Bài thi kết thúc học phần: Nền tảng nghe nhạc Spotify môn Năng lực số ứng dụng | Học viện Ngân hàng

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
HỆ CHẤT LƯỢNG CAO
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN NĂNG LỰC SỐ ỨNG DỤNG
TÊN ĐỀ TÀI: NỀN TẢNG NGHE NHẠC TRỰC TUYẾN SPOTIFY NHÓM 3 HÀ NỘI – 12/2024
HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
HỆ CHẤT LƯỢNG CAO
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN NĂNG LỰC SỐ ỨNG DỤNG
TÊN ĐỀ TÀI: NỀN TẢNG NGHE NHẠC TRỰC TUYẾN SPOTIFY
Giáo viên hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thùy Anh Danh sách nhóm:
1. Mã sinh viên: 27A4052797
Họ và tên: Nguyễn Hà Anh
2. Mã sinh viên: 27A4052801
Họ và tên: Phan Hải Anh
3. Mã sinh viên: 27A4052829
Họ và tên: Đào Thu Huệ
4. Mã sinh viên: 27A4052862
Họ và tên: Nguyễn Hoàng Nam
5. Mã sinh viên: 27A4052886
Họ và tên: Nguyễn Thị Phương Thùy HÀ NỘI - 12/2024
MỨC ĐỘ ĐÓNG GÓP CỦA CÁC THÀNH VIÊN STT MÃ SV HỌ VÀ TÊN CÔNG VIỆC MỨC DỘ ĐÓNG GÓP 127A4052797 Nguyễn Hà Anh Tìm hiểu nội dung, làm 21% PowerPoint 227A4052801 Phan Hải Anh Tìm hiểu nội dung, làm 21% Word 327A4052829 Đào Thu Huệ Tìm hiểu nội dung, làm 21% PowerPoint 427A4052862 Nguyễn Hoàng Tìm hiểu nội dung, làm 16% Nam Word 527A4052886 Nguyễn Thị Tìm hiểu nội dung, làm 21% Phương Thùy Word
MINH CHỨNG CỘNG TÁC TRÊN MÔI TRƯỜNG SỐ LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, chúng em xin cảm ơn trường Học viện Ngân hàng đã đưa bộ môn Năng
lực số ứng dụng vào chương trình đào tạo cũng như các thầy cô giảng dạy, những
người đã hướng dẫn và chỉ bảo phương pháp học tập, nghiên cứu, các kỹ năng quan
trọng giúp chúng em hoàn thành bài tập lớn này một cách tốt nhất.
Chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới ThS. Nguyễn Thị Thùy Anh, giảng viên lớp
Năng lực số ứng dụng thuộc khoa Hệ thống thông tin quản lý, đã đồng hành cùng sinh
viên lớp K27CLC-KDQTC trong học phần Năng lực số ứng dụng và tận tình hướng
dẫn chúng em hoàn thành bài tập lớn kết thúc học phần này. Do chưa có nhiều kinh
nghiệm nên bản báo cáo sẽ không tránh được những thiếu sót, kính mong cô nhận xét,
góp ý để bản báo cáo của chúng em được hoàn thiện, đầy đủ hơn.
Chúng em xin chân thành cảm ơn! LỜI CAM ĐOAN
Nhóm 3 chúng em xin giới thiệu với cô và mọi người đề tài: “Nền tảng nghe nhạc trực
tuyến Spotify”. Chúng em chọn đề tài này vì nhận thấy được tính thiết thực và nhu cầu
nghe nhạc trực tuyến của hầu hết học sinh, sinh viên và mọi lứa tuổi trong thời kỳ bùng nổ kỹ thuật số.
Chúng em xin cam đoan rằng những nội dung được trình bày trong bài tập lớn môn
Năng lực số ứng dụng này hoàn toàn là do bản thân chúng em thực hiện, tất cả các nội
dung của đề tài là kết quả nghiên cứu của chúng em và không phải là kết quả sao chép
từ bất kì bài tập lớn nào có trước đó. Bài tập lớn được thực hiện với sự hỗ trợ và tham
khảo từ các tài liệu, giáo trình liên quan đến đề tài có trích nguồn rõ ràng.
