Bài tập lớn: Lợi ích cá nhân & xã hội sau Covid-19 môn Kinh tế chính trị | Học viện Ngân hàng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG BÀI TẬP LỚN
MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MAC-LÊNIN
Đề tài: Mối quan hệ lợi ích giữa cá nhân và xã
hội ở Việt Nam được thể hiện thế nào sau đại
dịch Covid 19. Liên hệ với trách nhiệm bản thân.
Giảng viên hướng dẫn : Phạm Thanh Hiền Nhóm thực hiện : 04 Lớp niên chế : K25KTA HÀ NỘI – 05/2023 HỌC VIỆN NGÂN HÀNG BÀI TẬP LỚN
MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MAC-LÊNIN
Đề tài: Mối quan hệ lợi ích giữa cá nhân và xã hội ở
Việt Nam được thể hiện thế nào sau đại dịch Covid 19.
Liên hệ với trách nhiệm bản thân.
Giảng viên hướng dẫn: Phạm Thanh Hiền Danh sách nhóm:
1. Mã sinh viên: 25A4021830 Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Ngoan(NT)
2. Mã sinh viên: 25A4021852 Họ và tên: Đinh Thị Thanh Nhàn
3. Mã sinh viên: 25A4021840 Họ và tên: Nguyễn Thị Ngọc
4. Mã sinh viên: 25A4022189 Họ và tên: Nguyễn Thị Nhung
5. Mã sinh viên: 25A4022194 Họ và tên: Bùi Huyền Oanh
6. Mã sinh viên: 25A4021844 Họ và tên: Phạm Thị Ngọc
7. Mã sinh viên: 25A4022192 Họ và tên: Lê Quỳnh Như
8. Mã sinh viên: 25A4021828 Họ và tên: Nguyễn Khánh Ngân
9. Mã sinh viên: 25A4021849 Họ và tên: Vi Thảo Nguyên
10. Mã sinh viên: 25A4021839 Họ và tên: Nguyễn Thị Hồng Ngọc HÀ NỘI – 5/2023 Mục lục
I.Cơ sở lý thuyết.........................................................................................1
1. Các khái niệm.......................................................................................1
2. Mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa cá nhân và xã hội..............................5
II.Mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa cá nhân và xã hội ở Việt Nam........6
III. Liên hệ với trách nhiệm bản thân......................................................8
KẾT LUẬN................................................................................................ 9
TÀI LIỆU KHAM KHẢO......................................................................10 PHẦN MỞ ĐẦU
Khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, xây dựng nền công nghiệp
hoá hiện đại hoá thì vấn đề nổi lên không chỉ ở nước ta mà còn ở các nước
đang phát triển là tình trạng cơ sở hạ tầng kém, thiếu kinh nghiệm, trình độ
đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức cao. Đặc biệt, vấn đề lợi ích kinh tế
là một trong những vấn đề lớn của Nhà nước mà đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ VII đã đề ra cho giai đoạn phát triển nền kinh tế nước ta hiện nay.
Để tồn tại trong cơ chế mới sau đại dich Covid-19 với sự cạnh tranh khốc
liệt thì lợi ích kinh tế cá nhân và lợi ích của toàn xã hội nói chung luôn
được quan tâm hàng đầu. Trong quá trình thực hiện lợi ích của mình, mỗi
chủ thể luôn có xu hướng bảo vệ lợi ích thiết thân, khó chấp nhận từ bỏ lợi
ích bản thân, dù điều kiện đó có thể tạo mâu thuẫn, xung đột với các chủ thể lợi ích khác. I.Cơ sở lý thuyết 1. Các khái niệm
- Lợi ích là sự thỏa mãn nhu cầu con người mà sự thỏa mãn nhu cầu này
phải được nhận thức và đặt trong mối quan hệ xã hội tương ứng với trình
độ phát triển nhất định của nền sản xuất đó.
Ví dụ về lợi ích: như lợi ích của việc học tiếng anh:
+ Mở rộng tầm nhìn: học tiếng anh giúp bạn tiếp cận được nhiều thông tin
bổ ích từ các nguồn ttruyền thông ,tài liệu,sách báo,tạp chí ,.. trên toàn thế giới.
+ Tăng cơ hội việc làm: tiếng anh là ngôn ngữ quốc tế, đặc biệt trong các
công ti, tổ chức doanh nghiệp đa quốc gia. việc có khả năng giao tiếp, viết
thư, đọc hiểu tiếng anh sẽ tạo ra nhiều cơ hộiviệc làm cho bạn. + : t
Tạo các mối quan hệ chất lượng ầm quan trọng của Tiếng Anh còn
được thể hiện ở trong các mối quan hệ của bạn. Đương nhiên, biết Tiếng
Anh sẽ giúp bạn trò chuyện, kết bạn với những người bạn, đồng nghiệp,
thầy, cô là người nước ngoài vì Tiếng Anh được sử dụng bởi hầu như mọi quốc gia trên thế giới.
