Giáo viên: BÙI VĂN PHONG
Trường THCS Trung An
ĐỊA LÍ 8
TRÒ CH I Ô CHƠ Ữ
LU T CH IẬ Ơ
- Trò ch i ô ch g m ơ ữ ồ 7 ô ch đ c đánh s t 1 đ n ữ ượ ố ừ ế 7 sẽ t ng ươ
ng v i ứ ớ 7 câu h iỏ .
- Các em d a vào ki n th c đã h c đ tr l i, m i câu h i có ự ế ứ ọ ể ả ờ ỗ ỏ 1
l t tr l i.ượ ả ờ
- Em nào tr l i đúng sẽ nh n đ c 1 ả ờ ậ ượ cây bút và ô ch sẽ hi n ra ữ ệ
ch cái t ng ng, tr l i sai ô ch sẽ b khóa l iữ ươ ứ ả ờ ữ ị ạ .
- Trong quá trình tr l i, em nào tr l i đúng tên t khóa thì sẽ ả ờ ả ờ ừ
nh n đ c ậ ượ 3 cây bút.
1 2 3 4
5
6
7
TRÒ CH I Ô CHƠ Ữ
Câu 1. Đ o có di n tích l n nh t n c ta là:ả ệ ớ ấ ướ
A. Phú Qu c ố B. Cát Bà C. B ch Long Vĩạ D. Cái B u ầ
Câu 2. Nhi t đ n c bi n trên Bi n Đông trên bao nhiêu 0C?ệ ộ ướ ể ể
A. 21
0
C B. 20
0
C C. 23
0
C D. 22
0
C
Câu 3. L ng m a trung bình trên Bi n Đông là bao nhiêu?ượ ư ể
A. 1000mm B. 1100 mm
C. 1900mm D. 800 mm
Câu 4. Đ mu i bình quân trên Bi n Đông là bao nhiêu?ộ ố ể
A. 32-33%
0
B. 32-35%
0
C. 32-34%
0
D. 32-36%
0
Câu 5. Bi n n c ta có h n bao nhiêu loài cá?ể ướ ơ
A. 2500 B. 2000 C. 1500 D. 1000
Câu 6. T nh nào sau đây n c ta phát tri n m nh ngh làm mu i?ỉ ở ướ ể ạ ề ố
A. TPHCM B. Hà N iộ C. Qu ng Ngãiả D. Cà Mau
Câu 7. Đi m du l ch nào sau đây đ c công nh n là di s n thiên nhiên th gi i?ể ị ượ ậ ả ế ớ
A. Đà N ng ẵ B. Nha Trang C. Vũng Tàu D. V nh H Longị ạ
1 2 3 4
5
C
H Â
U T
6
H
7
ÔỔ
VĂN MINH CHÂU TH SÔNG Ổ
H NG VÀ SÔNG C U LONGỒ Ử
CH Đ 1Ủ Ề
GV d y:ạ Bùi Văn Phong
L p d y: 8/ớ ạ 3 ; 8/4
LỚP
8
PH N Đ A LÍẦ Ị
CH Đ 1. VĂN MINH CHÂU TH SÔNG H NG VÀỦ Ề Ổ Ồ
SÔNG C U LONGỬ
N I DUNG BÀI H CỘ Ọ
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N CHÂU Ể
TH SÔNG H NG. CH Đ N C C A SÔNG Ổ Ồ Ế Ộ ƯỚ Ủ
H NGỒ
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N CHÂU TH Ể Ổ
SÔNG C U LONG. CH Đ N C C A SÔNG C U Ử Ế Ộ ƯỚ Ủ Ử
LONG
QUÁ TRÌNH CON NG I KHAI KH N VÀ C I T O ƯỜ Ẩ Ả Ạ
CHÂU TH , CH NG VÀ THÍCH NG V I CH Đ Ổ Ế Ự Ứ Ớ Ế Ộ
N C SÔNG H NG VÀ SÔNG C U LONGƯỚ Ồ Ử
LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
1
2
3
4
CĐ 1
1
1
Quan sát các hình nh và ả
kênh ch SGK, hãy cho bi t ữ ế
châu th sông H ng có ổ ồ
di n tích bao nhiêu? Do ệ
sông nào b i đ p?ồ ắ
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
Di n tích kho ng ệ ả
15000km
2
, do sông H ng ồ
và sông Thái Bình b i đ p.ồ ắ
Sông H ngồ
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Hồng
CĐ 1
1
1
Quan sát Atlat tr10, hãy xác
đ nh các ph l u và chi l u c a ị ụ ư ư ủ
h th ng sông H ng ệ ố ồ và sông
Thái Bình trên b n đ .ả ồ
- Sông H ng:ồ
+ Ph l u: sông Đà, sông Lô,...ụ ư
+ Chi l u: sông Lu c, sông ư ộ
Đáy,...
- Sông Thái Bình:
+ Ph l u: sông C u, sông ụ ư ầ
Th ngươ ,…
+ Chi l u: sông Kinh Th y, sông ư ầ
B ch Đ ngạ ằ ,…
Sông Đà
Sông Lô
Sông Đáy Sông Luộc
Sông Kinh Thầy
Sông Bạch Đằng
Sông Cầu
Sông Thương
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Hồng
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
CĐ 1
1
1
Quan sát các hình nh và ả
kênh ch SGK, hãy cữ ho bi t ế
t ng l ng dòng ch y và ổ ượ ả
l ng phù sa sông H ng là ượ ồ
bao nhiêu?
