Bài Thi Học Phần: Tư Tưởng Hồ Chí Minh (Mã 18) | Trường Đại học Thương Mại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
HỌC KỲ I NĂM HỌC 2024 – 2025
(Phần dành cho sinh viên/ học viên)
Bài thi học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh Số báo danh: 51 Mã số đề thi: 18 Mã số SV/HV: 22D210126
Ngày thi: 28/12/2024 Tổng số trang: 7 Lớp: 241_HCMI0111_26
Họ và tên: Nguyễn Thị Ngọc Linh Điểm kết luận:
GV chấm thi 1: …….………………………......
GV chấm thi 2: …….………………………...... Bài làm SV/HV không được viết vào Câu 1 : cột này)
Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa, tư tưởng phương Điểm từng câu, diểm thưởng
Đông kết tinh trong ba học thuyết lớn Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo và các (nếu có) và điểm toàn bài
trào lưu tư tưởng khác, góp phần hình thành tư tưởng cách mạng độc đáo của
Người. Đó là những học thuyết có ảnh hưởng sâu rộng ở phương Đông, và ở GV chấm 1:
Việt Nam trước đây. Việc kế thừa này được thực hiện dựa trên nguyên tắc Câu 1: ……… điểm Câu 2: ……… điểm
chọn lọc, đổi mới và sáng tạo để phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam. ………………….
 Kế thừa từ Nho giáo …………………. Cộng …… điểm
- Những giá trị tích cực được kế thừa: GV chấm 2:
+ Hồ Chí Minh kế thừa quan điểm dùng đức trị và nhân trị trong quản lý Câu 1: ……… điểm
xã hội, hướng tới xây dựng một xã hội công bằng, bác ái và lý tưởng “đại Câu 2: ……… điểm
đồng” - nơi các dân tộc sống hòa bình và hợp tác. Với tư tưởng “tu thân, tề ………………….
gia, trị quốc, bình thiên hạ” của Nho giáo, Người khẳng định việc tu dưỡng …………………. Cộng …… điểm
đạo đức cá nhân là nền tảng để lãnh đạo và quản lý xã hội.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Thị Ngọc Linh - Mã LHP: 241_HCMI0111_26 Trang 1/7
+ Người nhấn mạnh vai trò của đạo đức trong tu dưỡng cá nhân và xây dựng tổ chức, đặc
biệt trong công tác xây dựng Đảng. Những phẩm chất như nhân, nghĩa, trí, dũng, tín, liêm được
Hồ Chí Minh vận dụng vào việc rèn luyện cán bộ, đảng viên. Người nhấn mạnh: “Người cách
mạng phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”, một cách tiếp cận sâu sắc dựa trên các giá trị
nhân và nghĩa của Nho giáo.
+ Quan điểm học hỏi: Người cho rằng, dù Nho giáo có những hạn chế phong kiến, vẫn có
những giá trị cần học tập: “Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học thuyết của Khổng Tử
có nhiều điều không đúng song những điều hay trong đó thì chúng ta nên học.” Người nhắc lại
lời Lênin về việc cách mạng chân chính cần thu thái những điều tốt đẹp từ quá khứ: “Chỉ có
những người cách mạng chân chính mới thu hái được những điều hiểu biết quý báu của các đời trước để lại”.
- Sự đổi mới: Hồ Chí Minh không áp dụng máy móc tư tưởng Nho giáo mà thay đổi để
phù hợp với hoàn cảnh cách mạng. Ví dụ, Người không đồng tình với quan điểm bảo thủ,
phân biệt giai cấp của Nho giáo mà hướng đến bình đẳng, đoàn kết toàn dân.
- Thực tiễn: Hồ Chính Minh đề cao tính trung thực, liêm chính trong bộ máy nhà nước,
phản ánh tư tưởng về “liêm, chính” của Nho giáo. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp,
Người thưởng nhắc nhở cán bộ: “Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng.”
 Kế thừa từ Phật giáo
Trong thư gửi Hội Phật tử năm 1947, Người viết: “Đức Phật là đại từ đại bi, cứu khổ cứu
nạn, muốn cứu chúng sinh ra khỏi khổ nạn, Người phải hy sinh tranh đấu, diệt lũ ác ma. Nay
đồng bào ta đại đoàn kết, hy sinh của cải xương máu, kháng chiến đến cùng, để đánh tan thực
dân phản động, để cứu quốc dân ra khỏi khổ nạn, để giữ quyền thống nhất và độc lập của Tổ
quốc. Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật Thích Ca, kháng chiến để đưa
giống nòi ra khỏi cái khổ ải nô lệ”.
- Những giá trị tích cực được kế thừa:
Họ tên SV/HV: Nguyễn Thị Ngọc Linh - Mã LHP: 241_HCMI0111_26 Trang 2/7
+ Hồ Chí Minh vận dụng tư tưởng từ bi của Phật giáo để khuyến khích tinh thần đoàn kết,
yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau giữa các tầng lớp nhân dân.
