Bài tập lớn: Ứng dụng công nghệ chuỗi khối Blockchain trong lĩnh vực Logistics môn Năng lực số ứng dụng | Học viện Ngân hàng

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG HỆ QUỐC TẾ
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN TIN HỌC ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI: Ứng dụng công nghệ chuỗi khối
Blockchain trong lĩnh vực Logistics
Hà nội, ngày 18 tháng 06 năm 2024 HỌC VIỆN NGÂN HÀNG HỆ QUỐC TẾ
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN TIN HỌC ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI: Ứng dụng công nghệ chuỗi khối
Blockchain trong lĩnh vực Logistics
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Phan Tình Danh sách nhóm:
Hà nội, ngày 18 tháng 06 năm 2024
MỨC ĐỘ ĐÓNG GÓP CỦA CÁC THÀNH VIÊN STT MÃ SV HỌ TÊN CÔNG VIỆC MỨC ĐỘ ĐÓNG GÓP 1 2
MINH CHỨNG CHO VIỆC CỘNG TÁC TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ
Các công cụ, nền tảng, website nhóm em đã sử dụng đề tìm hiểu kiến thức, trao đổi,
làm việc cùng nhau là: Messenger, Google Doc, Google, Canva, Youtube. MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN................................................................................................1
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................2
LỜI MỞ ĐẦU......................................................................................................3
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI
BLOCKCHAIN...................................................................................................4
1.1. Khái niệm công nghệ chuỗi khối Blockchain..................................................4
1.2. Đặc điểm của công nghệ chuỗi khối Blockchain.............................................5
1.3. Nguyên lý hoạt động của công nghệ chuỗi khối Blockchain..........................6
1.3.1. Nguyên lý mã hóa........................................................................................6
1.3.2. Quy tắc sổ cái.............................................................................................6
1.3.3. Nguyên lý tạo khối......................................................................................7
CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI
BLOCKCHAIN TRONG LOGISTICS............................................................9
2.1. Tổng quan về Logistics.....................................................................................9
2.2. Ý nghĩa của logistics.........................................................................................9
2.3. Ứng dụng của Blockchain trong logistics......................................................10
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN VÀ ĐỀ XUẤT
KHUYẾN NGHỊ................................................................................................13
3.1. Thực trạng ứng dụng Blockchain trong Logistics tại Việt Nam.................13
3.2. Ưu điểm và Nhược điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics...13
3.2.1. Ưu điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics...........................13
3.2.2. Nhược điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics......................14
3.3. Đề xuất khuyến nghị.......................................................................................15
KẾT LUẬN........................................................................................................17
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................18 LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan rằng đề tài "Ứng dụng công nghệ chuỗi khối
Blockchain trong lĩnh vực Logistics" là công trình nghiên cứu của riêng nhóm chúng
em. Toàn bộ nội dung và các kết quả nghiên cứu trong bài luận này đều do nhóm
chúng em thực hiện, không sao chép từ bất kỳ nguồn tài liệu nào khác mà không được
trích dẫn đầy đủ. Chúng em hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực và chính
xác của các thông tin, số liệu được trình bày trong bài luận này. Nhóm sinh viên thực hiện Trần Kim Ngân Ngô Anh Hiếu 1 LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Học viện Ngân
hàng vì đã tích hợp bộ môn Năng lực số ứng dụng vào chương trình đào tạo. Chính
nhờ môn học này, chúng em đã có cơ hội tiếp cận và làm quen với những kiến thức và
kỹ năng cần thiết, hỗ trợ chúng em rất nhiều trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô Nguyễn Phan Tình, giảng
viên lớp Năng lực số ứng dụng thuộc Khoa Hệ thống Thông tin Quản lý, đã đồng hành
và hỗ trợ lớp chúng em trong suốt học phần Năng lực số ứng dụng. Cô đã luôn tận tình
hướng dẫn nhóm chúng em trong quá trình thực hiện bài tập lớn này, cô dành nhiều
thời gian, công sức để chỉ dẫn, động viên và góp ý, giúp chúng em hoàn thiện bài tập một cách tốt nhất.