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
T ng l ng dòng ch y lên ổ ượ ả
t i 112 t mớ ỉ
3
/năm và
l ng phù sa h t s c ượ ế ứ
phong phú, kho ng 120 ả
tri u t n/năm.ệ ấ
Phù sa sông H ngồ
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Hồng
CĐ 1
1
1
Quan sát các hình nh và ả
kênh ch SGK, hãy cữ ho bi t ế
đê sông H ng đ c xây d ng ồ ượ ự
vào th i gian nào? M c đích ờ ụ
xây d ng là gì?ự
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
Xây d ng ự t năm 1108 vào ừ
th i Lý Nhân Tông đ m ờ ể ở
r ng di n tích s n xu t ộ ệ ả ấ
đ ng th i đ phòng ch ng lũ ồ ờ ể ố
l t. Đi u này đã làm cho đ a ụ ề ị
hình b m t châu th đã có ề ặ ổ
s thay đ i.ự ổ
M t đo n đê sông ộ ạ
H ngồ
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Hồng
CĐ 1
1
1
- Di n tích kho ng 15000kmệ ả
2
, do sông H ng và ồ
sông Thái Bình b i đ p.ồ ắ
- Đ m r ng di n tích s n xu t đ ng th i đ ể ở ộ ệ ả ấ ồ ờ ể
phòng ch ng lũ l t, ông cha ta đã xây d ng m t ố ụ ự ộ
h th ng đê dài hàng nghìn ki-lô-mét d c hai ệ ố ọ
bên b sông. Đi u này đã làm cho đ a hình b ờ ề ị ề
m t châu th đã có s thay đ i.ặ ổ ự ổ
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Hồng
CĐ 1
1
1
Quan sát các hình nh và kênh ả
ch SGK, hãy mữ ô t ch đ n c ả ế ộ ướ
sông H ng.ồ
Ch đ n c sông H ng t ng đ i ế ộ ướ ồ ươ ố
đ n gi n, trong năm có m t mùa lũ ơ ả ộ
và m t mùa c n rõ r t:ộ ạ ệ
- Mùa lũ kéo dài 5 tháng (t tháng 6 ừ
đ n tháng 10), chi m kho ng 75% ế ế ả
l u l ng dòng ch y c năm v i ư ượ ả ả ớ
các đ t lũ lên nhanh và đ t ng t.ợ ộ ộ
- Mùa c n kéo dài 7 tháng (t tháng ạ ừ
11 đ n tháng 5 năm sau), ch ế ỉ
chi m kho ng 25% l u l ng ế ả ư ượ
dòng ch y c năm, m c n c sông ả ả ự ướ
h th p rõ r t.ạ ấ ệ
Lũ trên sông H ngồ
b. Chế độ nước sông Hồng
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
CĐ 1
1
1
Quan sát l c đ , bi u đ và ượ ồ ể ồ
kênh ch SGK, hãy gi i thích ữ ả
vì sao sông H ng l i có ch ồ ạ ế
đ n c nh v y?ộ ướ ư ậ
- Ngu n cung c p n c cho ồ ấ ướ
sông H ng ch y u là m a ồ ủ ế ư
nên th i gian mùa lũ cũng ờ
theo sát mùa m a.ư
- Do là h p l u c a nhi u ợ ư ủ ề
sông nên khi m a l n thì lũ ư ớ
lên nhanh, rút ch m, di n ậ ệ
tích ng p l n.ậ ớ
b. Chế độ nước sông Hồng
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
CĐ 1
1
1
- Mùa lũ t tháng 6 đ n tháng 10, chi m kho ng ừ ế ế ả
75% l u l ng dòng ch y c năm v i các đ t lũ ư ượ ả ả ớ ợ
lên nhanh và đ t ng t.ộ ộ
- Mùa c n t tháng 11 đ n tháng 5 năm sau, ch ạ ừ ế ỉ
chi m kho ng 25% l u l ng dòng ch y c ế ả ư ượ ả ả
năm, m c n c sông h th p rõ r t.ự ướ ạ ấ ệ
b. Chế độ nước sông Hồng
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông H ng. Ch đ n c c a sông H ng.ồ ế ộ ướ ủ ồ
CĐ 1
2
2
HO T Đ NG NHÓMẠ Ộ
Th i gian: 10 phútờ
NHI M VỆ Ụ
* NHÓM 1, 2, 3, 4: Quan sát các hình nh và kênh ch SGK, hãy:ả ữ
- Châu th sông C u Long có di n tích bao nhiêu? Do sông nào ổ ử ệ
b i đ p?ồ ắ
- K tên các dòng sông chính, các ô trũng l n b ng p n c c a ể ớ ị ậ ướ ủ
châu th . Vì sao nhi u n i ven bi n c a châu th b s t l ?ổ ề ơ ể ủ ổ ị ạ ở
* NHÓM 5, 6, 7, 8: Quan sát các hình nh và kênh ch SGK, hãy:ả ữ
- Mô t ch đ n c c a sông C u Long.ả ế ộ ướ ủ ử
- Vì sao sông C u Long l i có ch đ n c nh v y?ử ạ ế ộ ướ ư ậ
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
CĐ 1
2
2
Mùa lũ trên sông C u Longử
Kênh Vĩnh T (An Giang)ế
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
L c đ châu th sông C u Longượ ồ ổ ử
CĐ 1
2
2
Di n tích kho ng 40000kmệ ả
2
, do sông C u Long (sông Ti n và ử ề
sông H u) b i đ p.ậ ồ ắ
- Hai dòng chính là sông Ti n và sông H u.ề ậ
- Các ô trũng l n: Đ ng Tháp M i, T giác Long Xuyên, bán ớ ồ ườ ứ
đ o Cà Mau.ả
Hi n nay, do bi n đ i khí h u, n c bi n dâng và hàm l ng ệ ế ổ ậ ướ ể ượ
phù sa trong n c sông gi m nên nhi u n i ven bi n c a châu ướ ả ề ơ ở ể ủ
th b s t l .ổ ị ạ ở
2
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
CĐ 1
2
2
- Di n tích kho ng 40000kmệ ả
2
, do sông C u Long ử
(sông Ti n và sông H u) b i đ p.ề ậ ồ ắ
- Hi n nay, do bi n đ i khí h u, n c bi n dâng ệ ế ổ ậ ướ ể
và hàm l ng phù sa trong n c sông gi m nên ượ ướ ả
nhi u n i ven bi n c a châu th b s t l .ề ơ ở ể ủ ổ ị ạ ở
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Cửu Long
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
CĐ 1
2
2
Mùa lũ t tháng 7 đ n tháng 11, chi m kho ng 80% l u ừ ế ế ả ư
l ng dòng ch y c năm. N c sông khá đi u hòa, lũ lên ượ ả ả ướ ề
ch m và rút ch m.ậ ậ
Mùa c n ạ t tháng 1 đ n tháng 6 năm sau, chi m ừ ế ế
kho ng 2ả 0% l u l ng dòng ch y c năm.ư ượ ả ả
Nguyên nhân:
- Sông có d ng hình lông chim l i đ c n i thông v i h ạ ạ ượ ố ớ ồ
Tônlê Xáp. V y nên mùa lũ lên ch m, xu ng ch m.ậ ậ ố ậ
- Sông ch y ra bi n qua 9 c a nên lũ thoát nhanh h n.ả ể ử ơ
- Đ a hình sông ch y qua th p, m ng l i kênh r ch dày ị ả ấ ạ ướ ạ
đ c.ặ
6
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
CĐ 1
2
2
- Mùa lũ t tháng 7 đ n tháng 11, chi m kho ng ừ ế ế ả
80% l u l ng dòng ch y c năm. N c sông ư ượ ả ả ướ
khá đi u hòa, lũ lên ch m và rút ch m.ề ậ ậ
- Mùa c n t tháng 1 đ n tháng 6 năm sau, ạ ừ ế
chi m kho ng 20% l u l ng dòng ch y c ế ả ư ượ ả ả
năm.
b. Chế độ nước sông Cửu Long
Quá trình hình thành và phát tri n châu th ể ổ
sông C u Longử . Ch đ n c c a sông ế ộ ướ ủ C u Longử .
