Trang 1
TÍNH CHẤT BA ĐƯỜNG TRUNG TRỰC CỦA TAM GIÁC
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Định lí 1. Ba đường trung trực của một tam giác cùng đi qua một
điểm. Điểm này cách đều ba đỉnh của tam giác đó.
Trên hình bên, điểm
O
là giao điểm các đường trung trực của
.ABCD
Ta có
.OA OB OC==
Điểm
O
là tâm đường tròn ngoại tiếp
.ABCD
Định lí 2. Trong một tam giác cân, đường trung trực của cạnh đáy đồng thời là đường
trung tuyến ứng với cạnh đáy.
II. BÀI TẬP
Bài 1: Chứng minh rằng trong tam giác vuông, tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác là
trung điểm của cạnh huyền.
Bài 2: Cho tam giác
MNP
cân tại
.M
Trên cạnh MN lấy điểm
trên cạnh
MP
lấy điểm
D
sao cho
.MK DP=
Đường trung trực của
MP
cắt đường trung trực của
DK
tại
.O
a) Chứng minh
·
·
.MKO PDO=
b) Chứng minh
O
thuộc đường trung trực của
.MN
c) Chứng minh
MO
là tia phân giác của
·
.NMP
Bài 3: Cho tam giác ABC cân tại A,
0
90A
. Các đường trung trực của AB và của AC cắt
nhau tại O và cắt BC tại D và E. Chứng minh rằng:
a) OA là đường trung trực của BC;
b) BD = CE;
c)
ODE
là tam giác cân;
Bài 4: Cho
ABCD
nhọn,
O
là giao điểm hai đường trung trực của
AB
và
.AC
Trên tia đối
của tia
OB
lấy điểm
D
sao cho
.OB OD=
a) Chứng minh
O
thuộc đường trung trực của
AD
và
.CD
b) Chứng minh các tam giác
, ABD CBD
vuông.
c) Biết
·
70 .ABC =°
Hãy tính số đo góc
·
.ADC
Bài 5: Cho
ABCD
vuông tại
µ
, 30 .AC=°
Kẻ đường trung trực của đoạn thẳng
,AC
cắt
AC
tại
H
và cắt
BC
tại
.D
Nối
A
và
.D
a) Chứng minh
ABDD
đều.
O
B
C
A
Trang 2
b) Kẻ phân giác góc
µ
B
cắt
AD
tại
cắt
DH
kéo dài tại
.I
Chứng minh
I
là tâm đường
trong đi qua ba đỉnh của tam giác
.ADC
c) Gọi
, FE
là hình chiếu vuông góc của
I
xuống các đường thẳng
, .BC BA
Chứng minh
.IE IF IK==
d) Tính số đo góc
·
.DAI
Bài 6: Cho tam giác
ABC
có
µ
90 .A >°
Trên cạnh
BC
lấy các điểm
D
và
E
sao cho
, BD BA CE CA==
. Gọi
I
là giao điểm các tia phân giác trong của tam giác
.ABC
a) Chứng minh
, BI CI
là đường trung trực của
, .AB AC
b) Chứng minh rằng
.IA ID IE==
Bài tập tự luyện
Bài 7: Tam giác ABC cân tại A có AB = 14cm. Đường trung trực của AB cắt cạnh AC ở E.
Biết chu vi tam giác BEC bằng 24cm. Tính độ dài BC.
Bài 8: Cho tam giác ABC có
0
90B
. Gọi d là đường trung trực của BC, O là giao điểm của
AB và d. Trên tia đối của tia CO lấy điểm E sao cho CE = BA. Chứng minh rằng d là đường
trung trực của AE.
Bài 9: Cho tam giác
ABC
cân ở
,A
đường phân giác
.AK
Các đường trung trực của
AB
và
AC
cắt nhau tại
.O
a) Chứng minh rằng ba điểm
, , A K O
thẳng hàng.b) Kéo dài
CO
cắt
AB
ở
,D
kéo dài
BO
cắt
AC
ở
.E
Chứng minh rằng
AK
và các đường trung trực của
AD
và
AE
đồng
quy.