Do kinh nghiệm còn hạn chế, bài luận của chúng em sẽ không tránh khỏi những
thiếu sót. Kính mong cô nhận xét và góp ý để đề tài của nhóm chúng em được hoàn thiện hơn nữa. Nhóm sinh viên thực hiện 2 LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại công nghiệp 4.0, công nghệ chuỗi khối (Blockchain) đã và đang
trở thành một trong những công nghệ đột phá nhất, có khả năng thay đổi cách thức
hoạt động của nhiều ngành công nghiệp. Blockchain không chỉ là nền tảng của các loại
tiền điện tử như Bitcoin mà còn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác
nhau, trong đó có Logistics. Nhận thấy tiềm năng và sự ảnh hưởng sâu rộng của công
nghệ này, nhóm chúng em đã quyết định chọn đề tài "Ứng dụng công nghệ chuỗi khối
Blockchain trong lĩnh vực Logistics" cho bài tiểu luận này.
Lĩnh vực Logistics đóng vai trò then chốt trong việc quản lý và vận hành chuỗi
cung ứng toàn cầu (Sen, 2024). Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn đang đối mặt với nhiều
thách thức như việc quản lý thông tin phức tạp, tình trạng thiếu minh bạch và rủi ro
gian lận. Công nghệ Blockchain, với đặc tính phi tập trung, minh bạch và an toàn,
được xem là giải pháp tiềm năng để giải quyết các vấn đề này. Việc áp dụng
Blockchain vào Logistics không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra
một hệ thống chuỗi cung ứng minh bạch và tin cậy hơn.
Đề tài này sẽ đóng góp vào kho tàng nghiên cứu về công nghệ Blockchain, đặc
biệt là các ứng dụng của nó trong lĩnh vực Logistics. Bên cạnh đó, qua việc nghiên cứu
ứng dụng Blockchain trong Logistics, đề tài cũng giúp mở rộng hiểu biết về chuỗi
cung ứng, cách thức vận hành và quản lý một cách hiệu quả hơn.
Đề tài góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động của Logistics thông qua ứng dụng
công nghệ chuỗi khối. Blockchain có thể giúp giảm thiểu các khâu trung gian, giảm
chi phí và thời gian vận chuyển, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty
Logistics. Blockchain còn cho phép ghi lại toàn bộ quá trình vận chuyển hàng hóa một
cách minh bạch và không thể thay đổi, giúp ngăn chặn gian lận và đảm bảo tính an
toàn cho thông tin và hàng hóa.
Việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Logistics
không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang lại những giá trị thực tiễn đáng kể. Nhóm
chúng em hy vọng rằng thông qua đề tài này, sẽ cung cấp được cái nhìn toàn diện và
sâu sắc về tiềm năng và lợi ích của Blockchain trong việc cải thiện hiệu quả và minh 3
bạch của chuỗi cung ứng Logistics. Đồng thời, chúng em mong muốn đề tài sẽ góp
phần thúc đẩy sự quan tâm và nghiên cứu sâu hơn về công nghệ này trong tương lai. 4
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI BLOCKCHAIN
1.1. Khái niệm công nghệ chuỗi khối Blockchain
Công nghệ blockchain là một hệ thống kỹ thuật số để theo dõi và ghi lại các
giao dịch trong một mạng lưới phi tập trung. Khi các giao dịch được gửi lên mạng lưới
blockchain, chúng sẽ được nhóm lại thành các khối. Tất cả các giao dịch trong một
khối được coi là đã xảy ra cùng một thời điểm. Ngược lại, các giao dịch chưa được
đưa vào khối thì được coi là chưa được xác nhận. Blockchain bao gồm các khối dữ
liệu riêng lẻ, mỗi khối chứa một bản ghi thông tin và được liên kết với nhau theo thứ
tự thời gian, tạo thành một chuỗi. Sự nhất quán theo trình tự thời gian này làm cho các
dữ liệu đã lưu trữ trong chuỗi không thể bị xóa hoặc sửa đổi mà không có sự đồng
thuận từ người dùng, các giao dịch và các nút mạng. Chính những liên kết không thể
thay đổi này tạo nên sự minh bạch và tin cậy cho hệ thống thông tin dựa trên công
nghệ blockchain (Lưu Ánh Nguyệt và nhóm nghiên cứu, 2022).
