Bài 3 hợp kim sắt - cacbon | Bài giảng Cơ khí đại cương

Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
IV. Hîp kim S¾t - C¸c bon (Fe-C):
1. Gi¶n ®å tr¹ng th¸i cña hîp kim Fe-C: toC B A 1500 Láng (L)
L + Ostenit (L+) L + Xªmentit (L+Xª) 1147 E C 1147oC Ostenit () F (Lª)  911 G Am + Xª + Lª t Xª + Lª ri  +  A3  + Xª S Lª®ªbua P A1 727oC 727 K ti  +P ecl P + Xª P + Xª + Lª Xª + Lª P Q 0,8%C 2,14%C 4,43%C 6,67%C 0,02%C Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- §êng ACB lµ ®êng láng ph©n biÖt pha láng hoµn toµn víi pha láng ®· cã tinh thÓ r¾n
- §êng AECF lµ ®êng ®Æc øng víi ®iÓm b¾t ®Çu nãng ch¶y hoÆc ho¸ r¾n hoµn toµn
- §êng GS (A3); SE (Am); GP vµ PQ t¬ng øng víi giíi h¹n chuyÓn biÕn pha trong tr¹ng th¸i ho¸ r¾n
- §êng PSK (A1) lµ ®êng chuyÓn biÕn cïng tÝch khi nguéi ®Õn ®ã sÏ b¾t ®Çu sù chuyÓn biÕn cïng tÝch hçn hîp c¬ häc Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- §êng ACB lµ ®êng láng ph©n biÖt pha láng hoµn toµn víi pha láng ®· cã tinh thÓ r¾n
- §êng AECF lµ ®êng ®Æc øng víi ®iÓm b¾t ®Çu nãng ch¶y hoÆc ho¸ r¾n hoµn toµn
- §êng GS (A3); SE (Am); GP vµ PQ t¬ng øng víi giíi h¹n chuyÓn biÕn pha trong tr¹ng th¸i ho¸ r¾n
- §êng PSK (A1) lµ ®êng chuyÓn biÕn cïng tÝch khi nguéi ®Õn ®ã sÏ b¾t ®Çu sù chuyÓn biÕn cïng tÝch hçn hîp c¬ häc
1.1. C¸c tæ chøc cña hîp kim Fe-C:
1.1.1. C¸c tæ chøc 1 pha:
1.1.1.1. Tæ chøc xªmentit (Xª, Fe C ) lµ hîp chÊt ho¸ häc cña Fe vµ C (C% = 3
6,67%) → Fe C 3
>> Tæ chøc nµy ®îc kÕt tinh qua ba giai ®o¹n vµ n»m trong hÇu hÕt c¸c khu vùc
>> §©y lµ mét tæ chøc cã ®é cøng cao, tÝnh c«ng nghÖ kÐm, ®é gißn lín nhng chÞu mµi mßn tèt
>> Trªn tõng khu vùc ®é giµu xªmentit (Xª) gi¶m dÇn tõ Xª ®ªn Xª 1 3 Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
1.1.1.2. Tæ chøc «stennit (, Os, A, Fe) lµ dung dÞch ®Æc xen kÏ cña cacbon
trong Fe (Fe)
>> Lîng hoµ tan C trong Fe tèi ®a lµ 2,14% ë 11470C. T¹i 7270C lîng hoµ tan C lµ 0,8%
>> Khu vùc AESG chØ tån t¹i mét pha «stenit riªng biÖt
>> «stenit lµ pha dÎo vµ dai, rÊt dÔ biÕn d¹ng (gia công nóng)
>> V× nã tån t¹i riªng biÖt chØ ë nhiÖt ®é trªn 7270C nªn kh«ng quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt c¬ häc khi kim
