một phân tử mRNA có %A_m - %X_m = 12%. Xác định số liên kết hiđrô của gen.

1. Một loài sinh vật có bộ NST lưỡng bội 2n = 4. Hình bên mô tả một kì trong quá trình phân bào của một tế bào thuộc loài sinh vật này. Hãy cho biết tế bào đang ở kì nào của quá trình phân bào. Giải thích.

UBND THỊ XÃ KINH MÔN

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9

NĂM HỌC 2024 - 2025

MÔN KHTN (Sinh học)

(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Câu

Nội dung

Điểm

Trắc nghiệm

3,0

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (1,0 điểm): mỗi câu đúng được 0, 25 điểm

1. B 3. D

2. A 4. D

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai (1,0 điểm):

- Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 01 ý được 0,1 điểm

- Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 02 ý được 0,25 điểm

- Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 03 ý được 0,50 điểm

- Thí sinh lựa chọn chính xác cả 04 ý được 1,0 điểm

5. a – đúng; b – đúng; c – sai; d - sai

Phần III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,0 điểm):

Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm

6. 2 7. 4896 8. 38 9. 4

Tự luận

7,0

1

(1,0 đ)

a) Nhóm tuổi tương ứng với các chú thích 1, 2, 3 có trong hình:

1 - Nhóm tuổi trước sinh sản

2 - Nhóm tuổi sinh sản

3 - Nhóm tuổi sau sinh sản

* Ý nghĩa sinh thái của mỗi nhóm tuổi:

- Nhóm tuổi trước sinh sản: Các cá thể lớn nhanh, do vậy nhóm này có vai trò chủ yếu làm tăng trưởng khối lượng và kích thước của quần thể.

- Nhóm tuổi sinh sản: Khả năng sinh sản của các cá thể quyết định mức sinh sản của quần thể.

- Nhóm tuổi sau sinh sản: Các cá thể không còn khả năng sinh sản nên không ảnh hưởng tới sự phát triển của quần thể.

b) 3 năm = 36 tháng

- Sau 36 tháng, số thế hệ mới được tạo ra là:

36 : 6 = 6 (thế hệ)

- Gọi A1 là số chuột trong quần thể ở 6 tháng đầu (thế hệ 1).

Ta có: A1 = 12x2 + 12x6 = 24 + 12x6 = 96 🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 96 - 96 x 25% = 72 con

A2 = 72 + 72:2 x 6 = 288 🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 288 – 288 x 25% = 216 con

A3 = 216 + 216:2x6 = 864 🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 864 – 864 x 25% = 684 con

A4 = 684 + 684:2x6 = 2736 🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 2736 – 2736 x 25% = 2052 con

A5 = 2052 + 2052:2x6 = 8208 🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 8208 – 8208 x 25% = 6156 con

A6 = 6156 + 6156:2x6 = 24624🡪 số con sống xót và tiếp tục sinh sản là: 24624 – 24624 x 25% = 18468 con

- Sau 36 tháng, số lượng chuột trong quần thể là: 18468 con

(học sinh tính theo cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa)

0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

0,125

0,25

2

(1,5đ)

(1). Sai vì đại bàng là sinh vật tiêu thụ bậc 3, có thể viết được 6 chuỗi.

(2). Đúng vì HS trình bày được 6 chuỗi thức ăn …

(3). Đúng vì chim sâu và chim gõ kiến cạnh tranh nhau thức ăn là Xén tóc, khi chim sâu tăng, xén tóc giảm 🡪 ảnh hưởng đến chim gõ kiến

(4). Sai vì lưới đại bàng, thực vật là mắt xích chung của 6 chuỗi thức ăn, chuột , xén tóc, cú mèo, chim sâu là mắt xích chung của 2 chuỗi thức ăn.

b)

- xếp các loài trong lưới thức trên vào các nhóm trong thành phần cấu trúc của hệ sinh thái: ...

- Các loài sử dụng chuột làm thức ăn hay là thức ăn của chuột sẽ bị ảnh hưởng như thay đổi về số lượng cá thể ...🡪 mất cân bằng sinh thái

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

3

(1,0 đ)

1- Hình bên mô tả cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử: quá trình nhân dôi của phân tử DNA (trên một trong 2 chạc chữ Y của một đơn vị tái bản)

2- A, D: 5’ ; C. B: 3’

0,25

0,25

3. - Số Nucleotit của gen: N = = 2400 (Nu)

A_m - X_m = 12% → T_gốc – G_gốc = 12% (1).