Blockchain là một danh sách các bản ghi liên kết với nhau, được chia sẻ đồng
đều đến các thiết bị và máy tính kết nối vào hệ thống. Dữ liệu trong blockchain là bất
biến, giúp dễ dàng ghi lại các giao dịch và theo dõi tài sản trong một mạng lưới kinh
doanh. Tài sản có thể là hữu hình (như nhà, xe hơi, tiền mặt) hoặc vô hình (như sở hữu
trí tuệ, bằng sáng chế, thương hiệu). Mỗi bản ghi, gọi là một khối (block), chứa một
hàm băm mật mã của khối trước đó cùng với dấu thời gian và dữ liệu giao dịch. Dấu
thời gian xác nhận rằng dữ liệu giao dịch tồn tại khi khối được tạo ra. Các khối được
liên kết với nhau, tạo thành một chuỗi khối (blockchain), và mỗi khối mới bổ sung
thêm sự chắc chắn cho thông tin của khối trước đó. Nhờ vậy, blockchain có khả năng
chống lại việc sửa đổi dữ liệu và đảm bảo tính minh bạch, cho phép người dùng theo
dõi các giao dịch tài chính một cách chủ động và đáng tin cậy (Anh, 2023).
Như vậy, hiểu một cách đơn giản, Blockchain là một hệ thống kỹ thuật số để
theo dõi và ghi lại các giao dịch trong một mạng lưới phi tập trung. Mỗi giao dịch
được nhóm lại thành các khối (block) và liên kết với nhau theo thứ tự thời gian, tạo
thành một chuỗi liên tục (blockchain). Dữ liệu trong blockchain là bất biến, không thể
xóa hoặc sửa đổi nếu không có sự đồng thuận từ tất cả người dùng trong mạng lưới. 5
Tính chất này giúp blockchain đảm bảo tính minh bạch và đáng tin cậy, cho phép
người dùng theo dõi tài sản và giao dịch một cách chính xác và an toàn. Tài sản được
ghi lại trong blockchain có thể là hữu hình, như nhà cửa và xe hơi, hoặc vô hình, như
sở hữu trí tuệ và thương hiệu.
1.2. Đặc điểm của công nghệ chuỗi khối Blockchain
Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của Blockchain là tính phi tập trung.
Thay vì phụ thuộc vào một thực thể trung tâm để quản lý dữ liệu, Blockchain cho phép
dữ liệu được lưu trữ và quản lý bởi nhiều nút mạng phân tán trên toàn cầu (FUNiX,
2021). Điều này không chỉ giảm thiểu rủi ro về lỗi hệ thống mà còn bảo vệ dữ liệu
khỏi các cuộc tấn công từ một điểm duy nhất.
Tính bất biến của dữ liệu là một ưu điểm khác của Blockchain. Khi một giao
dịch đã được ghi lại trong Blockchain, nó không thể bị thay đổi hoặc xóa bỏ mà không
có sự đồng thuận từ toàn bộ mạng lưới (PACE). Tính chất này đảm bảo rằng thông tin
trong Blockchain luôn được bảo toàn, không thể bị thao túng hoặc giả mạo, từ đó tăng
cường độ tin cậy và toàn vẹn của dữ liệu.
Minh bạch là một yếu tố then chốt làm nên sức hấp dẫn của Blockchain. Mọi
giao dịch trên Blockchain đều được ghi lại một cách công khai và có thể được truy
xuất bởi bất kỳ ai trong mạng lưới. Mặc dù thông tin giao dịch có thể được mã hóa để
bảo mật, toàn bộ lịch sử giao dịch vẫn có thể được kiểm tra và xác thực. Điều này giúp
tạo ra một môi trường giao dịch minh bạch, nơi mọi người có thể tin tưởng vào tính
chính xác và rõ ràng của các dữ liệu được lưu trữ (Thành, 2023).
Bảo mật cũng là một đặc điểm nổi bật của công nghệ Blockchain. Mỗi khối
trong Blockchain chứa một hàm băm mật mã của khối trước đó, tạo ra một chuỗi liên
kết an toàn (Cúc, 2023). Các kỹ thuật mật mã học này giúp bảo vệ dữ liệu khỏi sự truy
cập trái phép và đảm bảo rằng chỉ những người có quyền mới có thể truy cập và thực hiện các giao dịch.