+ Du lịch: dễ dàng giao tiếp,.. Nhóm 4 1 K25KTA
- Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất , lợi ích thu được khi thực hiện các
hoạt động kinh tế của con người
Ví dụ về lợi ích kinh tế:
Lợi ích kinh tế của nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa: Có thể thấy lực lượng sản xuất trong lĩnh vực nông thôn của Hà Nội
còn thấp, năng suất lao động thất. Trong khi đó, CNH, HĐH xác định
chuyển đổi căn bản, toàn diện hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ
quản lý từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng lao động
cùng với công nghệ, phương tiện máy móc kỹ thuật hiện đại, tiên tiến.
Lợi ích kinh tế của nông dân chính là nhu cầu được chuyển đổi từ sử
dụng lao động thủ công sang lao động sử dụng công nghệ tạo ra năng
suất lao động hiệu quả. Lợi ích kinh tế của nông dân là tổng thể những
nguồn thu từ hoạt động kinh tế của họ để đáp ứng nhu cầu sản xuất và
sinh hoạt cho mọi thành viên trong gia đình. Trong quá trình CNH, HĐH
nền kinh tế quốc dân, người dân vừa là chủ thể tiến hành, vừa là người
trực tiếp thụ hưởng thành quả của quá trình CNH, HĐH. Chính người
nông dân trực tiếp giải quyết lợi ích cho chính mình thông qua phát triển
sản xuất kinh doanh, tăng thu
nhập, cải thiện nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho bản thân và gia đình.
- Quan hệ lợi ích kinh tế là sự thiết lập những tương tác giữa con người
với con người, giữa các cộng đồng người, giữa các tổ chức kinh tế, giữa Nhóm 4 2 K25KTA
các bộ phận hợp thành nền kinh tế, giữa con người với tổ chức kinh tế,
giữa quốc gia với phần còn lại của thế giới nhằm mục tiêu xác lập các lợi
ích kinh tế trong mối liên hệ với trình độ phát triển của lực lượng sản
xuất và kiến trúc thượng tầng tương ứng của một giai đoạn phát triển xã hội nhất định.
Ví dụ về quan hệ lợi ích kinh tế :
Có thể là một công ty thuê nhà máy sản xuất để sản xuất sản phẩm của
họ. Công ty thuê nhà máy sẽ có lợi ích kinh tế bởi vì họ không phải đầu
tư vào việc xây dựng một nhà máy mới và mua các thiết bị sản xuất. Nhà
máy sẽ có lợi ích kinh tế bởi vì họ sẽ có thu nhập tiền thuê, cũng như
không cần phải tìm kiếm và duy trì khách hàng mới. Đây là một ví dụ về
quan hệ lợi ích kinh tế 2 bên đối với nhau.
2.Mối quan hệ lợi ích kinh tế
2.1 Sự thống nhất và mâu thuẫn trong các quan hệ lợi ích kinh tế
- Sự thống nhất trong quan hệ lợi ích kinh tế:
Quan hệ lợi ích kinh tế thống nhất với nhau vì một chủ thể có thể trở thành
bộ phận cấu thành của chủ thể khác. Do đó, lợi ích của chủ thể này được
thực hiện thì lợi ích của chủ thể khác cũng trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện. Nhóm 4 3 K25KTA
Chẳng hạn, mỗi cá nhân người lao động có lợi ích riêng của mình, đồng
thời các cá nhân đó lai là bộ phận cấu thành tập thể doanh nghiệp và tham
gia vào lợi ích tập thể đó. Doanh nghiệp hoạt động càng có hiệu quả, lợi
ích doanh nghiệp càng được đảm bảo thì lợi ích của người lao động càng
được thực hiện tốt; việc làm được đảm bảo, thu nhập ổn định và được nâng
cao… Ngược lại, lợi ích của người lao động cành được thực hiện tốt thì
người lao động càng tích cực làm việc, trách nghiệm với doanh nghiệp
càng cao và từ đó lợi ích của doanh nghiệp càng được thực hiện tốt.
Trong nền kinh tế thị trường, sản lượng đầu ra các yếu tố đầu vào đều được
thực hiện thông qua thị trường. Điều đó có nghĩa là, mục tiêu của các chủ
thể chỉ được thực hiện trong mối quan hệ và phù hợp với mục tiêu của các
chủ thể khác . Như vậy, khi các chủ thể kinh tế hành động vì mục tiêu
chung hoặc các mục tiêu thống nhất với nhau thì các lợi ích kinh tế của
các chủ thể đó thống nhất với nhau.