A₁ - X₁ = 18%.→ T₂ – G₂ = 18% (2).

(1) ≠ (2)Mạch 1 gen là mạch gốc tổng hợp mARN, từ đó ta có:

Số lượng từng loại Nucleotit:nucleotit

Số liên kết hidro của gen: H =2A+3G= 2820 liên kết

0,25

0,25

4

(1,5 đ)

1. Chiều dài của mRNA

- Tính được tỉ lệ %U = 20%; %A = 40%; G = 10%; %C = 30% 🡪 %A - %C = 10% (1)

- T gốc – G gốc = 150 (2)

- Từ (1) và (2) 🡪 Nm = 1500 (rN) 🡪 Lm = 5100 A^o

0,25

2. số nucleotide mỗi loại và số liên kết hóa trị của gene

- Tính được: Am = 600 (nucleotide) ; Um = 300 (nucleotide) ; Gm = 150 (nucleotide) ; Cm = 600 (nucleotide)

- Từ đó tính được số nucleotide mỗi loại của gene:

A = T = 900 (nucleotide); G = C = 600 (nucleotide)

- Tổng số nu của gen = 3000 (nucleotide)

- Số liên kết hóa trị = 5998 liên kết

0,25

0,25

3. dạng đột biến và tính số nucleotide mỗi loại môi trường cung cấp cho gene sau khị bị đột biến nhân đôi:

- Mất cặp A-T:

Amt = Tmt = 899 x 7 = 6293 (nucleotide)

Gmt = Cmt = 600 x 7 = 4200 (nucleotide)

- Mất cặp G-C:

Amt = Tmt = 900 x 7 = 6300 (nucleotide)

Gmt = Cmt = 599 x 7 = 4193 (nucleotide)

0,25

0,25

4. Số phân tử protein = 478080: (1500:3-2) = 960

- Số gen con = 960:5:3 = 64

- Gọi x là số lần nhân đôi của gen. Ta có: 2 ^x = 64 = 2⁶ 🡪 x = 6

0,25

5

(2,0 đ)

1. TB đang ở kì sau của nguyên phân

- Số NST đơn đang phân li về mỗi cực của TB bằng 4, bộ NST lưỡng bội 2n = 4 🡪 TB đang ở kì sau của nguyên phân

2. Dù NST ở trạng thái đơn hay kép thì cũng chỉ có 1 tâm động. Tâm động là vị trí liên kết với thoi phân bào trong quá trình phân bào, giúp NST di chuyển về các cực của TB trong quá trình phân bào.

0,25

0,25

3. 3 sự kiện cơ bản hoạt động của NST chỉ có trong giảm phân mà không có trong nguyên phân:

- Kì trước giảm phân I ...

- Kì giữa giảm phân I ...

- Kì sau giảm phân I ...

0,5

4. a) - Gọi k là số lần NP của TB; 2n là bộ NST lưỡng bội của loài (k, n nguyên dương)

- Quá trình GP của 1 tinh trùng cho ra 2 loại tinh trùng (tinh trùng mang X và tình trùng mang Y) với số lượng bằng nhau. Theo bài, có 512 tinh trùng mang Y nên cũng có 512 tinh trùng mang X.

- Tổng số tinh trùng hình thành là: 512 + 512 = 1024

- Tổng số TB sinh tinh là : 1024:4 = 256

- Vì tổng số NST MTCC cho quá trình NP là 9690 nên ta có:

(2^k – 1). 2n = 9690 🡪 (256 – 1).2n = 9690 🡪 2n = 38

- Số lần NP của TBSD sơ khai: 2^k = 256 🡪 k = 8

🡪 Vậy bộ NST 2n = 38; k = 8

b) Bộ NST 2n = 38 🡪 n = 19, TB có 19 cặp NST tương đồng có cấu trúc khác nhau.

- 2 cặp NST trao đổi chéo xảy ra tại 1 điểm 🡪 số loại giao tử = 4² = 16 (loại)

- 3 cặp NST trao đổi chéo tại 2 điểm không đồng thời 🡪 số loại giao tử: 6³ = 216 (loại)

- 1 cặp NST trao đổi chéo tại 2 điểm xảy ra đồng thời 🡪 số loại giao tử = 8 (loại)

- Còn lại 19 – (2+3+1) = 13 cặp GP bình thường tạo ra 2¹³ (loại giao tử)

- Tổng số loại giao tử tối đa xuất hiện là: 16 x 216 x 8 x 2¹³ = 226.492.416 (loại)

0,25

0,25

0,25

0,25