Bài thi học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh - Mã số đề thi: 30 | Trường Đại học Thương Mại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
HỌC KỲ 2 NĂM HỌC 2023 – 2024
(Phần dành cho sinh viên/ học viên)
Bài thi học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh Số báo danh: 39 Mã số đề thi: 30
Mã số SV/HV: 22D190053
Ngày thi: 08/06/2024 Tổng số trang: 7 Lớp: 232_HCMI0111_23
Họ và tên: Trần Trung Hiếu Điểm kết luận:
GV chấm thi 1: …….
………………………...... GV chấm thi 2:
…….………………………......
SV/HV không được viết vào cột này)
Điểm từng câu, diểm thưởng (nếu có) và điểm toàn bài GV chấm 1: Câu 1: ……… điểm Câu 2: ……… điểm …………………. …………………. Cộng …… điểm GV chấm 2: Câu 1: ……… điểm Câu 2: ……… điểm …………………. …………………. Cộng …… điểm Bài làm
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 1/7
Câu 1: Anh (chị) cho biết tại sao Hồ Chí Minh quyết định sang phương Tây tìm đường
cứu nước giải phóng dân tộc? Hướng đi đó khác gì với các bậc tiền bối đương thời?
• Lý do Hồ Chí Minh quyết định sang phương Tây tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc:
Tìm đường cứu nước là con đường thời đại rất khó khăn, rút kinh nghiệm các vị tiền bối
như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh hướng con đường cứu nước về phía Nhật Bản đều bị thất
bại thì Người quyết định đi các nước Tây Âu với nhận thức rất đúng đắn là muốn đánh đổ kẻ thù
thì phải biết rõ kẻ thù đó. Người nói: “ Vào trạc 13 tuổi, lần đầu tiên tôi nghe từ Pháp tự do, bình
đẳng, bác ái. Thế là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem những gì ẩn dấu đằng
sau những từ ấy”. Vì thế, Người sang Pháp với mong muốn “đến tận hang ổ của kẻ xâm lược để
xem nước Pháp và các nước khác làm ăn như thế nào rồi trở về giúp đồng bào”. Việc chọn
hướng đi đúng là điểm mới rất quan trọng thể hiện bản lĩnh độc lập và tư duy sáng tạo của Chủ
tịch Hồ Chí Minh, đã mở ra thành công trên con đường cách mạng của Người và mở ra phương
hướng phát triển cho cách mạng Việt Nam. Điều này có tầm quan trọng rất lớn để Nguyễn Ái
Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin sau này. Người rất khâm phục tinh thần yêu nước của các
sĩ phu, văn thân, chí sĩ xả thân vì nước, nhưng Người không tán thành đường lối cứu nước của
các bậc tiền bối. Tư tưởng yêu nước của Người tuy lúc đó chưa gặp chủ nghĩa xã hội, nhưng đã
thể hiện tầm vóc vượt trước quan điểm cứu nước đương thời là tự ra đi tìm đường cứu nước,
không dựa dẫm vào nước nào; không nhờ vả, kêu gọi người khác giúp mình. Người cho rằng,
chủ trương của cụ Phan Chu Trinh yêu cầu người Pháp thực hiện cải lương chẳng khác gì “đến
xin giặc rủ lòng thương”; chủ trương của cụ Phan Bội Châu nhờ Nhật giúp đỡ để đuổi Pháp
chẳng khác nào “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”, chủ trương của cụ Hoàng Hoa Thám tuy
thực tế hơn, nhưng không có hướng thoát rõ ràng, “còn mang nặng cốt cách phong kiến”.
Người đã chọn nước Pháp là nước đầu tiên để đặt chân đến. Bởi nước Pháp là nước giành
thắng lợi trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền 1789, đây là cuộc các mạng tư sản triệt để nhất
châu Âu. Trong quá trình thống trị Việt Nam, thực dân Pháp rêu rao khẩu hiệu “Tự do – Bình
đẳng – Bác ái”. Người đến nước Pháp để tìm hiểu sự thật của tự do, bình đẳng, bác ái đó.
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 2/7
• Sự khác biệt hướng đi tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh so với các bậc tiền bối trước đó:
Thất bại của các cụ Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh… nói lên một sự
thật lịch sử là: không thể cứu nước trên lập trường phong kiến hay lập trường của giai cấp tư
sản, tiểu tư sản. Các đường lối và phương pháp này đều không đáp ứng được yêu cầu giải phóng
dân tộc trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc đã trở thành hệ thống thế giới. Chủ nghĩa yêu nước
truyền thống Việt Nam đang đòi hỏi được đổi mới, đó là một nhu cầu cấp thiết của dân tộc lúc
bấy giờ. Do đó, hướng đi tìm đường cứu nước của Người có nhiều sự khác biệt to lớn so với các
bậc tiền bối trước đó.
