Bài tập nhóm môn Kinh tế chính trị | Học viện Ngân hàng

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA KẾ TOÁN KIỂM TOÁN BÀI TẬP NHÓM
Kinh tế Chính Trị Mác-Lênin
Lớp học phần: Kinh tế Chính Trị Mác-Lênin Lớp: K25KTH
Giảng viên: Phạm Thanh Hiền Nhóm 1 Thành viên Họ và tên Mã SV Nhiệ m vụ Lê Đức Minh 25A4021470 Word + slide Trần Minh Trang 25A4021117 Khuyết tật của nền kinh tế thị trường Vương Thị Hằng 25A4020775 Mặt trái của nền kinh tế thị trường Phan Huy Duy 25A4020197 Word + slide Phạm Thanh Mai 25A4021466 Ưu thế nền kinh tế thị trường Tạ Thị Huyền Trang 25A4021114 Liên hệ Ph m ạ Th ị
Khánh Huyêền 25A4021071 Liên hệ Võ Th Ng ị ọ c Huyêền 25A4021075 Ưu thế nền kinh tế thị trường Ph m Đình Khánh ạ25A4021141 Vân Khuyết tật của nền kinh tế thị trường L c ụ Th ị Thu Trang
25A4020235 Mặt trái của nền kinh tế thị trường MỤC LỤC
CHƯƠNG I: Khái quát chung về nền kinh tế thị trường......................1
CHƯƠNG II: Tính ưu việt của nền kinh tế thị trường..........................1
1.Nền kinh tế thị trường luôn tạo ra động lực cho sự sáng................2
tạo của các chủ thể kinh tế.................................................................2
2. Nền kinh tế thị trường luôn phát huy tốt nhất tiềm năng...............4
của mọi chủ thể, các vùng , miền cũng như lợi thế quốc gia.............4
3. Nền kinh tế thị trường luôn tạo ra các phương thức để.................5
thỏa mãn tối đa nhu cầu của con người, từ đó thúc đẩy sự tiến bộ,
văn minh của xã hội............................................................................5
CHƯƠNG III: Khuyết tật của nền kinh tế thị trường...........................7
1. Trong nền kinh tế thị trường luôm tiềm ẩn những rủi ro khủng
hoảng..................................................................................................7
2. Nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được xu hướng...........8
cạn kiệt tài nguyên không thể tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên,
môi trường xã hôi...............................................................................8
3. Nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được hiện tượng phân
hóa sâu sắc trong xã hội.....................................................................9
CHƯƠNG IV: Liên hệ........................................................................10
1.Quy mô nền kinh tế tăng nhanh.....................................................10
2.Phát triển gắn kết hài hòa với phát triển văn hóa - xã hội...........12
3.Hội nhập quốc tế sâu rộng, vị thế ngày càng được nâng cao.......14
CHƯƠNG V: Mặt Trái........................................................................19
CHƯƠNG VI: Một số định hướng giải pháp phát triển......................23
NGUỒN..............................................................................................25
CHƯƠNG I: Khái quát chung về nền kinh tế thị trường
Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế được vận hành theo cơ chế
thị trường. Đó là nền kinh tế hàng hóa phát triển cao, ở đó mọi quan
hệ sản xuất và trao đổi đều được thông qua thị trường, chịu sự tác
động điều tiết của các quy luật thị trường. Tất cả các yếu tố đầu vào và
đầu ra của sản xuất được thực hiện thông qua thị trường và theo các
quy luật khách quan vốn có của nó.
CHƯƠNG II: Tính ưu việt của nền kinh tế thị trường
Bản chất kinh tế thị trường là giai đoạn phát triển cao của kinh
tế hàng hóa, tại đó các chủ thể kinh tế được dẫn dắt bởi bàn tay vô
hình - đó là các quy luật thị trường. Sự điều tiết, dẫn dắt này tạo ra các
ưu thế tác động sản xuất. 1
1.Nền kinh tế thị trường luôn tạo ra động lực cho sự sáng
tạo của các chủ thể kinh tế.