Chẳng hạn, để thực hiện lợi ích của mình, doanh nghiệp cải tiến kỹ thuật,
nâng cao chất lượng sản phẩm… thì lợi ích của các doanh nghiệp và lợi ích
xã hội thống nhất với nhau. Chủ doanh nghiệp càng thu được nhiều lợi
nhuận thì nền kinh tế, đất nước càng phát triển.
- Sự mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích kinh tế
Các quan hệ lợi ích kinh tế mâu thuẫn với nhau vì các chủ thể kinh tế
có thể hành động theo những phương thức khác nhau để thực hiện các lợi
ích của mình. Sự khác nhau đó đến mức đối lập thì trở thành mâu thuẫn
Ví dụ, vì lợi ích của mình, các cá nhân, doanh nghiệp có thể làm hàng giả,
buôn lậu, trốn thuế… thì lợi ích của cá nhân, doanh nghiệp và lợi ích của
xã hội mâu thuẫn với nhau. Khi đó, chủ doanh nghiệp càng thu được nhiều
lợi nhuận, lợi ích kinh tế của người tiêu dùng, của xã hội càng bị tổn hại.
Lợi ích của các chủ thể kinh tế có quan hệ trực tiếp trong việc phân phối
kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng có thể mâu thuẫn với nhau vì
tại một thời điểm kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh là xác định. Do
đó, thu nhập của chủ thể này tăng lên thì thu nhập của chủ thể khác giảm xuống.
Chẳng hạn, tiền lương của người lao động bị bớt xén sẽ làm tăng lợi nhuận
của chủ doanh nghiệp; nhà nước giảm thuế sẽ làm lợi nhuận doanh nghiệp tăng… Nhóm 4 4 K25KTA
Khi có mâu thuẫn thì việc thực hiện lợi ích này có thể sẽ bị ngăn cản, thậm
chí làm tổn hại đến các lợi ích khác. Mâu thuẫn về lợi ích kinh tế là cội
nguồn của các xung đột xã hội. Do vậy, điều hòa mâu thuẫn giữa các lợi
ích kinh tế buộc các chủ thể phải quan tâm và trở thành chức năng quan
trọng của nhà nước nhằm ổn định xã hội, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
2.2 Mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa cá nhân và xã hội
Trong mối quan hệ lợi ích, đặc biệt giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội
đã tạo nên những động lực thúc đẩy hoạt động của con người, của sự
biến đổi xã hội. Trong đó:
- Lợi ích cá nhân là tất cả những lợi ích vật chất, lợi ích tinh thần, lơi ích
kinh tế, lợi ích chính trị... gắn liền với từng cá nhân cụ thể và dùng để
thỏa mãn các nhu cầu riêng của cá nhân đó, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của cá nhân
- Lợi ích xã hội là cái phản ánh quan hệ nhu cầu của xã hội và là cái
dùng để thỏa mãn nhu cầu chung của toàn xã hội về một( một số) đối
tượng( vật chất, tinh thần) nhất định đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển
của xã hội trong từng giai đoạn lịch sử, thể hiện các quan hệ cơ bản và
lâu dài của xã hội. Lơị ích xã hội ở đây không phải là lợi ích của một
nhóm người, một giai tầng, mà đó là lợi ích của cả dân tộc, trong đó có
lợi ích chung của các các nhân cấu thành dân tộc, của cả dân tộc và
không mâu thuẫn với lợi ích chung của nhân loại tiến bộ.
Trong cơ chế thị trường, cá nhân tồn tại dưới nhiều hình thức. Người lao
động, người sử dụng lao động đều là thành viên của xã hội nên mỗi người
đều có lợi ích cá nhân và có quan hệ chặt chẽ với lợi ích xã hội. Nếu
người lao động và người sử dụng lao động làm việc theo đúng các quy
định của pháp luật và thực hiện được các lợi ích kinh tế của mình thì họ
đã góp phần phát triển nền kinh tế, thực hiện lợi ích kinh tế của xã hội.
Khi lợi ích kinh tế của xã hội được thực hiện, xã hội phát triển sẽ tạo lập
môi trường thuận lợi để người lao động và người sử dụng lao động thực
hiện tốt hơn các lợi ích kinh tế của mình. Ngược lại, nếu giữa người lao
động và người sử dụng lao động nảy sinh mâu thuẫn không giải quyết
được; hoặc người lao động và người sử dụng lao động cộng tác với nhau
làm hàng giả, hàng nhái, trốn thuế... Từ ảnh hưởng xấu đến lợi ích kinh
tế của các chủ thể, trong đó có lợi ích kinh tế của người lao động và
người sử dụng lao động.
