BAÌ TẬP LỚN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ CÔNG
KHOA KHOA HỌC LIÊN NGÀNH - NGOẠI NGỮ - TIN HỌC *** BÀI TẬP LỚN
Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh
TÊN ĐỀ TÀI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ
XÂY DỰNG CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: LIÊN HỆ
VỚI NGÀNH HỆ THỐNG THÔNG TIN – THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Hà Nội, tháng …. năm 202…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ CÔNG
KHOA KHOA HỌC LIÊN NGÀNH - NGOẠI NGỮ - TIN HỌC BÀI TẬP LỚN
Học phần:Tư tưởng Hồ Chí Minh
TÊN ĐỀ TÀI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI VÀ
XÂY DỰNG CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: LIÊN HỆ
VỚI NGÀNH HỆ THỐNG THÔNG TIN –
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Giảng viên giảng dạy: Trần Thị Thu Hằng
Họ và tên sinh viên: Lê Hà Vy
Ngày, tháng, năm sinh: 20/08/2006
Mã sinh viên: 2405HDTA040
Lớp học phần: ISF0005_2405DLH_HK1_2526_K24.2_LT
Hà Nội, tháng 11 năm 2025 1 MỤC LỤC
MỤC LỤC ...................................................................................................... 2
MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 4
1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................... 4
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 4
2.1. Đối tượng nghiên cứu ............................................................................ 4
2.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................ 5
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................... 5
3.1. Mục đích nghiên cứu .............................................................................. 5
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................. 5
4. Phương pháp nghiên cứu. ........................................................................ 5
5.Cấu trúc đề tài ............................................................................................ 5
NỘI DUNG .................................................................................................... 6
Chương I: ....................................................................................................... 6
1.1. Một số khái niệm .................................................................................... 6
1.1.1. Khái niệm về con người ........................................................................ 6
1.1.2. Khái niệm về xây dựng con người ........................................................ 6
1.2. Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người ......................................... 6
1.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò con người ............................. 7
1.3.1. Con người là mục tiêu của cách mạng .................................................. 7
1.3.2. Con người là động lực của cách mạng .................................................. 7
1.4. Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người ........................ 8
1.4.1. Ý nghĩa của việc xây dựng con người .................................................. 8
1.4.2. Nội dung xây dựng con người .............................................................. 8
1.4.3. Phương pháp xây dựng con người ........................................................ 9
Chương II: ..................................................................................................... 9
2.1. Xây dựng con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh ............. 9
2.2. Thực trạng phát triển và xây dựng con người theo Tư tưởng Hồ Chí
Minh ở Việt Nam hiện nay ......................................................................... 10
2.2.1. Thành tựu ............................................................................................ 10
2.2.2. Hạn chế ................................................................................................ 11
2.3. Giải pháp xây dựng con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí
Minh.............................................................................................................. 11 2
2.4. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người Việt Nam
hiện nay vào liên hệ ngành học Hệ thống thông tin – Thương mại điện
tử. .................................................................................................................. 12 3 MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên
vươn mình của dân tộc, đẩy mạnh toàn diện và công cuộc đổi mới, hội
nhập quốc tế sâu rộng và phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng xã
hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước xác định con người vừa là trung tâm,
vừa là chủ thể, mục tiêu và động lực cho sự phát triển xã hội. Tuy đạt
được những thành tựu to lớn trong khoa học – công nghệ và hiện đại
hóa, Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi nhanh
chóng của đời sống xã hội, suy thoái về tư tưởng - đạo đức, bất bình
đẳng xã hội hay áp lực cạnh tranh toàn cầu. Điều đó khiến yêu cầu về
xây dựng và phát huy nguồn lực con người trở nên cấp thiết hơn bao giờ
hết, là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.
