



















Preview text:
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG HỆ CHÍNH QUY
BÀI TẬP LỚN
MÔN NĂNG LỰC SỐ ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI: MUSIC ONLINE NHÓM 5
HÀ NỘI – 5/11/2022
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG HỆ CHÍNH QUY
BÀI TẬP LỚN
MÔN NĂNG LỰC SỐ ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI: MUSIC ONLINE
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Yến Danh sách nhóm: Stt Họ tên
Mã sinh viên Đóng góp (%) 1 Nguyễn Phương Thảo 25A4031632 100 2 Nguyễn Thị Hằng 25A4030616 100 3 Hà Đào Khánh Chi 25A4030329 100 4 Bùi H ng Ng ồ c ọ 25A4031270 100 5 Nguyễn Ngọc Thảo 25A4031631 100 Lớp: K25QTKDB
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên nhóm 5 chúng em, thuộc lớp K25QTKDB xin gửi lời cảm ơn trường Học
viện ngân hàng đã đưa bộ môn Năng lực số ứng dụng vào chương trình đào tạo, giúp chúng
em không những thành thạo về tin học đại cương mà còn có thể tiếp cận đến xu hướng chuyển đổi số của nước ta.
Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới cô Nguyễn Thị Yến, giảng viên khoa Hệ
thống thông tin quản lý trường Học viện Ngân hàng vì đã hướng dẫn, chỉnh sửa cũng như đưa
ra những lời khuyên giúp chúng em có thể hoàn thành tốt bài tập lớn môn năng lực số ứng
dụng đề tài về nhạc trực tuyến này. Bài báo cáo về bài tập lớn vẫn còn rất nhiều hạn chế do
kiến thức và kỹ năng chúng em chưa được hoàn thiện, vì vậy mà không thể tránh khỏi những
sai sót. Với tinh thần cầu tiến, nhóm 5 chúng em luôn sẵn sàng đón nhận những đóng góp, góp
ý tận tình từ cô, từ đó có thể hoàn thiện bài tập của nhóm một cách hoàn hảo nhất.
Chúng em xin chân thành cảm ơn! 1 LỜI CAM ĐOAN
Chúng em xin cam đoan rằng những nội dung trình bày trong báo cáo bài tập lớn môn
năng lực số ứng dụng này không phải là bản sao chép từ bất kì bài báo cáo nào có trước, hoàn
toàn là do chúng em thực hiện và nghiên cứu. Bài tập lớn được thực hiện với sự tham kháo từ
các tài liệu, trang web, giáo trình liên quan đến đề tài có trích nguồn rõ ràng. Nếu không đúng
sự thật, chúng em xin chịu mọi trách nhiệm trước cô.
Hà Nội, ngày 05 tháng 11 năm 2022
Đại diện nhóm 5
Nguyễn Phương Thảo 2
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................................................................... 1
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................................................................. 2
MỤC LỤC ........................................................................................................................................................... 3
DANH MỤC HÌNH VẼ , BẢNG BIỂU ..................................................................................................................... 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................................................................... 5
LỜI MỞ ĐẦU ...................................................................................................................................................... 6
PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................................................................................. 7
NỘI DUNG ......................................................................................................................................................... 8
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MUSIC ONLINE (NHẠC TRỰC TUYẾN) ..................................................................... 8
1.1. Giới thiệu chung về nhạc trực tuyến. ............................................................................................... 8
1.1.1. Nhạc trực tuyến là gì? ................................................................................................................................. 8
1.1.2. Phân biệt nhạc trực tuyến và nhạc số, ví dụ ............................................................................................... 9
1.1.3. Lịch sử hình thành và phát triển của nhạc trực tuyến. ............................................................................... 9
1.1.4. Vai trò của nhạc trực tuyến. ..................................................................................................................... 11
1.2. Công nghệ Nhạc trực tuyến “đọc não người nghe”. ...................................................................... 12
1.2.1. Cách thức hoạt động của nhạc trực tuyến. .............................................................................................. 12
1.2.2. “Chiếc bánh doanh thu” nhạc trực tuyến ................................................................................................. 13
1.2.3. Cách thức truyền thông, xây dựng thương hiệu của nhạc trực tuyến. ..................................................... 14
1.2.4. Thủ thuật “đọc não người nghe” của nhạc trực tuyến ............................................................................. 17
CHƯƠNG 2: ỨNG DỤNG CỦA NHẠC TRỰC TUYẾN ............................................................................................. 19
2.1. Ứng dụng nhạc trực tuyến vào bảo vệ môi trường. .............................................................................. 19
2.1.1. Nghe nhạc khiến giảm thiểu biến đổi khí hậu? (Phương Thảo, 2022) ............................................................ 19
