Trang 1
ĐỊNH LÝ PITAGO
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Định lý Py-ta-go:
Trong một tam giác vuông, bình phương của cạnh huyền bằng tổng các bình phương của
hai cạnh góc vuông
ABCD
vuông tại
A
2 2 2
BC AB ACÞ = +
.
2. Định lý Py-ta-go đảo:
Nếu một tam giác có bình phương của một cạnh bằng tổng các bình
phương của hai cạnh kia thì tam giác đó là tam giác vuông.
ABCD
có
·
2 2 2 0
90BC AB AC BAC= + Þ =
II. BÀI TẬP
Bài 1: Tính độ dài đoạn thẳng trong các hình sau:
Bài 2: Các tam giác cho dưới đây có phải là tam giác vuông không? Chứng minh.
Nếu tam giác là tam giác vuông hãy chỉ rõ vuông tại đỉnh nào?
a)
25; 7; 24.AB BC CA= = =
b)
DE 2;EF 11; FD 15= = =
c)
GH 5;HI 6;IG 7= = =
d*)
,
9 12LM a=+
,
8 11MK a=+
với
a
là độ dài cạnh huyền của tam giác
vuông cân có độ dài cạnh góc vuông là 1.
Bài 3: Cho tam giác
ABC
nhọn, cân tại
.A
Kẻ
BH
vuông góc với
AC
tại
.H
Tính độ dài
cạnh
BC
biết
a)
cm7 , 2 cm.HCHA
b)
cm5 , 4 cm.HAAB
32
45
°
60
°
4
4
3
45
°
12
9
M
G
E
A
B
D
F
H
K
N
P
C
A
C
B
Trang 2
Bài 4: Cho
ABCD
có
24,AB =
32, AC =
40BC =
. Trên cạnh AC lấy điểm M sao
cho
7AM =
. Chứng minh rằng:
a)
ABCD
vuông
b)
·
µ
2AMB C=
Bài 5:
ABCD
vuông ở A có
8
15
AB
AC
=
,
51BC =
. Tính
, .AB AC
Bài 6: Cho
ABCD
vuông cân ở A; M là điểm tùy ý nằm giữa B và C. Vẽ đường cao AH
của
ABC.
a) Chứng minh
2
BC
AH =
b*) Chứng minh
2 2 2
2 .MB MC MA+=
Bài 7: Cho hình vẽ bên, trong đó
6BC cm=
,
8AD cm=
. Chứng minh rằng AD vuông
góc với BC.
Bài 8: a)
ABCD
có đường cao
AH
. Chứng minh :
2 2 2 2 2
2.AB AC BH CH AH+ = + +
b) Cho
ABCD
nhọn (AB > AC) có đường cao
AH
, E là điểm tùy ý trên
AH
Chứng minh:
2 2 2 2
– – .AB AC EB EC=
c) Cho
ABCD
có ba góc nhọn,
AB AC=
. Vẽ đường cao
CH
.
Chứng minh
2 2 2 2 2 2
2 3 .AB BC CA BH AH CH+ + = + +
Hết
7
3
A
B
C
D
Trang 3
HDG
Bài 1:
a)
2 2 2
225 15BC AB AC BC= + = Þ =
b)
DEFD
cân tại
D
3DFÞ=
.
2 2 2
18 18 9 2EF DE DF EF= + = Þ = =
c)
HGKD
đều
4GH GK HKÞ = = =
d)
MNPD
cân tại
N
2 2 2 2 2
2 32 16 4MN NP MP MN MN MN+ = Þ = Þ = Þ =
. Vậy
4MN NP==
Bài 2:
a) Có:
2 2 2 2 2 2
7 24 49 576 625 25BC CA AB+ = + = + = = =
.
Vậy
ABC
vuông tại
C
(Định lý Pythagore đảo)
b) Có:
( ) ( )
22
2 2 2 2
2 11 4 11 15 15DE EF FD+ = + = + = = =
.
Vậy
DEF
vuông tại
E
(Định lý Pythagore đảo)
c) Ta có:
7 6 5
.
Mà
2 2 2 2 2 2
5 6 25 36 61 49 7GH HI IG+ = + = + = > = =
.
Vậy
GHI
không phải là tam giác vuông.
d)
45KL a
,
9 12LM a
,
8 11MK a
.
a
là độ dài cạnh huyền của tam giác vuông cân có độ dài cạnh góc vuông là
1
nên
2a
KL MK LM<<
Có:
( ) ( )
22
2 2 2 2 2
4 5 8 11 16 40 25 64 176 121 80 216 146KL MK a a a a a a a a+ = + + + = + + + + + = + +
( )
2
22
9 12 81 216 144LM a a a= + = + +
.