Trong hệ thống lý luận cách mạng của Hồ Chí Minh, tư tưởng về
con người, về xây dựng con người chiếm vị trí đặc biệt quan trọng, chứa
đựng những giá trị khoa học vô cùng to lớn. Quả thực, suốt cuộc đời
cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đấu tranh không mệt
mỏi vì con người, cho con người. Việc tiếp cận và lĩnh hội tư tưởng Hồ
Chí Minh về con người sẽ giúp mỗi cá nhân nhận thức được vai trò, trách
nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước, qua đó
hình thành nguồn nhân lực có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu
của thời kỳ hội nhập.
Tuy nhiên, mặc dù tư tưởng Hồ Chí Minh về con người đã được
nghiên cứu và vận dụng rộng rãi, thực tế hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều
khoảng trống. Một số cá nhân chưa nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm
của bản thân, chưa phát triển đầy đủ năng lực và phẩm chất cá nhân ,
nhất là trong việc vận dụng tư tưởng ấy vào trong các lĩnh vực mới như
công nghệ thông tin, thương mại điện tử và chuyển đổi số. Nhiều sinh
viên chưa hiểu rõ vai trò của mình trong việc phát huy nguồn lực con
người trong bối cảnh ngành nghề mang tính công nghệ cao và thay đổi nhanh chóng.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “ Tư tưởng Hồ Chí
Minh về con người và xây dựng con người ở Việt Nam hiện nay: Liên hệ
với ngành Hệ thống thông tin – Thương mại điện tử ” làm đề tài nghiên
cứu cho bài tập lớn của học phần Tư tưởng Hồ Chí Minh.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và việc xây dựng con người ở Việt Nam hiện nay 4
2.2. Phạm vi nghiên cứu
2.2.2. Phạm vi về thời gian
Tập trung vào giai đoạn Việt Nam thời kỳ đổi mới (từ năm 1986)
đến nay, nhất là giai đoạn cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số.
2.2.3.Phạm vi về không gian
Được thực hiện trong phạm vi Việt Nam, liên hệ trực tiếp đến sinh
viên ngành Hệ thống thông tin – Thương mại điện tử
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Làm sáng tỏ cơ sở lý luận về nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về
con người và xây dựng con người, đồng thời, nghiên cứu vận dụng vào
lĩnh vực công nghệ nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và định
hướng rèn luyện cho sinh viên trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa các nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về
bản chất, vai trò và giá trị con người.
- Phân tích thực trạng xây dựng con người Việt Nam trong thời
kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế và đưa ra những giải pháp có tính định
hướng để xây dựng con người Việt Nam đáp ứng những yêu cầu của xã
hội và yêu cầu của cách mạng.
- Đề xuất một số định hướng giúp sinh viên Hệ thống thông tin –
Thương mại điện tử phát huy năng lực, phẩm chất bản thân trong bối cảnh chuyển đổi số.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lý luận: Phân tích, tổng hợp và so sánh các quan
điểm cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con người, đồng thời đối
chiếu với thực tiễn xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn đổi
mới và phát triển hội nhập.
Phương pháp thực tiễn: Khảo sát, thu thập và đánh giá thực trạng
nhận thức, phẩm chất, năng lực của sinh viên ngành Hệ thống thông tin
– Thương mại điện tử, nhằm hiểu cách vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
trong bối cảnh hiện nay.
Phương pháp tổng hợp – đánh giá: Kết hợp các kết quả lý luận
và thực tiễn để rút ra đánh giá về tình hình và định hướng phát triển con
người Việt Nam hướng đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
5.Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, bài tiểu
luận được chia thành 2 chương. 5 NỘI DUNG Chương I:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON NGƯỜI
1.1. Một số khái niệm
1.1.1. Khái niệm về con người
Có thể nói con người luôn là vấn đề trung tâm được phân tích một
cách sâu sắc, dưới nhiều góc độ khác nhau. Vì vậy, khái niệm con người
mang tính đa chiều và được nhìn nhận theo nhiều phương diện khác nhau.