2.1.2. Làm sao để nghe nhạc “xanh” hơn? (Phương Thảo, 2022)............................................................................. 20
2.2. Một số mẹo sử dụng nhạc trực tuyến. ................................................................................................... 21
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG, GIẢI PHÁP VÀ XU THẾ ỨNG DỤNG NHẠC TRỰC TUYẾN ........................................... 23
3.1. Thực trạng công nghệ nhạc trực tuyến ................................................................................................. 23
3.1.1 . Đối thủ cạnh tranh của nhạc trực tuyến ........................................................................................................ 23
3.1.2. Tại sao nhạc trực tuyến lại thịnh hành? .......................................................................................................... 23
3.1.3. Hạn chế ........................................................................................................................................................... 24
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nhạc trực tuyến ......................................................................... 25
3.2.1. Giải pháp khắc phục hạn chế .......................................................................................................................... 25
3.2.2. Đề xuất ứng dụng thực tế hiệu quả ................................................................................................................ 26
3.3. Xu thế ứng dụng nhạc trực tuyến .......................................................................................................... 28
3.3.1. Xu hướng phát triển........................................................................................................................................ 28
3.3.2. Xu thế sử dụng và ứng dụng của nhạc trực tuyến .......................................................................................... 28
PHẦN KẾT ........................................................................................................................................................ 29
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................................................................... 31 3
DANH MỤC HÌNH VẼ , BẢNG BIỂU Hình vẽ
Hình 1 Một vài trang cung cấp nhạc trực tuyến lớn nhất hiện nay ___________________________________________ 8
Hình 2 Làn sóng thống trị thị trường nghe nhạc theo thời gian (1980-2010) ___________________________________ 9
Hình 3 Plugin ____________________________________________________________________________________ 12
Hình 4 WordPress ________________________________________________________________________________ 12
Hình 5 tổng số là 1 triệu lượt phát trong 1 tháng Hình 6 bạn có khoảng 100.000 lượt phát trong tháng đó 14
Hình 7. Spotify Hình 8 Alexander Ljung . __________________________________ 15
Hình 9 Playlists ___________________________________________________________________________________ 17
Hình 10 Tìm kiếm bài hát với từ khóa trên Spotify _______________________________________________________ 21
Hình 11 Daily mix _________________________________________________________________________________ 21
Hình 12 Nghe nhạc trên Website của Spotify ___________________________________________________________ 22
Hình 13 Tạo Playlists yêu thích ______________________________________________________________________ 22
Hình 14 Cộng tác tạo Playlists _______________________________________________________________________ 22
Hình 15 Zing MP3_________________________________________________________________________________ 26
Hình 16 Spotify ___________________________________________________________________________________ 26
Hình 17 Apple Music ______________________________________________________________________________ 27
Hình 18 Amazon Music ____________________________________________________________________________ 27 Biểu đồ
Biểu đồ 1 thể hiện lượng người dùng của 3 ứng dụng Spotify, Apple Music và Amazon Music năm 2020 (theo số liệu
của Forbes) ______________________________________________________________________________________ 11 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT
Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ 1 Y2K
Sự cố thế kỉ khi các vi mạch điện tử không thể nhận biết
được sự khác biệt giữa năm 2000 và 1990 2 RAW
Tệp thô, sử dụng truyền dữ liệu hình ảnh giữa các ứng dụng khác nhau 3 DAW
Digital Audio Workstation, tên gọi chung cho các phần
mềm được sử dụng để sản xuất âm nhạc 4 KOL
Key Opinion Leaders, được gọi là người có sức ảnh hưởng 5
LỜI MỞ ĐẦU
Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật 4.0 đang làm thay đổi cuộc sống của chúng ta từng
ngày, từng giờ. Khoa học phát triển với sự gia tăng 25%/năm đã thu hút một bộ phận lớn nhân
lực vào lĩnh vực này, khiến cho đội ngũ những người làm nghiên cứu khoa học kỹ thuật tăng
lên nhanh chóng, đặc biệt là khoa học kỹ thuật số. Lực lượng những người làm khoa học tăng
lên theo cấp số cộng kéo theo những nghiên cứu, sản phẩm nghiên cứu của họ tăng lên theo
cấp số nhân. Tất cả đã góp phần tạo nên cuộc cách mạng công nghệ 4.0 và sự ra đời của những
ứng dụng tiện ích trong đời sống.