Trong quá trình thực hiện đề tài này vẫn còn có nhiều thiếu sót nhưng những nội dung
trình bày trong bài tập lớn này là biểu hiện kết quả của chúng em đạt được dưới sự
hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Thùy Anh. Hà Nội, ngày 1 1 tháng 12 năm 2024 Đại diện nhóm 3 Nguyễn Hoàng Nam MỤC LỤC
MỤC LỤC.............................................................................................................................................6
DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢNG BIỂU............................................................................................7
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...............................................................................................................8
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NỀN TẢNG NGHE NHẠC TRỰC TUYẾN SPOTIFY..............1
1.1. Tổng quan về Spotify.................................................................................................................1
1.2. Các tính năng của Spotify.........................................................................................................1
1.2.1. Spotify Free và Spotify Premium...........................................................................................1
1.2.2. Kho tàng playlist, radio, podcast với chất lượng cao...........................................................3
1.2.3. Cá nhân hóa các danh sách phát..........................................................................................5
1.2.4. Kết nối và điều khiển thiết bị cùng Spotify Connect..............................................................5
1.3. Sức ảnh hưởng của Spotify.......................................................................................................6
1.3.1. Với người dùng.....................................................................................................................6
1.3.2. Với nghệ sĩ............................................................................................................................8
1.3.3. Với ngành công nghiệp.......................................................................................................11
CHƯƠNG II: CÔNG NGHỆ ĐƯỢC ỨNG DỤNG TRÊN SPOTIFY...........................................14
2.1. Cách sử dụng Spotify..............................................................................................................14
2.2. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong Spotify................................................................................14
2.3. Công nghệ, công cụ và dữ liệu được sử dụng........................................................................15
2.3.1 Công nghệ tương tác thực tế ảo...........................................................................................15
2.3.2 Công nghệ lọc cộng tác.......................................................................................................16
2.3.3 Công cụ đề xuất của Spotify................................................................................................17
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ NỀN TẢNG VÀ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ...................................19
3.1. Tiềm năng phát triển của Spotify...........................................................................................19
3.1.1. Thị trường Spotify trên thế giới..........................................................................................19
3.1.2. Thị trường spotify tại Việt Nam...........................................................................................20
3.1.3. Tiềm năng phát triển...........................................................................................................20
3.2. Ưu điểm....................................................................................................................................22
3.3. Hạn chế.....................................................................................................................................24
3.3.1. Các hạn chế lớn ở chế độ Spotify Free...............................................................................24
3.3.2. Thiếu Hi-Fi và chất lượng âm thanh thấp...........................................................................24
3.3.3. Ưu tiên podcasts hơn âm nhạc............................................................................................25
3.3.4. Còn hạn chế trong việc đề xuất âm nhạc............................................................................25
3.3.5. Tranh cãi xoay quanh phần trăm lợi nhuận được trả cho nghệ sĩ.......................................26
3.4. Đề xuất, khuyến nghị...............................................................................................................28
KẾT LUẬN.........................................................................................................................................29
TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................................................................30
DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢNG BIỂU
Bảng 1: So sánh Spotify Premium & Spotify Free
Hình 1: Tiền thưởng trung bình của nghệ sĩ theo nền tảng
Hình 2: Thị phần ứng dụng phát nhạc trực tuyến toàn cầu
Hình 3: Số lượng người dùng hàng tháng của Spotify
Hình 4: Tỷ lệ thâm nhập của các nền tảng phát nhạc hàng đầu
Hình 5: Người dùng nhận xét gì về spotify
Hình 6: Thị phần Spotify Podcast tại Mỹ
Hình 7: Lý do người dùng sử dụng hệ thống đề xuất âm nhạc của Spotify
Hình 8: Khoản thanh toán tiêu bản quyền trung bình của các nền tảng phát trực tuyến cho mỗi lượt phát
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ Giải nghĩa 1 Podcast
Tệp âm thanh kỹ thuật số 2 PS4
PlayStation 4-một loại máy chơi game gia đình 3
GenX Thế hệ ra trong khoảng từ năm 1965 – 1980. 4
GenY Thế hệ ra đời trong khoảng từ 1981 - 1996 Video âm nhạc 5 MV 6
Lossless Là một dạng định dạng âm thanh không nén dữ liệu, giúp
bảo toàn chất lượng âm thanh gốc của bản thu. 7 AI Trí tuệ nhân tạo 8 GenZ
Thế hệ người trẻ ra đời trong khoảng từ 1997 - 2012 9 kbps Kilôbit trên giây PHẦN MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu nghiên cứu
- Phân tích mô hình kinh doanh và các chiến lược kinh doanh của Spotify.