Thay
2a =
. Ta được:
22
80.2 216. 2 146 306 216 2KL MK+ = + + = +
;
2
81.2 216. 2 144 306 216 2LM = + + = +
32
45
°
60
°
4
4
3
45
°
12
9
M
G
E
A
B
D
F
H
K
N
P
C
Trang 4
Vậy
2 2 2
KL MK LM+=
nên
KLM
vuông tại
K
(Định lý Pythagore đảo) .
Bài 3:
a)
cm.9AB AC HB HC
Dùng định lý Py-ta-go ta có
2 2 2
2 2 2
BC BH HC
AB AH HC

Từ đó
cm.6 BC
b) Làm tương tự câu a, tính được
c m1 m 10 c .BC CH 
Bài 4: a) Có:
2 2 2 2 2 2
24 32 576 1024 1600 40AB AC BC+ = + = + = = =
.
Vậy
ABC
vuông tại
A
(Định lý Pythagore đảo)
b) Áp dụng định lý Pythagore cho
ABM
vuông tại
A
có:
2 2 2 2 2
24 7 576 49 625BM AB AM= + = + = + =
25MB
Có
AM MC AC+=
nên
32 7 25MC AC AM= - = - =
.
MBC
có
25MB MC==
nên
MBC
cân tại
M
.
·
ˆ
C MBCÞ=
(t/c tam giác cân) (1)
Lại có:
·
·
ˆ
AMB C MBC=+
(tính chất góc ngoài tam giác) (2)
Từ (1) và (2) suy ra
·
µ
2AMB C=
.
Bài 5: Áp dụng định lý Pythagore cho
ABC
vuông tại
A
có:
2 2 2
BC AB AC
Có
8
15 8 15
AB AB AC
AC
= Þ =
2 2 2 2 2 2
51
9
64 225 64 225 289 289
AB AC AB AC BC+
Þ = = = = =
+
3|
8 15
AB A C
Þ = =
Vậy
24AB =
;
45AC =
.
Bài 6: a)
ABCD
vuông cân nên
·
·
45ABC ACB= = °
.
Chỉ ra
·
·
45HAB HAC= = °
,
AHBD
vuông cân tại
H
nên
AH HB=
AHCD
vuông cân tại
H
nên
AH HC=
HB HC
2
BC
==
C
A
B
H
M
H
C
B
A
C
A
B
M
Trang 5
2
BC
AHÞ=
b) Có
MB MH HB=+
;
– .MC HC MH=
( ) ( )
22
22
–MB MC MH HB HC HM+ = + +
2 2 2 2
2 . 2 .MH MH HB HB HC HC HM HM= + + + - +
Vì
HA HB HC==
nên
( )
2 2 2 2 2 2 2
2 2 2 2MB MC MH HA MH H A MA+ = + = + =
(Áp dụng ĐL Pythagore cho
HAMD
vuông tại H ).
Vậy
2 2 2
2MB MC MA+=
Bài 7:
Qua B kẻ đường thẳng song song với AD, cắt CD ở E.
Ta chứng minh được
3DE AB==
,
8BE AD==
Tam giác BCE có
6, 8, 10BC BE CE= = =
nên ta chứng minh được
D 90
O
CB
D / /
D
A BE
BC A
BC BE
ü
ï
ï
Þ^
ý
ï
^
ï
þ
Bài 8:
a) Áp dụng định lý Pythagore cho
HA BD
và
HA CD
vuông tại H có:
2 2 2
AB HA HB=+
;
2 2 2
AC HA HC=+
Vậy
2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 .AB AC HA HB H A HC BH CH AH+ = + + + = + +
b) Áp dụng định lý Pythagore cho
HA BD
;
HEBD
; và
HECD
vuông tại H có:
2 2 2
AB HA HB=+
;
2 2 2
AC HA HC=+
;
2 2 2
EB HE HB=+
;
2 2 2
EC HE HC=+
Vậy
( )
2 2 2 2 2 2 2 2
.AB AC HA HB HA HC BH CH- = + - + = -
( )
2 2 2 2 2 2 2 2
EB EC HE HB HE HC BH CH- = + - + = -
Vậy
2 2 2 2
– – .AB AC EB EC=
3
3
8
7
D
C
B
A
E
C
A
B
H
E
C
A
B
H
B
A
C
H
Trang 6
c) Áp dụng định lý Pythagore cho
HBCD
;
HA CD
vuông tại
H
có:
2 2 2
;BC HB HC=+
2 2 2
AC HA HC=+
Mà
22
AB A C AB AC= Þ =
Nên :
2 2 2 2 2
2AB BC CA BC AC+ + = +
( )
2 2 2 2 2 2 2
2 2 3 .HB HC HA HC BH AH CH= + + + = + +
C
A
B
H
E

Preview text:

ĐỊNH LÝ PITAGO
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Định lý Py-ta-go:
Trong một tam giác vuông, bình phương của cạnh huyền bằng tổng các bình phương của hai cạnh góc vuông
D A BC vuông tại A 2 2 2
Þ BC = A B + A C . B
2. Định lý Py-ta-go đảo:
Nếu một tam giác có bình phương của một cạnh bằng tổng các bình
phương của hai cạnh kia thì tam giác đó là tam giác vuông. A C 2 2 2 · D A B C có 0
BC = A B + A C Þ BA C = 90 II. BÀI TẬP
Bài 1: Tính độ dài đoạn thẳng trong các hình sau: G M E 45° A 4 4 32 3 12 9 45° C 60° B D F H K N P
Bài 2: Các tam giác cho dưới đây có phải là tam giác vuông không? Chứng minh.