Khoa học kĩ thuật phát triển kéo theo vô vàn những vấn đề mới được giải quyết bằng
công nghệ số, những tiện ích mà trước kia tưởng chừng như chỉ có trong mơ nay đã được con
người ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày. Công nghệ nghe thì có vẻ xa xôi nhưng thực tế
chúng lại đang được sử dụng trong cuộc sống xung quanh chúng ta. Chúng ta có thể nhắn tin,
gọi điện cho nhau thông qua các ứng dụng trên điện thoại, chúng ta có thể cập nhật tình hình
tin tức từ khắp nơi trên thế giới, tất cả chỉ thông qua một thiết bị có kết nối internet.
Có thể thấy, internet đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi
chúng ta. Không chỉ hỗ trợ về công việc, mà chúng còn hỗ trợ chúng ta sử dụng các dịch vụ
giải trí. Và Nhạc Trực Tuyến (Online Music) là một trong những ứng dụng của công nghệ số
đã giúp ích cho hàng tỷ người tiếp cận được với loại hình giải trí đầy màu sắc này. 6
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tìm hiểu về Music Online (nhạc trực tuyến) và Công nghệ Nhạc trực tuyến
“đọc não người nghe”. Đồng thời tìm hiểu về một số phần mềm nghe nhạc trực tuyến
với những ứng dụng đi kèm với xu thế thịnh hành, xu hương phát triển.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Các phần mềm nghe nhạc trực tuyến phổ biến hiện nay: Zing
MP3, Spotify, Apple Music, ….
- Phạm vi nghiên cứu: Tất cả mọi người nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng trong
thời đại công nghệ phát triển hiện nay.
3. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập số liệu
- Phương pháp nghiên cứu định tính
- Phương pháp phân tích và tổng hợp
4. Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết và tài liệu tham khảo, bài tập lớn gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về Music Online (Nhạc trực tuyến)
Chương 2: Ứng dụng của Nhạc trực tuyến
Chương 3: Thực trạng, giải pháp và xu thế ứng dụng nhạc trực tuyến 7 NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MUSIC ONLINE (NHẠC TRỰC TUYẾN)
1.1. Giới thiệu chung về nhạc trực tuyến.
1.1.1. Nhạc trực tuyến là gì?
Nhạc trực tuyến, hay còn được hiểu một cách đơn giản là âm nhạc được phát trực tiếp
trên các nền tảng trực tuyến mà không yêu cầu phải tải xuống thiết bị. Trước khi internet trở
nên thịnh hành, người dùng nếu muốn nghe một bản nhạc, thường phải tải nó xuống thiết bị
của mình với định dạng file MP3, WMA hay AAC. . và cần phải dùng đến các thiết bị trợ giúp
khác như máy MP3, CD player, DVD player,... Nhưng ngày nay, nhờ sự bùng nổ của mạng
internet, chúng ta không cần thiết phải tải chúng trực tiếp xuống thiết bị của mình mà có thể
nghe chúng trên các trang phát hành nhạc trực tuyến như Spotify, Apple Music hay Youtube
Music nếu như chúng ta đang sở hữu một thiếu bị có kết nối Internet. Điều này giúp việc nghe
nhạc trở nên thuận tiện hơn, ít tốn chi phí hơn và cũng cho phép người nghe tiếp cận với nhiều thể loại mà họ muốn.
Hình 1 Một vài trang cung c p nh ấ c tr ạ
ực tuyến nổi tiếng nhất hiện nay 8
1.1.2. Phân biệt nhạc trực tuyến và nhạc số, ví dụ
Nhiều người vẫn thường bị nhầm lẫn hai khái niệm giữa nhạc trực tuyến (music online)
và nhạc số (digital music), trên thực tế, hai khái niệm này liên quan đến nhau nhưng chúng không phải là một.
Nhạc số (digital music) là các bản nhạc được lưu trữ dưới dạng số (các file MP3, AAC,
WMA,. .) trong các thiết bị như máy vi tính, điện thoại, các thiết bị nghe nhạc,... Trước khi
nhạc số ra đời, chúng ta thường sử dụng đến cát-xét, đĩa than hay đĩa CD để lưu trữ và phát
âm thanh. Thực chất, CD cũng có thể coi là một dạng lưu trữ số hóa nhưng thường nhắc đến
nhạc số, người ta sẽ ngầm hiểu rằng đó là nhạc được lưu trữ trên không gian số chứ không
phải là đĩa CD vật lý. Ví dụ khi bạn thu âm một bài hát và lưu trữ nó trên máy tính dưới dạng
file MP3, đó được coi là nhạc số.