Theo triết học Tây Âu trung cổ con người là sản phẩm do Thượng
đế sáng tạo, với số phận được định sẵn. Trong khi đó, triết học mác – xít
lại cho rằng, con người là một thực thể trong sự thống nhất biện chứng
giữa cái tự nhiên và cái xã hội, yếu tố xã hội mới là bản chất đích thực
của con người.Kế thừa và phát huy tư tưởng lý luận của C.Mác, con
người trong quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một chỉnh thể thống
nhất giữa thể lực, tâm lực, trí lực và sự hoạt động.
Như vậy khái niệm về con người có nhiều cách định nghĩa khác
nhau, dựa vào các học thuyết tư tưởng khác nhau sẽ có những cách tiếp
cận khác nhau. Đề tài này sẽ đi sâu vào quan niệm về con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh.
1.1.2. Khái niệm về xây dựng con người
Xây dựng con người có thể hiểu là phát triển và hoàn thiện các
giá trị cốt lõi của con người, làm cho những phẩm chất tốt đẹp ngày càng
được bồi đắp và lan tỏa. Tại Việt Nam, xây dựng con người gắn liền với
việc phát huy những giá trị cốt lõi, truyền thống tốt đẹp của dân tộc,
đồng thời bồi đắp thêm về tư tưởng, đạo đức và ý thức cách mạng, hướng
tới hình thành con người mới, con người xã hội chủ nghĩa. Đây là quá
trình kế thừa và sáng tạo, đảm bảo con người phát triển toàn diện, đáp
ứng yêu cầu của xã hội hiện đại. Mỗi cá nhân cần phải nắm bắt và giải
quyết được mâu thuẫn giữa cái tốt và cái xấu cùng tồn tại, đan xen ở trong cá nhân mình.
1.2. Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành
sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề con người. Từ thực tiễn lịch sử và yêu
cầu của dân tộc, Người hình thành một hệ thống quan điểm riêng về con
người, mang tính nhân văn và phù hợp với điều kiện Việt Nam. Những
quan niệm này không chỉ thể hiện cách nhìn sâu sắc về vị trí, vai trò của
con người, mà còn là cơ sở để Người đề ra đường lối, chính sách nhằm
phát huy sức mạnh của mỗi cá nhân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh con người là một chỉnh thể, thống
nhất về trí lực, tâm lực, thể lực, đa dạng bởi mối quan hệ giữa cá nhân 6
và xã hội (quan hệ gia đình, dòng tộc, làng xã, quan hệ giai cấp, dân
tộc...) và các mối quan hệ xã hội (quan hệ chính trị, văn hóa, đạo đức,
tôn giáo...). Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ ra yếu tố sinh học của con
người. Theo Người, “dân dĩ thực vi thiên”; “dân chỉ biết rõ giá trị của tự
do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. Trong mọi đường lối, chủ
trương, chính sách, nhiệm vụ phải thực hiện ngay làm cho dân có ăn, có
mặc, có chỗ ở, có học hành. Điều này thể hiện tư tưởng nhân văn sâu
sắc và cách mạng triệt để của Người.
1.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò con người
1.3.1. Con người là mục tiêu của cách mạng
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người là chiến lược đầu tiên
trong tư tưởng và hành động. Mọi đường lối, chính sách và hoạt động
cách mạng đều hướng đến việc giải phóng con người khỏi áp bức, nghèo
nàn và lạc hậu. Với sự thấu hiểu sâu sắc với thân phận những người cùng
khổ và nô lệ lầm than, Người dành toàn bộ tâm sức để xây dựng, rèn
luyện con người và quyết tâm đấu tranh để đem lại độc lập, tự do, hạnh
phúc cho nhân dân. Người khẳng định độc lập, tự do hay chủ nghĩa xã
hội suy cho cùng đều nhằm đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho
nhân dân, “phải đem hết sức dân, tài dân, của dân làm cho dân”, phải
“dựa vào lực lượng của dân, tinh thần của dân để gây hạnh phúc cho
dân”, bời vì suy cho cùng “nếu độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc
tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.