lo¹i chÞu t¶i mµ chØ cã ý nghÜa khi gia c«ng ¸p lùc nãng vµ nhiÖt luyÖn Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
1.1.1.3. Ferit (, F, Fe) lµ dung dÞch ®Æc xen kÏ cña C trong Fe (Fe)
>> ở 7270C hoµ tan 0,02%C (điểm P)
>> NhiÖt ®é cµng gi¶m lîng hoµ tan cµng gi¶m nªn cã thÓ coi ferit lµ s¾t nguyªn chÊt
>> Ferit rÊt dÎo, mÒm vµ cã ®é bÒn thÊp
1.1.2. C¸c tæ chøc 2 pha:
1.1.2.1. Peclit (P) lµ hçn hîp c¬ häc cña ferit vµ xªmentit (Xª ) = F + Xe, có 0,8% C 2
>> Khi h¹ to xuèng 7270C, c¶ ferit vµ xªmentit cïng kÕt tinh ë thÓ r¾n t¹o nªn cïng tÝch peclit (®iÓm S)
>> C¬ tÝnh cña Peclit phô thuéc vµo lîng F vµ Xª vµ phô thuéc vµo h×nh d¹ng cña Xª (tÊm hay h¹t) Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
1.1.2.2. Lª®ªburit (Lª) lµ hçn hîp c¬ häc cïng tinh cña  vµ Xª (Xª ) 1
>> T¹i 1147oC vµ 4,43%C cïng tinh Lª h×nh thµnh t¹i ®iÓm C
>> Xuèng díi 727oC, mét phÇn  chuyÓn thµnh P
>> Lîng Xª trong Lª kh¸ lín nªn Lª cã ®é cøng cao, dßn
1.1.2.3. Graphit (Gr) lµ cacbon ë tr¹ng th¸i tù do
>> Gr kÐm bÒn, dßn, në thÓ tÝch khi kÕt tinh Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
1.2. Ph©n lo¹i hÖ hîp kim Fe-C (Fe-Fe C): 3
HÖ hîp kim Fe-C
ThÐp cacbon C < 2,14%
Gang C > 2,14% ThÐp tríc ThÐp ThÐp Gang tríc Gang Gang cïng tÝch cïng tÝch sau cïng tinh cïng tinh sau cïng tÝch cïng tinh C < 0,8% C = 0,8% C < 4,43% C =4,43% C > 0,8% C > 4,43% Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 2. ThÐp cacbon:
2.1. Kh¸i niÖm vÒ ThÐp cacbon:
ThÐp cacbon lµ hîp kim cña Fe-C víi hµm lîng cacbon nhá h¬n 2,14%. Ngoµi ra
trong thÐp cacbon cßn chøa mét lîng t¹p chÊt nh Si, Mn, S, P, O,…
→ Nguyªn tè ¶nh hëng lín nhÊt trong thÐp lµ cacbon. ChØ cÇn thay ®æi mét lîng
rÊt nhá C, ®· lµm thay ®æi nhiÒu tÝnh chÊt lý, ho¸ cña thÐp
- C t¨ng → ®é cøng vµ ®é bÒn cña thÐp t¨ng lªn cßn ®é dÎo vµ ®é dai l¹i gi¶m xuèng
- Thay ®æi hµm lîng cacbon → lµm thay ®æi c¶ tÝnh c«ng nghÖ, tÝnh ®óc, tÝnh hµn
vµ tÝnh rÌn dËp , tính cắt gọt
* C¸c t¹p chÊt cã lîi trong thÐp cacbon: Si vµ Mn
- Khi hµm lîng cña chóng thÝch hîp (Mn  0,75% vµ Si  0,35%) cã kh¶ n¨ng
khö «xy khái c¸c «xyt s¾t, lµm t¨ng ®é bÒn, ®é cøng cña thÐp