Như vậy, ta thấy khái niệm nhạc trực tuyến giống với nhạc số ở điểm chúng đều là âm
nhạc được lưu trữ dưới dạng kỹ thuật số. Tuy nhiên, nhạc trực tuyến không yêu cầu người
nghe phải sở hữu (tải) các file bài hát xuống thiết bị của mình mà có thể nghe chúng trực tiếp
trên internet, từ thư viện nhạc số của các web cung cấp nhạc. Nhạc trực tuyến là một khái niệm
nhỏ hơn bên trong nhạc số.
1.1.3. Lịch sử hình thành và phát triển của nhạc trực tuyến. Hình 2 Làn sóng th ng tr ố
ị thị trường nghe nh c theo th ạ ời gian (1980-2010) 9
Vào những năm cuối của thế kỉ XX, khi sự cố Y2K trở thành nỗi ám ảnh, một trang web
chia sẻ nhạc có tên là Napster thu hút được sự chú ý từ các sinh viên Mỹ khi cho phép những
người sử dụng các dịch vụ trực tuyến để chia sẻ với nhau các tập bài hát có định dạng MP3
miễn phí. Một trong những tính năng nổi bật của trang web này là không chỉ cho phép người
dùng tải xuống bài hát hoàn toàn miễn phí, mà họ còn có thể truy cập vào những phiên bản
live hiếm hoi, những bản demo hay những bản cut thay thế.
Tuy nhiên, không lâu sau đó, họ đã vướng phải những tranh cãi xoay quanh vấn đề bản
quyền và quyền sở hữu tác phẩm của nhạc sĩ. Nhiều hãng đĩa đã nộp đơn kiện Napster khi cho
rằng trang này đã làm rò rỉ những bản demo chưa hoàn chỉnh của họ. Vào năm 2001, Napster
buộc phải đóng cửa trong khi đang có tới hơn 21.4 triệu người dùng trang web này. Dù vậy,
đây chỉ là một phần rất nhỏ với những gì sẽ xảy ra với những trang nhạc trực tuyến.
Sau sự sụp đổ của Napster, nhiều người dần nhận ra rằng chia sẻ nhạc trực tuyến đang
là một hướng đi vô cùng tiềm năng. Năm 2003, Apple cho ra mắt cửa hàng nhạc trực tuyến
của họ có tên iTunes, được sử dụng cùng với máy MP3 và iPod của hãng. Người dùng chỉ
phải trả 0.99$ cho một bài hát. Và mặc dù có rất nhiều các trang nhạc trực tuyến khác cho
phép người dùng tải nhạc miễn phí, nhưng nó đồng thời cũng vi phạm quy định về bản quyền
và tiềm ẩn những quy cơ khiến cho thiết bị của họ bị nhiễm virus khi tải xuống tệp MP3. Do
đó, rất nhiều người chọn sử dụng iTunes, chứng tỏ rằng họ đang ăn nên làm ra khi đi theo hướng của Napster.
Vào năm 2005, các dịch vụ nghe nhạc trực tuyến lại một lần nữa khiến công chúng chú
ý với Pandora. Bằng cách kết hợp những tính năng của iTunes với các đặc điểm âm nhạc liên
quan, Pandora đã đề xuất nhạc mới dựa trên lịch sử nghe của người dùng, từ đó khiến cho
người dùng khám phá được những nghệ sĩ hay những bài hát khác cùng thể loại mà họ yêu
thích. Người dùng có thể sử dụng nó để nghe nhạc miễn phí, nhưng đôi khi nó sẽ bị gián đoạn
bởi quảng cáo. Và họ sẽ phải trả 10$/tháng để nghe nhạc mà không bị gián đoạn. Mặc dù
không còn chiếm thị phần rộng rãi, xong Pandora có ảnh hưởng rất lớn đến các trang phát
hành nhạc trực tuyến ngày nay, đặc biệt là Spotify.
Nhắc đến những trang nhạc trực tuyến, không thể thiếu MySpace, một trang mạng xã
hội dành cho các nghệ sĩ độc lập cung cấp sản phẩm của mình đến với người nghe một cách
miễn phí. Mặc dù đã sớm chìm vào lãng quên và đổi tên thành một trang nhạc trực tuyến khác
nhưng MySpace đã góp phần lớn vào thành công của những nghệ sĩ UK tự do như Lily Allen,. .
