Bài giảng Chương 9: Hội nhập kinh tế quốc tế và xây dựng nền kinh tế Việt Nam độc lập tự chủ môn Kinh tế chính trị Mác Lênin | Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Chương 9
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
VÀ XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ
VIỆT NAM ĐỘC LẬP TỰ CHỦ
MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
• Nêu được tác động của hội nhập đến
phát triển của Việt Nam
• Phân tích tính tất yếu và tác động của hội
nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
• Vận dụng lý luận về hội nhập kinh tế quốc
tế để phân tích vai trò của các chủ thể
trong giúp nền kinh tế hội nhập tốt hơn
vào nền kinh tế thế giới. 11/27/2020 2 NỘI DUNG KHÁI QUÁT
6.1. HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VÀ TÁC
ĐỘNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
ĐẾN PHÁT TRIỂN CỦA VIỆT NAM
6.2. XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
ĐỘC LẬP, TỰ CHỦ
9.1. HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ VÀ TÁC
ĐỘNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ ĐẾN
PHÁT TRIỂN CỦA VIỆT NAMVIỆT NAM
6.2.1. Khái niệm và các hình thức HNKTQT
6.2.2. Tác động của HNKTQT đến phát triển của Việt Nam
6.2.3. Phương hướng nâng cao hiệu quả
HNKTQT trong phát triển của Việt Nam 11/27/2020 4
9.1.1. Khái niệm và nội dung hội nhập kinh tế quốc tế
9.1.1.1.Khái niệm sự
cần thiết khách quan
hội nhập kinh tế quốc tế
* Khái niệm: HNKTQT là quá trình các nước tiến
hành các hoạt động tăng cường sự gắn kết giữa
các nền kinh tế của các quốc gia với nhau dựa
trên sự chia sẻ nguồn lực và lợi ích trên cơ sở
tuân thủ các luật chơi chung trong khuôn khổ các
định chế hoặc tổ chức quốc tế.
* Sự cần thiết khách quan của hội nhập kinh tế quốc tế
- Hội nhập kinh tế quốc tế là đòi hỏi khách
quan trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế
- Hội nhập kinh tế quốc tế là phương thức
phát triển chủ yếu và phổ biến của các
nước, nhất là các nước đang và kém
phát triển trong điều kiện hiện nay
9.1.1.2. Nội dung hội nhập kinh tế quốc tế
- Thứ nhất, chuẩn bị các điều kiện để
thực hiện hội nhập thành công
- Thứ hai, thực hiện đa dạng các hình
thức, các mức độ hội nhập kinh tế quốc tế
9.1.2. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến phát triển của Việt Nam
9.1.2.1. Tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế -
Mở rộng thị trường để thúc đẩy thương mại phát triển -
Thúc đẩy chuyển dịch CCKT hợp lý, hiện đại và hiệu quả -
Nâng cao trình độ nguồn nhân lực và tiềm lực KHCN -
Tăng cơ hội cho các DN tiếp cận thị trường quốc tế -
Cải thiện tiêu dùng trong nước; tiếp cận giao lưu với thế giới, có cơ hội tìm kiếm việc làm -
Các nhà hoạch định chính sách nắm bắt tình hình và xu thế thế giới ->
xây dựng và điều chỉnh chiến lược phát triển hợp lý -
Tiếp thu những giá trị tinh hoa của thế giới -
Cải cách toàn diện NN -> xây dựng NN pháp quyền XHCN -
Nâng cao vai trò, uy tín và vị thế quốc tế của nước ta -
Đảm bảo an ninh quốc gia, duy trì hòa bình ổn định ở khu vực và quốc
tế để phát triển KT-XH
9.1.2.2. Tác động tiêu cực của hội nhập kinh tế quốc tế -
Gia tăng sự cạnh tranh gay gắt -
Gia tăng sự phụ thuộc - > nền kinh tế dễ bị tổn thương -
Phân phối có thể không công bằng lợi ích -> làm tăng khoảng
cách giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội -
Nguy cơ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tự nhiên bất lợi -> trở thành
bãi thải công nghiệp và công nghệ thấp, tài nguyên cạn kiệt và