- Tuy nhiªn kh«ng nªn cho nhiÒu t¹p chÊt lo¹i nµy v× nã sÏ ph¬ng h¹i ®Õn mét sè
tÝnh c«ng nghÖ nh gia c«ng c¾t gät nhiÖt luyÖn v.v…
* C¸c t¹p chÊt cã h¹i cho thÐp cacbon: P vµ S
- Nguyªn tè S sÏ lµm cho thÐp bÞ dßn nãng (bë nãng)
- Nguyªn tè P l¹i lµm thÐp bÞ ph¸ huû ë tr¹ng th¸i nguéi – dßn nguéi
 V× thÕ cÇn h¹n chÕ S vµ P díi møc 0,03% Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
2.2. Ph©n lo¹i ThÐp cacbon:
2.1.1. Ph©n lo¹i theo tæ chøc tÕ vi vµ hµm lîng C trªn gi¶n ®å tr¹ng th¸i
- ThÐp tríc cïng tÝch víi tæ chøc Ferit + Peclit (C < 0,8%)
- ThÐp cïng tÝch: thÐp cã tæ chøc Peclit (C = 0,8%)
- ThÐp sau cïng tÝch trong ®ã cã Peclit + Xªmentit (C > 0,8%)
2.1.2. Ph©n lo¹i theo hµm lîng C thêng dïng TCVN
- ThÐp cacbon thÊp: C < 0,25%
- ThÐp cacbon trung b×nh: C = 0,25% ... 0,5%
- ThÐp cacbon cao: C > 0,5%
2.1.3. Ph©n lo¹i theo ph¬ng ph¸p luyÖn kim
- ThÐp lß chuyÓn: chÊt lîng kh«ng cao, hµm lîng kÐm chÝnh x¸c
- ThÐp lß m¸c tanh (Martin): chÊt lîng cao h¬n trong lß chuyÓn mét Ýt
- ThÐp lß ®iÖn: chÊt lîng cao h¬n nhiÒu, khö hÕt t¹p chÊt tíi møc thÊp nhÊt
2.1.4. Ph©n lo¹i theo ph¬ng ph¸p (mức độ) khö ¤xy
- ThÐp s«i: chøa nhiÒu rç khÝ nªn kÐm dÎo vµ dai
- ThÐp nöa s«i: chÊt lîng cao h¬n thÐp s«i v× cßn Ýt rç khÝ h¬n
- ThÐp l¾ng: ®é bÒn cao h¬n thÐp s«i vµ thÐp nöa s«i Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
2.1.5. Ph©n lo¹i theo c«ng dông
- ThÐp cacbon th«ng dông (thÐp thêng): c¬ tÝnh kh«ng cao, chØ dïng ®Ó chÕ t¹o c¸c chi
tiÕt m¸y, c¸c kÕt cÊu chÞu t¶i nhá. Thêng dïng trong ngµnh x©y dùng, giao th«ng
→ ThÐp cacbon th«ng dông ®îc ký hiÖu b»ng hai ch÷ CT vµ chia ba nhãm A, B vµ C
Nhãm A: chØ ®¸nh gi¸ b»ng c¸c chØ tiªu c¬ tÝnh (®é bÒn, ®é dÎo, ®é cøng, v.v…)
Nhãm B: ®¸nh gi¸ b»ng thµnh phÇn ho¸ häc
Nhãm C: ®¸nh gi¸ b»ng c¶ hai chØ tiªu c¬ tÝnh vµ thµnh phÇn ho¸ häc
Liªn bang Nga (GOST2772-
Liªn X« (GOST 380 - 71) ViÖt Nam (TCVN1765-75) 88) CT0 CT31 CT1 CT33 CT2 CT34 CT3 CT245* CT38 CT4 CT275 CT42 CT5 CT285 CT51 CT6 CT345 CT375 CT61
* BiÓu thÞ ®é bÒn  = 02 245MPa Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
