Bài tập nhóm: Pháp luật về hợp đồng và giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại môn Luật kinh tế | Học viện Ngân hàng

HỌC PHẦN: LUẬT KINH TẾ (LAW02)
BÀI TẬP NHÓM SỐ 3
PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI I. TỰ LUẬN
1. Phân biệt dịch vụ và hàng hóa?
2. Phân biệt cung ứng dịch vụ và mua bán hàng hóa trong thương mại?
3. Phân biệt hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại và hợp đồng mua bán tài sản trong dân sự?
4. So sánh “phạt vi phạm hợp đồng” và “bồi thường thiệt hại” trong quan hệ hợp đồng thương mại?
5. So sánh ba chế tài thương mại “tạm ngừng thực hiện hợp đồng”, “đình chỉ thực hiện hợp
đồng” và “hủy bỏ hợp đồng”?
6. Phân biệt hòa giải tại Tòa án và hòa giải ngoài tố tụng?
7. Phân biệt hòa giải tại Tòa án và hòa giải thương mại?
8. Phân tích ưu, nhược điểm của các hình thức giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại?
9. Phân biệt trọng tài quy chế và trọng tài vụ việc?
10. Mô tả quy trình giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Tòa án theo thủ tục
sơ thẩm và phúc thẩm bằng sơ đồ mindmap và diễn giải.
11. Phân biệt giải thể doanh nghiệp và phá sản doanh nghiệp?
12. Mô tả thủ tục phá sản doanh nghiệp bằng sơ đồ mindmap và diễn giải. II. BÀI TẬP Bài 1
Ngày 15/3/2024, Công ty Cổ phần TA ký hợp đồng bán 10 máy phát điện công nghiệp
nhãn hiệu M, tình trạng mới 100%, công suất 20 kVA, xuất xứ Nhật Bản cho Công ty
TNHH HL. Trong hợp đồng có một số thỏa thuận sau:
1. Thời gian giao hàng: ngày 15/4/2024.
2. Thời hạn bảo hành: 24 tháng kể từ ngày nghiệm thu bàn giao.
3. Tổng giá trị hợp đồng: 01 tỷ đồng.
4. Phương thức thanh toán: thực hiện theo 2 đợt: 1
- Đợt 1: Sau khi ký hợp đồng, Công ty HL thanh toán 10% giá trị hợp đồng.
- Đợt 2: Sau khi giao đủ 10 máy, Công ty HL thanh toán 90% giá trị hợp đồng.
5. Phạt vi phạm đối với hành vi vi phạm nghĩa vụ giao hàng/nghĩa vụ thanh toán: 3% trên
tổng giá trị hợp đồng.
Ngày 15/4/2024, CTCP TA tiến hành giao 10 máy phát điện theo thỏa thuận, đồng
thời tiến hành lắp đặt máy. Trong quá trình lắp đặt, Công ty HL phát hiện 05/10 máy phát
điện có dấu hiệu trầy xước, không phải máy mới 100% nên Công ty HL đã từ chối nhận
hàng và tạm ngừng thanh toán tiền hàng cho đến khi CTCP TA giao bổ sung 05 máy móc theo đúng thỏa thuận.
Trong quá trình sử dụng, 05 máy phát điện còn lại không đạt công suất theo thỏa
thuận. Công ty HL đã yêu cầu CTCP TA phải thực hiện nghĩa vụ bảo hành. Tuy nhiên, từ
ngày 15/6/2024 đến ngày 15/7/2024, sau nhiều lần sửa chữa, 05 máy phát điện vẫn không
hoạt động đúng với công suất thiết kế khiến Công ty HL phải cho tạm dừng một số dây
chuyền sản xuất. Vì sự việc này, Công ty HL không đồng ý để CTCP TA tiếp tục sửa chữa
mà kiện CTCP ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền yêu cầu trả lại toàn bộ 05 máy phát điện,
đòi lại tiền hàng đã thanh toán và yêu cầu CTCP TA phải bồi thường thiệt hại. Hỏi:
Câu 1: Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết yêu cầu khởi kiện của Công ty HL?
Câu 2: Yêu cầu của Công ty HL có hợp pháp không?
Câu 3: Hành vi tạm ngừng thanh toán tiền hàng của Công ty HL đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán chưa?
Câu 4: Thỏa thuận phạt vi phạm trong hợp đồng có hợp pháp không? Vì sao? Bài 2
Công ty TNHH HH (chuyên kinh doanh hải sản đông lạnh) ký hợp đồng mua 100 tủ đông
S với Công ty Cổ phần ABC (chuyên kinh doanh điện tử, điện lạnh). Trong đó có điều
khoản sau: “Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải
quyết bằng hòa giải tại Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) thuộc Trung tâm Trọng tài
Quốc tế Việt Nam theo quy tắc hòa giải của Trung tâm này”. Hỏi:
Câu 1: Tranh chấp giữa Công ty TNHH HH và Công ty Cổ phần ABC có thuộc phạm vi
giải quyết bằng hòa giải thương mại hay không?