Tính chống gian lận của Blockchain đảm bảo rằng các giao dịch và dữ liệu
không thể bị giả mạo. Nhờ tính bất biến và minh bạch, Blockchain giúp ngăn chặn các
hành vi gian lận, đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin. 6
Ngoài ra, khả năng truy vết của Blockchain cung cấp một công cụ mạnh mẽ để
theo dõi nguồn gốc và lịch sử của các tài sản và giao dịch. Tất cả các giao dịch được
ghi lại một cách chi tiết, cho phép các bên liên quan truy xuất ngược lại từ đầu đến
cuối (Tempi, 2024). Điều này đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực như logistics và
chuỗi cung ứng, nơi việc theo dõi và xác minh nguồn gốc hàng hóa là vô cùng cần thiết.
Cuối cùng, Blockchain có khả năng xử lý và xác nhận các giao dịch nhanh
chóng và hiệu quả hơn so với các hệ thống truyền thống, đặc biệt là trong các giao
dịch xuyên biên giới (PACE). Tốc độ và hiệu quả này giúp giảm thiểu thời gian và chi
phí giao dịch, mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho người dùng.
1.3. Nguyên lý hoạt động của công nghệ chuỗi khối Blockchain
1.3.1. Nguyên lý mã hóa
Nguyên lý mã hóa trong công nghệ Blockchain là trụ cột quan trọng đảm bảo
tính bảo mật và minh bạch của hệ thống. Blockchain sử dụng hai kỹ thuật mã hóa
chính để đạt được điều này.
Thứ nhất, mã hóa bất đối xứng (Asymmetric Encryption) là một trong những kỹ
thuật quan trọng nhất. Nó sử dụng cặp khóa công khai và khóa bí mật để mã hóa và
giải mã dữ liệu. Mỗi thực thể trong mạng lưới Blockchain có một cặp khóa này. Khóa
công khai được chia sẻ công khai và dùng để mã hóa dữ liệu, trong khi khóa bí mật
được giữ bí mật và chỉ dùng để giải mã dữ liệu đã được mã hóa bằng khóa công khai
tương ứng ( Binance Academy, 2019). Điều này đảm bảo tính an toàn và riêng tư của
thông tin, vì chỉ có người có khóa bí mật mới có thể giải mã được dữ liệu đã được mã hóa.
Thứ hai, Blockchain sử dụng mã hóa băm (Hashing) để bảo đảm tính toàn vẹn
và bất biến của dữ liệu. Mã hóa băm là quá trình biến đổi dữ liệu đầu vào thành một
chuỗi mã băm (hash) duy nhất có độ dài cố định. Mã băm được tính toán dựa trên nội
dung của dữ liệu đầu vào và không thể phục hồi lại dữ liệu gốc từ mã băm. Mỗi khối
dữ liệu trong Blockchain có một mã băm duy nhất của nó và chứa mã băm của khối
trước đó, tạo thành một chuỗi liên kết các khối (Binance Academy, 2019). Điều này 7
đảm bảo rằng bất kỳ sự thay đổi nào trong dữ liệu cũng sẽ dẫn đến thay đổi của mã
băm, từ đó lộ ra sự can thiệp vào dữ liệu.
1.3.2. Quy tắc sổ cái
Quy tắc sổ cái Blockchain là tập hợp các nguyên tắc và cơ chế bảo mật giúp
đảm bảo tính toàn vẹn, minh bạch và an toàn của dữ liệu được lưu trữ trên chuỗi khối.
Đầu tiên, tính phân tán là yếu tố quan trọng nhất, vì sổ cái Blockchain được lưu
trữ trên nhiều nút trong mạng lưới phi tập trung. Mỗi nút chứa một bản sao của toàn bộ
sổ cái và có quyền ngang nhau trong việc xác nhận và thêm các giao dịch mới vào
chuỗi (PACE). Điều này giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào một điểm trung tâm, tăng
cường tính bảo mật và khả năng chống lại các cuộc tấn công mạng.