 TCVN 1756 -75 quy ®Þnh ký hiÖu thÐp th«ng dông: sau CT ghi chØ sè giíi h¹n bÒn
 [kG/mm2] thÊp nhÊt øng víi mçi ký hiÖu b
VÝ dô: CT38 cã giíi h¹n bÒn kéo  = 38  49kG/mm2 (380  490N/mm2,, MPa) b
 C¸c nhãm B vµ C còng cã ký hiÖu trªn c¬ së nhãm A nhng thªm vµo phÝa tríc ch÷ c¸i B hay C ®Ó ph©n biÖt
VÝ dô: CT31 → BCT31 → CCT31
>> ThÐp s«i: thªm ký tù S vµo phÇn cuèi, vÝ dô CT31S
>> ThÐp nöa s«i: thªm ký tù n vµo phÇn cuèi, vÝ dô: CT31n
>> ThÐp kh«ng cã ký hiÖu thªm lµ thÐp l¾ng
- ThÐp cacbon kÕt cÊu: lµ lo¹i thÐp cã hµm lîng t¹p chÊt S, P rÊt nhá, tÝnh n¨ng lý ho¸
tèt, hµm lîng cacbon chÝnh x¸c vµ chØ tiªu c¬ tÝnh râ rµng
Ký hiÖu: t¬ng tù nh ký hiÖu cña Liªn X« chØ kh¸c ë chç cã thªm ch÷ c¸i C phÝa tríc ®Ó
ph©n biÖt lµ thÐp cacbon VÝ dô:
Liªn X«: 08; 10; 15; 20;...; 85
ViÖt Nam: C08; C10; C 15; C20; ...; C85
Ký hiÖu thÐp C
ChØ hµm lîng C tÝnh theo % Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- ThÐp cacbon dông cô: lµ lo¹i thÐp cã hµm lîng cacbon cao (0,7 1,3%C), cã hµm lîng
t¹p chÊt S vµ P thÊp (<0,025%)
Ký hiÖu thÐp cacbon dông cô
Liªn X«: Y7, Y8, Y8A, Y9, …, Y13
TCVN: CD70, CD80, CD80A, CD90, …, CD130 ChØ thÐp tèt
thÐp dông cô cacbon
hµm lîng cacbon lµ 0,7% Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 3. Gang:
3.1. Kh¸i niÖm vÒ Gang:
Gang lµ hîp kim Fe- C, hµm lîng lín h¬n 2,14% vµ cao nhÊt còng < 6,67%C.
Còng nh thÐp, trong gang chøa c¸c t¹p chÊt Si, Mn, S, P vµ c¸c nguyªn tè kh¸c
Do hµm lîng cacbon cao h¬n nªn tæ chøc cña gang ë nhiÖt ®é thêng còng nh ë nhiÖt
®é cao tån t¹i lîng xementit cao.
§Æc tÝnh chung cña gang lµ cøng vµ dßn, cã nhiÖt ®é nãng ch¶y thÊp vµ dÔ đóc
 Thµnh phÇn t¹p chÊt trong gang g©y ¶nh hëng kh¸c so víi thÐp cacbon
- Cïng víi C, nguyªn tè Si thóc ®Èy sù graphit ho¸, nghÜa lµ ph©n huû Fe C thµnh Fe 3
vµ cacbon tù do khi kÕt tinh
- Ngîc l¹i Mn l¹i c¶n trë sù graphit ho¸ nh»m t¹o ra Fe C cña gang tr¾ng 3
 Lîng Si thay ®æi trong gang ë giíi h¹n tõ 1,5  3,0 cßn Mn thay ®æi t¬ng øng víi Si
ë giíi h¹n 0,5  1,0%
- T¹p chÊt S vµ P lµm h¹i ®Õn c¬ tÝnh cña gang. Nhng nguyªn tè P phÇn nµo lµm t¨ng
tÝnh ch¶y lo·ng, t¨ng tÝnh chèng mµi mßn, do ®ã cã thÓ hµm lîng ®Õn 0,1  0,2%P