Câu 2: Tranh chấp giữa Công ty TNHH HH và Công ty Cổ phần ABC có được giải quyết
tại Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) không? 2 Bài 3
DNTN X ký hợp đồng mua của DNTN Y (trụ sở chính tại xã Thanh Hà, thành phố
Hải Phòng) 200 tấn vải thiều với giá 1.200.000đ/1 tấn. Đến ngày giao hàng như thỏa thuận
DNTN Y chỉ giao được cho DNTN X 100 tấn. Do không có đủ vải để phân phối cho các
cửa hàng bán lẻ, DNTN X đã bị thiệt hại tổng cộng là 250 triệu. Hỏi:
Câu 1: DNTN X muốn khởi kiện DNTN Y. Hãy cho biết cơ quan nào có thẩm quyền giải
quyết tranh chấp trên biết rằng trong HĐ không có thỏa thuận trọng tài.
Câu 2: Theo bạn DNTN X có phải bồi thường số tiền 250 triệu không? Biết rằng trong
hợp đồng không có thỏa thuận về bồi thường thiệt hại.
Câu 3: DNTN X bị Thẩm phán ra quyết định thanh lý tài sản theo đúng quy định của pháp
luật về phá sản. Để trả nợ cho các chủ nợ theo danh sách chủ nợ thì Tổ quản lý và thanh lý
tài sản đã phát mại toàn bộ tài sản của ông Nghĩa, trong đó có cả ngôi nhà thuộc quyền sở
hữu hợp pháp của ông Nghĩa. Ông Nghĩa không đồng ý với việc làm trên vì cho rằng ngôi
nhà của ông Nghĩa không phải là tài sản của DNTN X vì không đưa vào đầu tư kinh doanh.
Hãy cho biết ý kiến của ông Nghĩa đúng hay sai? Căn cứ pháp lý? Bài 4
Công ty TNHH XYZ ký Hợp đồng vận chuyển hàng hóa với Công ty Cổ phần ABC
(trụ sở xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn), theo đó XYZ chở hàng cho ABC từ TP.HCM ra Hà
Nội bằng tàu bay. Giá trị hợp đồng là 2 tỷ. Khi thực hiện Hợp đồng, công ty XYZ đã vi
phạm Hợp đồng (đã giao hàng chậm 01 tuần theo thỏa thuận). Sự vi phạm này đã gây thiệt
hại cho ABC 200 triệu. ABC đã yêu cầu XYZ chịu phạt hợp đồng 2% giá trị phần Hợp
đồng bị vi phạm và bồi thường toàn bộ thiệt hại trên. Hỏi:
Câu 1: ABC có quyền áp dụng các biện pháp trách nhiệm tài sản trên đối với XYZ ko?
Được biết trong Hợp đồng các bên chỉ có thỏa thuận về phạt hợp đồng mà ko thỏa thuận
về bồi thường thiệt hại do vi phạm Hợp đồng.
Câu 2: Hợp đồng vận chuyển hàng hóa giữa 2 công ty chịu sự điều chỉnh của những văn
bản pháp luật nào?
Câu 3. Giả sử phát sinh tranh chấp giữa 2 công ty về hợp đồng nói trên. Theo quy định
của pháp luật thì tranh chấp này có thể giải quyết thông qua những phương thức nào?
Câu 4. Nếu hai bên lựa chọn Tòa án là phương thức giải quyết tranh chấp thì Tòa án nào
có thẩm quyền giải quyết tranh chấp trên? Bài 5 3
Công ty SN Gao ký kết hợp đồng xây dựng nhà xưởng với Công ty xây dựng SN
Điện Quang. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hợp đồng, công ty SN Điện Quang đã
thực hiện chậm tiến độ so với thỏa thuận trong hợp đồng. Hỏi:
Câu 1: Hợp đồng xây dựng nói trên chịu sự điều chỉnh của những văn bản pháp luật nào?
Câu 2: Giả sử công ty Siêu Nhân Gao quyết định khởi kiện tại TAND có thẩm quyền. Hãy
xác định tư cách tố tụng của 2 công ty trên? Căn cứ pháp lý?
Câu 3: Công ty SN Gao sau 1 thời gian kinh doanh đã lâm vào tình trạng phá sản. Ngày
20/11/2025, TA ra quyết định áp dụng thủ tục tuyên bố phá sản sản.