Trong nền kinh tế thị trường, ảnh hưởng bởi các quy luật cung cầu
cộng với sự cạnh tranh khốc liệt. Các chủ thể kinh tế phải không
ngừng đổi mới, sáng tạo, ứng dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất,
nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm. Thông qua vai
trò của thị trường mà nền kinh tế thị trường trở thành phương thức
hữu hiệu kích thích sự sáng tạo trong hoạt động của các chủ thể kinh
tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự do của họ. Qua đó thúc
đẩy tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả sản xuất, làm cho nền kinh
tế hoạt động năng động, hiệu quả. Nền kinh tế thị trường chấp nhận
những ý tưởng sáng tạo mới trong thực hiện sản xuất kinh doanh và
quản lý nền kinh tế thị trường. Tạo môi trường rộng mở cho các mô
hình kinh doanh mới theo sự phát triển của xã hội. 2
Ví dụ: Trong ngành thời trang, nhằm đáp ứng nhu cầu của giới trẻ,
cùng với sự cạnh tranh gay gắt. Các hãng thời trang phải không ngừng
sáng tạo các kiểu dáng mới, mẫu mới cũng như thay đổi chất liệu sản
phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. 3
2. Nền kinh tế thị trường luôn phát huy tốt nhất tiềm năng
của mọi chủ thể, các vùng, miền cũng như lợi thế quốc gia.
Trong nền kinh tế thị trường mọi, mọi tiềm năng, lợi thế đều có thể
phát huy, đều có thể trở thành lợi ích đóng góp cho xã hội. Thông qua
vai trò gắn kết của thị trường mà nền kinh tế thị trường trở thành
phương thức hiệu quả hơn hẳn so với nền kinh tế tự cấp, tự túc hay
nền kinh tế kế hoạch hóa, bởi kinh tế thị trường phát huy được tiềm
năng, lợi thế của từng thành viên, từng vùng, miền trong quốc gia, của
từng quốc gia trong quan hệ kinh tế với các nước còn lại của thế giới.
Ví dụ 1: Một số nơi như Hải Dương, Bắc Giang có lợi thế về trồng vải
thiều nhờ điều kiện thuận lợi từ tự nhiên và từ thổ nhữ nơi đây. Chính
vì vậy việc xây dựng những hợp tác xã, các trang trại trồng vải thiều ở
đây thì tiền năng hơn các nơi khác và đáp ứng tốt được thị trường
trong nước và xuất khẩu 4
Ví dụ 2: Việt Nam là 1 quốc gia có lợi thế về tài nguyên đất, nguồn lao
động dồi dào, giá rẻ nên có lợi thế cung ứng lao động trong các lĩnh
vực như nông nghiệp, may mặc, đóng gói sản phẩm, công nghệ chế biến
3. Nền kinh tế thị trường luôn tạo ra các phương thức để
thỏa mãn tối đa nhu cầu của con người, từ đó thúc đẩy sự tiến bộ, văn minh của xã hội.
Trong nền kinh tế thị trường, các thành viên của xã hội luôn có thể tìm
thấy cơ hội tối đã để thỏa mãn nhu cầu của mình. Với sự tác động của
các quy luật thị trường nền kinh tế thị trường luôn tạo ra sự phù hợp
giữa khối lượng, cơ cấu sản xuất với khối lượng, cơ cấu nhu cầu tiêu
dùng của xã hội. Nhờ đó, nhu cầu tiêu dùng các loại hàng hóa, dịch vụ
khác nhau được đáp ứng kịp thời: người tiêu dùng được thỏa mãn nhu
cầu cũng như đáp ứng đầy đủ mọi chủng loại hàng hóa, dịch vụ.
Thông qua đó, nền kinh tế thị trường trở thành phương thức để thúc
đẩy sự văn minh, tiến bộ của xã hội. 5
Ví dụ: Trong kinh tế thị trường sự cạnh tranh giữa bệnh viện công và
bệnh viện tư là tất yếu sự cạnh tranh này buộc bệnh viện nhà nước họ
phải chuyển đổi mô hình tư nhân hóa từng phần đầu tư trang thiết bị
và và thay đổi phong cách phục vụ bệnh nhân.
—> Kinh tế thị trường làm cho xã hội ngày càng văn minh và hiện đại hơn. 6
CHƯƠNG III: Khuyết tật của nền kinh tế thị trường
1. Trong nền kinh tế thị trường luôm tiềm ẩn những rủi ro khủng hoảng.
Sự vận động của cơ chế thị trường không phải khi nào cũng tạo ra
được những cân đối. Thị trường vốn dĩ rất nhạy cảm, khó dự đoán
chính xác, cho nên khi xảy ra các biến cố như: chiến tranh, dịch bệnh,
thiên tai hay cấm vận… đều có thể là nguyên nhân dẫn đến khủng
hoảng thị trường. Khủng hoảng có thể diễn ra cục bộ hoặc trên phạm
vi tổng thể. Nền kinh tế không tự khắc phục được những rủi ro tiềm ẩn này.