Thứ hai, tính minh bạch và bất biến đảm bảo rằng mọi giao dịch đều có thể
được truy cập và kiểm tra công khai bởi bất kỳ ai trong mạng lưới. Sau khi giao dịch
đã được ghi vào sổ cái, nó không thể bị sửa đổi hay xóa bỏ, đảm bảo tính toàn vẹn và
minh bạch của dữ liệu (Thành, 2023).
Thứ ba, cơ chế đồng thuận như Proof of Work (PoW) hoặc Proof of Stake
(PoS) yêu cầu các nút trong mạng lưới phải đồng ý với nhau về việc xác nhận và thêm
một khối mới vào chuỗi, đảm bảo rằng mọi giao dịch đều hợp lệ và đáng tin cậy (Binance Academy, 2018).
Băm mật mã là yếu tố tiếp theo, mỗi khối trong chuỗi khối chứa một mã băm
mật mã duy nhất, đại diện cho nội dung của khối đó, cùng với mã băm của khối trước
đó. Điều này tạo ra một liên kết an toàn giữa các khối, giúp bảo vệ dữ liệu khỏi bị giả mạo (PACE).
Quy tắc giao dịch đảm bảo rằng các giao dịch trên Blockchain phải tuân theo
các quy tắc nhất định để được xác nhận và thêm vào chuỗi khối. Các quy tắc này bao
gồm việc xác thực danh tính của người tham gia, kiểm tra tính hợp lệ của giao dịch và
đảm bảo rằng giao dịch không vi phạm bất kỳ quy định nào của mạng lưới.
Cuối cùng, chữ ký số sử dụng khóa bí mật để ký mỗi giao dịch, đảm bảo rằng
giao dịch thực sự được thực hiện bởi người gửi và không bị thay đổi trong quá trình
truyền tải (Cúc, Nguyên lý hoạt động của Blockchain, 2023). Nhờ tuân thủ các quy tắc
này, Blockchain có thể duy trì một sổ cái phân tán, không thể bị giả mạo và có thể 8
được tin cậy trong nhiều ứng dụng khác nhau, từ tài chính, quản lý chuỗi cung ứng đến
y tế và nhiều lĩnh vực khác.
1.3.3. Nguyên lý tạo khối
Nguyên lý tạo khối của blockchain là một quy trình phức tạp nhưng vô cùng
quan trọng trong việc xây dựng và duy trì hệ thống này. Đầu tiên, các giao dịch từ
người dùng trên mạng lưới blockchain được thu thập và tổng hợp thành một khối mới.
Quá trình này không chỉ đơn giản là gom nhặt thông tin mà còn đòi hỏi phải qua một
quá trình xác minh mà blockchain gọi là "chứng minh". Điều này có thể sử dụng các
thuật toán như Proof of Work (PoW) hoặc Proof of Stake (PoS) để đảm bảo tính toàn
vẹn và độ tin cậy của khối mới. Khi đã xác minh, khối sẽ được mã hóa và liên kết với
khối trước đó bằng một phương thức hashing đặc biệt, làm cho blockchain trở thành
một chuỗi không thể sửa đổi một khi đã thêm vào (Cúc, Nguyên lý hoạt động của
Blockchain, 2023). Quá trình này cũng bao gồm việc phân phối thông tin khối mới đến
tất cả các nút trong mạng lưới, yêu cầu mỗi nút phải đồng thuận với thay đổi này để
đảm bảo tính đồng bộ và tin cậy của blockchain. 9
CHƯƠNG II: ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ CHUỖI KHỐI
BLOCKCHAIN TRONG LOGISTICS
2.1. Tổng quan về Logistics
Logistics là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát luồng di chuyển
cũng như lưu trữ nguyên vật liệu thô, hàng hóa thành phẩm và thông tin liên quan từ
giai đoạn mua sắm nguyên vật liệu đến khi sản phẩm được tiêu thụ, nhằm đáp ứng nhu
cầu của người sử dụng. Ngoài ra, logistics còn là một phần của chuỗi cung ứng, tập
trung vào việc tối ưu hóa các giai đoạn: lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng
chảy của hàng hóa, dịch vụ và thông tin theo cả hai chiều từ nhà sản xuất đến người
tiêu dùng và ngược lại. Các hoạt động chính trong ngành logistics bao gồm: vận tải
hàng hóa xuất nhập, quản lý kho bãi, nguyên vật liệu, đội tàu, thực hiện đơn hàng,
quản lý hàng tồn kho và lập kế hoạch cung cầu. Thêm vào đó, logistics còn liên quan
đến việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào, lập kế hoạch sản xuất, đóng gói sản
phẩm và dịch vụ khách hàng (UTM, 2023).