- Đánh giá tác động của Spotify đối với ngành công nghiệp âm nhạc, giải trí và
thói quen của người dùng.
- Tìm hiểu các công nghệ và tính năng mà Spotify đã và đang triển khai.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống Spotify, bao gồm các yếu tố về công nghệ,
chiến lược kinh doanh, người dùng, và ngành công nghiệp âm nhạc, giải trí.
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu toàn cầu, tập trung chủ yếu vào thị trường âm
nhạc, giải trí trực tuyến và ngành công nghiệp âm nhạc, giải trí.
3. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận, tập trung làm sáng tỏ lý luận.
- Phương pháp phân tích tổng hợp.
4. Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo, bài tập lớn gồm 3 chương:
Chương I: Tổng quan về nền tảng nghe nhạc trực tuyến Spotify.
Chương II: Các công nghệ và tính năng của Spotify.
Chương III: Đánh giá ứng dụng và đề xuất khuyến nghị.
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NỀN TẢNG NGHE NHẠC TRỰC TUYẾN SPOTIFY
1.1. Tổng quan về Spotify
Spotify là dịch vụ âm nhạc, podcast và video trực tuyến lớn nhất và phổ biến nhất thế
giới. Spotify cung cấp cho bạn quyền truy cập vào hàng triệu bài hát, podcast, video và
nội dung khác từ các nghệ sĩ trên khắp thế giới.
Spotify chính thức ra mắt lần đầu tiên vào tháng 10 năm 2008 do Daniel Ek và Martin
Lorentzon sáng lập, dưới dạng dịch vụ phát thanh và phát trực tuyến của Thụy Điển.
Ban đầu Spotify chỉ khả dụng ở một số thị trường Châu Âu như Thụy Điển, Na Uy,
Pháp, Anh. Đến năm 2011, Spotify mới chính thức mở rộng sang thị trường Mỹ. Hiện
nay, Spotify đã có hơn 100 triệu bài hát, 6 triệu podcast và hơn 60.000 bài hát được
thêm vào mỗi ngày. [1] [2]
Spotify hiện có mặt ở 184 quốc gia và vùng lãnh thổ với 615 triệu người dùng hoạt
động hàng tháng, trong đó có hơn 239 triệu người đăng ký Spotify Premium và con số
này vẫn còn tiếp tục tăng nhanh. Thống kê cho thấy có khoảng 44% người dùng sử
dụng Spotify mỗi ngày. Với số lượng người dùng đông đảo và mức độ phổ biến ngày
càng tăng, Spotify sở hữu tới 31,7% thị phần trong ngành truyền phát âm nhạc hiện nay. [2]
1.2. Các tính năng của Spotify
1.2.1. Spotify Free và Spotify Premium
Spotify Free cho phép bạn nghe nhạc mà không cần trả phí, nhưng đi kèm với một số
hạn chế. Với tài khoản miễn phí, bạn chỉ có thể phát ba bài hát đầu tiên trong một
album và phải chọn thủ công các bài hát bạn muốn nghe. Nhạc sẽ không bị gián đoạn
miễn là bạn sử dụng dữ liệu di động hoặc Wifi, và chế độ phát ngẫu nhiên không khả dụng.
Tài khoản miễn phí của Spotify bao gồm nhiều tính năng tương tự tài khoản trả phí,
nhưng vẫn có một số giới hạn. Bạn có thể tạo danh sách phát, khám phá nghệ sĩ mới,
và nghe nhạc từ người dùng khác. Tuy nhiên, trải nghiệm này đi kèm với quảng cáo. 1
Để loại bỏ quảng cáo và truy cập không giới hạn, bạn có thể nâng cấp lên Spotify
Premium. Phiên bản cao cấp còn cho phép nghe nhạc ngoại tuyến, phát nhạc theo yêu
cầu trên mọi thiết bị, và sử dụng điện thoại thông minh để điều khiển nhạc phát trên máy tính.