hủy hoại môi trường -
Thách thức đối với quyền lực NN, chủ quyền quốc gia -> phát
sinh nhiều vấn đề phức tạp an ninh, trật tự, an toàn XH -
Gia tăng nguy cơ bản sắc dân tộc và văn hóa bị xói mòn -
Nguy cơ gia tăng khủng bố quốc tế, buôn lậu, tội phạm xuyên
quốc gia, dịch bệnh, nhập cư bất hợp pháp
9.1.3. Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập
kinh tế quốc tế trong phát triển của Việt Nam
6.2.3.1. Nhận thức sâu sắc về thời cơ và thách thức do HNKTQT mang lại
6.2.3.2. Xây dựng chiến lược và lộ trình HNKT phù hợp
6.2.3.3. Tích cực, chủ động tham gia vào các liên kết KTQT
và thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong các
liên kết KTQT và khu vực
6.2.3.4. Hoàn thiện thể chế và luật pháp
6.2.3.5. Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của nền kinh tế
6.2.3.6. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của Việt Nam
9.2. XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ VIỆT
NAM ĐỘC LẬP, TỰ CHỦ
9.2.1. Nhận thức về độc lập, tự chủ và xây
dựng nền kinh tế, độc lập, tự chủ
9.2.2. Quan điểm và biện pháp xây dựng
nền kinh tế Việt Nam độc lập, tự chủ 11/27/2020 11
9.2.1. Nhận thức về độc lập, tự chủ và
xây dựng nền kinh tế, độc lập, tự chủ
9.2.1.1. Khái niệm độc lập tự chủ
* Khái niệm độc lập, tự chủ:
Độc lập, tự chủ là năng lực thực sự của
một quốc gia giữ vững chủ quyền và sự
tự quyết về đối nội và đối ngoại nhằm
mục tiêu bảo vệ và thực hiện tối đa lợi ích
quốc gia, dân tộc của mình.
9.2.1.2. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ
* Khái niệm nền kinh tế độc lập, tự chủ:
Nền kinh tế độc lập tự chủ là nền kinh tế không bị
lệ thuộc, phụ thuộc vào nước khác, người khác,
hoặc vào một tổ chức kinh tế nào đó về đường
lối, chính sách phát triển, không bị bất cứ ai dùng
những điều kiện kinh tế, tài chính, thương mại,
viện trợ …để áp đặt, khống chế, làm tổn hại chủ
quyền quốc gia và lợi ích cơ bản của dân tộc
9.2.1.2. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ
* Điều kiện để bảo đảm độc lập tự chủ về kinh tế:
- Phải có đường lối, chính sách độc lập tự
chủ về phát triển kinh tế - xã hội
- Phải có thực lực và tiềm lực kinh tế đủ
mạnh ở mức cần thiết
9.2.2. Quan điểm và biện pháp xây dựng nền
kinh tế Việt Nam độc lập, tự chủ
9.2.2.1. Quan điểm về
xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ
- Độc lập về đường lối phát triển kinh tế
là điều kiện tiên quyết
- Độc lập tự chủ phải đi đôi với tịch cực,
chủ độc hội nhập kinh tế quốc tế
9.2.2.2. Biện pháp xây dựng nền kinh tế
độc lập, tự chủ
- Hoàn thiện, bổ sung đường lối chung và đường
lối kinh tế, xây dựng và phát triển đất nước
- Đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
- Đẩy mạnh quan hệ kinh tế đối ngoại và chủ động
hội nhập kinh tế quốc tế
- Tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế
- Kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, an ninh
và đối ngoại trong hội nhập quốc tế.
9.2.2.3. Mối quan hệ giữa độc lập , tự chủ và hội
nhập quốc tế ở Việt Nam
- Có giữ vững ĐLTC thì mới có thể đẩy mạnh HNQT
- Giữ vững ĐLTC, và HNQT còn là phương thức kết hợp
sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
- HNQT có hiệu quả cần ĐLTC trong việc quyết định chiến
lược, mức độ, phạm vi, lộ trình và bước đi HN
- ĐLTC là cơ sở giữ gìn bản sắc dân tộc. Càng HN sâu
rộng càng phải giữ gìn văn hóa, truyền thống
- HNQT cũng tạo nên thách thức mới đối với nhiệm vụ giữ
vững ĐLTC; Để HN có hiệu quả, không thể tuyệt đối hóa
ĐLTC và quan niệm về ĐLTC là bất biến.