Khác biệt thứ nhất: Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc suốt gần 10 năm hoàn toàn sống
bằng lao động, với đủ mọi nghề kể cả những nghề cực nhọc nhất. Tự mình lao động để sống,
sống để học hỏi, sống để tìm cho kỳ được “Cái cần thiết cho chúng ta”. “Con đường giải phóng
chúng ta”. Trong một con người Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc có cùng 2 thân phận:
người dân mất nước và người lao động bị áp bức. Điều này hẳn đem đến cho Nguyễn Tất Thành
nhận thức sâu rộng hơn sự gắn bó mật thiết giữa yêu nước với thương dân, giữa giải phóng dân
tộc với giải phóng người lao động.
Khác biệt thứ hai: Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc không chỉ sang Pháp, ở Pháp mà
còn sang Anh, sang Mỹ và một số nước châu Âu. Còn đi đến nhiều nước khác ở châu Phi có
cùng thân phận thuộc địa “được” văn minh phương Tây “khai hóa” như nước Việt Nam của
mình. Hẳn nhờ đó, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc đã thấu hiểu sâu sắc, cặn kẽ về điều
gọi là “Văn minh phương Tây”, về thân phận của dân tộc mình và các dân tộc bị áp bức trên
toàn thế giới. Vượt ra ngoài tầm nhìn quốc gia dân tộc, Người vươn lên tầm nhìn nhân loại.
Khác biệt thứ ba: Hoàn toàn không đứng ngoài để quan sát, tìm tòi và học hỏi, Người dấn
thân vào trung tâm cuộc đấu tranh giải phóng các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới, vào trung
tâm cuộc đấu tranh của phong trào công nhân ngay giữa lòng châu Âu tư bản chủ nghĩa. Nhờ đó,
Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc nhận ra mối quan hệ giữa con đường cứu nước của dân
tộc Việt Nam với sự nghiệp giải phóng các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới. Đặc biệt, nhận ra
mối quan hệ giữa đấu tranh giải phóng dân tộc với đấu tranh giải phóng giai cấp.
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 3/7
Nhận ra các mối quan hệ ấy, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc giác ngộ sâu sắc khẩu hiệu
của Lê nin “Giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới đoàn kết lại”. Và cũng từ
đó, với Người, cuộc đấu tranh để giành lại độc lập cho dân tộc không thể “đứng một mình” mà
nhất thiết phải là một bộ phận của cuộc đấu tranh của phong trào giải phóng dân tộc.
Khác biệt thứ tư: Học từ và trong thực tiễn đấu tranh, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái
Quốc đặc biệt tự vượt lên để học lý luận từ các trước tác của các nhà lý luận, các nhà cách mạng
mà nhân loại có từ thế kỷ XVIII, thế kỷ XIX, thế kỷ XX. Người không hề dị ứng với bất cứ học
thuyết cách mạng nào, mà luôn tìm cho được những hạt nhân hợp lý từ các học thuyết để làm
giàu tri thức lý luận của mình. Người kết hợp chặt chẽ và nhuần nhuyễn việc học trong sách với
học trong thực tiễn đấu tranh. Nhờ kiên tâm và kiên trì tìm tòi, học hỏi lý luận như vậy, nhờ
phương pháp học hỏi khoa học như vậy, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc đã đến được với
Chủ nghĩa Mác-Lê nin, đến được với học thuyết khoa học và cách mạng của thời đại. Chính đó
là nền tảng lý luận để từ tầm nhìn truyền thống - dân tộc nâng lên tầm nhìn thời đại - quốc tế.