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ả
ch SGK, hãy nữ êu vai trò c a h ủ ệ
th ng sông H ng đ i v i ng i ố ồ ố ớ ườ
Vi t c .ệ ổ
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
- H t s c quan tr ng trong cu c ế ứ ọ ộ
s ng c a ng i Vi t c mi n ố ủ ườ ệ ổ ở ề
B c. Đó là n i cung c p th c ăn, là ắ ơ ấ ứ
đ ng giao thông liên k t gi a các ườ ế ữ
vùng.
- Hình nh v cu c s ng sông ả ề ộ ố
n c, cũng nh d a vào khai thác ướ ư ự
các s n ph m t nhiên t sông ả ẩ ự ừ
n c đ c in đ m trên các di v t, ướ ượ ậ ậ
ho c v n đ c l u gi trong các ặ ẫ ượ ư ữ
t ng văn hoá kh o c h cầ ả ổ ọ (hình
1.5, 1.6, 1.7)
a. Đối với sông Hồng
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ả
ch SGK, hãy cho bi t tữ ế xa ừ
x a, đ khai thác ngu n n c ư ể ồ ướ
sông H ng, ng i Vi t đã làm ồ ườ ệ
gì?
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
Ng i Vi t đã bi t t o nên ườ ệ ế ạ
nh ng h th ng kênh (sông ữ ệ ố
đào) d n n c vào ru ng, ẫ ướ ộ
ho c tiêu n c, phân lũ v ặ ướ ề
mùa m a; đ ng th i cũng ư ồ ờ
s m ph i t ch c đ p đê, tr ớ ả ổ ứ ắ ị
thu đ phát tri n s n xu t ỷ ể ể ả ấ
và b o v cu c s ng.ả ệ ộ ố
a. Đối với sông Hồng
Kênh và đê sông H ngồ
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ch ả ữ
SGK, hãy trình bày quá trình con
ng i khai kh n và c i t o châu ườ ẩ ả ạ
th , ch ng ch đ n c sông ổ ế ự ế ộ ướ
H ng d i th i nhà Lý và nhà Tr n.ồ ướ ờ ầ
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
- T th k XI, d i th i Lý, Nhà ừ ế ỉ ướ ờ
n c Đ i Vi t đã cho đ p đê d c ướ ạ ệ ắ ọ
theo h u h t các con sông l n.ầ ế ớ
- T i th i Tr n, tri u đình đã cho ớ ờ ầ ề
gia c cho các đo n đê xung y u ố ạ ế ở
hai bên b sông H ng t đ u ờ ồ ừ ầ
ngu n t i bi n (đê quai v c) và đ t ồ ớ ể ạ ặ
ra ch c quan Hà đê s chuyên ứ ứ
trách trông coi vi c b i đ p và b o ệ ồ ắ ả
v h th ng đê đi u,...ệ ệ ố ề
a. Đối với sông Hồng
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ch ả ữ
SGK, hãy trình bày quá trình con
ng i khai kh n và c i t o châu th , ườ ẩ ả ạ ổ
ch ng ch đ n c sông H ng d i ế ự ế ộ ướ ồ ướ
th i nhà ờ Lê và nhà Nguy n.ễ
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
- Sang th k XV, nhà Lê b t đ u ti n ế ỉ ắ ầ ế
hành quai đê l n bi n đ khai thác bãi ấ ể ể
b i vùng c a sông. Công vi c này đ c ồ ử ệ ượ
đ y m nh vào th i Nguy n các vùng ẩ ạ ờ ễ ở
ven bi n Thái Bình, Nam Đ nh và Ninh ể ị
Bình.
- Chính quy n phong ki n nhà Nguy n ề ế ễ
r t quan tâm đ n v n đ đ p đê phòng ấ ế ấ ề ắ
l t vùng châu th sông H ng. Tuy ụ ở ổ ồ
nhiên, tri u đình đang lâm vào th b i ề ế ố
r i, cân nh c l i - h i c a vi c nên ti p ố ắ ợ ạ ủ ệ ế
t c đ p đê hay b đê.ụ ắ ỏ
a. Đối với sông Hồng
Đ p đê th i nhà Nguy nắ ờ ễ
CĐ 1
3
3
- T xa x a, ng i Vi t đã bi t d n n c vào ru ng, ho c tiêu ừ ư ườ ệ ế ẫ ướ ộ ặ
n c, phân lũ v mùa m a; đ ng th i cũng s m ph i t ch c đ p ướ ề ư ồ ờ ớ ả ổ ứ ắ
đê, tr thu đ phát tri n s n xu t và b o v cu c s ng.ị ỷ ể ể ả ấ ả ệ ộ ố
- T th k XI, d i th i Lý đã cho đ p đê d c theo h u h t các con ừ ế ỉ ướ ờ ắ ọ ầ ế
sông l n.ớ
- T i th i Tr n, tri u đình đã cho gia c cho các đo n đê xung y u, ớ ờ ầ ề ố ạ ế
chuyên trách trông coi vi c b i đ p và b o v h th ng đê đi u,...ệ ồ ắ ả ệ ệ ố ề
- Sang th k XV, nhà Lê b t đ u ti n hành quai đê l n bi n đ khai ế ỉ ắ ầ ế ấ ể ể
thác bãi b i vùng c a sông. ồ ử
- Chính quy n phong ki n nhà Nguy n r t quan tâm đ n v n đ ề ế ễ ấ ế ấ ề
đ p đê, tuy nhiên, tri u đình đang lâm vào th b i r i, cân nh c l i - ắ ề ế ố ố ắ ợ
h i c a vi c nên ti p t c đ p đê hay b đê.ạ ủ ệ ế ụ ắ ỏ
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
a. Đối với sông Hồng
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ch ả ữ
SGK, trình bày quá trình con ng i ườ
khai kh n và c i t o châu th , ch ẩ ả ạ ổ ế
ng ch đ n c sông C u Long d i ự ế ộ ướ ử ướ
th i v ng qu c Phù Nam.ờ ươ ố
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
- Ngay t th i v ng qu c Phù Nam ừ ờ ươ ố
(kho ng th k I đ n đ u th k VII), ả ế ỉ ế ầ ế ỉ
vùng châu th sông C u Long đã ổ ử
đ c con ng i khai phá và tr ượ ườ ở
thành m t trung tâm nông nghi p lúa ộ ệ
n c.ướ
- Đ n th k IV, Nam B xu t hi n ế ế ỉ ở ộ ấ ệ
tình tr ng bi n ti n c c b , n c ạ ể ế ụ ộ ướ
m n d n dâng cao nh h ng ặ ầ ả ưở
nghiêm tr ng đ n ngh tr ng lúa. ọ ế ề ồ
Cho đ n th k XIII, Nam B v n còn ế ế ỉ ộ ẫ
là vùng đ t t ng đ i hoang vu.ấ ươ ố
a. Đối với sông Cửu Long
L c đ châu th sông C u Longượ ồ ổ ử
Văn hóa Óc Eo (Phù Nam)
CĐ 1
3
3
Quan sát các hình nh và kênh ch ả ữ
SGK, ch ng minh v c khai kh n ứ ệ ẩ
đ ng b ng sông C u Long g n li n ồ ằ ử ắ ề
v i quá trình con ng i thích ng ớ ườ ứ
v i t nhiên.ớ ự
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
- Quá trình khai hoang, ph c hoá ụ
đ ng ru ng b t đ u đ c đ y ồ ộ ắ ầ ượ ẩ
m nh t kho ng th k XVII v i ạ ừ ả ế ỉ ớ
nhi u dòng kênh l n ề ớ (hình 1.8)
đ c đào và đ a vào khai thác. ượ ư
- Ch n iợ ổ (hình 1.9), nhà n i,... là ổ
nh ng cách thích ng v i môi ữ ứ ớ
tr ng sông n c c a c dân đ ng ườ ướ ủ ư ồ
b ng sông C u Long.ằ ử
a. Đối với sông Cửu Long
CĐ 1
3
3
- Ngay t th i v ng qu c Phù Nam (kho ng th k I đ n đ u th k ừ ờ ươ ố ả ế ỉ ế ầ ế ỉ
VII), vùng châu th sông C u Long đã đ c con ng i khai phá và ổ ử ượ ườ
tr thành m t trung tâm nông nghi p lúa n c.ở ộ ệ ướ
- Đ n th k IV, Nam B xu t hi n tình tr ng bi n ti n c c b , ế ế ỉ ở ộ ấ ệ ạ ể ế ụ ộ
n c m n d n dâng cao nh h ng nghiêm tr ng đ n ngh tr ng ướ ặ ầ ả ưở ọ ế ề ồ
lúa. Cho đ n th k XIII, Nam B v n còn là vùng đ t t ng đ i ế ế ỉ ộ ẫ ấ ươ ố
hoang vu.