Ví dụ: Cuộc chiến tranh giữa Nga và Ucraina, làm ảnh hưởng đến
nguồn cung khí đốt và xăng dầu. Nguồn cung khan hiếm, giá xăng dầu
tăng chóng mặt, gây ra khủng hoảng năng lượng ở các nước nhập
khẩu xăng dầu, và các doanh nghiệp trực tiếp sử dụng nguồn năng lượng này. 7
2. Nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được xu hướng
cạn kiệt tài nguyên không thể tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên, môi trường xã hôi.
Các chủ thể trong nền kinh tế thị trường với mục đích là tối đa hóa lợi
nhuận, vì lợi ích trước mắt mang tính cá nhân nên có thể khai thác cạn
kiệt nguồn tài nguyên, gây suy thoái môi trường tự nhiên. Cơ chế thị
trường cũng làm tha hóa biến chất một bộ phận không nhỏ cán bộ khi
chạy theo lợi ích cá nhân, gây tham ô, tham nhũng tài sản quốc gia. Tự
bản thân nền kinh tế thị trường không thể tự khắc phục được các khuyết tật này.
Ví dụ: Công ty Formusa Hà Tĩnh gây ô nhiễm biển « cá chết hàng loạt » năm 2016. 8
3. Nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được hiện tượng phân
hóa sâu sắc trong xã hội.
Trong nền kinh tế thị trường, hiện tượng phân hóa xã hội về thu nhập,
về cơ hội là tất yếu. Bản thân nền kinh tế thị trường không thể tự khắc
phục được hiện tượng phân hóa sâu sắc. Các quy luật thị trường luôn
phân bổ lợi ích theo mức độ và loại hình hoạt động tham gia thị
trường, cộng với tác động của cạnh tranh mà dẫn đến sự phân hóa như
một tất yếu. Đây là khuyết tật của nên kinh tế thị trường cần phải có
sự bổ sung và điều tiết bởi vai trò của nhà nước. Do những khuyết tịch
của kinh tế thị trường nên trong thực tế không tồn tại một nền kinh tế
thị trường thuần tuý, mà thường có sự can thiệp của nhà nước để sửa
chữa những thất bại của cơ chế thị trường. Khi đó, nền kinh tế được
gọi là nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước hay nền kinh tế hỗn hợp.
Ví dụ: Khu ổ chuột nằm ngay bên cạnh một khu căn hộ cao cấp tại
thành phố Sao Paulo, Brazil. 9 CHƯƠNG IV: Liên hệ
37 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đất nước ta đã đạt được những
thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện.
Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên; đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt. Đất nước chưa bao giờ có
được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay. Đây là niềm tự
hào, là động lực, nguồn lực quan trọng, là niềm tin để toàn Đảng, toàn
dân và toàn quân ta vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tiếp tục vững
bước trên con đường đổi mới toàn diện, đồng bộ; phát triển nhanh và bền vững đất nước.
1.Quy mô nền kinh tế tăng nhanh
Trong suốt 37 năm qua, kinh tế Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng
khá ấn tượng. Nếu như trong giai đoạn đầu đổi mới (1986 - 1990),
mức tăng trưởng GDP bình quân hằng năm chỉ đạt 4,4% thì giai đoạn
1991 - 1995, GDP bình quân đã tăng gấp đôi, đạt 8,2%/năm; các giai
đoạn sau đó đều có mức tăng trưởng khá cao; giai đoạn 2016 - 2019
đạt mức bình quân 6,8%. Mặc dù năm 2020, kinh tế chịu ảnh hưởng
nặng nề của dịch bệnh Covid-19 nhưng tốc độ tăng GDP của Việt
Nam vẫn thuộc nhóm các nước tăng trưởng cao nhất khu vực, thế giới. 10
Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên, nếu như năm 1989 mới
đạt 6,3 tỷ USD/năm thì đến năm 2020 đã đạt khoảng 268,4 tỷ
USD/năm. Đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải
thiện rõ rệt, năm 1985 bình quân thu nhập đầu người mới đạt 159
USD/năm thì đến năm 2020 đạt khoảng 2.750 USD/năm.