Spotify Premium mang lại nhiều đặc quyền như chất lượng âm thanh tốt hơn, không bị
giới hạn số lượng bài hát và không quảng cáo. Dù tài khoản miễn phí cho phép truy
cập hơn 30 triệu bài hát, phiên bản Premium cung cấp trải nghiệm mượt mà và chất
lượng cao hơn. Spotify có thể được tải xuống trên cả thiết bị di động và máy tính, giúp
bạn dễ dàng trải nghiệm âm nhạc ở mọi nơi. Các thông số so sánh Spotify Premium Spotify Free
Spotify Free có một bộ sưu tập Âm nhạc
Spotify Premium cho phép bạn
lớn các bài hát nhưng ít hơn phát trực
truy cập vào nhiều bài hát hơn so một chút so với Spotify tuyến với Spotify Premium. Premium. Quảng cáo
Không có quảng cáo trên Spotify
Premium. Có quảng cáo trên Spotify Free.
Bạn có thể tải xuống không giới Tải xuống
Bạn có thể bị hạn chế tải xuống
hạn các bài hát khi sử dụng các bài hát
các bài hát trên Spotify Free. Spotify Premium. Phát trực
Bạn cũng có thể phát trực tuyến
Bạn không thể phát trực tuyến tuyến, ngoại
các bài hát ngoại tuyến trong tài
các bài hát ngoại tuyến trong tài tuyến khoản Premium. khoản miễn phí. Chất lượng
Chất lượng bài hát tốt hơn trong
Chất lượng bài hát không tốt bài hát
Spotify Premium, hỗ trợ các bài
bằng phiên bản Premium của 2 Các thông số so sánh Spotify Premium Spotify Free hát 320kbp
Spotify, hỗ trợ tối đa 160kbps
TV, Chromecast, Máy tính xách Các thiết bị
Điện thoại, Máy tính để bàn,
tay, Máy tính để bàn và điện được hỗ trợ máy tính xách tay. thoại.
Bảng 1: So sánh Spotify Premium & Spotify Free
1.2.2. Kho tàng playlist, radio, podcast với chất lượng cao.
Với Spotify, bạn có thể dễ dàng tạo những playlist mang đậm dấu ấn cá nhân chỉ
bằng vài thao tác đơn giản. Sau khi tạo playlist, bạn chỉ cần thêm những bài hát yêu
thích của mình, và thế là bạn đã có một không gian âm nhạc riêng. Điều này càng thú
vị hơn khi bạn sử dụng phiên bản miễn phí, bởi dù phát ngẫu nhiên, các bài hát vẫn là
những bài hát bạn yêu thích. Đặc biệt, mỗi khi thêm một bài hát mới, Spotify sẽ gợi ý
nhiều bài hát cùng thể loại, nghệ sĩ hoặc có vibe tương tự. Càng nghe nhiều, Spotify
càng hiểu sở thích của bạn, và những bản nhạc được đề xuất trong các playlist như sau
sẽ ngày càng phù hợp hơn: "Discover Weekly", "Release Radar", "Top Songs of Year”
"It’s a Hit!",”Daily Mix”...vv…
“Discover Weekly” là playlist cá nhân hóa của Spotify, cập nhật mỗi thứ Hai, gồm 30
bài hát được chọn dựa trên: lịch sử nghe nhạc của bạn, sở thích của người dùng tương
tự, dữ liệu từ các playlist công khai. Với mục đích giới thiệu các bài hát và nghệ sĩ mới
phù hợp với gu âm nhạc của bạn.
Release Radar là một playlist cá nhân hóa khác của Spotify, cập nhật hàng tuần vào
mỗi thứ Sáu, gồm các bài hát mới được phát hành từ: nghệ sĩ bạn theo dõi hoặc yêu
thích, thể loại nhạc yêu thích, xu hướng phát hành mới.
Top Songs of Year là một playlist do Spotify tự động tạo cho bạn vào cuối mỗi năm,
thường trong khuôn khổ sự kiện Spotify Wrapped. Playlist này tổng hợp những bài hát
bạn đã nghe nhiều nhất trong suốt một năm. 3
Để khám phá thêm nhiều bài hát mới, bạn có thể nhấn vào nút "Home" để trở lại trang
chủ, nơi có vô số lựa chọn phong phú dành riêng cho bạn. Chỉ cần nhập tên album,
nghệ sĩ, bài hát, thể loại, tâm trạng, hoặc bất kỳ từ khóa nào liên quan vào thanh tìm
kiếm, Spotify sẽ hiển thị kết quả phù hợp nhất. Với thông điệp “Nghe đa chiều, sống
đa sắc”, Spotify mang đến trải nghiệm âm nhạc đầy màu sắc và đa dạng cho người dùng.