- Quá trình khai hoang, ph c hoá đ ng ru ng b t đ u đ c đ y ụ ồ ộ ắ ầ ượ ẩ
m nh t kho ng th k XVII v i nhi u dòng kênh l n đ c đào và ạ ừ ả ế ỉ ớ ề ớ ượ
đ a vào khai thác. ư
- Ch n i, nhà n i,... là nh ng cách thích ng v i môi tr ng sông ợ ổ ổ ữ ứ ớ ườ
n c c a c dân đ ng b ng sông C u Long.ướ ủ ư ồ ằ ử
Quá trình con ng i khai kh n và c i t o châu th , ch ng và ườ ẩ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c sông H ng và sông C u Long.ứ ớ ế ộ ướ ồ ử
a. Đối với sông Cửu Long
CĐ 1
4
4
D a vào ki n th c đã h c, cho bi t cự ế ứ ọ ế h đ n c c a các sông chính ế ộ ướ ủ ở
châu th sông H ng và châu th sông C u Long khác nhau nh th ổ ồ ổ ử ư ế
nào?
LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
a. Luyện tập
Ch đ ế ộ
n cướ
Sông H ngồ Sông C u Longử
Mùa lũ
- Kéo dài 5 tháng (t tháng 6 ừ
đ n tháng 10), chi m kho ng ế ế ả
75% l u l ng dòng ch y c ư ượ ả ả
năm.
- Các đ t lũ lên nhanh và đ t ợ ộ
ng tộ
- Kéo dài 5 tháng (t tháng 7 ừ
đ n tháng 11), chi m kho ng ế ế ả
80% l u l ng dòng ch y c ư ượ ả ả
năm.
- Lũ lên và khi rút đ u di n ra ề ễ
ch m.ậ
Mùa c nạ
- Kéo dài 7 tháng (t tháng 11 ừ
đ n tháng 5 năm sau), chi m ế ế
kho ng 25% l u l ng dòng ả ư ượ
ch y c năm.ả ả
- Kéo dài 7 tháng (t tháng 12 ừ
đ n tháng 6 năm sau), chi m ế ế
kho ng 20% l u l ng dòng ả ư ượ
ch y c nămả ả
CĐ 1
4
4
Theo em, quá trình con ng i khai thác và c i t o châu th , ch ng và ườ ả ạ ổ ế ự
thích ng v i ch đ n c c a sông H ng và sông C u Long có đi m gì ứ ớ ế ộ ướ ủ ồ ử ể
gi ng và khác nhau?ố
LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
a. Luyện tập
Ch đ ế ộ
n cướ
Sông H ngồ Sông C u Longử
Gi ng ố
nhau
- Ho t đ ng khai thác c a con ng i vùng châu th sông H ng ạ ộ ủ ườ ở ổ ồ
và sông C u Long đ u di n ra t r t s m.ử ề ễ ừ ấ ớ
- Ho t đ ng khai thác di n ra nh m m c đích ch y u là: phát ạ ộ ễ ằ ụ ủ ế
tri n nông nghi p. Bên c nh đó, con ng i cũng th c hi n các ể ệ ạ ườ ự ệ
ho t đ ng khác, nh : khai thác ngu n l i th y s n t sông n c; ạ ộ ư ồ ợ ủ ả ừ ướ
s d ng sông ngòi, kênh r ch,… làm đ ng giao thông k t n i gi a ử ụ ạ ườ ế ố ữ
các vùng,…
Khác
nhau
Quá trình khai kh n châu th ẩ ổ
sông H ng mi n B c g n ồ ở ề ắ ắ
li n v i vi c đ p đê tr th y.ề ớ ệ ắ ị ủ
Quá trình khai kh n châu th sông ẩ ổ
C u Long mi n Nam là quá trình ử ở ề
con ng i thích ng v i t nhiên.ườ ứ ớ ự
CĐ 1
4
4
S u t m t li u, vi t m t đo n văn ng n mô t mùa lũ ư ầ ư ệ ế ộ ạ ắ ả
và mùa c n c a m t dòng sông n c ta.ạ ủ ộ ở ướ
LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
b. Vận dụng
Sông Cửu Long
Mùa lũ :
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng 7 đến tháng 11), chiếm khoảng
80% lưu lượng dòng chảy cả năm.
-
Lũ lên và khi rút đều diễn ra chậm.
Mùa cạn :
- Kéo dài 7 tháng (từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau), chiếm
khoảng 20% lưu lượng dòng chảy cả năm
CĐ 1
4
4
S u t m t li u, vi t m t đo n văn ng n mô t mùa lũ ư ầ ư ệ ế ộ ạ ắ ả
và mùa c n c a m t dòng sông n c ta.ạ ủ ộ ở ướ
LUY N T P VÀ V N D NGỆ Ậ Ậ Ụ
b. Vận dụng
Mô tả chế độ nước sông Hồng
Chế độ nước của hệ thống sông Hồng có hai mùa: mùa lũ
bắt đầu từ tháng 6 và kết thúc vào tháng 10 phù hợp với
mùa mưa, lượng nước mùa lũ chiếm khoảng 75% tổng
lượng nước cả năm; mùa cạn bắt đầu từ tháng 11 và kết
thúc vào tháng 5 năm sau, lượng nước mùa cạn chỉ
chiếm khoảng 25% tổng lượng nước cả năm.