Trong di chúc, Người nhấn mạnh: “Đầu tiên là công việc đối với
con người”. Vì vậy mục tiêu của cách mạng không chỉ là giành quyền
hay cải tạo xã hội, mà là tạo điều kiện để con người được giải phóng và
phát triển toàn diện về thể chết, trí tuệ, đạo đức và đời sống tinh thần.
1.3.2. Con người là động lực của cách mạng
Con người không chỉ là mục tiêu cách mạng mà còn là động lực
thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, con người
là vốn quý nhất, động lực, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp
cách mạng. Người nhấn mạnh “mọi việc đều do con người làm ra”;
“trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì
mạnh bằng sức mạnh đoàn kết của nhân dân”. “Ý dân là ý trời”. “Dễ
trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Theo Người, con người là động lực cơ bản và quyết định của cách
mạng, thể hiện qua sức người, sức của, trí tuệ, tinh thần yêu nước, ý chí
đấu tranh. Mọi thắng lợi của cách mạng đều do nhân dân tạo ra; vì vậy,
cần khơi dậy và huy động tối đa sức mạnh con người, bồi dưỡng dân trí,
nâng cao dân khí, phát huy vai trò của mọi tầng lớp để họ trở thành lực
lượng chủ động, sáng tạo trong sự nghiệp cách mạng. Khi con người
được giải phóng, được tin tưởng và được trao quyền, họ sẽ trở thành
nguồn động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy cách mạng phát triển và đưa
cách mạng đến thành công. 7
1.4. Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người
1.4.1. Ý nghĩa của việc xây dựng con người
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh vấn đề con người luôn là
yếu tố cốt lõi và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tư tưởng ấy được thể
hiện nhất quán trong suốt cuộc đời hoạt động của Người. Vì vậy, xây
dựng con người là yêu cầu khách quan, vừa là mục tiêu trước mắt có ý
nghĩa chiến lược của sự nghiệp cách mạng, là một trọng tâm, bộ phận
hợp thành của chiến lược phát triển đất nước, có mối quan hệ chặt chẽ
với nhiệm vụ xây dựng chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.
Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh “Vì lợi ích trăm năm thì phải “trồng
người”. Người coi “Trồng người” là công việc lâu dài, gian khổ, vừa vì
lợi ích trước mắt vừa vì lợi ích lâu dài, là công việc của văn hóa giáo
dục và phải được tiến hành thường xuyên trong suốt tiến trình đi lên chủ
nghĩa xã hội, đạt được kết quả cụ thể trong từng giai đoạn cách mạng.
Đây vừa là quyền lợi, vừa là trách nhiệm của mỗi cá nhân, đồng thời là
nhiệm vụ của Đẩng, Nhà nước và các tổ chức xã hội.
Mục tiêu của xây dựng con người là hình thành những con người
có lý tưởng, đạo đức, trí tuệ, tác phong và lối sống phù hợp với yêu cầu
của thời đại. Trong xây dựng chủ nghĩa xã hội, con người xã hội chủ
nghĩa vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới. Chủ tịch
Hồ Chí Minh khẳng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết
cần phải có những con người xã hội chủ nghĩa”, nghĩa là phải có những
người mang lý tưởng, đạo đức và lối sống xã hội chủ nghĩa làm nòng
cốt, nêu gương. Người cũng chỉ rõ: “Trong bất cứ phong trào cách mạng
nào, tiên tiến là số ít và số đông là trung gian, muốn củng cố và mở rộng
phong trào, cần phải nâng cao hơn nữa trình độ giác ngộ của trung gian để kéo chậm tiến”.
1.4.2. Nội dung xây dựng con người
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người Việt Nam là một
hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về vai trò của con người, mục
đích, nội dung, biện pháp xây dựng con người, là tài sản tinh thần to lớn
và quý giá của Đảng và dân tộc ta, là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam để
Đảng đề ra đường lối, chủ trương về xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.