Bài 10: Cho tam giác
ABC
vuông tại
.A
Kẻ
AH
vuông góc với
,BC
.H BC
Tia phân
giác của góc
HAB
cắt
BC
tại
,D
tia phân giác của góc
HAC
cắt
BC
tại
.E
Chứng minh
rằng điểm cách đều ba cạnh của
ABC
chính là điểm cách đều ba đỉnh của
.ADE
Hết
Trang 3
HDG
Bài 1:
Gọi
O
là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác
.ABC
Do đó,
.OA OB OC==
Suy ra:
µ
µ
21
, .B A C A==
µ
22
11
180 2
.
180 2
OA
OA
ì
ï
= ° -
ï
ï
Þ
í
ï
= ° -
ï
ï
î
·
µ
12
360 2 180 .BOC O O AÞ = + = °- = °
Þ
, , B O C
thẳng hàng, mà
OB OC=
OÞ
là trung điểm của
.BC
Bài 2:
a) Từ giả thiết suy ra
, .OK OD OM OP==
MKO PDOD = D
(c.c.c)
·
·
.MKO PDOÞ=
b) Từ kết quả câu a), suy ra
·
·
.OKN ODM=
Có
, MN MP MK PD==
.NK MDÞ=
Chứng minh
OKN ODMD = D
(c.g.c)
ON OMÞ=
Þ
O
thuộc đường trung trực của
.MN
c) Xét
MNPD
có
O
là giao điểm các đường trung trực của
MN
và
.MP
MOÞ
là đường trung trực của
.NP
Mà
MNPD
cân tại
M
nên
MO
đồng thời là tia phân giác của góc
·
.NMP
Bài 3:
a) O là giao điểm các đường trung trực của
ABC
OB OC=
ABC
cân tại A
AB AC=
Vậy AO là đường trung trực của BC
b) Gọi H là trung điểm của AB, K là trung điểm của AC.
HBD KCE =
(g.c.g)
BD CE=
c)
HBD KCE =
HDB KEC=
ODE OED=
ODE
cân tại O
2
1
1
2
O
B
A
C
O
D
N
P
M
K
Trang 4
Bài 4:
a) Ta có
OA OB OC==
nên
OA OD OC==
Þ
O
là giao điểm hai đường trung trực của
AB
và
.AC
b) Ta có :
·
2
.OA OB B BAO= Þ =
·
1
.OA OD D DAO= Þ =
Xét
BADD
có:
·
·
22
180B BAO DAO D+ + + = °
·
·
( )
·
2 180
90 .
BAO DAO
BAD
Þ + = °
Þ = °
Vậy tam giác
ABD
vuông tại
.A
Tương tự, ta chứng minh được tam giác
BCD
vuông tại
.C
c) Ta có:
21
90 ;BD+ = °
12
90BD+ = °
Suy ra
1 2 2 1
180 .B B D D+ + + = °
·
·
Þ + = °180ABC ADC
·
·
Þ = °- = °180 110 .ADC ABC
Bài 5:
a)
µ
µ
30 60 .CB= ° Þ = °
Ta có:
·
µ
30DA DC DAC C= Þ = = °
·
60BADÞ = °
Þ
ABDD
đều.
b)
ABDD
đều
Þ
BK
là đường trung trực của
AD
.IA IDÞ=
Mà
.I DH IA ICÎ Þ =
Vậy
.IA IC ID==
Þ
I
là tâm đường tròn đi qua ba đỉnh của tam giác
.ADC
c)
I
thuộc phân giác của góc
µ
.B IE IFÞ=
DH
là đường trung trực của
AC
DHÞ
là phân giác của
·
ADC
.IK IEÞ=
Vậy
.IE IF IK==
d)
IK IF A I=Þ
là tia phân giác của
·
.DAF
·
·
60 120BAD DAF= ° Þ = °
·
·
60 .
2
DAF
DAIÞ = = °
2
1
2
1
D
O
B
C
A
30
°
K
F
E
I
D
H
C
A
B
Trang 5
Bài 6:
a) Vì
ABCD
đều và
O
là giao điểm ba đường trung trực nên
AO
là tia phân giác của
µ
.A
·
·
30 .
2
BAC
MAOÞ = = °
b) Tương tự câu a),
·
30 .OCP =°
Có
MAO OPCD = D
(c.g.c).
c) Có:
MAO OPCD = D
OM OPÞ=
( )
1.