- Cacbon cµng nhiÒu th× kh¶ n¨ng graphit ho¸ cµng m¹nh, nhiÖt ®é ch¶y cµng gi¶m
lµm tÝnh ®óc cµng tèt. Nhng t¨ng hµm lîng cacbon sÏ lµm gi¶m ®é bÒn, t¨ng dßn. V×
vËy trong gang x¸m ch¼ng h¹n, hµm lîng cacbon giíi h¹n tõ 2,8  3,5% Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
3.2. Ph©n lo¹i Gang:
3.1.1. Ph©n lo¹i theo tæ chøc tÕ vi vµ hµm lîng C trªn gi¶n ®å tr¹ng th¸i
- Gang tríc cïng tinh cã tæ chøc Peclit + Lª®ªbuarit (C < 4,43%)
- Gang cïng tinh: cã tæ chøc Lª®ªbuarit (C = 4,43%)
- Gang sau cïng tinh cã tæ chøc Lª®ªbuarit + Xªmentit (C > 4,43%)
3.1.2. Ph©n lo¹i theo tæ chøc vµ cÊu t¹o
- Gang tr¾ng lµ lo¹i gang mµ hÇu hÕt cacbon ë d¹ng liªn kÕt Fe C 3
 Gang tr¾ng chØ h×nh thµnh khi cã hµm lîng C, Mn… thÝch hîp vµ víi ®iÒu kiÖn
nguéi nhanh ë c¸c vËt ®óc thµnh máng, nhá
 Gang tr¾ng kh«ng cã ký hiÖu riªng
Tæ chøc xementit cã nhiÒu trong gang tr¾ng lµm mÆt g·y cña nã cã mµu s¸ng tr¾ng!
- Cơ tính: độ cứng cao, dòn, tính chống mài mòn cao. Tính công nghệ kém
- Gang x¸m lµ lo¹i gang mµ hÇu hÕt cacbon ë d¹ng graphit. Nhê cã vËy grathit nªn
mÆt g·y cã mµu x¸m GX Ferit GX Ferit-Peclit Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
 Tæ chøc tÕ vi cña gang x¸m gåm: nÒn c¬ së vµ c¸c graphit d¹ng tÊm
 NÒn cña gang x¸m cã thÓ lµ: ferit, pherit - peclit , peclit
C¬ tÝnh cña gang x¸m phô thuéc vµo hai yÕu tè:
* Tæ chøc cña nÒn: ®é bÒn cña nÒn t¨ng lªn tõ nÒn pherit ®Õn peclit
* Sè lîng, h×nh d¹ng vµ ph©n bè graphit
 Gang x¸m cã ®é bÒn nÐn cao nhng bÒn kÐo kÐm, chÞu mµi mßn tèt, ®Æc biÖt cã tÝnh
®óc tèt , giảm chấn (khử rung)
Ký hiÖu Gang x¸m: GX xx-yy (Liªn x«: Cч xx-yy)
xx = hai con sè chØ ®é bÒn kÐo
yy = hai con sè chØ ®é bÒn uèn
-Ví dụ kí hiệu Gang Xám:
GX12-28: σ = 120MPa; σ = 280MPa k u Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- Gang cÇu lµ lo¹i gang cã thÓ cã tæ chøc nh gang x¸m, nhng graphit cã d¹ng thu nhá thµnh h×nh cÇu
 §Ó cã tæ chøc gang cÇu, ph¶i nÊu ch¶y gang x¸m vµ dïng ph¬ng ph¸p biÕn tÝnh ®Æc biÖt
gäi lµ cÇu ho¸ ®Ó t¹o ra graphit h×nh cÇu. KÕt qu¶ lµ còng trªn c¸c nÒn t¬ng tù nh gang
x¸m víi grathit cÇu ta cã ®é dÎo  = 5  15%; ®é bÒn kÐo  = 400 - 1000N/mm2 k
Ký hiÖu Gang cÇu: GC xx-yy (Liªn x«: Bч xx-yy)