Khác biệt thứ năm, trên hành trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc (Nguyễn Tất
Thành) đã tìm hiểu sâu sắc các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới. Người đề cao những tư
tưởng tự do, bình đẳng, bác ái và quyền con người của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
nhưng Người cũng nhận thức rõ và phê phán bản chất không triệt để của các cuộc cách mạng tư
sản. Nguyễn Ái Quốc nhận xét: “Tư bản nó dùng chữ Tự do, Bình đẳng, Đồng bào để lừa dân,
xúi dân đánh đổ phong kiến. Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư
bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công
nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”. Đây là cơ sở để Nguyễn Ái Quốc khẳng định một cách dứt
khoát rằng: Con đường cách mạng tư sản không thể đưa lại độc lập và hạnh phúc thực sự cho
nhân dân các nước nói chung, nhân dân Việt Nam nói riêng
Khác biệt thứ sáu là cách đi. Trước khi ra đi tìm đường cứu nước, có một người bạn đã hỏi
Nguyễn Tất Thành: Chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi? Nguyễn Tất Thành “vừa nói vừa giơ hai bàn
tay - chúng ta sẽ làm việc. Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi”. Và, từ việc làm phụ
bếp trên con tàu Pháp của hãng “Vận tải hợp nhất”, đến cào tuyết trong một trường học, đốt lò,
làm vườn, làm thợ rửa ảnh... Nguyễn Tất Thành đã hòa mình, gần gũi với
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 4/7
cuộc sống của nhân dân lao động, hiểu được nỗi thống khổ, hiểu được nguyện vọng và ý chí,
năng lực của họ và đồng cảm với họ.
Cuối cùng, mục đích sang phương Tây của Hồ Chí Minh cũng khác và thể hiện tầm nhìn
vượt trội so với những nhà cách mạng tiền bối. Phan Chu Trinh nhiều năm sống ở Paris (Pháp)
nhưng không phát hiện được bản chất của chủ nghĩa thực dân, mà còn đặt niềm tin vào con
đường “ỷ Pháp cầu tiến”. Còn Nguyễn Ái Quốc sang phương Tây là để khảo sát, nghiên cứu,
“xem người ta làm thế nào”, chứ không phải đi cầu ngoại viện. Người đã hiểu rất sâu sắc bản
chất của chủ nghĩa thực dân và rút ra những nhận xét sâu sắc: xã hội thì đâu đâu cũng có cảnh
khổ cực của người lao động dưới sự áp bức bóc lột dã man, vô nhân đạo của bọn thống trị.
Người đau nỗi đau chung của nhân loại và nỗi đau riêng của người dân Việt Nam bị mất nước.
Đây là điểm khác biệt lớn của Hồ Chí Minh so với những nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và
đương thời trong việc tìm con đường giải phóng dân tộc.
Câu 2: Anh (Chị) hãy làm rõ nguyên tắc “xây đi đôi với chống” trong tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh. Liên hệ với bản thân trong việc thực hiện nguyên tắc này.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức là cái gốc của người cách mạng, không có đạo
đức cách mạng thì không lãnh đạo được nhân dân. Để xây dựng nền đạo đức mới, Người
yêu cầu cán bộ, đảng viên phải thực hiện các nguyên tắc về tu dưỡng đạo đức suốt đời,
nói đi đôi với làm và xây đi đôi với chống. Gắn kết chặt chẽ giữa "xây" và "chống" trong
công tác xây dựng Đảng, khẳng định việc tu dưỡng, rèn luyện và nêu gương của cán bộ,
đảng viên có vai trò đặc biệt quan trọng, là một trong những phương thức lãnh đạo của
Đảng, cũng là phẩm chất của cán bộ, đảng viên; góp phần quan trọng xây dựng Đảng ta
trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức
đảng và đảng viên; củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng.
Hồ Chí Minh khẳng định: “Muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây là con
đường để xây dựng đạo đức cách mạng”. Xây đi đôi với chống là đòi hỏi của nền đạo
đức mới. Đây chính là nguyên tắc vô cùng cần thiết được Người vận dụng thường xuyên,
linh hoạt và sáng tạo trong suốt quá trình xây dựng Đảng ta. Xây dựng đạo đức mới, bồi
dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện phi đạo đức, sai
trái, xấu xa. Đó là chủ nghĩa cá nhân. Xây dựng đạo đức bằng việc khơi
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 5/7
dậy ý thức tự nguyện vươn lên của con người tới chân, thiện, mỹ, từ đó tạo ra năng lực tự
trau dồi đạo đức trong mỗi con người, loại bỏ cái ác, cái xấu, cái vô đạo đức.
