




Preview text:
Ngày soạn: 11/0 /2026
Ngày giảng: 12/0 /2026…..lớp: 8A1, 8A2, 8A3
Tiết 31.32 BÀI 15. CẢM BIẾN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN
(2 Tiết)
I.MỤC TIÊU
Kiến thức:
Sau bài học này, HS đạt yêu cầu sau:
Phân loại và nêu được vai trò của một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển đơn giản.
Lựa chọn được các nguồn tài liệu học tập phù hợp.
Năng lực
Năng lực chung:
Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng nghe và trả lời nội dung trong bài học.
Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động nhóm; trao đổi, trình bày, chia sẻ ý tưởng,... khi thực hiện dự án học tập và sử dụng, đánh giá các sản phẩm công nghệ.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm tòi, sáng tạo sản phẩm mới, giải quyết các vấn đề về kĩ thuật, công nghệ trong thực tiễn.
Năng lực công nghệ:
Chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ trong nhóm để tìm hiểu về cảm biến và ứng dụng của nó.
Phẩm chất
Chăm chỉ, cẩn thận, tỉ mỉ.
Tích cực giao tiếp và hợp tác khi làm việc cá nhân và làm việc nhóm.
II.THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Đối với GV:
SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
Máy tính, máy chiếu để cung cấp thêm những hình ảnh minh họa về mô đun và cảm biến mô đun.
Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu:
- Huy động sự hiểu biết của HS về cảm biến và ứng dụng trong thực tiễn.
- Gợi sự tò mò và tạo tâm thế học tập cho HS vào nội dung bài học.
b) Nội dung: HS quan sát Hình 15.1 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi ở phần Khởi động nêu ở đầu bài.
c) Sản phẩm: Câu trả lời ghi chép của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 15.1 SGK, trả lời câu hỏi dựa trên hiểu biết của mình: Hãy quan sát và mô tả sự vận hành của hệ thống cửa đóng mở tự động ở Hình 15.1.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thảo luận, suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: GV gọi đại diện một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Đáp án:
+ Cánh cửa mở ra khi có người đến gần.
+ Điều đó cho thấy cánh cửa tự động này có hệ thống cảm ứng, nó tự động mở/kéo ra hai bên khi cảm nhận được có người đứng/tiến đến gần.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV kết luận và dẫn dắt HS vào bài học mới: Cảm biến là thiết bị điện tử cảm nhận những trạng thái hoặc quá trình vật lí, hóa học hay sinh học cần đo ở môi trường xung quanh và biến đổi thành tín hiệu điện. Cảm biến được sử dụng khá phổ biến trong các mạch điện điều khiển. Nội dung bài học hôm bày sẽ giúp các em hiểu được rõ hơn về cảm biến và ứng dụng của chúng - Bài 15. Cảm biến và mô đun cảm biến.
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cảm biến
a) Mục tiêu: HS nhận biết được một số ứng dụng của cảm biến trong cuộc sống.
b) Nội dung: HS đọc nội dung mục I kết hợp quan sát Hình 15.2 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cảm biến.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc nội dung mục 1 và cho biết: Cảm biến là gì? - GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, đọc nội dung mục I kết hợp quan sát Hình 15.2 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi: Hình 15.2 bao gồm các cảm biến ánh sáng, cảm biến độ ẩm, cảm biến nhiệt độ. + Quan sát và nhận biết từng loại cảm biến đã cho. + Kể tên một số ứng dụng của cảm biến trong đời sống mà em biết. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: - HS quan sát hình, đọc thông tin SGK, hoàn thành hộp chức năng Khám phá. - GV hỗ trợ, quan sát. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - Đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi Hình 15.2: + Hình 15.2: · Hình a: Cảm biến ánh sáng. · Hình b: Cảm biến nhiệt độ. · Hình c: Cảm biến độ ẩm. + Ứng dụng cảm biến: · Cảm biến ánh sáng: chuyển đổi năng lượng ánh sáng (photon) được phát hiện thành năng lượng điện (electron). · Cảm biến nhiệt độ: sử dụng như một biện pháp giám sát và phòng ngừa trong nhà cho những người bị bệnh mà bị ảnh hưởng bởi độ ẩm. · Cảm biến độ ẩm: hữu ích trong máy bay, ô tô, thiết bị thời tiết và bất kỳ máy móc nào khác có chức năng áp lực được thực hiện. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. | I. Cảm biến - Khái niệm: Cảm biến là thiết bị cảm nhận và biến đổi đại lượng vật lí, hóa học, sinh học,... cần đo như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, áp suất, nồng độ chất khí,... thành tín hiệu điện. - Cảm biến được sử dụng phổ biến trong mạch điều khiển. - Một số cảm biến: cảm biến áp suất, cảm biến ánh sáng, cảm biến màu sắc, cảm biến độ ẩm,... |
Hoạt động 2: Tìm hiểu về mô đun cảm biến
a) Mục tiêu: HS vẽ phân loại và nêu được vai trò của một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển đơn giản.