xx = hai con sè chØ ®é bÒn kÐo
yy = hai con sè chØ ®é d·n dµi t¬ng ®èi %
-Ví dụ kí hiệu Gang Cầu:
GC42-12: σ = 420MPa; δ = 12 % k Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- Gang dÎo lµ lo¹i gang chÕ t¹o tõ gang tr¾ng b»ng ph¬ng ph¸p nhiÖt luyÖn (ñ) t u Fe C ⎯
⎯ 0 → Peclit + C 3 cum
Ký hiÖu Gang dÎo: GZ xx-yy (Liªn x«: Kч xx-yy)
xx = hai con sè chØ ®é bÒn kÐo
yy = hai con sè chØ ®é d·n dµi t¬ng ®èi %
-Ví dụ Gang Dẻo:
GZ37-12: σ = 370MPa; δ = 12 % k Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
Một số đặc điểm đáng chú ý:
Gang x¸m cã ®é bÒn nÐn cao , nhng bÒn kÐo kÐm
 ChÞu mµi mßn tèt
 ĐÆc biÖt cã tÝnh ®óc tèt
Tính chất hấp thụ chấn động vượt trội của gang xám Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại 4. ThÐp hîp kim:
4.1. Kh¸i niÖm vÒ ThÐp hîp kim:
- ThÐp HK lµ lo¹i thÐp cã chøa trong nã mét hµm lîng c¸c nguyªn tè HK thÝch hîp
- Hµm lîng cña chóng ph¶i ®ñ ®Õn møc cã thÓ lµm thay ®æi c¬ tÝnh th× míi ®îc coi lµ chÊt
cho thªm, nÕu díi møc ®ã th× chØ lµ t¹p chÊt.
C¸c ®Æc tÝnh c¬ b¶n cña ThÐp hîp kim:
- C¶i thiÖn c¬ tÝnh: thÐp hîp kim cã tÝnh nhiÖt luyÖn tèt h¬n thÐp cacbon. Tríc nhiÖt
luyÖn hai lo¹i thÐp cacbon vµ hîp kim cã c¬ tÝnh t¬ng tù, nhng nÕu nhiÖt luyÖn vµ ram
hîp lý thÐp hîp kim sÏ t¨ng c¬ tÝnh râ rÖt
- ThÐp hîp kim gi÷ ®îc ®é bÒn cao h¬n thÐp cacbon ë nhiÖt ®é cao nhê sù t¬ng t¸c cña
nguyªn tè hîp kim trong c¸c tæ chøc cña thÐp cacbon (tính bền nhiệt)
- T¹o ra nh÷ng tÝnh chÊt lý ho¸ ®Æc biÖt, nh: chèng ¨n mßn trong c¸c m«i trêng ¨n
mßn; cã thÓ t¹o ra thÐp tõ tÝnh cao hay kh«ng cã tõ tÝnh; ®é gi·n në v× nhiÖt rÊt nhá.
C¸c sù biÕn ®æi khi Hîp kim ho¸:
+ C¸c dung dÞch ®Æc trong thÐp cacbon hoµ tan thªm nguyªn tè hîp kim t¹o nªn sù
thay ®æi cã lîi c¸c to¹ ®é trªn gi¶n ®å tr¹ng th¸i hoÆc t¹o ra c¸c pherit hîp kim bÒn h¬n + T .
rõ mét sè nguyªn tè nh Ni, Si, Al… ®a sè c¸c nguyªn tè kh¸c nh Cr, W, Ti… ®Òu
kÕt hîp víi cacbon t¹o nªn cacbit hîp kim Bộ môn CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG Biên soạn: HÀN & CNKL ThS. Vũ Đình Toại
- Dung dÞch ®Æc thay thÕ
- Dung dÞch ®Æc xen kÏ B
 Sù hoµ tan xen kÏ bao giê còng cã giíi h¹n