Những nỗ lực đổi mới trong 37 năm qua đã giúp cho môi trường đầu
tư liên tục được cải thiện, nhờ đó đã thu hút ngày càng nhiều hơn vốn
đầu tư cho phát triển. Tính riêng năm 2019, vốn đầu tư phát triển toàn
xã hội thực hiện theo giá hiện hành đạt 2.046,8 nghìn tỷ đồng; tổng
vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 38,02 tỷ USD, cao nhất
trong vòng 10 năm lại đây. Năm 2020, trong bối cảnh đại dịch Covid-
19, Việt Nam vẫn là một điểm đến tin cậy cho các nhà đầu tư với tổng
vốn FDI đạt 28,5 tỷ USD. Ngoài ra, tại Việt Nam đã hình thành các
vùng kinh tế trọng điểm để làm động lực cho phát triển kinh tế vùng,
miền và cả nước; phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp tập trung
nhằm thu hút vốn đầu tư phát triển, đồng thời hình thành các vùng
chuyên môn hóa cây trồng, vật nuôi gắn với chế biến công nghiệp...
Nhìn chung, các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế đều có bước phát triển mạnh mẽ.
Qua 37 năm, từ chỗ thiếu ăn, Việt Nam đã trở thành một trong những
nước xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới. Kim ngạch xuất khẩu của
nhiều mặt hàng nông sản, như cà phê, gạo, hạt điều, rau quả, tôm, gỗ 11
và sản phẩm từ gỗ... luôn duy trì ở mức cao. Các mặt hàng xuất khẩu
khác cũng có bước tiến lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh bị ảnh hưởng
nặng nề bởi dịch Covid-19 khiến hoạt động thương mại và đầu tư thế
giới suy giảm, thì tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt
Nam năm 2020 vẫn đạt 543,9 tỷ USD, tăng 5,1% so với năm 2019;
xuất siêu 19,1 tỷ USD - cao nhất trong 5 năm liên tiếp xuất siêu kể từ
năm 2016. Với kim ngạch xuất nhập khẩu ấn tượng đã đưa Việt Nam
xếp thứ 22 thế giới về quy mô kim ngạch và năng lực xuất khẩu, đứng
thứ 26 về quy mô thương mại quốc tế.
2.Phát triển gắn kết hài hòa với phát triển văn hóa - xã hội
Trong suốt quá trình 37 năm đổi mới, việc tăng trưởng kinh tế đã cơ
bản gắn kết hài hòa với phát triển văn hóa, xây dựng con người, tiến
bộ và công bằng xã hội, bảo vệ tài nguyên và môi trường. Tăng trưởng
kinh tế đi đôi với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong
từng bước phát triển. Từ chỗ Nhà nước bao cấp toàn bộ trong việc giải
quyết việc làm đã dần chuyển trọng tâm sang thiết lập cơ chế, chính
sách để các thành phần kinh tế và người lao động đều tham gia tạo
việc làm; từ chỗ không chấp nhận có sự phân hóa giàu - nghèo đã đi 12
đến khuyến khích mọi người làm giàu hợp pháp đi đôi với tích cực
xóa đói giảm nghèo. Công tác giảm nghèo của Việt Nam đã đạt được
những thành tựu ấn tượng. Tỷ lệ hộ nghèo trên cả nước đã giảm từ
58% năm 1993 xuống 22% năm 2005; 9,45% năm 2010, 7% năm
2015 và còn dưới 3% năm 2020 (theo chuẩn nghèo đa chiều).
Quy mô giáo dục tiếp tục được phát triển, cơ sở vật chất được nâng
cao, chất lượng đào tạo từng bước đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân
lực. Nhiều chỉ số về giáo dục phổ thông của Việt Nam được đánh giá
cao trong khu vực, như: Tỷ lệ huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99%
(đứng thứ 2 trong khu vực ASEAN sau Singapore); tỷ lệ học sinh đi
học và hoàn thành chương trình tiểu học sau 5 năm đạt 92,08%, đứng
ở tốp đầu của khối ASEAN.