b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II kết hợp quan sát Hình 15.3 SGK tr.76 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.
c) Sản phẩm: Ghi chép HS về mô đun cảm biến.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm nghiên cứu một loại mô-đun cảm biến (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, hồng ngoại). - Yêu cầu học sinh đọc tài liệu, quan sát hình 15.3 và trả lời 2 câu hỏi trong phần Khám phá: Có những loại mô-đun cảm biến nào? Mô-đun cảm biến hoạt động như thế nào và ứng dụng vào đâu? Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ - Các nhóm thảo luận, ghi lại các nội dung chính vào giấy hoặc bảng nhóm: - Nguyên lý hoạt động của mô-đun cảm biến được giao. - Ứng dụng thực tế của mô-đun cảm biến đó. - Các nhóm có thể tra cứu thêm tài liệu (nếu có) hoặc hỏi giáo viên khi gặp khó khăn Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - Mỗi nhóm cử đại diện trình bày về loại mô-đun cảm biến của mình (khoảng 3 phút). - Các nhóm khác lắng nghe, đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến. - Giáo viên tóm tắt lại các ý chính trên bảng, giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện - Giáo viên nhận xét phần trình bày, đưa ra câu hỏi để kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh: - Mô-đun cảm biến ánh sáng và nhiệt độ khác nhau như thế nào? - Nếu muốn chế tạo hệ thống tưới nước tự động, ta cần loại mô-đun cảm biến nào? | II- Mô đun cảm biến Khái niệm về mô-đun cảm biến - Mô-đun cảm biến là một mạch điện bao gồm cảm biến và linh kiện điện tử giúp xử lý tín hiệu từ cảm biến để điều khiển các thiết bị khác. Các loại mô-đun cảm biến thông dụng + Mô-đun cảm biến ánh sáng: Nhận biết cường độ ánh sáng để điều khiển đèn tự động. + Mô-đun cảm biến nhiệt độ: Đo nhiệt độ môi trường để điều khiển thiết bị làm mát hoặc sưởi ấm. + Mô-đun cảm biến độ ẩm: Đo độ ẩm không khí hoặc đất, ứng dụng trong nông nghiệp thông minh. |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu:
- Củng cố kiến thức về các loại mô-đun cảm biến, nguyên lý hoạt động và ứng dụng thực tế.
- Giúp học sinh phân biệt được các loại mô-đun cảm biến thông qua việc vận dụng vào tình huống cụ thể.
- Kiểm tra khả năng ghi nhớ và tư duy phân tích của học sinh.
b) Nội dung:
Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:
"Em hãy kể các loại mô-đun cảm biến có thể được tích hợp vào mạch điều khiển tự động. Nếu vẽ sơ đồ mạch điện, cần thêm những linh kiện nào?"
c) Sản phẩm:
- Học sinh trả lời câu hỏi
d) Tổ chức thực hiện
Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:
"Em hãy kể các loại mô-đun cảm biến có thể được tích hợp vào mạch điều khiển tự động. Nếu vẽ sơ đồ mạch điện, cần thêm những linh kiện nào?"