(WILL BREWSTER, 2022) (Lauren Gil, 2022)
Ngày nay, ở mỗi quốc gia đều có những trang nhạc trực tuyến phổ biến khác nhau, nhưng
hầu hết chúng đều có nhiều tình năng giống nhau. Điều này có được thông qua đánh giá của
người dùng từ những trang nhạc số đi trước khiến cho những nhà điều hành quyết định rằng
họ có nên bổ sung tính năng này vào nền tảng của họ hay không. 10
1.1.4. Vai trò của nhạc trực tuyến.
Hiện nay, nhạc trực tuyến đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta.
Chúng ta nghe nhạc trên các nền tảng như Spotify, Apple Music, Youtube để phát những video
nhạc. Cuộc cách mạng công nghệ đã mở ra một kỉ nguyên mới cho âm nhạc, khiến cho âm
nhạc và người nghe đến gần với nhau hơn. Theo tờ Fobers1, vào năm 2020, Spotify ước tính
có khoảng 286 triệu người dùng mỗi tháng, trong khi con số đó ở Apple Music là khoảng 60
triệu và Amazon Music là 55 triệu, chưa kể những người sử dụng Youtube để streaming những
video âm nhạc. Có thể thấy, nhạc trực tuyến đã phần nào chiếm ưu thế so với những cách nghe
nhạc cũ như CD, DVD player, máy MP3...
Biểu đồ 1 thể hiện lượng người dùng của 3 ứ
ụng Spotify, Apple Music và Amazon Music năm 2020 (theo số ng d liệu của Forbes)
Lượng người sử dụng Spotify, apple music và amazon music 2020 25 20 15 10 Đơn vị: Triệu Người 5 0 Spotify Apple Music Amazon Music Ứng dụng 1
ht ps:/ www.forbes.com/sites/benjaminlaker/2020/10/28/heres-how-lockdown-has-shown-that-spotify-has-a-
sustainability-problem/?sh=4dcf7984599b 11
1.2. Công nghệ Nhạc trực tuyến “đọc não người nghe”.
1.2.1. Cách thức hoạt động của nhạc trực tuyến.
Nhắc lại vấn đề, nhạc trực tuyến là một phương pháp cung cấp trực tiếp cho nội dung
âm thanh cho thiết bị của bạn, mà không yêu cầu bạn tải xuống các tệp từ Internet. Các dịch
vụ âm nhạc như Spotify, Pandora và Apple Music sử dụng phương pháp này để cung cấp các
bài hát bạn có thể thưởng thức trên tất cả các loại thiết bị.
Hầu hết các nền tảng phát trực tuyến cung cấp một thư viện đáng kinh ngạc gồm các bài
hát, album và danh sách phát. Tất cả các bài hát này về mặt lý thuyết có thể được chơi bởi mọi
người dùng cùng một lúc qua Internet, bất kể chúng ở đâu và bất kể họ đang sử dụng thiết bị
nào. Từ quan điểm kỹ thuật, phát trực tuyến hoạt động bằng cách gửi hoặc phát trực tiếp từ
một máy chủ đến một người chơi riêng lẻ. Bài hát thực tế tồn tại trên máy chủ dưới dạng tệp
thô. Đó là các tệp RAW rất lớn và chi tiết, vì vậy chúng phải được nén để di chuyển qua
internet ngay lập tức. Khi đến thiết bị của bạn, nó sẽ giải mã thông tin được nén bằng app (ứng dụng) hoặc plugin. Hình 3 Plugin
Plugin là các ứng dụng phần mềm nhỏ tích hợp và chạy trên nền tảng WordPress - một hệ
thống mã nguồn mở dùng để xuất bản blog/website. Hình 4 WordPress 12
Giống như trên smartphone bạn có thể cài các app trên điện thoại để thêm các chức năng.
Plugin là các phần mềm bổ trợ, có thể được tích hợp sẵn kèm theo DAW hoặc được phát triển
bởi các bên thứ ba, để mở rộng tính năng của DAW. Bởi vì các tệp RAW được nén để truyền,
một số người cho rằng việc phát nhạc có chất lượng thấp hơn các định dạng khác như CD, bản
ghi vinyl hoặc thậm chí tải xuống kỹ thuật số. Chất lượng phát trực tuyến mặc định của Spotify
là 160 kbps. Một tệp MP3 thông thường thường là 320 kbps (giống như cài đặt "phát trực
tuyến chất lượng cao" của Spotify), CD thường là 1.411 kbps.
1.2.2. “Chiếc bánh doanh thu” nhạc trực tuyến
Hầu hết mọi người có thể nghĩ rằng nếu chúng ta phát hiện và nghe một ban nhạc hay
một nghệ sĩ mới, ít người biết đến và sau đó không nghe gì khác trong nhiều tuần, cuối cùng
ban nhạc đó sẽ nhận được tất cả số tiền mà chúng ta đã trả để nghe trong tháng đó. Nhưng thật
không may, đó không phải cách các trang nhạc trực tuyến hoạt động và trả tiền cho nghệ sĩ.