2.2. Ý nghĩa của logistics
Logistics đóng vai trò quan trọng không chỉ đối với các doanh nghiệp mà còn
đối với toàn bộ nền kinh tế quốc gia. Tác động của logistics lên hiệu quả hoạt động và
khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là rất rõ rệt.
Hệ thống logistics hiệu quả giúp tối ưu hóa các hoạt động như vận chuyển, lưu
kho và quản lý hàng tồn kho. Điều này không chỉ giảm thiểu chi phí tổng thể mà còn
đảm bảo hàng hóa được vận chuyển nhanh chóng, an toàn và chính xác, đáp ứng đúng
nhu cầu của khách hàng. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể giảm giá thành sản phẩm và
cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng, nâng cao sự hài lòng của khách hàng.
Logistics tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa, giảm thiểu
rào cản thương mại và mở rộng thị trường. Điều này giúp doanh nghiệp nhanh chóng
hợp tác hiệu quả với các đối tác quốc tế và phát triển chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc
kết nối dễ dàng với các thị trường quốc tế cũng tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới và tăng trưởng doanh thu.
Một chuỗi logistics được quản lý tốt giúp doanh nghiệp cải thiện dịch vụ khách
hàng bằng cách giao hàng nhanh chóng, chính xác và an toàn. Sự hài lòng của khách 10
hàng tăng lên, góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu uy tín và đáng tin cậy. Đây
chính là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh, duy trì và mở
rộng thị phần trong thị trường ngày càng cạnh tranh.
Logistics không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn đóng góp lớn
vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia. Ngành logistics tạo ra nhiều việc làm cho
người lao động, từ đó giảm tỷ lệ thất nghiệp và cải thiện chất lượng cuộc sống. Đồng
thời, một hệ thống logistics hiệu quả thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, thúc đẩy sự
phát triển kinh tế quốc gia thông qua việc tăng cường các hoạt động thương mại và đầu tư.
2.3. Ứng dụng của Blockchain trong logistics
Công nghệ Blockchain được biết đến với khả năng lưu trữ và chia sẻ dữ liệu
một cách an toàn, minh bạch và không thể bị giả mạo, đang tạo ra những thay đổi đáng
kể trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là logistics. Trên thực tế, khoảng 10% hóa đơn trong
ngành vận tải chứa thông tin không chính xác. Công nghệ Blockchain có thể sử dụng
hợp đồng thông minh để số hóa thư tín dụng và tự động hóa các khâu. Điều này hỗ trợ
quản lý các hoạt động vận tải thuê ngoài, lập kế hoạch tuyến đường di chuyển, và quản
lý lịch tiếp nhận phương tiện nội bộ. Nhờ tính trực quan cao và khả năng dự báo tốt,
công nghệ này giúp tăng tốc độ luân chuyển hàng hóa (MONA.Software, 2020).
Việc ứng dụng blockchain trong logistics không chỉ giúp tối ưu hóa chuỗi cung
ứng mà còn thúc đẩy thương mại quốc tế, nâng cao lợi thế cạnh tranh của doanh
nghiệp và góp phần phát triển kinh tế quốc gia. Chuỗi cung ứng là một hệ thống phức
tạp bao gồm nhiều công đoạn từ sản xuất, vận chuyển, lưu kho đến phân phối hàng
hóa. Blockchain có thể cải thiện hiệu quả của chuỗi cung ứng thông qua việc cung cấp
một hệ thống theo dõi và chia sẻ dữ liệu minh bạch. Mỗi giao dịch hoặc thay đổi trạng
thái của hàng hóa trong chuỗi cung ứng được ghi lại trong một khối (block) và liên kết
với khối trước đó, tạo thành một chuỗi (chain) không thể thay đổi. Điều này đảm bảo
tính minh bạch và toàn vẹn của dữ liệu, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi lộ trình
của hàng hóa từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ. Việc theo dõi chính xác và chi tiết
này giúp giảm thiểu các rủi ro liên quan đến việc mất mát hoặc gian lận hàng hóa.