Spotify chia sẻ đã trả 9 tỷ USD tiền bản quyền vào năm 2023 cho các tổ chức âm nhạc.
Theo đó, khoản thanh toán hàng năm này đã tăng gần gấp ba lần trong sáu năm qua.
Tính đến cuối năm 2023, tổng số tiền bản quyền thu âm và xuất bản mà Spotify đã trả
lên tới 48 tỷ USD kể từ khi thành lập vào năm 2008.[2]
Apple Music mang đến một thư viện âm nhạc khổng lồ nhưng yêu cầu người dùng trả
phí cho từng bài hát hoặc đăng ký gói dịch vụ. Ngược lại, Spotify cho phép truy cập
miễn phí vào hơn 100 triệu bài hát và hơn 6 triệu tập podcast, mang lại sự linh hoạt và
tiện lợi hơn cho người dùng.
Spotify không chỉ tập trung vào âm nhạc mà còn mở rộng nội dung với hàng triệu
podcast thuộc nhiều chủ đề đa dạng như hài kịch, thể thao, phong cách sống, tin tức và
nhiều lĩnh vực khác. Podcast trên Spotify mang đến trải nghiệm tương tự các chương
trình radio nhưng phong phú hơn, phù hợp với sở thích cá nhân. Người dùng có thể dễ
dàng tìm kiếm, theo dõi và nghe các tập mới nhất bất kỳ lúc nào, dù trên ứng dụng hay trình duyệt.
Ngoài kho nội dung phong phú, Spotify còn cung cấp các tùy chọn điều chỉnh chất
lượng âm thanh để đáp ứng nhu cầu của người dùng. Bạn có thể nâng cao chất lượng
để tận hưởng âm nhạc tốt hơn hoặc giảm chất lượng nhằm tiết kiệm dữ liệu di động,
mang lại sự linh hoạt trong trải nghiệm nghe nhạc và podcast.
Với sự kết hợp giữa kho tàng nội dung đa dạng và các tính năng tiện ích, Spotify
không chỉ là một nền tảng phát nhạc mà còn là nguồn giải trí toàn diện, phục vụ người dùng mọi lúc, mọi nơi.
Chất lượng podcast:
Chất lượng podcast tương đương với khoảng 96 kbit/giây trên tất cả các thiết bị. Riêng
với trình phát trên web, chất lượng podcast là 128 kbit/giây. Trên thiết bị di động/máy 4
tính bảng, nếu bạn đặt chất lượng âm thanh là thấp, thì chất lượng podcast sẽ giảm
xuống còn khoảng 24 kbit/giây. [3]
1.2.3. Cá nhân hóa các danh sách phát.
Từ năm 2017, Spotify đã không ngừng cải tiến để mang đến trải nghiệm nghe nhạc
tối ưu cho người dùng bằng cách kết hợp thuật toán hiện đại với chuyên môn của các
biên tập viên âm nhạc, tạo ra công nghệ “Algotorial”. Đây là sự hòa quyện giữa khả
năng phân tích dữ liệu của thuật toán và sự sáng tạo, hiểu biết sâu sắc của con người. [3]
Spotify cung cấp một thư viện danh sách phát phong phú, đáp ứng mọi sở thích và
hoàn cảnh, từ tâm trạng, hoạt động, thể loại, thời kỳ, đến các xu hướng văn hóa hay
khu vực. Những danh sách phát này, như Discover Weekly hay Daily Mix, được cá
nhân hóa dựa trên hành vi của từng người nghe, đảm bảo mỗi người dùng đều có trải
nghiệm âm nhạc độc đáo và phù hợp.
Các hành động như nghe, bỏ qua, hoặc lưu bài hát vào thư viện sẽ được hệ thống ghi
nhận, giúp thuật toán học hỏi và cải thiện. Những tín hiệu này không chỉ ảnh hưởng
đến cách Spotify quản lý danh sách phát hiện tại mà còn tinh chỉnh các gợi ý trong
tương lai, xây dựng hồ sơ sở thích ngày càng chính xác hơn cho từng người dùng.