Đầu tiên, tiền hay doanh thu từ đâu tới?
Nhạc trực tuyến kiếm tiền bằng hầu hết hai cách: phí đăng kí (subscription fees) và tiền
quảng cáo (advertising). “Ngày 27/4/2022, Spotify Technology công bố doanh thu quý I đã
vượt ngoài dự đoán của các nhà phân tích, đặc biệt doanh thu tăng mạnh đến từ quảng cáo và
dịch vụ Premium. Người đăng ký dịch vụ có trả phí chiếm phần lớn doanh thu của công ty, đã
tăng lên 182 triệu từ 158 triệu trong quý vừa qua trong khi doanh thu hỗ trợ quảng cáo tăng
31% lên 282 triệu euro”. (Vietnambiz, 2022)
Đầu tiên, có những khoản tiền mà các trang nhạc trực tuyến không được giữ lại mà phải
dùng để chi trả cho các loại: thuế (taxes), phí thẻ tín dụng (credit card fees), các hóa đơn
(bil ing) và ở mỗi nơi trên thế giới các loại phí này có thể khác nhau. Từ đó mà nhạc trực tuyến
sẽ tính toán ra tỷ lệ phát cho các nghệ sĩ. Để làm vậy, họ sẽ cộng tổng số lượt phát trên một
nền tảng nhạc trực tuyến nào đó trong bất kì tháng nào, tại bất kì quốc gia nào, và tính ra tỉ lệ
của những lượt phát đó khi mọi người nghe nhạc của một nghệ sĩ hay nhóm nhạc nào đó. Tỷ
lệ phát là yếu tố xác định khoản thu nhập được chia cho các nghệ sĩ. Có một cách khác để hình
dung là nhạc trực tuyến sẽ không trả tiền cho từng lượt phát, thay vào đó nó sẽ đặt doanh thu
vào một chiếc bánh. Sau đó, nó sử dụng một công thức rất phức tạp để chia cái bánh đó giữa
các nghệ sĩ với những người có được nhiều lượt nghe nhất (những người về cơ bản kiếm được
nhiều tiền nhất). Có nghĩa là một ban nhạc phải chia sẻ chiếc bánh với Taylor Swifts hay Justin
Bieber là những người bạn có thể tưởng tượng họ sẽ được ăn miếng bánh lớn như thế nào. 13
Chẳng hạn, nếu có tổng số một triệu lượt phát đủ điều kiện trong một tháng. Hình 5 t ng s ổ là 1 tri ố
ệu lượt phát trong 1 tháng Hình 6 bạn có khoảng 100.000 lượt phát trong tháng đó
Và bạn có khoảng 100.000 lượt phát trong tháng đó thì tỷ lệ phát là 10% trên cái bánh đó hay
là 10% trên tổng doanh thu.
Tìm hiểu sâu hơn, sau khi tính toán tỷ lệ phát, tiền sẽ phân ra làm hai loại. Đầu tiên, bạn
sẽ được trả tiền từ phí bản quyền thu âm thanh, đây là phần tiền bạn kiếm được từ việc phát
nhạc trên các nền tảng nhạc trực tuyến. Tùy thuộc vào điều khoản hợp đồng bạn đã ký, số tiền
này có thể được chi trả thông qua một bên trung gian tích hợp nội dung hoặc nhà sản xuất.
Một khoản khác sẽ hạy vào túi các nhà sản xuất âm nhạc để trả cho bản thu âm của các nhạc sĩ mà chúng ta nghe.