Sự tồn tại và phát triển của cộng đồng, xã hội quyết định sự tồn tại, phát
triển của cá nhân nên lợi ích xã hội đóng vai trò định hướng cho lợi ích Nhóm 4 5 K25KTA
cá nhân và các hoạt động thực hiện lợi ích cá nhân. Lợi ích xã hội là cơ
sở của sự thống nhất giữa các lợi ích cá nhân, tạo ra sự thống nhất trong
hoạt động của các chủ thể khác nhau trong xã hội. Ph.Ăngghen đã từng
khẳng định: “Ở đâu không có lợi ích chung thì ở đó không thể có sự
thống nhất về hành động được”. Quan hệ lợi ích giữa các chủ thể trên
cho thấy, lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội có quan hệ nhiều chiều.
Một ví dụ về mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa cá nhân và cộng đồng:
Có thể là việc một cá nhân mua nhà và cải tạo nó để tăng giá trị tài sản.
Việc này không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân đó mà còn mang lại lợi
ích cho cộng đồng xung quanh bởi vì nó tăng giá trị của khu vực đó và
có thể thu hút các nhà đầu tư khác vào khu vực đó. Một cách khác, một
cá nhân có thể tạo ra một doanh nghiệp thành công, tạo ra việc làm và
đóng góp vào nền kinh tế địa phương, mang lại lợi ích cho cả cá nhân và cộng đồng xung quanh..
II.Mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa cá nhân và xã hội ở Việt Nam Nhóm 4 6 K25KTA
Tại Việt Nam sau đại dịch Covid-19 mối quan hệ này được thể hiện như sau : - Về mặt thống nhất:
+ Các cá nhân đặc biệt là người lao động sẵn sàng cố gắng, nỗ lực sản
xuất sản phẩm cho doanh nghiệp để các chủ doanh nghiệp tức người sử
dụng lao động có thể xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài. Từ đó, tạo ra
lợi ích kinh tế cho cả những cá nhân và xã hội Việt Nam.
+ Người lao động và người sử dụng lao động phải có nhận thức và hành
động đúng trong lĩnh vực phân phối thu nhập.
+ Các cá nhân đều hiểu được các nguyên tắc phân phối của kinh tế thị
trường để có sự phân chia hợp lý giữa tiền lương và lợi nhuận; chủ
doanh nghiệp phải hiểu và tự nguyện thực hiện nghĩa vụ nộp thuế... để
giúp cho lợi ích kinh tế đất nước không bị suy thoái Nhóm 4 7 K25KTA
+ Tích cực tuyên truyền, giáo dục để các cá nhân nâng cao nhận thức,
hiểu biết về phân phối thu nhập cho các chủ thể kinh tế xã hội là những
giải pháp rất cần thiết đề loại bỏ những đòi hỏi không hợp lý về thu
nhập, tránh cho lạm phát tăng dây ảnh hưởng xấu đến lợi ích kinh tế.
+ Trong trường hợp người lao động và người sử dụng lao động không tự
nhận thức và thực hiện được, nhà nước cần có sự tư vấn, điều tiết hợp lý
để kịp thời xử lí tình hình kinh tế, tránh cho việc kinh tế đất nước suy
thoái chỉ vì một cá nhân hay một tổ chức nào đó.
- Về mặt mâu thuẫn: Bên cạnh sự thống nhất về lợi ích cơ bản, lâu dài
thì quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội ít hay nhiều vẫn nảy
sinh những vấn đề phức tạp chưa đạt đến sự hài hòa, trước mắt như:
+ Thứ nhất, tình trạng nhân danh lợi ích xã hội để vi phạm lợi ích cá
nhân chính đáng của nhân dân lao động vẫn tồn tại và tiềm ẩn nhiều vấn
đề phức tạp. Biểu hiện tình trạng này đó là những hiện tượng tham ô,
tham nhũng, lãng phí; những biểu hiện của lợi ích nhóm tiêu cực, hay tư
bản thân hưũ trong nhiều lĩnh vực của xã hội. Thực chất của những biểu
hiện này chính là việc đề cao lợi ích cá nhân không chính đáng, vi phạm
đến lợi ích xã hội, lợi ích của nhân dân lao động và của cá nhân khác.