Do mạng lưới sông có dạng nan quạt, nên khi mưa lớn,
nước tập trung nhanh, dễ gây lũ lụt.

Preview text:

ĐỊA LÍ 8
Giáo viên: BÙI VĂN PHONG Trường THCS Trung An TRÒ CH I Ô Ơ CHỮ 1 2 3 4 5 6 7 LU T Ậ CH I Ơ - Trò ch i ơ ô ch ữ g m ồ 7 ô ch ữ đư c ợ đánh s ố t ừ 1 đ n ế 7 sẽ tư ng ơ ng ứ v i ớ 7 câu h i ỏ . - Các em d a ự vào ki n ế th c ứ đã h c ọ đ ể tr ả l i ờ , m i ỗ câu h i ỏ có 1 lư t ợ tr l ả i ờ . - Em nào trả l i ờ đúng sẽ nh n đ ậ ư c
ợ 1 cây bút và ô ch s ữ ẽ hi n r ệ a ch c ữ ái tư ng ơ ng ứ , tr l ả i ờ sai ô ch s ữ ẽ b k ị hóa l i ạ . - Trong quá trình tr ả l i ờ , em nào tr ả l i ờ đúng tên t ừ khóa thì sẽ nh n ậ đư c ợ 3 cây bút. TRÒ CH I Ô Ơ CHỮ 1 2 3 4 5 6 7 C H Â U T H Ô Ổ Câu 1. Đ o ả có di n t ệ ích l n nh ớ t ấ nư c t ớ a là: A. Phú Qu c ố B. Cát Bà C. B ch ạ Long Vĩ D. Cái B u ầ Câu 2. Nhiệt đ n ộ ư c b ớ i n t ể rên Bi n Đ ể ông trên bao nhiêu 0C? A. 210C B. 200C C. 230C D. 220C Câu 3. Lư ng m ợ a ư trung bình trên Bi n ể Đông là bao nhiêu? A. 1000mm B. 1100 mm C. 1900mm D. 800 mm Câu 4. Đ m ộ u i b ố ình quân trên Bi n Đ ể ông là bao nhiêu?
A. 32-33% B. 32-35% C. 32-34% D. 32-36% 0 0 0 0 Câu 5. Bi n ể nư c t ớ a có h n b ơ ao nhiêu loài cá? A. 2500 B. 2000 C. 1500 D. 1000
Câu 6. Tỉnh nào sau đây n ở ư c ớ ta phát tri n m ể n ạ h ngh l ề àm mu i? ố A. TPHCM B. Hà N i ộ C. Qu n ả g Ngãi D. Cà Mau Câu 7. Đi m ể du l ch n ị ào sau đây đư c công ợ nh n ậ là di s n t ả hiên nhiên th g ế i i? ớ A. Đà N ng ẵ
B. Nha Trang C. Vũng Tàu D. Vịnh H Long ạ CH Ủ Đ Ề 1 VĂN MINH CHÂU TH Ổ SÔNG H N Ồ G VÀ SÔNG C U Ử LONG GV d y ạ :Bùi Văn Phong L p ớ d y ạ : 8/3 ; 8/4 LỚP PH N Ầ Đ A Ị LÍ 8 CH Ủ Đ 1.
Ề VĂN MINH CHÂU TH S Ổ ÔNG H NG Ồ VÀ SÔNG C U Ử LONG N I Ộ DUNG BÀI H C Ọ
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N Ể CHÂU TH 1 Ổ SÔNG H NG. Ồ CH Ế Đ Ộ NƯ C Ớ C A Ủ SÔNG H NG Ồ
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI N Ể CHÂU TH Ổ SÔNG C U Ử LONG. CH Ế Đ Ộ NƯ C Ớ C A Ủ SÔNG C U Ử 2 LONG QUÁ TRÌNH CON NGƯ I Ờ KHAI KH N Ẩ VÀ C I Ả T O Ạ CHÂU TH , Ổ CH Ế NG Ự VÀ THÍCH NG Ứ V I Ớ CH Ế Đ Ộ 3 NƯ C Ớ SÔNG H NG Ồ VÀ SÔNG C U Ử LONG LUYỆN TẬP VÀ V N Ậ D NG Ụ 4 CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
a. Qúa trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng Quan sát các hình n ả h và
kênh chữ SGK, hãy cho bi t ế châu th ổ sông H n ồ g có di n
ệ tích bao nhiêu? Do sông nào bồi đ p ắ ? Di n ệ tích kho ng ả 15000km2, do sông H ng ồ và sông Thái Bình b i đ ồ p ắ . Sông H n ồ g CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
a. Qúa trình hình thành và phát triển Sông Cầu
châu thổ sông Hồng Sông Lô Sông Thương Sông Kinh Thầy
Quan sát Atlat tr10, hãy xác Sông Đà Sông Bạch Đằng Sông Đáy Sông Luộc định các phụ l u ư và chi l u ư c a ủ hệ thống sông H ng ồ và sông
Thái Bình trên bản đ . ồ - Sông H n ồ g: + Phụ l u ư : sông Đà, sông Lô,... + Chi lưu: sông Lu c ộ , sông Đáy,... - Sông Thái Bình: + Phụ lưu: sông C u ầ , sông Thương,… + Chi l u ư : sông Kinh Th y ầ , sông Bạch Đằng,… CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
a. Qúa trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ SGK, hãy cho bi t ế tổng lư n ợ g dòng ch y ả và lư n ợ g phù sa sông H n ồ g là bao nhiêu? Tổng lư ng ợ dòng ch y ả lên t i ớ 112 t ỉ m3/năm và lư n ợ g phù sa h t ế s c ứ phong phú, kho n ả g 120 tri u ệ t n ấ /năm. Phù sa sông H n ồ g CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
a. Qúa trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ SGK, hãy cho bi t ế đê sông H ng ồ đư c ợ xây d ng ự vào th i ờ gian nào? M c ụ đích xây d ng ự là gì? Xây d n ự g từ năm 1108 vào th i ờ Lý Nhân Tông đ ể m ở r n ộ g di n ệ tích s n ả xu t ấ đ ng ồ th i ờ đ ể phòng ch n ố g lũ l t ụ . Đi u ề này đã làm cho đ a ị hình b ề m t ặ châu th ổ đã có sự thay đổi. M t ộ đo n ạ đê sông Hồng CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
a. Qúa trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng - Di n ệ tích kho n ả g 15000km2, do sông H ng ồ và sông Thái Bình b i ồ đ p ắ . - Đ ể m ở r ng ộ di n ệ tích s n ả xu t ấ đ ng ồ th i ờ đ ể phòng ch n ố g lũ l t