1.2.3. Cách thức truyền thông, xây dựng thương hiệu của nhạc trực tuyến.
Thứ nhất, hành trình xây dựng thương hiệu của các trang nhạc trực tuyến không mấy
suôn sẻ, như Spotify phải đối mặt với phản ứng dữ dội từ Taylor Swift - một biểu tượng toàn
cầu trong ngành công nghiệp âm nhạc vào đầu tháng 11/2014, cô đã quyết định gỡ toàn bộ nội
dung của mình khỏi dịch vụ phát nhạc trực tuyến này vì cô nghĩ Spotify có thể làm ảnh hưởng
đến doanh thu ngành công nghiệp âm nhạc do nó vẫn khả dụng đối với những người nghe
nhạc miễn phí. Hay tiếp theo, các trang mạng trực tuyến lại liên quan đến các cuộc tranh cãi
rò rỉ dữ liệu, điển hình nhất là nền tảng đang dẫn đầu - Spotify: “Các nhà nghiên cứu bảo mật
đã tìm thấy dữ liệu riêng tư của khách hàng từ các dịch vụ của họ trên dark web, spotify ước
tính rằng lỗ hổng này tồn tại từ ngày 9 tháng 4 năm 2020 cho đến khi chúng tôi phát hiện ra
nó vào ngày 12 tháng 11 năm 2020” (Spotify, 2022)
Thứ hai, với ý tưởng xây dựng thương hiệu nhạc trực tuyến, xây dựng thương hiệu cho
các trang mạng trực tuyến là đối phó với vi phạm bản quyền âm nhạc. Trước khi các nền tảng
truyền phát âm nhạc không phổ biến, mọi người thường tải xuống các tệp nhạc lậu, đó là một
vấn nạn đối với ngành công nghiệp âm nhạc. Vì vậy, nhạc trực tuyến đã chuyển đổi vấn đề
này thành một cơ hội bởi vì nó nhận ra rằng phát trực tuyến âm nhạc có tiềm năng rất lớn. 14
Cụ thể, Daniel và Martin cũng đã nhận ra cơ hội đó và thành lập Spotify vào năm 2006,
Alexander Ljung và Eric Wahlforss đưa soundcloud chính thức hoạt động tháng 10 năm 2008,…
Hình 7. Spotify Hình 8 Alexander Ljung .
Thứ ba, về chiến lược tiếp thị thương hiệu, các trang mạng trực tuyến không chỉ tiếp thu,
theo đuổi những xu hướng mới nhất đã có sẵn trên thị trường mà còn chủ động tạo ra những
xu hướng mới để tự quảng bá chính mình.
Tiếp thị dựa vào truyền thông xã hội (Social media Marketing): Thành lập phương tiện
truyền thông xã hội (social media handle) - nền tảng phát trực tuyến âm nhạc về các nghệ sĩ
khác nhau, cập nhật album mới của ngành công nghiệp âm nhạc. Mỗi trang mạng trực tuyến
sẽ có các phương tiện truyền thông xã hội khác nhau dựa trên các vị trí địa lý khác nhau nhưng
thương hiệu mạng xã hội đó luôn tập trung vào thương hiệu nhất quán trên tất cả các trang của
nó. Nền tảng này cũng chạy các chiến dịch hashtag khác nhau và câp nhật xu hướng (trends)
truyền thông xã hội để tạo ra sức hút và đột phá cho thương hiệu của nó. Ngoài ra, thương
hiệu hợp tác với những người có ảnh hưởng truyền thông xã hội là các KOLs và điều hành
các quảng cáo được tài trợ, trong đó những người có ảnh hưởng sẽ quảng bá cho thương hiệu
theo phong cách của họ. Ví dụ cụ thể, vào cuối năm 2017, Spotify đã bắt đầu một chiến dịch
hashtag toàn cầu có tên #2018Goals, những hashtag đã từng rất nổi tiếng nhất thời điểm đó
như #lifegoals, #adulthoodgoals, #relationshipgoals, #hairgoals. Trong chiến dịch này, thương
hiệu spotify đã sử dụng dữ liệu của mình để cho thấy rằng năm 2018 là một năm lạc quan đối
với họ. Chiến dịch này ngay lập tức đã trở thành cơn sốt khi lượng người theo dõi tăng đột
biên, đi kèm với mức độ nhận diện thương hiệu cùng với những nội dung mang tính cá nhân
hóa. Hay gần đây nhất là năm 2020, hastag #2020Wrapped là một tính năng giúp người dùng
xem lại các bài hát, nghệ sĩ và album được họ nghe nhiều nhất trong năm vừa qua. “Hashtag
này đã giúp lượt tải xuống ứng dụng Spotify tăng lên đến 21% trong tuần đầu tiên của tháng
12/2020. Thêm vào đó, số lượng người nghe và sử dụng ứng dụng tăng trưởng mạnh, số lượng
người dùng hoạt động hàng tháng so với một năm trước đó tăng 29%” (Lâm Tuyết Nhi, 2022) 15
Meme marketing: Các trang mạng trực tuyến hiểu được mục tiêu người dùng của nó là
thế hệ Gen Y (1981 -> 1996) và Gen Z (1997 -> nay) và còn điều gì tốt hơn là việc sử dụng
các meme để tiếp cận và đến gần hơn với tệp người dùng này. Chiến dịch tiếp thị meme rất
phổ biến khi các trang mạng trực tuyến sẽ kết nối với người dùng của họ bằng các meme tạo
tiếng cười và quảng bá thương hiệu của mình ngay lúc đó.