Con người mà chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm xây dựng là con
người toàn diện vừa “hồng” vừa “chuyên”. Đó là những con người có
mục đích và lôi sống cao đẹp, có bản lĩnh chính trị vững vàng, những
con người của chủ nghĩa xã hội, có tư tưởng, tác phong và đạo đức xã
hội chủ nghĩa và năng lực làm chủ.
Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh rằng việc xây dựng con người phải
gắn với môi trường giáo dục, rèn luyện và thực tiễn đời sống. Muốn có
con người tốt thì cần tổ chức tốt, phong trào tốt và sự nêu gương của cán
bộ, đảng viên. Như vậy, xây dựng con người Việt Nam mới theo tư 8
tưởng của Người đòi hỏi sự kết hợp giữa giáo dục, môi trường xã hội và
ý thức tự rèn luyện của mỗi cá nhân.
1.4.3. Phương pháp xây dựng con người
Phương pháp xây dựng con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh
phải bắt đầu từ sự tự tu dưỡng, rèn luyện của mỗi cá nhân kết hợp chặt
chẽ với xây dựng cơ chế, tính khoa học của bộ máy và tạo dựng nền dân
chủ. Người nhấn mạnh rằng con người muốn hoàn thiện bản thân thì
phải “tu thân, chính tâm” thì mới có thể “trị quốc, bình thiên hạ”. Việc
tự rèn luyện cần dựa trên tinh thần “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Bên
cạnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vai trò của nêu gương,
nhất là ở người lãnh đạo, bởi “một tấm gương sống có giá trị hơn một
trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Do đó, việc “lấy gương người tốt, việc
tốt hằng ngày để giáo dục lẫn nhau” trở thành phương thức hữu hiệu để
hình thành và lan tỏa những chuẩn mực đạo đức.
Song song với việc tự rèn luyện, Ngươi đề cao giáo dục như một
biện pháp trung tâm để hình thành nhân cách con người. Chủ tịch Hồ
Chí Minh khẳng định “hiền, dữ của con người không phải là tính sẵn,
phần nhiều do giáo dục mà nên”, đồng thời ví trẻ nhỏ như tờ giấy trắng
vẽ xanh thì xanh, vẽ đỏ thì đỏ. Có thể thấy giáo dục rất quan trọng trong
việc xây dựng con người, công tác giáo dục phải được tiến hành sớm,
bền bỉ và có định hướng đúng đắn nhằm bồi dưỡng đạo đức, tri thức và lối sống.
Xây dựng con người cũng gắn với vai trò của Đảng, Nhà nước và
các đoàn thể. Các phong trào cách mạng như “Thi đua yêu nước”,
“Người tốt việc tốt” được Người xem là động lực mạnh mẽ giúp hình
thành phẩm chất mới, thói quen tốt và tinh thần cống hiến trong xã hội.
Đặc biệt, phải biết dựa vào quần chúng theo quan điểm “dựa vào ý kiến
của dân chúng mà sửa chữa cán bộ và tổ chức của ta”. Đây là phương
pháp đảm bảo tính dân chủ, khách quan và phát huy vai trò làm chủ của
nhân dân trong xây dựng con người. Chương II:
XÂY DỰNG CON NGƯỜI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: LIÊN HỆ
VỚI NGÀNH HỌC HỆ THỐNG THÔNG TIN – THƯƠNG MAI ĐIỆN TỬ
2.1. Xây dựng con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn khẳng định con người là nhân tố
trung tâm của sự nghiệp cách mạng, vừa là mục tiêu vừa là động lực của
phát triển. Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và
hội nhập quốc tế, Đảng ta tiếp tục kế thừa quan điểm của Người để đề
ra yêu cầu xây dựng con người Việt Nam toàn diện.
Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII
(tháng 7-1998) xác định hệ giá trị con người Việt Nam thời kỳ mới: có
tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ 9
nghĩa xã hội; có khát vọng đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu;
đoàn kết với nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và
tiến bộ xã hội; có tri thức, kỹ năng nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm
với cộng đồng. Mỗi cá nhân cần thường xuyên học tập, rèn luyện đạo
đức, tri thức và thể lực. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định: “Con
người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát
triển. Tôn trọng và bảo vệ quyền con người, gắn quyền con người với
quyền và lợi ích của dân tộc, đất nước và quyền làm chủ của nhân dân”.
Đây là sự tiếp nối tư tưởng Hồ Chí Minh về việc giải phóng, phát huy,
tôn trọng và bồi dưỡng con người.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI về xây dựng và phát
triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững
đất nước (Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014) và Nghị quyết Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cũng đặt ra phương hướng:
xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam phát triển toàn diện,
hướng đến chân – thiện – mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, dân chủ và
khoa học. Văn hoá phải trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là động
lực nội sinh góp phần phát triển bền vững và bảo vệ Tổ quốc. Tất cả
những định hướng và nhiệm vụ đó thể hiện rõ sự kế thừa tư tưởng Hồ
Chí Minh về con người: đề cao phẩm chất đạo đức, coi trọng trí tuệ và
năng lực sáng tạo, bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý chí tự lực – tự cường,
xây dựng con người mới vừa “hồng” vừa “chuyên”, có đạo đức, có văn
hoá, có tri thức và có trách nhiệm với cộng đồng. Đây cũng là mục tiêu
quan trọng nhằm xây dựng nền tảng con người Việt Nam trong thời kỳ
công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.
2.2. Thực trạng phát triển và xây dựng con người theo Tư tưởng Hồ
Chí Minh ở Việt Nam hiện nay 2.2.1. Thành tựu
Hiện nay, trình độ trí tuệ và chất lượng nguồn nhân lực ở Việt
Nam ngày càng được nâng cao nhờ hệ thống giáo dục – đào tạo, khoa
học – công nghệ phát triển, góp phần mở rộng tri thức, kỹ năng nghề
nghiệp và năng lực hội nhập quốc tế cho người lao động, thể hiện tinh
thần mà Hồ Chí Minh đề cao: con người phải có tri thức, năng lực sáng
tạo và biết học hỏi cái mới. Đời sống vật chất và tinh thần từng bước cải
thiện, với thu nhập bình quân tăng, tỷ lệ nghèo giảm, an sinh xã hội được
bảo đảm, đồng thời nhu cầu về văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao và
du lịch phát triển phong phú, phản ánh mục tiêu Người nhấn mạnh: xây
dựng con người toàn diện cả về thể lực, trí lực và đời sống tinh thần.
Nhiều giá trị đạo đức truyền thống tiếp tục được phát huy như tinh thần
yêu nước, đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình, thể hiện rõ trong phòng chống
dịch bệnh, thiên tai và các phong trào tình nguyện, hiến máu, hỗ trợ cộng
đồng, phù hợp với quan điểm Hồ Chí Minh: “mỗi người tốt là một bông 10
hoa đẹp”. Bên cạnh đó, ý thức pháp luật, kỷ luật và trách nhiệm trong
công sở, doanh nghiệp và đời sống cộng đồng cũng được nâng lên, phản
ánh quan điểm của Người về việc “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”. 2.2.2. Hạn chế
Sự xuống cấp đạo đức và lối sống vẫn diễn ra ở một bộ phận, thể
hiện qua thực dụng, ích kỷ, bạo lực học đường, gian lận và tham nhũng
– những vấn đề Hồ Chí Minh từng cảnh báo. Chất lượng nguồn nhân lực
chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập, khi thiếu kỹ năng mềm, ngoại ngữ, sáng
tạo và kỷ luật lao động, trong khi khoảng cách với yêu cầu công nghiệp
hóa – hiện đại hóa còn lớn. Môi trường văn hóa – xã hội tồn tại nhiều
yếu tố tiêu cực như văn hóa phẩm độc hại, tin giả, bạo lực mạng và tệ
nạn xã hội, ảnh hưởng xấu đến nhân cách giới trẻ. Giáo dục đạo đức, lối
sống chưa hiệu quả do thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà
trường và xã hội; một số nơi coi nhẹ nhân cách, chạy theo thành tích, và
hoạt động văn hóa – nghệ thuật chưa đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng nhân cách.