Đồng thời, blockchain giúp tối ưu hóa quản lý hàng tồn kho bằng cách cung cấp thông
tin chính xác về lượng hàng tồn, thời gian vận chuyển và các yếu tố khác (Phương, 11
2022). Điều này không chỉ giảm thiểu chi phí mà còn đảm bảo hàng hóa được vận
chuyển nhanh chóng và an toàn, đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách hiệu quả.
Blockchain có khả năng giảm thiểu các rào cản thương mại và tạo điều kiện
thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa. Một trong những thách thức lớn nhất
trong thương mại quốc tế là vấn đề tin tưởng và minh bạch trong các giao dịch. Với
blockchain, mọi giao dịch đều được ghi lại một cách công khai và không thể bị giả
mạo, từ đó tăng cường sự tin tưởng giữa các đối tác. Doanh nghiệp có thể dễ dàng theo
dõi và xác minh các giao dịch quốc tế, từ việc xuất khẩu hàng hóa đến việc thanh toán
và giải quyết các thủ tục hải quan (Phương, 2022). Việc ứng dụng blockchain trong
logistics giúp mở rộng thị trường, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hợp tác hiệu quả với
các đối tác quốc tế và phát triển chuỗi cung ứng toàn cầu. Blockchain không chỉ giúp
tăng cường sự kết nối giữa các bên liên quan mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh
minh bạch và an toàn, thúc đẩy sự phát triển của thương mại quốc tế.
Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng cung cấp
dịch vụ khách hàng vượt trội là một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì và
mở rộng thị phần. Blockchain cung cấp khả năng theo dõi và xác minh thông tin liên
quan đến sản phẩm, từ nguyên liệu thô đến sản phẩm hoàn chỉnh. Thông tin này không
chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả mà còn cung cấp cho khách
hàng thông tin minh bạch về nguồn gốc, chất lượng và lộ trình của hàng hóa (Võ Văn
Bản, Nguyễn Văn Thọ và Lê Văn Thẩm, 2023). Sự minh bạch và chính xác này giúp
nâng cao sự hài lòng của khách hàng, góp phần xây dựng uy tín và độ tin cậy cho
thương hiệu. Khi khách hàng có thể tin tưởng vào chất lượng và nguồn gốc của sản
phẩm, họ sẽ có xu hướng quay lại và tiếp tục sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp, tạo ra
lợi thế cạnh tranh trong thị trường.
Blockchain không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn đóng góp lớn
vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia. Ngành logistics là một trong những lĩnh
vực tạo ra nhiều việc làm, từ lao động phổ thông đến các chuyên gia công nghệ thông
tin (Lê, 2023). Việc ứng dụng blockchain trong logistics không chỉ giúp tạo ra nhiều
cơ hội việc làm mới mà còn nâng cao chất lượng công việc và thu nhập cho người lao
động. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ tiên tiến như blockchain thu hút sự quan tâm
của các nhà đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư và phát triển 12
kinh tế. Một hệ thống logistics được hỗ trợ bởi blockchain sẽ tăng cường hiệu quả hoạt
động, giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa tài nguyên, từ đó góp phần vào sự phát triển
bền vững của nền kinh tế quốc gia. 13
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN VÀ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ
3.1. Thực trạng ứng dụng Blockchain trong Logistics tại Việt Nam
Tại Việt Nam, ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực Logistics đang
dần được quan tâm và phát triển, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh chuyển
đổi số và cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0.
Các doanh nghiệp nông sản và thực phẩm đã bắt đầu sử dụng Blockchain để
theo dõi và xác minh nguồn gốc sản phẩm, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm.
Ví dụ điển hình là hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của tỉnh Lâm Đồng, giúp
người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin về sản phẩm từ khâu sản xuất đến phân phối.