Thật vậy, nhạc trực tuyến đã thể hiện tốt khả năng truyền thông của mình khi pha trộn
phương tiện truyền thông thông thường (social media marketing) với truyền thông tiếp thị độc đáo (meme marketing).
Ngoài ra, để xây dựng, phát triển thương hiệu thì các trang mạng trực tuyến đều hoạt
động dựa trên sở thích người dùng, luôn biết cách chứng thực thương hiệu nhờ vào sự kết hợp
giữa thương hiệu với những người có sức ảnh hưởng đến người dùng của họ, hay tiếp thị
thương hiệu tại những sự kiện lớn nhằm nhắm đến số lượng khách hàng lớn hơn, … 16
1.2.4. Thủ thuật “đọc não người nghe” của nhạc trực tuyến
Làm thế nào nhạc trực tuyến “đọc não người nghe”? Đó là do Playlists. Hình 9 Playlists
Vậy những playlists hoạt động như thế nào?
Có hai loại playlists mà các trang nhạc trực tuyến cung cấp, đó là: những playlists được biên
tập sẵn (editorial playlists) và những playlists sử dụng thuật toán (algorithmic playlists).
Những playlists được biên tập sẵn: Đó là RapCaviar, Metropolis, But er,… là những
playlists phù hợp cho mọi tâm trạng, thời điểm và hoạt động. Cần những giai điệu thư thái cho
một buổi chil sau những giờ làm việc mệt mỏi? Hay cần những bản sôi động cho việc luyện
tập hăng say ở phòng gym? Những playlists đều có thể đáp ứng cả. Những playlists được biên
tập sẵn không phải chỉ dựa trên sự yêu thích của một người hay dựa trên những gì cá nhân họ
thấy thú vị mà mỗi playlists được lập trình đều dựa trên xu hướng của mọi người nghe. Các
trang nhạc trực tuyến luôn có những nhóm biên tập viên và công việc của họ là tập trung phân
tích dữ liệu người nghe để tìm hiểu sở thích của họ đối với playlists. Các biên tập viên luôn
chỉnh sửa các playlists một cách đều đặn dựa vào sự thay đổi trong sở thích của người nghe.
Vì vậy, nếu ban đầu bản nhạc của bạn nghe chỉ xuất hiện trong một playlist nhỏ nhưng nó thật
sự quá đỉnh và những người nghe khác cũng yêu thích nó thì nó có thể sẽ được chuyển vào
playlist lớn hơn. Ví dụ như từ playlist chủ đề Party tới playlist Hot country,… 17
Những playlists sử dụng thuật toán: Trong khi những playlists được biên tập sẵn thì dựa
vào các thể loại, tâm trạng, sở thích rung cảm,…xu hướng của mọi người nghe thì playlists
thuật toán lại khá riêng biệt đối với mỗi người nghe. Ví dụ cụ thể cho những playlists riêng
biệt đó là Your Time Capsule, Your Discover Weekly, Release Radar,… Những thuật toán sử
dụng thông tin dựa trên những ca khúc mà người dùng nghe tại thời điểm đó sẽ giúp các ứng
dụng, các trang nhạc trực tuyến dự đoán ca khúc tiếp theo họ sẽ nghe là gì. Và playlists thuật
toán là một vòng tuần hoàn. Để dễ hình dung, chúng ta hãy nghĩ đến một người dùng - người
mới bắt đầu sử dụng nhạc trực tuyến, người ấy sẽ bắt đầu theo dõi những nghệ sĩ mà mình yêu
thích, tìm kiếm những nhóm nhạc mới, và có thể tìm kiếm những playlists được biên tập sẵn
như là New Hiphop hay R&B. Những thuật toán sẽ chú ý đến thói quen nghe nhạc của người
đó: những gì người đó thích, chia sẻ hay thậm chí là cả bỏ qua. Điều đó sẽ giúp các ứng dụng
nhạc trực tuyến tạo ra nhiều tính năng của playlists hơn, bao gồm việc dễ dàng để biết những
nghệ sĩ mà người dùng có thể thích. Dựa vào thuật toán có thể “đọc vị”, “đọc não” người nghe,
các trang nhạc trực tuyến có thể biết chính xác những gì người dùng có thể thích tiếp theo.
Thường thì thủ thuật “đọc não” đó sẽ đúng, cũng giống như việc mình nhận một lời khuyên
từ một người bạn, người bạn đó sẽ luôn biết mình thích gì và xu hướng tiếp theo của mình là gì. 18