Trong đời sống hằng ngày, những hiện tượng tốt – xấu, đúng – sai, cái đạo đức và
cái vô đạo đức thường đan xen nhau, đối chọi nhau thông qua hành vi của những con
người khác nhau, thậm chí trong mỗi con người. Chính vì vậy, việc xây và chống trong
lĩnh vực đạo đức rõ ràng không đơn giản. Xây phải đi đôi với chống, muốn xây phải
chống, chống nhằm mục đích xây, lấy xây làm chính. Điều này đặc biệt quan trọng khi
bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức mới, thiết yếu là phải phát hiện sớm, hướng cho
mọi người vào cuộc đấu tranh cho sự trong sạch và lành mạnh về đạo đức. Vấn đề quan
trọng trong việc giáo dục đạo đức là phải khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh ở mỗi
người, để mọi người tự giác nhận thức được trách nhiệm đạo đức của mình, như Hồ Chí
Minh đã nói, cảm nhận thấy sâu sắc sự trau dồi đạo đức cách mạng là việc làm “sung
sướng vẻ vang nhất trên đời”. Tiếp nhận sự giáo dục đạo đức là vấn đề nhất thiết không
thể thiếu được nhưng sự tự giáo dục, tự trau dồi đạo đức ở mỗi người còn quan trọng hơn.
Xây dựng đạo đức mới, đạo đức cách mạng được tiến hành bằng việc giáo dục
những phẩm chất, những chuẩn mực đạo đức mới. Việc giáo dục đạo đức mới phải được
tiến hành phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, phù hợp với từng lứa tuổi, ngành nghề,
giai cấp, tầng lớp và trong từng môi trường khác nhau, phải gơi dậy được ý thức đạo đức
lành mạnh ở mỗi người.
Hồ Chí Minh cho rằng, trên con đường đi tới tiến bộ và cách mạng, đạo đức mới chỉ
có thể được xây dựng thành công trên cơ sở kiên trì mục tiêu chống chủ nghĩa đế quốc,
chống những thói quen, phong tục lạc hậu, loại trừ chủ nghĩa cá nhân. Đây thực sự là một
cuộc cách mạng khó khăn, lâu dài, gian khổ, sâu sắc giữa tiến bộ và lạc hậu, giữa cách
mạng và phản cách mạng. Muốn giành được thắng lợi trong cuộc chiến đấu này để xây
và chống có hiệu quả, điều quan trọng là phải phát hiện sớm, phải tuyên truyền, vận động
hình thành phong trào quần chúng rộng rãi đấu tranh cho sự lành mạnh, trong sạch về
đạo đức; phải chú trọng kết hợp giáo dục đạo đức với tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật
• Liên hệ bản thân trong việc thục hiện nguyên tắc “xây đi đôi với chống”:
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 6/7
Là một sinh viên trường Đại học Thương Mại, em nhận thấy mình đã thực hiện những điều
sau đúng với nguyên tắc "xây đi đôi với chống" trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Về mặt "xây":
- Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của đạo đức: Cần tích cực học tập và rèn luyện
đạo đức thông qua các môn học, hoạt động ngoại khóa, và các bài học trong cuộc sống.
- Rèn luyện những phẩm chất đạo đức tốt đẹp:
o Lòng yêu nước: Thể hiện qua việc học tập chăm chỉ, rèn luyện sức khỏe, tham
gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng.
o Tinh thần đoàn kết: Tham gia các hoạt động tập thể, giúp đỡ bạn bè khi khó
khăn, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với mọi người xung quanh.
o Ý thức trách nhiệm: Hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, tuân thủ nội quy quy định của nhà trường.
o Tính trung thực: Nói đúng sự thật, không gian lận, gian dối trong học tập và thi cử.
o Giản dị, tiết kiệm: Sử dụng tiền bạc hợp lý, không phung phí, lãng phí. -
Tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện:
o Tham gia các hoạt động tình nguyện giúp đỡ trẻ em mồ côi, khuyết tật, hiến
máu nhân đạo và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Về mặt "chống":
- Phân biệt rõ ràng đúng - sai, tốt - xấu: Xây dựng lập trường quan điểm rõ ràng, không
dễ dàng bị tác động bởi những cám dỗ tiêu cực và lên án những hành vi sai trái, vi phạm đạo đức.
- Chống lại những thói hư tật xấu: Tránh xa những tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy, mại
dâm và khắc phục những thói hư tật xấu như lười học, ham chơi, nói dối. - Dũng cảm
phê bình, tự phê bình bản thân và những người xung quanh: Nhìn nhận thẳng thắn những
khuyết điểm của bản thân và có ý chí sửa chữa và góp ý chân
thành cho bạn bè để cùng nhau tiến bộ. ---Hết---
Họ tên SV/HV: Trần Trung Hiếu - Mã LHP: 232_HCMI0111_23 Trang 7/7