Hãy phân chia số tài sản còn lại của DN? Được biết tổng tài sản còn lại (không
bao gồm tài sản bảo đảm) của công ty Siêu Nhân Gao sau khi TA ra quyết định là: 3,35 tỷ.
Công ty có các chủ nợ gồm: A: 1,5 tỷ (trong đó có 0,5 tỷ có bảo đảm); B: 2 tỷ; C: 500
triệu; D: 3 tỷ; Nợ thuế: 500 triệu; Nợ lương công nhân: 200 triệu; Phí phá sản: 50 triệu. Bài 6
Vào hồi 9h30 phút ngày 10/01/2024, Công ty X ký hợp đồng mua 1000 chiếc máy
in hiệu BT của công ty ABC. Trong hợp đồng các bên thỏa thuận với nhau về thời điểm có
hiệu lực của hợp đồng là ngày 10/02/2024. Hỏi:
Câu 1: Thỏa thuận như trên có hợp pháp không? Ngày có hiệu lực của hợp đồng là ngày nào?
Câu 2: Hợp đồng giữa 2 công ty xảy tranh chấp, 2 bên quyết định lựa chọn Trọng tài
thương mại để giải quyết tranh chấp này.
Hãy tư vấn cho 2 công ty khi họ vẫn đang phân vân chưa biết lựa chọn giữa trọng tài
thường trực hay trọng tài vụ việc (điểm khác nhau, ưu, nhược điểm...)
Câu 3: Ông Mười là Giám đốc và là đại diện theo pháp luật của công ty TNHH X. Nhận
thấy công ty lâm vào tình trạng phá sản, ông Mười đã nộp đơn yêu cầu tòa án mở thủ tục
phá sản đối với công ty.
Hỏi: Ông Mười nộp đơn trên có đúng thẩm quyền không? Hãy phân chia số tài sản
phá sản của doanh nghiệp. Được biết tổng tài sản của công ty TNHH 18+ là 2,35 tỷ. Công
ty có các chủ nợ gồm: A 0,5 tỷ; B: 2 tỷ; C: 500 triệu; D: 3 tỷ; E: 3 tỷ; Nợ thuế: 500 triệu;
Nợ lương công nhân: 200 triệu. phí phá sản là 50 triệu. Bài 7 4
CTCP TN và DNTN TB có ký một hợp đồng, theo đó TB sẽ cung cấp xi măng cho
TN với trị giá của hợp đồng là 1 tỷ VND. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, TN vi phạm
nghĩa vụ thanh toán. TB yêu cầu TN thanh toán và nộp phạt hợp đồng. Hỏi:
Câu 1: Yêu cầu nộp phạt hợp đồng của TB được coi là hợp pháp với điều kiện gì?
Câu 2: Giả sử trong hợp đồng có điều khoản thỏa thuận “lựa chọn trung tâm trọng tài
thương mại thành phố Hà Nội giải quyết nếu có tranh chấp xảy ra”. Tuy nhiên khi xảy ra
tranh chấp, Thú Bông đã khởi kiện ra tòa án nhân dân. Trong trường hợp này trung tâm
trọng tài hay tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp? Căn cứ pháp lý?
Câu 3: Ngân hàng ACB có trụ sở tại quận Ba Đình – Hà Nội cho CTCP TN vay 1,5 tỷ
đồng để kinh doanh có thế chấp một căn nhà tại phường Ngọc Hà (giá trị tài sản thế chấp
được xác định là 2 tỷ đồng). Do kinh doanh thua lỗ, đang lâm vào tình trạng phá sản nên
CTCP TN không trả được nợ gốc và lãi cho Ngân hàng ACB đúng kỳ hạn.
Hỏi: Ngân hàng ACB có quyền làm đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với CTCP TN hay
không? Nếu có thì Ngân hàng ACB có thể gửi đơn đề nghị phá sản CTCP TN đến toà án nào? Bài 8
Ngày 25/9/2024, Quýt là giám đốc thay mặt Công ty Trái Cây ký hợp đồng mua bán
hàng hóa với Công ty Vũ Trụ. Hỏi:
Câu 1: Quýt có có thẩm quyền ký kết hợp đồng nói trên không? Nếu Quýt không có thẩm
quyền ký kết mà Hợp đồng vẫn được ký thì Hợp đồng đó có hiệu lực pháp lý đối với công
ty Trái Cây không? Biết rằng, bên phía công ty Vũ Trụ, người tham gia ký kết hoàn toàn đúng thẩm quyền.