ụ , ông cha ta đã xây d ng ự m t ộ h
ệ thống đê dài hàng nghìn ki-lô-mét d c ọ hai bên b ờ sông. Đi u ề này đã làm cho đ a ị hình b ề m t ặ châu th đ ổ ã có s t ự hay đ i. ổ CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
b. Chế độ nước sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ SGK, hãy mô t ả ch ế đ ộ nư c ớ sông H n ồ g. Ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g t n ươ g đ i ố đ n ơ gi n ả , trong năm có m t ộ mùa lũ và m t ộ mùa c n ạ rõ r t: ệ
- Mùa lũ kéo dài 5 tháng (t ừ tháng 6 đến tháng 10), chi m ế kho n ả g 75% l u ư l n ượ g dòng ch y ả c ả năm v i ớ các đ t ợ lũ lên nhanh và đ t ộ ng t ộ . - Mùa c n ạ kéo dài 7 tháng (t ừ tháng 11 đ n ế tháng 5 năm sau), ch ỉ chi m ế kho n ả g 25% l u ư l n ượ g dòng ch y ả c ả năm, m c ự n c ướ sông h ạ thấp rõ r t ệ . Lũ trên sông H n ồ g CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
b. Chế độ nước sông Hồng Quan sát l c ượ đ , ồ bi u ể đ ồ và kênh ch ữ SGK, hãy gi i ả thích vì sao sông H ng ồ l i ạ có ch ế đ ộ n c ướ nh ư v y ậ ? - Ngu n ồ cung c p ấ n c ướ cho sông H ng ồ ch ủ y u ế là m a ư nên th i ờ gian mùa lũ cũng theo sát mùa m a ư . - Do là h p ợ l u ư c a ủ nhi u ề sông nên khi m a ư l n ớ thì lũ lên nhanh, rút ch m ậ , di n ệ tích ng p ậ l n. ớ CĐ 1
1 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông H n ồ g. Ch đ ế ộ nư c ớ c a ủ sông H ng ồ .
b. Chế độ nước sông Hồng - Mùa lũ t ừ tháng 6 đ n ế tháng 10, chi m ế kho ng ả 75% lưu lư ng ợ dòng ch y ả c ả năm v i ớ các đ t ợ lũ lên nhanh và đ t ộ ng t ộ . - Mùa c n ạ t ừ tháng 11 đ n ế tháng 5 năm sau, ch ỉ chiếm kho n ả g 25% l u ư lư ng ợ dòng ch y ả c ả năm, m c ự nư c s ớ ông h t ạ h p ấ rõ r t ệ . CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long. HO T Ạ Đ N Ộ G NHÓM Thời gian: 10 phút NHI M Ệ VỤ
* NHÓM 1, 2, 3, 4: Quan sát các hình n ả h và kênh ch S ữ GK, hãy: - Châu th ổ sông C u ử Long có di n
ệ tích bao nhiêu? Do sông nào bồi đ p ắ ?
- Kể tên các dòng sông chính, các ô trũng l n ớ b ịng p ậ nư c ớ c a ủ
châu thổ. Vì sao nhi u ề n i v ơ en bi n ể c a ủ châu th b ổ ịs t ạ l ? ở
* NHÓM 5, 6, 7, 8: Quan sát các hình n ả h và kênh ch S ữ GK, hãy: - Mô t ả chế đ ộ nư c c ớ a ủ sông C u ử Long. - Vì sao sông C u ử Long l i c ạ ó ch đ ế n ộ ư c n ớ h v ư y ậ ? CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long. L c ượ đồ châu th ổ sông C u ử Long Mùa lũ trên sông C u ử Long Kênh Vĩnh T ế (An Giang) CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long. Diện tích kho n ả g 40000km2, do sông C u ử Long (sông Ti n ề và sông H u ậ ) b i ồ đ p ắ . 2
- Hai dòng chính là sông Ti n ề và sông H u ậ . - Các ô trũng l n ớ : Đ n ồ g Tháp Mư i, ờ T ứ giác Long Xuyên, bán đ o ả Cà Mau. Hiện nay, do bi n ế đ i ổ khí h u ậ , nư c ớ bi n ể dâng và hàm l n ượ g phù sa trong n c ướ sông gi m ả nên nhi u ề n i ơ ở ven bi n ể c a ủ châu th ổ bị s t ạ l . ở CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long.
a. Qúa trình hình thành và phát triển
châu thổ sông Cửu Long
- Di n ệ tích kho ng ả 40000km2, do sông C u ử Long (sông Ti n v ề à sông H u ậ ) b i đ ồ p ắ . - Hi n ệ nay, do bi n ế đ i ổ khí h u ậ , nư c ớ bi n ể dâng và hàm lư n ợ g phù sa trong nư c ớ sông gi m ả nên nhiều n i ơ v ở en bi n c ể a ủ châu th b ổ s ị t ạ l . ở CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long.
Mùa lũ từ tháng 7 đ n ế tháng 11, chi m ế kho n ả g 80% l u ư l n ượ g dòng ch y ả c ả năm. Nư c ớ sông khá đi u ề hòa, lũ lên ch m ậ và rút ch m. ậ Mùa c n ạ t ừ tháng 1 đ n ế tháng 6 năm sau, chi m ế kho n ả g 20% lưu l n ượ g dòng ch y ả c ả năm. 6 Nguyên nhân: - Sông có d n ạ g hình lông chim l i ạ đ c ượ n i ố thông v i ớ h ồ Tônlê Xáp. V y ậ nên mùa lũ lên ch m, ậ xu n ố g ch m. ậ - Sông ch y ả ra bi n ể qua 9 c a ử nên lũ thoát nhanh h n ơ . - Đ a ị hình sông ch y ả qua th p, ấ m n ạ g lư i ớ kênh r c ạ h dày đ c ặ . CĐ 1