Ngoài việc tạo ra các danh sách phát được cá nhân hóa, Spotify còn liên tục nghiên
cứu lý do tại sao người dùng yêu thích một bài hát, thể loại hay thói quen nghe nhạc cụ
thể. Điều này giúp nền tảng thử nghiệm các cách tiếp cận mới để tối ưu hóa trải
nghiệm, từ menu chính đến các danh sách phát được quản lý chuyên nghiệp.
Thông qua các nỗ lực này, Spotify không chỉ cung cấp âm nhạc mà còn giúp người
dùng khám phá và thưởng thức thế giới âm thanh theo cách thú vị và sâu sắc nhất.
1.2.4. Kết nối và điều khiển thiết bị cùng Spotify Connect.
Spotify Connect là một tính năng giúp kết nối Spotify với các thiết bị thông minh
khác thông qua Wifi, mang đến trải nghiệm nghe nhạc liền mạch và thuận tiện. Khi các
thiết bị như loa thông minh, TV, thiết bị phát trực tuyến, hoặc hệ thống âm thanh của
bạn cùng kết nối với mạng Wifi đang sử dụng, Spotify Connect cho phép phát nhạc
trực tiếp giữa chúng mà không cần dựa vào Bluetooth.[4] 5
Tính năng này cho phép sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính làm bộ điều
khiển từ xa qua internet. Bạn có thể truyền nhạc từ Spotify đến nhiều thiết bị trong nhà
mà không cần cài đặt thêm phần mềm hoặc phần cứng. Ngoài ra, Spotify Connect còn
hỗ trợ thực hiện cuộc gọi trên điện thoại mà không làm gián đoạn việc phát nhạc.[4]
Hiện nay, hơn 300 thiết bị thuộc 80 thương hiệu nổi tiếng, như Sonos One, Amazon
Echo, Google Home, PS4, Xbox One, Apple Watch, Chromecast, và nhiều hệ thống
loa thông minh khác, đều hỗ trợ Spotify Connect. Một số dòng xe hơi hiện đại cũng
được tích hợp tính năng này, mang lại sự tiện lợi ngay cả khi bạn đang di chuyển. [5]
Ưu điểm của Spotify Connect so với Bluetooth là khả năng chuyển đổi giữa các thiết
bị mượt mà hơn và cho phép phát nhạc với chất lượng lên tới 320kbps, ngay cả khi cài
đặt trên điện thoại chọn chất lượng thấp hơn. Ngoài ra, tính năng này còn tích hợp điều
khiển bằng giọng nói, giúp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng.
Spotify Connect không chỉ đơn thuần là một cách truyền nhạc mà còn là công cụ nâng
cao trải nghiệm âm thanh, mang đến sự tiện nghi và linh hoạt cho người dùng.
1.3. Sức ảnh hưởng của Spotify
Spotify, với tư cách là một trong những nền tảng phát trực tuyến âm nhạc lớn nhất thế
giới, đã tạo ra sự thay đổi sâu sắc trong cách con người nghe, sản xuất, phân phối và
tiêu thụ âm nhạc. Ở mỗi đối tượng – từ người dùng cá nhân, nghệ sĩ, đến ngành công
nghiệp âm nhạc – Spotify đều có những tác động riêng biệt và mạnh mẽ. Dưới đây là phân tích chi tiết:
1.3.1. Với người dùng
Spotify đã có tác động sâu sắc và toàn diện đến thói quen nghe nhạc của người dùng
trên toàn cầu, làm thay đổi cách tiếp cận âm nhạc, cách thưởng thức và thậm chí cả
cách khám phá những tác phẩm mới. Trước đây, người dùng thường tải nhạc về thiết bị
để nghe offline, giới hạn bởi không gian lưu trữ và thời gian tìm kiếm. Tuy nhiên, sự
xuất hiện của Spotify với mô hình nghe nhạc trực tuyến (streaming) đã loại bỏ hoàn
toàn những rào cản này, mang lại một thư viện âm nhạc khổng lồ chỉ với vài thao tác
đơn giản. Người dùng giờ đây có thể nghe bất kỳ bài hát, album, hoặc playlist nào mọi
lúc, mọi nơi mà không cần lo lắng về việc lưu trữ hay tìm kiếm. Điều này tạo ra sự 6
thay đổi lớn trong thói quen nghe nhạc, khi người dùng chuyển từ việc sở hữu nhạc
sang việc sử dụng nhạc như một dịch vụ.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất khiến Spotify ảnh hưởng đến thói quen nghe
nhạc của người dùng chính là khả năng cá nhân hóa trải nghiệm. Nền tảng này sử dụng
các thuật toán thông minh để phân tích thói quen và sở thích của từng cá nhân, từ đó
tạo ra các gợi ý âm nhạc phù hợp. Những playlist như Discover Weekly (Khám phá
hàng tuần) hay Release Radar (Phát hành mới) giúp người dùng dễ dàng khám phá
những bài hát hoặc nghệ sĩ mới mà họ có thể yêu thích. Không chỉ vậy, các playlist nổi
tiếng do Spotify tự tạo như Today’s Top Hits hay RapCaviar còn đóng vai trò như một
kim chỉ nam cho xu hướng âm nhạc toàn cầu, khiến người dùng không chỉ nghe nhạc
vì sở thích cá nhân mà còn cảm nhận được nhịp đập của thế giới âm nhạc đương đại.