Câu 2: Hãy xử lý tài sản của Công ty Trái Cây theo quy định của luật phá sản biết rằng:
Tiền mặt, nhà xưởng, trang thiết bị và các tài sản khác của DN được xác định là 6,5 tỷ,
trong khi đó DN còn nợ Ngân hàng BIDV 4 tỷ được bảo đảm bằng 01 xe ôtô (bán đấu giá
thu được 3,5 tỷ); nợ Ngân hàng MB 5 tỷ được bảo đảm bằng giá trị quyền sử dụng đất
(bán đấu giá được 6,5 tỷ); phí phá sản là 50 triệu, nợ thuế 50 triệu, nợ lương người lao
động 350 triệu và các khản nợ khác cụ thể như sau: A 3 tỷ, B 4 tỷ, C 5 tỷ. Bài 9
Công ty Bất Diệt ký kết hợp đồng xây dựng nhà xưởng với công ty xây dựng Rạng
Ngời. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, công ty Rạng Ngời đã chậm tiến độ so với thỏa thuận trong hợp đồng. 5 Hỏi:
Câu 1: Hợp đồng xây dựng nói trên chịu sự điều chỉnh của những văn bản pháp luật nào?
Câu 2: Giả sử công ty Rạng Ngời nêu lý do chậm tiến độ là do thời tiết liên tục mưa khiến
cho công việc xây dựng bị trì hoãn mặc dù họ cũng đã tìm mọi biện pháp để khắc phục.
Liệu công ty Rạng Ngời có thể được miễn giảm trách nhiệm nộp phạt không? Tại sao?
Câu 3: Công ty Trường Tồn đã yêu cầu Rạng Ngời phải nộp phạt phần hợp đồng vi phạm
theo như thỏa thuận ban đầu. Yêu cầu của Trường Tồn có hợp pháp không? Cho biết trong
hợp đồng các bên có thỏa thuận điều khoản phạt và giá trị phạt là 10% giá trị phần hợp
đồng bị vi phạm. (Lưu ý: quy định phạt tối đa của Luật xây dựng là 12%, của Luật Thương
mại là 8%, của Bộ luật dân sự là theo thỏa thuận.)
Câu 4: CTCP Trường Tồn phát sinh tranh chấp với công ty TNHH Rạng Ngời. Ngày
1/8/2025 Tòa kinh tế Tòa án nhân dân Khu vực 1 đã tuyên Bản án sơ thẩm số 12/KT về
việc giải quyết tranh chấp giữa 2 công ty (cả 2 bên đều có mặt tại phiên tòa). Ngày
16/8/2025, CTCP Trường Tồn làm đơn kháng cáo theo thủ tục phúc thẩm đối với bản án này.
Hỏi: Việc làm đơn kháng cáo của Trường Tồn có hợp pháp không? Tại sao? Nếu hợp pháp
thì tòa án nào có thẩm quyền giải quyết thủ tục phúc thẩm đối với bản án trên? Tại sao?
Câu 5: Sau 1 thời gian hoạt động, CTCP Trường Tồn làm ăn thua lỗ, họ quyết định giải thể công ty.
Hãy trình bày các trường hợp giải thể doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp
2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và lấy ví dụ cụ thể làm rõ từng trường hợp giải thể doanh nghiệp? Bài 10
CTCP Ích Nước và Công ty TNHH Phá Phách có ký một hợp đồng, theo đó Phá
Phách sẽ cung cấp hàng hóa cho Ích Nước và trị giá của hợp đồng là 1 tỷ VND. Hỏi:
Câu 1: Hợp đồng trên có hiệu lực với các bên ký kết không? Cho biết, người ký hợp đồng
là Lô và Liên đều là đại diện theo pháp luật của hai doanh nghiệp nêu trên và Liên là vợ của Lô.
Câu 2: Tranh chấp giữa hai bên không thể tự giải quyết. Phá Phách làm đơn khởi kiện Ích
Nước ra Tòa án. Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp nêu trên? Cho biết, Ích
Nước có trụ sở tại Phường Bến Nghé, TP HCM và Phá Phách có trụ sở tại phường Khương Trung, Hà nội.
Câu 3: Tháng 08/2025, CTCP Ích Nước gặp khó khăn trong kinh doanh và lâm vào tình trạng phá sản. 6
3.1. Với tư cách là 1 cổ đông của công ty, Đề đã làm đơn đề nghị tuyên bố phá sản đối với
công ty Ích Nước. Yêu cầu của Đề có được chấp nhận không? Giải thích?
3.2. Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết vụ việc phát sản của CTCP Ích Nước?
3.3. Tại Hội nghị chủ nợ được triệu tập hợp pháp, có mặt các chủ nợ A, B, C, D, E lần lượt
nắm giữ 30%, 15%, 20%, 5% và 10% tổng số nợ không có bảo đảm. Hội nghị chủ nợ này
có được diễn ra không? Biết rằng tổng số chủ nợ không có bảo đảm là 7. 7