Chứng minh tương tự câu b),
MAO NBOD = D
(c.g.c)
OM ONÞ=
( )
2.
Từ
( )
1
và
( )
2
suy ra
O
là giao điểm ba đường trung trực của tam giác
.MNP
P
N
O
A
B
C
M

Preview text:

TÍNH CHẤT BA ĐƯỜNG TRUNG TRỰC CỦA TAM GIÁC
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN A
Định lí 1. Ba đường trung trực của một tam giác cùng đi qua một
điểm. Điểm này cách đều ba đỉnh của tam giác đó.
Trên hình bên, điểm O là giao điểm các đường trung trực của O D ABC.
Ta có OA = OB = OC. Điểm O là tâm đường tròn ngoại tiếp D ABC. B C
Định lí 2. Trong một tam giác cân, đường trung trực của cạnh đáy đồng thời là đường
trung tuyến ứng với cạnh đáy. II. BÀI TẬP
Bài 1: Chứng minh rằng trong tam giác vuông, tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác là
trung điểm của cạnh huyền.
Bài 2: Cho tam giác MNP cân tại M. Trên cạnh MN lấy điểm K, trên cạnh MP lấy điểm
D sao cho MK = DP. Đường trung trực của MP cắt đường trung trực của DK tại . O · ·
a) Chứng minh MKO = PD . O
b) Chứng minh O thuộc đường trung trực của MN. ·
c) Chứng minh MO là tia phân giác của NMP.
Bài 3: Cho tam giác ABC cân tại A, 0
A  90 . Các đường trung trực của AB và của AC cắt
nhau tại O và cắt BC tại D và E. Chứng minh rằng:
a) OA là đường trung trực của BC; b) BD = CE;
c) ODE là tam giác cân;
Bài 4: Cho D ABC nhọn, O là giao điểm hai đường trung trực của AB và AC. Trên tia đối
của tia OB lấy điểm D sao cho OB = O . D
a) Chứng minh O thuộc đường trung trực của AD và . CD
b) Chứng minh các tam giác ABD, CBD vuông. · ·
c) Biết ABC = 70°. Hãy tính số đo góc ADC. µ
Bài 5: Cho D ABC vuông tại A, C = 30°. Kẻ đường trung trực của đoạn thẳng AC, cắt
AC tại H và cắt BC tại .
D Nối A và . D
a) Chứng minh D ABD đều. Trang 1 µ
b) Kẻ phân giác góc B cắt AD tại K, cắt DH kéo dài tại I. Chứng minh I là tâm đường
trong đi qua ba đỉnh của tam giác ADC.
c) Gọi E, F là hình chiếu vuông góc của I xuống các đường thẳng BC, B . A Chứng minh
IE = IF = IK. ·
d) Tính số đo góc DAI. µ
Bài 6: Cho tam giác ABC có A > 90°. Trên cạnh BC lấy các điểm D và E sao cho
BD = BA, CE = CA . Gọi I là giao điểm các tia phân giác trong của tam giác ABC.
a) Chứng minh BI , CI là đường trung trực của AB, AC.
b) Chứng minh rằng IA = ID = . IE
Bài tập tự luyện
Bài 7: Tam giác ABC cân tại A có AB = 14cm. Đường trung trực của AB cắt cạnh AC ở E.
Biết chu vi tam giác BEC bằng 24cm. Tính độ dài BC.
Bài 8: Cho tam giác ABC có 0
B  90 . Gọi d là đường trung trực của BC, O là giao điểm của
AB và d. Trên tia đối của tia CO lấy điểm E sao cho CE = BA. Chứng minh rằng d là đường trung trực của AE.
Bài 9: Cho tam giác ABC cân ở A, đường phân giác AK. Các đường trung trực của AB
và AC cắt nhau tại . O
a) Chứng minh rằng ba điểm A, K, O thẳng hàng.b) Kéo dài CO cắt AB ở D, kéo dài
BO cắt AC ở E. Chứng minh rằng AK và các đường trung trực của AD và AE đồng quy.
Bài 10: Cho tam giác ABC vuông tại .