Vị thế các trường đại học của Việt Nam đã được nâng lên trong bảng
xếp hạng châu Á và thế giới, năm 2019 xếp thứ 68/196 quốc gia trên
thế giới, tăng 12 bậc so với năm 2018. Lần đầu tiên, Việt Nam có 4 cơ
sở giáo dục đại học được vào top 1.000 trường đại học tốt nhất thế
giới. Việt Nam đang là điểm đến được lựa chọn của nhiều sinh viên
quốc tế trong những năm gần đây. 13
Năng lực của hệ thống các cơ sở y tế được củng cố và phát triển. Nhờ
đó, người dân dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế hơn. Bên cạnh đó,
cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế cũng được chú trọng đầu tư, đáp ứng
tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân… Việt Nam là một
trong số ít quốc gia có hệ thống y tế hoàn chỉnh, tổ chức rộng khắp tới
tận thôn, bản; làm chủ được nhiều kỹ thuật công nghệ cao mang tầm
thế giới như: ghép chi, tim, gan, thận...; kiểm soát được nhiều dịch
bệnh nguy hiểm, trong đó có Covid-19; chủ động sản xuất được nhiều
loại vắcxin phòng bệnh, mới đây nhất là vắcxin phòng Covid-19...
Bên cạnh đó, công tác bảo đảm an sinh xã hội luôn được Đảng và Nhà
nước quan tâm thực hiện. Đến nay, diện thụ hưởng chính sách an sinh
xã hội ngày càng mở rộng, mức hỗ trợ được nâng lên, đời sống vật
chất và tinh thần của người dân, đặc biệt là người nghèo, đồng bào
dân tộc thiểu số. Trong 25 năm qua, ngành Bảo hiểm xã hội đã giải
quyết cho hơn 112,5 triệu lượt người hưởng các chế độ bảo hiểm
xã hội. Từ năm 2003 - 2018, ngành Bảo hiểm xã hội phối hợp với
ngành Y tế đã đảm bảo quyền lợi cho trên 1.748 triệu lượt người tham
gia khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, bình quân mỗi năm có trên 109
triệu lượt người thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Ngoài ra, các phong trào “Tương thân tương ái,” “Đền ơn đáp nghĩa,”
“Uống nước nhớ nguồn” do các cấp và các đoàn thể, các tổ chức xã
hội, các doanh nghiệp và toàn thể nhân dân thực hiện và hưởng ứng
tham gia trong những năm qua cũng đã phát huy truyền thống tốt đẹp
của dân tộc, đóng góp đáng kể an sinh xã hội cho nhân dân, nhất là
người nghèo, vùng khó khăn.
3.Hội nhập quốc tế sâu rộng, vị thế ngày càng được nâng cao
37 năm đổi mới cũng là một chặng đường hội nhập kinh tế quốc tế sâu
rộng trên nhiều cấp độ, đa dạng về hình thức. Việt Nam đã thiết lập
được nhiều quan hệ đối tác chiến lược về kinh tế; tích cực xây dựng 14
Cộng đồng ASEAN 2015 và hoàn thiện thị trường trong nước đầy đủ
hơn theo cam kết WTO. Đến nay, đã có 71 quốc gia công nhận nền
kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường, trong đó có các đối tác
thương mại lớn của Việt Nam.
Từ khi gia nhập WTO đến nay, Việt Nam đã ký kết 15 FTA khu vực và
song phương và đang đàm phán 2 FTA với các đối tác khác. Các FTA
mà Việt Nam tham gia có độ phủ rộng hầu hết các châu lục với gần 60
nền kinh tế có tổng GDP chiếm gần 90% GDP thế giới, trong đó có 15
nước thành viên G20 và 9/10 đối tác kinh tế - thương mại lớn nhất của
Việt Nam thuộc 3 trung tâm kinh tế lớn nhất thế giới là Bắc Mỹ, Tây
Âu và Đông Á. Do đó, việc tham gia và thực thi các FTA sẽ mang lại
những cơ hội lớn cho Việt Nam, tác động tích cực tới phát triển kinh
tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, doanh nghiệp và sản phẩm...
Việt Nam cũng là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm cao
trong các tổ chức quốc tế. Việt Nam đã tham gia vào Hiệp hội các
quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á -
Thái Bình Dương (APEC), các tổ chức của Liên hợp quốc... đóng góp
tích cực và đang trở thành nước có vị thế và vai trò ngày càng cao ở
khu vực, được cộng đồng quốc tế tôn trọng. Bên cạnh đó, Việt Nam đã
được tín nhiệm bầu vào các cơ quan quan trọng của Liên hợp quốc,
như: Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2014 - 2016, Ủy ban Di sản Thế
giới của UNESCO nhiệm kỳ 2013 - 2017, Hội đồng kinh tế - xã hội
của Liên hợp quốc (ECOSOC) nhiệm kỳ 2016 - 2018.