Một số doanh nghiệp Logistics lớn tại Việt Nam đã thử nghiệm ứng dụng
Blockchain để quản lý chuỗi cung ứng, từ việc theo dõi đơn hàng, quản lý kho vận đến
thanh toán và giao nhận. Điều này giúp tăng tính minh bạch, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Công nghệ Blockchain được sử dụng để theo dõi quá trình vận chuyển hàng
hóa, đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho các bên liên quan. Các hợp đồng thông
minh trên Blockchain cũng giúp tự động hóa quy trình thanh toán và giải quyết tranh chấp.
Blockchain đang được ứng dụng trong các giao dịch tài chính liên quan đến
Logistics, như thư tín dụng, bảo hiểm hàng hóa và thanh toán quốc tế. Điều này giúp
giảm thiểu rủi ro, tăng tốc độ xử lý và giảm chi phí giao dịch.
3.2. Ưu điểm và Nhược điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics
3.2.1. Ưu điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics
Tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc: Blockchain cho phép ghi lại mọi thông
tin liên quan đến sản phẩm và giao dịch một cách minh bạch và không thể thay đổi,
giúp dễ dàng truy xuất nguồn gốc và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Công ty Walmart
đã sử dụng Blockchain để theo dõi nguồn gốc xuất xứ của thịt lợn tại Trung Quốc.
Nhờ đó, họ có thể xác định chính xác nguồn gốc của từng lô hàng, đảm bảo an toàn 14
thực phẩm và tăng cường niềm tin của người tiêu dùng (Đỗ Lý Hoài Tân, Trần Ngọc Linh, 2023).
Giảm chi phí và thời gian: Blockchain giúp tự động hóa các quy trình, loại bỏ
trung gian và giảm thiểu sai sót, từ đó tiết kiệm chi phí và thời gian đáng kể cho doanh
nghiệp. Maersk, một trong những hãng tàu lớn nhất thế giới, đã sử dụng Blockchain để
giảm thời gian xử lý chứng từ vận chuyển từ vài ngày xuống chỉ còn vài giờ, tiết kiệm
hàng triệu USD mỗi năm (Hương, 2020).
Tăng cường bảo mật: Blockchain sử dụng mã hóa mạnh mẽ và phân tán dữ liệu
trên nhiều nút mạng, tạo ra một hệ thống gần như không thể bị tấn công và giả mạo.
Mọi thay đổi dữ liệu đều được ghi lại và xác minh, đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin.
Tăng cường sự tin cậy: Blockchain hoạt động như một sổ cái công khai, ghi lại
mọi giao dịch một cách minh bạch và không thể thay đổi. Điều này cho phép dễ dàng
truy xuất nguồn gốc sản phẩm, xác minh tính xác thực và xây dựng niềm tin giữa các
bên liên quan trong chuỗi cung ứng.
3.2.2. Nhược điểm của việc ứng dụng Blockchain trong Logistics
Công nghệ mới, phức tạp và hạn chế về cơ sở hạ tầng: Blockchain là một công
nghệ tương đối mới và phức tạp, việc triển khai Blockchain đòi hỏi đầu tư về cơ sở hạ
tầng công nghệ thông tin cũng như kiến thức chuyên môn và đầu tư đáng kể để triển
khai. Nhiều doanh nghiệp Logistics, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa
hiểu rõ về Blockchain và lợi ích của nó trong việc cải thiện hoạt động kinh doanh (Lâm, 2023).
Vấn đề về tiêu chuẩn và quy định: Hiện tại, Việt Nam chưa có khung pháp lý
đầy đủ và rõ ràng cho việc ứng dụng Blockchain trong Logistics (Mỹ, 2023). Việc
thiếu các tiêu chuẩn chung và quy định pháp lý rõ ràng có thể gây khó khăn cho việc
tích hợp,mở rộng quy mô và tương tác giữa các hệ thống Blockchain của các quốc gia và doanh nghiệp khác nhau
Chi phí cao: Chi phí đầu tư ban đầu cho việc triển khai Blockchain có thể khá
cao, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc triển khai Blockchain đòi hỏi
đầu tư đáng kể về cơ sở hạ tầng, phần mềm và đào tạo nhân lực. Theo một báo cáo của 15