+ Quan điểm sống thiện, chống điều ác được Người lồng ghép vào giáo dục đạo đức cách
mạng và kêu gọi đồng bào hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Người nhấn mạnh rằng sống
tốt, làm điều thiện không chỉ là mục tiêu cá nhân mà còn là trách nhiệm với đất nước.
+ Tư tưởng bình đẳng và hòa hợp trong Phật giáo được Hồ Chí Minh phát triển thành quan
điểm dân chủ, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân. Người khẳng định: “Đoàn kết, đoàn
kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công.”
- Sự đổi mới: Người không dừng lại ở khái niệm từ bi thụ động mà gắn với hành động tích
cực: đấu tranh chống áp bức, bóc lột. Trong thư gửi Hội Phật giáo (1947), Hồ Chí Minh
nhấn mạnh rằng đấu tranh chống kháng chiến cũng là hành động thể hiện tinh thần đại từ bi.
 Kế thừa từ Lão giáo:
- Những giá trị tích cực được kế thừa:
+ Tiếp thu tư tưởng “thiên nhân hợp nhất”, khuyên con người nên gắn bó với thiên nhiên,
hòa đồng với nhiên thiên, phải biết bảo vệ môi trường sống. Hồ Chí Minh kêu gọi nhân dân ta
trồng cây, tổ chức “Tết trồng cây” để bảo vệ môi trường sinh thái cho chính cuộc sống của con
người. Trong bài phát biểu nhân dịp Tết trồng cây (1960), Người nói: “Vì lợi ích mười năm
trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”
+ Tư tưởng “vô vi nhi trị” ảnh hưởng đến phong cách sống của Hồ Chí Minh. Người kế
thừa phát triển tư tưởng thoát mọi ràng buộc của vòng danh lợi trong Lão giáo. Khuyên cán bộ,
đảng viên ít lòng tham muốn vật chất; thực hiện cần kiệm liêm chính, chí công vô tư; hành động
theo đạo lý với ý nghĩa là hành động đúng với quy luật tư nhiên, xã hội. Mở đầu tác phẩm
“Cần, kiệm, liêm, chính” (1949), Người khẳng định “Cần, Kiệm, Liêm, Chính là nền tảng của
Đời sống mới, nền tảng của Thi đua ái quốc.”
Họ tên SV/HV: Nguyễn Thị Ngọc Linh - Mã LHP: 241_HCMI0111_26 Trang 3/7
- Sự đổi mới: Hồ Chí Minh không kế thừa tính yếm thế của Lão giáo mà biến những giá
trị tích cực thành động lực xây dựng xã hội mới. Người khuyên cán bộ sống giản dị, liêm
khiết nhưng phải năng động, tích cực trong công việc.
 Kế thừa các trào lưu tư tưởng khác
- Tư tưởng Mặc Tử, Hàn Phi, Quản Tử,...: Hồ Chí Minh học hỏi các giá trị thực tiễn như tính
kỹ luật, tư tưởng về pháp trị, và cách tổ chức xã hội hiệu quả.
- Chủ nghĩa Găngđi, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn:
+ Hồ Chí Minh vận dụng các tư tưởng tiến bộ này để phát triển lý luận cách mạng phù
hợp với điều kiện Việt Nam. Ví dụ, tư tưởng dân quyền và dân sinh của Tôn Trung Sơn được
Người nâng tầm thành mục tiêu “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.”
+ Trong nhiều bài viết, Người nhấn mạnh rằng: “Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng
của mọi dân tộc,” thể hiện tinh thần dân chủ và nhân quyền.
+ Trong Tuyên ngôn Độc lập (1945), Người khẳng định: “Tất cả mọi người đều sinh ra có
quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được. Trong những
quyền ấy có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”
 Tính sáng tạo trong kế thừa tinh hoa văn hóa phương Đông:
- Hồ Chí Minh không chỉ tiếp thu một cách thụ động mà đã chọn lọc, đổi mới và sáng tạo,
kết hợp hài hòa giữa tinh thần phương Đông và lý luận cách mạng phương Tây.
- Những giá trị văn hóa phương Đông được Hồ Chí Minh phát triển nhằm giải quyết các vấn
đề thực tiễn, như xây dựng con người, xã hội mới, và con đường cách mạng giải phóng dân tộc.
=> Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa phương Đông một cách sáng tạo,
không chỉ giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn để đáp ứng yêu cầu của cách mạng Việt Nam. Sự kết
hợp hài hòa giữa các giá trị đạo đức, triết lý sống của phương Đông với lý luận cách mạng
phương Tây đã giúp Hồ Chí Minh định hướng con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, xây
dựng một xã hội mới. Tư tưởng của Người không chỉ là tài sản quý báu của dân tộc Việt Nam
mà còn là nguồn cảm hứng cho nhân loại yêu chuộng hòa bình và công lý.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Thị Ngọc Linh - Mã LHP: 241_HCMI0111_26 Trang 4/7