+ Thứ hai, tình trạng đề cao lợi ích cá nhân không chính đáng, vi phạm
lợi ích xã hội và lợi ích cá nhân khác gây ra những tổn hại cho sự phát
triển xã hội vẫn có xu hướng phức tạp. Ví dụ như trong đại dịch covid
thì xuất hiện nhiều hiện tượng buôn lậu khẩu trang, que test covid thậm
chí là trốn thuế của các cá nhân; nhiều doanh nghiệp làm khẩu trang giả,
kém chất lượng bán với giá cao gấp nhiều lần
+ Thứ ba, nhiều lợi ích xã hội chưa được thực hiện một cách phổ quát
song vẫn còn tồn tại những biểu hiện đề cao lợi ích xã hội, trong khi lợi
ích cá nhân chính đáng chưa được chú ý một cách đúng mức. Ví dụ như
khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư còn lớn; bộ phận
đời sống của nhiều nhân dân còn khó khăn đặc biệt điều đó được thể
hiện rõ hơn sau đại dịch covid 19
III. Liên hệ với trách nhiệm bản thân
Từ góc độ của một sinh viên, tôi nhận thấy rằng để góp phần thực hiện
hài hòa các quan hệ lợi ích và đảm bảo lợi ích hợp pháp khi tham gia các
hoạt động kinh tế-xã hội, chẳng hạn khi đi làm thêm, bản thân tôi cũng
như những sinh viên khác cần tích cực, say mê, sáng tạo, chăm chỉ trong Nhóm 4 8 K25KTA
công việc, cạnh tranh lành mạnh bằng cách hoàn thiện bản thân, tránh
những hành vi làm tổn hại đến những chủ thể khác vì chỉ khi lợi ích kinh
tế của các chủ thể được thực hiện một cách công bằng thì lợi ích xã hội mới được thực hiện.
Thứ hai, chúng ta cần nâng cao nhận thức về các quy định của pháp luật
về các hoạt động kinh tế xã hội: lao động, sử dụng lao động, lương
thưởng, hoạt động kinh doanh, cạnh tranh…để có những thỏa thuận cần
thiết với người sử dụng lao động để tránh những mâu thuẫn xung đột
cũng như đảm bảo được những quyền lợi của mình.
Thứ ba, chúng ta cần lên án, đấu tranh chống các hình thực thu nhập bất
hợp pháp: buôn lậu; hàng giả; hàng nhái; lừa đảo; tham nhũng, …đang
diễn ra khá phổ biến gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của các chủ thể làm
ăn chân chính và sự phát triển của đất nước và quan tâm đến đời sống
chính trị- xã hội của địa phương, đất nước.
Thứ tư, thực hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật
của Nhà nước và vận động mọi người xung quanh cùng thực hiện theo
đúng quy định của pháp luật; tích cực tham gia góp phần xây dựng quê
hương bằng những việc làm thiết thực, phù hợp khả năng như: tham gia
bảo vệ môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội, chống tiêu cực, tham
nhũng, tham gia những hoạt động mang tính xã hội như giáo dục, tuyên truyền pháp luật Nhóm 4 9 K25KTA KẾT LUẬN
Như vậy, bài thảo luận trên đã làm rõ quan điểm về lợi ích, lợi ích cá nhân,
lợi ích xã hội và mối quan hệ giữa chúng. Từ đó hiểu rõ động lực của sự
phát triển xã hội suy cho cùng là kết quả hoạt động có ý thức của con
người nhằm theo đuổi những lợi ích nhất định. Chính vì vậy, quan tâm
thực hiện nhu cầu, lợi ích của cá nhân và xã hội, giải quyết các quan hệ lợi
ích trong xã hội đó chính là tạo ra động lực phát triển xã hội nhằm thực
hiện những mục tiêu cao hơn. Qua đó nghiên cứu việc giải quyết quan hệ
lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta
hiện nay và chỉ ra được những ưu điểm nhược điểm của mối quan hệ này.
Tóm lại, nhà nước có vai trò đảm bảo hài hoà các quan hệ nhu cầu, lợi ích
giữa người và người, tạo ra sự đồng thuận xã hội trong hành động và mục
tiêu phát triển của đất nước. Nhóm 4 10 K25KTA TÀI LIỆU KHAM KHẢO
[1] Giáo trình: “Kinh tế chính trị Mác- Lênin” [2]
An, B. T. (2023, 2 28). Luật Minh Khuê. Retrieved from
https://luatminhkhue.vn/loi-ich-kinh-te-la-gi.aspx?fbclid=IwAR0T-
bE9mHvc5D_wdAW_xxDg423M7H2sdOJ1V1NNqeaFccofc96b_NQfatI Nhóm 4 11 K25KTA