2.3. Giải pháp xây dựng con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Khi đã nhận thức được rõ những thành tựu và hạn chế của quá
trình xây dựng con người, thì cần phải triển khai được các giải pháp
thích hợp để duy trì được những thành tựu và giảm thiểu những hạn chế,
từ đó công cuộc xây dựng Tổ quốc và công cuộc công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước sẽ đạt kết quả tốt nhất. Việc xây dựng con người phải
tuân thủ nguyên tắc: phát huy và trọng dụng nhân tố con người với tư
cách là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển.
Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách xây dựng con người Việt
Nam phát triển toàn diện phù hợp với điều kiện hiện nay. Để xây dựng
được chính sách đúng đắn, phù hợp, trước hết phải đánh giá chính xác
những nhân tố khách quan, chủ quan tác động tích cực và tiêu cực đến
con người Việt Nam; đồng thời loại bỏ những chính sách đã lạc hậu,
không còn phù hợp với thực tiễn.
Đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền, giáo dục phù hợp
với trình độ nhận thức, đặc điểm tâm lý lứa tuổi, văn hóa vùng miền và
triển khai sâu rộng trong toàn xã hội. Chú trọng nhân rộng những điển
hình tiên tiến và tiếp tục đổi mới giáo dục theo hướng phát triển phẩm
chất, năng lực, thay cho truyền thụ kiến thức thuần túy
Phát huy tinh thần tự giáo dục, rèn luyện của mỗi người Việt Nam.
Trước hết, cần làm cho mỗi người có nhận thức đúng đắn, đầy đủ những
giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, kế thừa, phát huy và sự cần thiết
phải tự giáo dục, rèn luyện theo hệ giá trị chuẩn mực. Đồng thời, hình 11
thành trong mỗi người năng lực đánh giá, thẩm định giá trị, để có thể
phân biệt được tốt - xấu, đúng - sai, tích cực - tiêu cực, hướng con người
vươn tới chân, thiện, mỹ.
Đảng ta xác định xây dựng con người là nhiệm vụ trọng tâm trong
công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, luôn đặt con người ở vị trí trung
tâm của sự phát triển, nâng cao chất lượng mọi hoạt động xã hội, thúc
đẩy văn hóa, xây dựng môi trường phát triển tốt nhất cho con người Việt Nam.
2.4. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người Việt
Nam hiện nay vào liên hệ ngành học Hệ thống thông tin – Thương mại điện tử.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và sự phát triển nhanh của
kinh tế số, yêu cầu đối với nguồn nhân lực của các ngành khoa học –
công nghệ ngày càng cao. Việc học và ứng dụng công nghệ vào thương
mại điện tử chính là thực hành chiến lược “trồng người”, phát triển tri
thức để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Vận
dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người Việt Nam hiện nay
vào ngành Hệ thống thông tin – Thương mại điện tử cho thấy yêu cầu
hình thành lớp nhân lực vừa có đạo đức, vừa có năng lực chuyên môn.
Người luôn nhấn mạnh phẩm chất “vừa hồng, vừa chuyên”, điều này
đặc biệt phù hợp trong bối cảnh kinh tế số khi sinh viên Thương mại
điện tử phải luôn rèn luyện cho mình tính trung thực, có trách nhiệm với
dữ liệu và thông tin khách hàng, tuân thủ pháp luật, không gian dối hay
lợi dụng công nghệ để trục lợi.