Đặc biệt, năm 2020, Việt Nam cùng lúc đảm nhận 3 trọng trách: Ủy
viên không Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chủ tịch
ASEAN và Chủ tịch AIPA. Trong bối cảnh vô cùng khó khăn của đại
dịch Covid-19 và những thiệt hại nặng nề do thiên tai bão lũ... song
Việt Nam đã hoàn thành tốt cả ba trọng trách, góp phần nâng cao uy
tín, vị thế Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Những thành tựu của 37 năm thực hiện công cuộc đổi mới đã tiếp tục
khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo.
Những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử kết tinh sức sáng tạo của 15
Đảng và nhân dân ta, khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
của nước ta là phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của
thời đại; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng
đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Cùng với việc đánh giá đúng thành tựu, cần nhận rõ những khuyết điểm và yếu kém.
Thứ nhất: là Nước ta còn nghèo và kém phát triển. Chúng ta lại chưa
thực hiện tốt cần kiệm trong sản xuất, tiết kiệm trong tiêu dùng, dồn
vốn cho đầu tư phát triển.
Đến nay nước ta vẫn còn là một trong những nước nghèo nhất trên thế
giới; trình độ phát triển kinh tế, năng suất lao động, hiệu quả sản xuất
kinh doanh thấp, cơ sở vật chất - kỹ thuật còn lạc hậu, nợ nần nhiều.
Trong khi nhu cầu vốn đầu tư phát triển rất lớn và cấp bách, một số cơ
quan nhà nước, đảng, đoàn thể, tổ chức kinh tế, một bộ phận cán bộ và 16
nhân dân lại tiêu xài lãng phí, quá mức mình làm ra, chưa tiết kiệm để
dồn vốn cho đầu tư phát triển. Nhà nước còn thiếu chính sách để huy
động có hiệu quả nguồn vốn trong dân. Năm 1995, đầu tư xây dựng cơ
bản bằng vốn trong nước (kể cả nguồn vốn khấu hao cơ bản) chỉ
chiếm 16,7% GDP, trong đó phần vốn ngân sách chỉ chiếm 4,2% GDP,
còn rất thấp so với yêu cầu phát triển kinh tế. Sử dụng nguồn lực còn
phân tán, kém hiệu quả, chưa kiên quyết tập trung cho các chương
trình, dự án kinh tế - xã hội cấp thiết.
Thứ hai: là Tình hình xã hội còn nhiều tiêu cực và nhiều vấn đề phải giải quyết.
Nạn tham nhũng, buôn lậu, lãng phí của công chưa ngăn chặn được.
Tiêu cực trong bộ máy nhà nước, đảng và đoàn thể, trong các doanh
nghiệp nhà nước, nhất là trên các lĩnh vực nhà đất, xây dựng cơ bản,
hợp tác đầu tư, thuế, xuất nhập khẩu và cả trong hoạt động của nhiều
cơ quan thi hành pháp luật, … nghiêm trọng kéo dài. Việc làm đang là
vấn đề gay gắt. Sự phân hóa giàu nghèo giữa các vùng, giữa thành thị
và nông thôn và giữa các tầng lớp dân cư tăng nhanh. Đời sống một
bộ phận nhân dân, nhất là ở một số vùng căn cứ cách mạng và kháng
chiến cũ, vùng đồng bào dân tộc, còn quá khó khăn. Chất lượng giáo
dục, đào tạo, y tế ở nhiều nơi rất thấp. Người nghèo không đủ tiền để
chữa bệnh và cho con em đi học. Trong khi đó các nguồn tài chính từ
ngân sách và những nguồn lực khác có thể huy động được cho yêu cầu
phúc lợi xã hội vừa rất hạn chế vừa chưa được sử dụng có hiệu quả.
Tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường sinh thái, hủy hoại
tài nguyên ngày càng tăng. Văn hóa phẩm độc hại lan tràn. Tệ nạn xã
hội phát triển. Trật tự an toàn xã hội còn nhiều phức tạp. Thứ ba
: là Việc lãnh đạo xây dựng quan hệ sản xuất mới có phần vừa
lúng túng vừa buông lỏng.
Chậm tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách để tạo động lực
và điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhà nước nâng cao hiệu quả
hoạt động, phát huy vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. việc
thí điểm cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước làm chậm. Chưa quan
tâm tổng kết thực tiễn, kịp thời chỉ ra phương hướng, biện pháp đổi 17