A Kẻ AH vuông góc với BC, H BC. Tia phân
giác của góc HAB cắt BC tại D, tia phân giác của góc HAC cắt BC tại E. Chứng minh
rằng điểm cách đều ba cạnh của ABC chính là điểm cách đều ba đỉnh của AD . E Hết Trang 2 HDG Bài 1:
Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC. B
Do đó, OA = OB = OC. µ ¶ µ ¶
Suy ra: B = A , C = A . 2 1 O ìï ¶ ¶ 2 ïO = 180° - 2A ï 1 2 2 Þ í ï ¶ µ. ïO = 180° - 2A 2 1 1 ïî 1 · ¶ ¶ µ Þ A C
BOC = O + O = 360° - 2A = 180°. 1 2
Þ B, O, C thẳng hàng, mà OB = OC
Þ O là trung điểm của BC. Bài 2: M
a) Từ giả thiết suy ra OK = OD, OM = OP. D D · ·
MKO = D PDO (c.c.c) Þ MKO = . PDO · ·
b) Từ kết quả câu a), suy ra OKN = ODM. K O
Có MN = MP, MK = PD Þ NK = M . D
Chứng minh D OKN = D ODM (c.g.c) Þ ON = OM N P
Þ O thuộc đường trung trực của MN.
c) Xét D MNP có O là giao điểm các đường trung trực của MN và MP.
Þ MO là đường trung trực của NP. ·
Mà D MNP cân tại M nên MO đồng thời là tia phân giác của góc NMP. Bài 3:
a) O là giao điểm các đường trung trực của ABC OB = OC
ABC cân tại A  AB = AC
Vậy AO là đường trung trực của BC
b) Gọi H là trung điểm của AB, K là trung điểm của AC. HBD = K
CE (g.c.g)  BD = CE c) HBD = K
CE HDB = KEC ODE = OED
 ODE cân tại O Trang 3 Bài 4:
a) Ta có OA = OB = OC nên OA = OD = OC
Þ O là giao điểm hai đường trung trực của AB và AC. ¶ ·
b) Ta có : OA = OB Þ B = BA . O 2 A ¶ ·
OA = OD Þ D = DA . O 1 Xét D BAD có: D 1 2 ¶ · · ¶
B + BAO + DAO + D = 180° 2 2 O 2 · · 1
Þ 2(BAO+ DAO)= 180° B C · Þ BAD = 90°.
Vậy tam giác ABD vuông tại . A
Tương tự, ta chứng minh được tam giác BCD vuông tại C. ¶ ¶
c) Ta có: B + D = 90 ; ° ¶ ¶ B + D = 90° 2 1 1 2 ¶ ¶ ¶ ¶
Suy ra B + B + D + D = 180°. 1 2 2 1 · · Þ ABC + ADC = ° 180 · · Þ ADC = 18 ° 0 - ABC = 11 ° 0 . Bài 5: B µ µ
a) C = 30° Þ B = 60°. D · µ K E
Ta có: DA = DC Þ DAC = C = 30° · 30°
Þ BAD = 60° Þ D ABD đều. A H C
b) D ABD đều Þ BK là đường trung trực của AD Þ F IA = . ID I
Mà I Î DH Þ IA = IC. Vậy IA = IC = . ID
Þ I là tâm đường tròn đi qua ba đỉnh của tam giác ADC. µ
c) I thuộc phân giác của góc B Þ IE = IF. ·
DH là đường trung trực của AC Þ DH là phân giác của ADC Þ IK = . IE
Vậy IE = IF = IK. ·
d) IK = IF Þ AI là tia phân giác của DAF. · · · DAF
BAD = 60° Þ DAF = 120° · Þ DAI = = 60 . ° 2 Trang 4 Bài 6:
a) Vì D ABC đều và O là giao điểm ba đường trung trực nên A µ
AO là tia phân giác của . A · M · BAC Þ MAO = = 30°. 2 P O ·
b) Tương tự câu a), OCP = 30°. B N C
Có D MAO = D OPC (c.g.c).
c) Có: D MAO = D OPC Þ OM = OP ( ) 1 .
Chứng minh tương tự câu b), D MAO = D NBO (c.g.c)
Þ OM = ON (2). Từ ( )
1 và (2) suy ra O là giao điểm ba đường trung trực của tam giác MNP. Trang 5