Nếu tam giác là tam giác vuông hãy chỉ rõ vuông tại đỉnh nào?
a) A B = 25; BC = 7;CA = 24. b) DE = 2; EF = 11; FD = 15 c) GH = 5; HI = 6; IG = 7
d*) KL = 4a + 5 , LM = 9a + 12 , MK = 8a + 11 với a là độ dài cạnh huyền của tam giác
vuông cân có độ dài cạnh góc vuông là 1.
Bài 3: Cho tam giác ABC nhọn, cân tại .
A Kẻ BH vuông góc với AC tại H. Tính độ dài cạnh BC biết
a) HA  7 cm, HC  2 cm.
b) AB  5 cm, HA  4 cm. Trang 1
Bài 4: Cho D A BC có A B = 24, A C = 32, BC = 40 . Trên cạnh AC lấy điểm M sao
cho A M = 7 . Chứng minh rằng: a) D A BC vuông · µ b) A MB = 2C A B 8
Bài 5: D A BC vuông ở A có =
, BC = 51 . Tính A B, A C . A C 15
Bài 6: Cho D A BC vuông cân ở A; M là điểm tùy ý nằm giữa B và C. Vẽ đường cao AH của  ABC. BC a) Chứng minh A H = b*) Chứng minh 2 2 2
MB + MC = 2MA . 2
Bài 7: Cho hình vẽ bên, trong đó BC = 6cm , A D = 8cm . Chứng minh rằng AD vuông góc với BC. 3 A B 7 C D
Bài 8: a) D A BC có đường cao A H . Chứng minh : 2 2 2 2 2
A B + A C = BH + CH + 2A H .
b) Cho D A BC nhọn (AB > AC) có đường cao A H , E là điểm tùy ý trên A H Chứng minh: 2 2 2 2
A B – A C = EB – EC .
c) Cho D A BC có ba góc nhọn, A B = A C . Vẽ đường cao CH . Chứng minh 2 2 2 2 2 2
A B + BC + CA = BH + 2A H + 3CH . Hết Trang 2 HDG Bài 1: G M E 45° A 4 4 32 3 12 9 45° C 60° B D F H K N P a) 2 2 2
BC = A B + A C = 225 Þ BC = 15
b) D DEF cân tại D Þ DF = 3 . 2 2 2
EF = DE + DF = 18 Þ EF = 18 = 9 2
c) D HGK đều Þ GH = GK = HK = 4
d) D MNP cân tại N 2 2 2 2 2
MN + NP = MP Þ 2MN
= 32 Þ MN = 16 Þ MN = 4 . Vậy MN = NP = 4 Bài 2: a) Có: 2 2 2 2 2 2
BC + CA = 7 + 24 = 49 + 576 = 625 = 25 = A B . Vậy ABC
vuông tại C (Định lý Pythagore đảo) 2 2 b) Có: 2 2 2 DE + EF = + ( ) = + = = ( ) 2 2 11 4 11 15 15 = FD .
Vậy DEF vuông tại E (Định lý Pythagore đảo) c) Ta có: 7  6  5 . Mà 2 2 2 2 2 2
GH + HI = 5 + 6 = 25 + 36 = 61 > 49 = 7 = IG . Vậy GHI
không phải là tam giác vuông.
d) KL  4a  5 , LM  9a 12 , MK  8a 11 .
a là độ dài cạnh huyền của tam giác vuông cân có độ dài cạnh góc vuông là 1 nên a  2
KL < MK < LM Có: KL + MK
= ( a + )2 + ( a + )2 2 2 2 2 2 4 5 8 11
= 16a + 40a + 25 + 64a + 176a + 121 = 80a + 216a + 146 LM = ( a + )2 2 2 9 12
= 81a + 216a + 144 . Thay a = 2 . Ta được: 2 2 KL + MK
= 80.2 + 216. 2 + 146 = 306 + 216 2 ; 2
LM = 81.2 + 216. 2 + 144 = 306 + 216 2 Trang 3 Vậy 2 2 2 K L + MK = LM nên K
LM vuông tại K (Định lý Pythagore đảo) . Bài 3: A
a) AB AC HB HC  9 cm.