2 Quá trình hình thành và phát tri n ể châu th ổ sông C u ử Long. Ch đ ế n ộ ư c ớ c a ủ sông C u ử Long.
b. Chế độ nước sông Cửu Long - Mùa lũ t ừ tháng 7 đ n ế tháng 11, chi m ế kho ng ả 80% lưu lư ng ợ dòng ch y ả c ả năm. Nư c ớ sông
khá điều hòa, lũ lên ch m ậ và rút ch m. ậ - Mùa c n ạ từ tháng 1 đ n ế tháng 6 năm sau, chiếm kho n ả g 20% l u ư lư ng ợ dòng ch y ả c ả năm. CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh
chữ SGK, hãy nêu vai trò của h ệ th ng ố sông H ng ồ đ i ố v i ớ ngư i ờ Vi t ệ c . ổ - H t ế s c ứ quan tr n ọ g trong cu c ộ sống c a ủ ngư i ờ Vi t ệ c ổ ở mi n ề B c ắ . Đó là n i ơ cung c p ấ th c ứ ăn, là đ n ườ g giao thông liên k t ế gi a ữ các vùng. - Hình n ả h v ề cu c ộ s n ố g sông nư c ớ , cũng nh ư d a ự vào khai thác các s n ả ph m ẩ t ự nhiên t ừ sông nư c ớ đ c ượ in đ m ậ trên các di v t ậ , ho c ặ vẫn đ c ượ l u ư gi ữ trong các t n ầ g văn hoá kh o ả c ổ h c ọ (hình 1.5, 1.6, 1.7) CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ SGK, hãy cho bi t ế t ừ xa xưa, đ ể khai thác ngu n ồ nư c ớ sông H n ồ g, ngư i ờ Vi t ệ đã làm gì? Ngư i ờ Việt đã bi t ế t o ạ nên nh n
ữ g hệ thống kênh (sông đào) d n ẫ nư c ớ vào ru n ộ g, ho c ặ tiêu nư c ớ , phân lũ v ề mùa m a ư ; đồng th i ờ cũng s m ớ ph i ả t ổ ch c ứ đ p ắ đê, tr ị thu ỷ đ ể phát tri n ể s n ả xu t ấ và b o ả vệ cu c ộ s n ố g. Kênh và đê sông H n ồ g CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ
SGK, hãy trình bày quá trình con ngư i ờ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự ch ế đ ộ nư c ớ sông Hồng d i ướ th i
ờ nhà Lý và nhà Tr n ầ . - T ừ th ế k ỉ XI, dư i ớ th i ờ Lý, Nhà nư c ớ Đ i ạ Vi t ệ đã cho đ p ắ đê d c ọ theo h u ầ h t ế các con sông l n ớ . - T i ớ th i ờ Tr n ầ , tri u ề đình đã cho gia cố cho các đo n ạ đê xung y u ế ở hai bên b ờ sông H n ồ g t ừ đ u ầ ngu n ồ t i ớ bi n ể (đê quai v c ạ ) và đ t ặ ra chức quan Hà đê s ứ chuyên trách trông coi vi c ệ b i ồ đ p ắ và b o ả vệ h ệ th n ố g đê đi u ề ,... CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Hồng Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ
SGK, hãy trình bày quá trình con ngư i
ờ khai khẩn và c i ả tạo châu th , ổ ch ế ng ự ch ế đ ộ nư c ớ sông H ng ồ dư i ớ th i
ờ nhà Lê và nhà Nguy n ễ . - Sang th ế k ỉ XV, nhà Lê b t ắ đ u ầ ti n ế hành quai đê l n ấ bi n ể đ ể khai thác bãi b i ồ vùng c a ử sông. Công vi c ệ này đ c ượ đẩy m n ạ h vào th i ờ Nguy n ễ ở các vùng ven bi n ể Thái Bình, Nam Đ n ị h và Ninh Bình. - Chính quy n ề phong ki n ế nhà Nguy n ễ r t ấ quan tâm đ n ế v n ấ đ ề đ p ắ đê phòng l t ụ ở vùng châu th ổ sông H n ồ g. Tuy nhiên, tri u ề đình đang lâm vào th ế b i ố r i ố , cân nh c ắ l i ợ - h i ạ c a ủ vi c ệ nên ti p ế t c ụ đ p ắ đê hay b ỏ đê. Đ p ắ đê th i ờ nhà Nguy n ễ CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Hồng - Từ xa x a ư , ngư i ờ Vi t ệ đã bi t ế d n ẫ nư c ớ vào ru n ộ g, ho c ặ tiêu nước, phân lũ v ề mùa m a ư ; đ n ồ g th i ờ cũng s m ớ ph i ả t ổ ch c ứ đ p ắ đê, trị thu ỷ đ ể phát tri n ể s n ả xu t ấ và b o ả v ệ cu c ộ s n ố g. - Từ th ế kỉ XI, dư i ớ th i ờ Lý đã cho đ p ắ đê d c ọ theo h u ầ h t ế các con sông lớn. - Tới th i ờ Tr n ầ , tri u
ề đình đã cho gia c ố cho các đo n ạ đê xung y u ế ,
chuyên trách trông coi vi c ệ b i ồ đ p ắ và b o ả v ệ h ệ th n ố g đê đi u ề ,. . - Sang th ế k ỉ XV, nhà Lê b t ắ đ u ầ ti n ế hành quai đê l n ấ bi n ể đ ể khai thác bãi b i ồ vùng c a ử sông. - Chính quy n ề phong ki n ế nhà Nguy n ễ r t ấ quan tâm đ n ế v n ấ đ ề
đắp đê, tuy nhiên, tri u
ề đình đang lâm vào th ế b i ố r i ố , cân nh c ắ l i ợ - hại c a
ủ việc nên tiếp tục đ p ắ đê hay bỏ đê. CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Cửu Long Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ
SGK, trình bày quá trình con ngư i ờ khai khẩn và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ngự chế đ ộ nư c ớ sông C u ử Long dư i ớ th i ờ vư ng ơ quốc Phù Nam. - Ngay t ừ th i ờ vư ng ơ qu c ố Phù Nam (khoảng th ế k ỉI đ n ế đ u ầ th ế k ỉVII), L c ượ đồ châu th ổ sông C u ử Long vùng châu th ổ sông C u ử Long đã đư c ợ con ngư i ờ khai phá và tr ở thành m t ộ trung tâm nông nghi p ệ lúa nư c. ớ - Đ n ế th ế k ỉIV, ở Nam B ộ xu t ấ hi n ệ tình trạng bi n ể ti n ế c c ụ b , ộ nư c ớ mặn dần dâng cao nh ả hư ng ở nghiêm tr ng ọ đ n ế ngh ề tr ng ồ lúa. Cho đ n ế th ế k ỉXIII, Nam B ộ v n ẫ còn là vùng đ t ấ tư ng ơ đ i ố hoang vu. Văn hóa Óc Eo (Phù Nam) CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Cửu Long Quan sát các hình n ả h và kênh ch ữ SGK, ch n ứ g minh v c ệ khai kh n ẩ đồng b n
ằ g sông Cửu Long g n ắ li n ề v i
ớ quá trình con ngư i ờ thích n ứ g v i ớ t ự nhiên. - Quá trình khai hoang, ph c ụ hoá đồng ru n ộ g b t ắ đ u ầ đ c ượ đ y ẩ m n ạ h t ừ kho n ả g th ế k ỉ XVII v i ớ nhi u ề dòng kênh l n ớ (hình 1.8) đ c
ượ đào và đưa vào khai thác. - Ch
ợ nổi (hình 1.9), nhà nổi,... là nh n ữ g cách thích n ứ g v i ớ môi tr n ườ g sông nư c ớ c a ủ c ư dân đ n ồ g b n ằ g sông C u ử Long. CĐ 1 3 Quá trình con ng i ườ khai kh n ẩ và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ n c ướ sông H n ồ g và sông C u ử Long.