Đồng thời, tư tưởng đề cao tự học và sáng tạo định hướng người
học luôn chủ động cập nhật kiến thức mới như phân tích dữ liệu, an toàn
thông tin hay các nền tảng thương mại điện tử hiện đại. Bên cạnh đó,
tinh thần làm việc khoa học và kỷ luật mà Hồ Chí Minh nêu ra giúp sinh
viên biết làm việc theo quy trình, bảo mật dữ liệu và giữ thái độ chuyên
nghiệp hơn trong môi trường số.
Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của tri thức, khoa học
- kỹ thuật và công nghệ trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Người cho rằng “học để làm việc, làm người, làm cán bộ; học để phụng
sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”. Là sinh viên ngành Hệ thống thông tin
– Thương mại điện tử, tôi nhận thấy việc học tập và vận dụng công nghệ
thông tin vào lĩnh vực kinh doanh tuyến chính là thực hiện lời Bác dạy:
đem tri thức phục vụ phát triển kinh tế, hiện đại hóa đất nước. Ngành
học này giúp sinh viên hiểu cách xây dựng, quản lý và khai thác các hệ
thống thương mại điện tử hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất lao
động, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và hội nhập kinh tế quốc tế, phù
hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập, tự cường và sáng tạo trong
thời đại mơi. Như vậy, tư tưởng của Người trở thành nền tảng đạo đức
– nghề nghiệp quan trọng để sinh viên ngành Hệ thống htoong tin – 12
Thương mại điện tử phát triển toàn diện, góp phần xây dựng nền kinh tế
số bền vững và lành mạnh.
Vì vậy, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng con người
giúp sinh viên ngành Hệ thống thông tin – Thương mại điện tử không
chỉ giỏi chuyên môn mà còn có đạo đức, trách nhiệm và bản lĩnh, đáp
ứng yêu cầu của thời đại số. KẾT LUẬN
Qua quá trình nghiên cứu, có thể thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về
con người giữ vị trí trung tâm trong hệ thống lý luận cách mạng, coi con
người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng và phát
triển đất nước. Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc xây dựng con người toàn
diện về đạo đức, tri thức, năng lực và lối sống, đồng thời coi trọng quyền
lợi và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong tiến trình xây dựng xã hội.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, công nghiệp hóa – hiện đại hóa
và chuyển đổi số, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn là
hết sức cần thiết. Đặc biệt đối với ngành Hệ thống thông tin – Thương
mại điện tử, tư tưởng “vừa hồng, vừa chuyên” định hướng sinh viên vừa
rèn luyện phẩm chất đạo đức, vừa nâng cao năng lực chuyên môn, biết
tuân thủ pháp luật, bảo mật dữ liệu và cập nhật kiến thức mới để đáp ứng
yêu cầu của thời đại số.
Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người không chỉ có giá
trị lý luận sâu sắc mà còn mang tính thực tiễn cao, giúp định hướng giáo
dục, đào tạo và rèn luyện nguồn nhân lực phù hợp với sự phát triển bền
vững của đất nước. Việc nghiên cứu và vận dụng tư tưởng đó góp phần
xây dựng con người Việt Nam toàn diện, vừa có năng lực, vừa có phẩm
chất, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong kỷ nguyên hội nhập và công nghệ số.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2021). Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh.
NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
2. ThS Nguyễn Thị Duyên (2021). Tìm hiểu luận điểm của C.Mác về
bản chất con người và ý nghĩa trong phát huy nguồn lực con người Việt
Nam hiện nay. Báo Thanh Hóa.
3. ThS Nguyễn Thị Lương Uyên (2023). Vận dụng quan điểm của Chủ
tịch Hồ Chí Minh về xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện
trong giai đoạn hiện nay. Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động.
4. Trần Văn Giàu: “Nhân cách của Chủ Tịch Hồ Chí Minh”, in trong:
Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế
giới, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1990. 13