Dùng định lý Py-ta-go ta có 2 2 2
BC BH HC H 2 2 2
AB AH HC Từ đó BC  6 c m. B C
b) Làm tương tự câu a, tính được C H  1 cm  BC  10 m c . Bài 4: a) Có: 2 2 2 2 2 2
A B + A C = 24 + 32 = 576 + 1024 = 1600 = 40 = BC . Vậy ABC
vuông tại A (Định lý Pythagore đảo)
b) Áp dụng định lý Pythagore cho C ABM  vuông tại A có: 2 2 2 2 2
BM = A B + A M = 24 + 7 = 576 + 49 = 625  MB  25
Có A M + MC = A C nên MC = A C - A M = 32 - 7 = 25 . M
BC có MB = MC = 25 nên M
BC cân tại M . · ˆ
Þ C = MBC (t/c tam giác cân) (1) M · · Lại có: ˆ
A MB = C + MBC (tính chất góc ngoài tam giác) (2) · µ
Từ (1) và (2) suy ra A MB = 2C . A B
Bài 5: Áp dụng định lý Pythagore cho ABC  vuông tại A có: 2 2 2
BC AB AC A B 8 A B A C Có = Þ = A C 15 8 15 2 2 2 2 2 2 A B A C A B + A C BC 51 Þ = = = = = 9 64 225 64 + 225 289 289 A B A C Þ = = 3 | 8 15
Vậy A B = 24 ; A C = 45 . · ·
Bài 6: a) D A BC vuông cân nên A BC = A CB = 45° . A · ·
Chỉ ra HA B = HA C = 45° ,
D A HB vuông cân tại H nên A H = HB
D A HC vuông cân tại H nên A H = HC BC HB = HC = B C 2 H M Trang 4 B C Þ A H = 2
b) Có MB = MH + HB ; MC = HC – MH . 2 2 2 2
MB + MC = (MH + HB ) + (HC – HM ) 2 2 2 2
= MH + 2MH .HB + HB + HC - 2HC .HM + HM
Vì HA = HB = HC nên 2 2 2 2 MB + MC = MH + HA = ( 2 2 MH + HA ) 2 2 2 2 = 2MA
(Áp dụng ĐL Pythagore cho D HA M vuông tại H ). Vậy 2 2 2
MB + MC = 2MA Bài 7:
Qua B kẻ đường thẳng song song với AD, cắt CD ở E. Ta chứng minh được 3
DE = A B = 3 , BE = A D = 8 B A
Tam giác BCE có BC = 6, BE = 8, CE = 10 8 nên ta chứng minh được D 90O CBA D / / BE ü ïïý Þ E BC ^ A D C 7 D 3 BC ^ BE ïïþ Bài 8: C C A H H H B C E A B A B
a) Áp dụng định lý Pythagore cho D HA B và D HA C vuông tại H có: 2 2 2
A B = HA + HB ; 2 2 2
A C = HA + HC Vậy 2 2 2 2 2 2 2 2 2
A B + A C = HA + HB + HA + HC = BH + CH + 2A H .
b) Áp dụng định lý Pythagore cho D HA B ; D HEB ; và D HEC vuông tại H có: 2 2 2
A B = HA + HB ; 2 2 2
A C = HA + HC ; 2 2 2
EB = HE + HB ; 2 2 2
EC = HE + HC Vậy 2 2 2 2 A B -
A C = HA + HB - ( 2 2 HA + HC ) 2 2 = BH - CH . 2 2 2 2
EB - EC = HE + HB - ( 2 2 HE + HC ) 2 2 = BH - CH Vậy 2 2 2 2
A B – A C = EB – EC . Trang 5 C H
c) Áp dụng định lý Pythagore cho D HBC ; D HA C vuông tại H có: E 2 2 2
BC = HB + HC ; 2 2 2
A C = HA + HC A B Mà 2 2
A B = A C Þ A B = A C Nên : 2 2 2 2 2
A B + BC + CA = BC + 2A C 2 2 = HB + HC + ( 2 2 HA + HC ) 2 2 2 2
= BH + 2A H + 3CH . Trang 6