a. Đối với sông Cửu Long - Ngay t ừ th i ờ vư n ơ g qu c ố Phù Nam (kho n ả g th ế k ỉI đ n ế đ u ầ th ế k ỉ VII), vùng châu th ổ sông C u ử Long đã đư c ợ con ngư i ờ khai phá và tr
ở thành một trung tâm nông nghi p ệ lúa nư c. ớ - Đ n ế th ế k ỉ IV, ở Nam B ộ xu t ấ hi n ệ tình tr n ạ g bi n ể ti n ế c c ụ b , ộ nước m n ặ d n ầ dâng cao n ả h hư n ở g nghiêm tr n ọ g đ n ế ngh ề tr n ồ g lúa. Cho đ n ế th ế k ỉ XIII, Nam B ộ v n ẫ còn là vùng đ t ấ tư n ơ g đ i ố hoang vu.
- Quá trình khai hoang, ph c
ụ hoá đ n ồ g ru n ộ g b t ắ đ u ầ đư c ợ đ y ẩ m n ạ h t ừ kho n ả g th ế k ỉ XVII v i ớ nhi u ề dòng kênh l n ớ đư c ợ đào và đưa vào khai thác. - Ch ợ n i ổ , nhà n i ổ ,. . là nh n ữ g cách thích n ứ g v i ớ môi trư n ờ g sông nước c a
ủ cư dân đồng b n ằ g sông C u ử Long. CĐ 1 4 LUY N T Ệ P Ậ VÀ V N D Ậ NG Ụ a. Luyện tập D a ự vào ki n ế th c ứ đã h c ọ , cho bi t ế ch ế đ ộ nư c ớ c a ủ các sông chính ở châu th ổ sông H n ồ g và châu th ổ sông C u ử Long khác nhau nh ư th ế nào? Ch ế độ Sông Hồng Sông Cửu Long nước - Kéo dài 5 tháng (t
ừ tháng 6 - Kéo dài 5 tháng (t ừ tháng 7 đến tháng 10), chi m ế kho ng ả đến tháng 11), chi m ế kho ng ả 75% l u ư lư ng ợ dòng ch y ả c ả 80% l u ư lư ng ợ dòng ch y ả c ả Mùa lũ năm. năm. - Các đ t ợ lũ lên nhanh và đ t
ộ - Lũ lên và khi rút đ u ề di n ễ ra ng t ộ chậm. - Kéo dài 7 tháng (t
ừ tháng 11 - Kéo dài 7 tháng (t ừ tháng 12
đến tháng 5 năm sau), chi m
ế đến tháng 6 năm sau), chi m ế
Mùa cạn khoảng 25% l u ư lư ng ợ dòng khoảng 20% l u ư lư ng ợ dòng chảy cả năm. chảy cả năm CĐ 1 4 LUY N T Ệ P Ậ VÀ V N D Ậ NG Ụ a. Luyện tập
Theo em, quá trình con ngư i ờ khai thác và c i ả t o ạ châu th , ổ ch ế ng ự và thích n ứ g v i ớ ch ế đ ộ nư c ớ c a ủ sông H n ồ g và sông C u ử Long có đi m ể gì giống và khác nhau? Ch ế độ Sông Hồng Sông C u ử Long nước - Hoạt đ ng ộ khai thác c a ủ con ngư i ờ ở vùng châu th ổ sông H ng ồ và sông C u ử Long đ u ề di n ễ ra t ừ r t ấ s m ớ . Giống - Hoạt đ ng ộ khai thác di n ễ ra nh m ằ m c ụ đích ch ủ y u ế là: phát nhau tri n ể nông nghi p ệ . Bên c nh ạ đó, con ngư i ờ cũng th c ự hi n ệ các hoạt đ ng ộ khác, nh : ư khai thác ngu n ồ l i ợ th y ủ s n ả t ừ sông nư c ớ ; s ử d ng ụ sông ngòi, kênh r ch,… ạ làm đư ng ờ giao thông k t ế n i ố gi a ữ các vùng,… Quá trình khai kh n ẩ châu th
ổ Quá trình khai khẩn châu th ổ sông Khác sông H ng ồ ở mi n ề Bắc g n ắ C u ử Long ở mi n ề Nam là quá trình nhau li n ề v i
ớ việc đắp đê tr ịth y ủ . con ngư i ờ thích ng ứ v i ớ t ự nhiên. CĐ 1 4 LUY N T Ệ P Ậ VÀ V N D Ậ NG Ụ b. Vận dụng Sưu tầm t ư li u ệ , vi t ế m t ộ đo n ạ văn ng n ắ mô t ả mùa lũ và mùa c n ạ c a ủ m t dò ộ ng sông n ở ư c ớ ta. Sông Cửu Long Mùa lũ :
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng 7 đến tháng 11), chiếm khoảng
80% lưu lượng dòng chảy cả năm.
-
Lũ lên và khi rút đều diễn ra chậm. Mùa cạn :
- Kéo dài 7 tháng (từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau), chiếm
khoảng 20% lưu lượng dòng chảy cả năm CĐ 1 4 LUY N T Ệ P Ậ VÀ V N D Ậ NG Ụ b. Vận dụng Sưu tầm t ư li u ệ , vi t ế m t ộ đo n ạ văn ng n ắ mô t ả mùa lũ và mùa c n ạ c a ủ m t dò ộ ng sông n ở ư c ớ ta.
Mô tả chế độ nước sông Hồng
Chế độ nước của hệ thống sông Hồng có hai mùa: mùa lũ
bắt đầu từ tháng 6 và kết thúc vào tháng 10 phù hợp với
mùa mưa, lượng nước mùa lũ chiếm khoảng 75% tổng
lượng nước cả năm; mùa cạn bắt đầu từ tháng 11 và kết
thúc vào tháng 5 năm sau, lượng nước mùa cạn chỉ
chiếm khoảng 25% tổng lượng nước cả năm.

Do mạng lưới sông có dạng nan quạt, nên khi mưa lớn,
nước tập trung nhanh, dễ gây lũ lụt.

Document Outline

  • Slide 1
  • Slide 2
  • Slide 3
  • VĂN MINH CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU LONG
  • Slide 5
  • Slide 6
  • Slide 7
  • Slide 8
  • Slide 9
  • Slide 10
  • Slide 11
  • Slide 12
  • Slide 13
  • Slide 14
  • Slide 15
  • Slide 16
  • Slide 17
  • Slide 18
  • Slide 19
  • Slide 20
  • Slide 21
  • Slide 22
  • Slide 23
  • Slide 24
  • Slide 25
  • Slide 26
  • Slide 27
  • Slide 28
  • Slide 29
  • Slide 30
  • Slide 31