Ngoài ra, Spotify còn thay đổi cách người dùng thưởng thức âm nhạc trong từng ngữ
cảnh khác nhau. Với hàng loạt playlist được thiết kế theo chủ đề, như nhạc cho luyện
tập thể thao, thư giãn, học tập, hay làm việc, Spotify đã biến âm nhạc trở thành một
phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Thay vì chỉ nghe nhạc khi rảnh rỗi
hoặc vì yêu thích một bài hát cụ thể, người dùng giờ đây chọn nhạc dựa trên cảm xúc
hoặc hoạt động họ đang thực hiện. Điều này giúp âm nhạc trở nên linh hoạt hơn và có
ý nghĩa thực tiễn hơn trong đời sống thường nhật.
Tính tiện lợi cũng là một yếu tố thúc đẩy sự thay đổi trong thói quen nghe nhạc. Người
dùng Spotify Premium có thể tải nhạc xuống để nghe offline, giúp họ duy trì trải
nghiệm âm nhạc ngay cả khi không có kết nối Internet. Nhờ đó, thời gian nghe nhạc
của người dùng tăng lên đáng kể, từ những lúc lái xe, đi bộ, đến khi học tập hoặc làm
việc. Hơn thế nữa, Spotify còn khuyến khích sự kết nối xã hội thông qua các chiến
dịch như Spotify Wrapped – một bản tóm tắt âm nhạc cá nhân hàng năm. Người dùng
thường chia sẻ kết quả này lên mạng xã hội, không chỉ để thể hiện gu âm nhạc của
mình mà còn để kết nối với bạn bè qua những bài hát hoặc nghệ sĩ yêu thích. Điều này
biến âm nhạc từ một trải nghiệm cá nhân trở thành một phương tiện giao tiếp và kết nối cộng đồng.
Tuy nhiên, sự phổ biến của Spotify cũng tạo ra một mức độ phụ thuộc nhất định.
Nhiều người dùng dần từ bỏ thói quen tự tạo playlist cá nhân và hoàn toàn dựa vào các
gợi ý của nền tảng. Điều này có thể làm giảm sự chủ động trong việc khám phá âm 7
nhạc và khiến gu âm nhạc của họ bị ảnh hưởng bởi các xu hướng được quảng bá mạnh
mẽ. Ngoài ra, sự tiện lợi của Spotify còn khiến một số người bị cuốn vào các bài hát
nổi tiếng mà bỏ qua những tác phẩm tiềm năng khác, dẫn đến sự đồng hóa trong gu thưởng thức âm nhạc.
Không chỉ dừng lại ở âm nhạc, Spotify còn thúc đẩy người dùng thay đổi thói quen
nghe qua việc mở rộng sang lĩnh vực podcast. Nhiều người dùng bắt đầu làm quen với
việc nghe nội dung giáo dục, giải trí, và thảo luận xã hội trên nền tảng, tạo ra một xu
hướng tiêu thụ nội dung âm thanh mới. Điều này giúp Spotify không chỉ là một ứng
dụng nghe nhạc mà còn trở thành một trung tâm giải trí và học tập toàn diện.
Tóm lại, Spotify không chỉ thay đổi cách người dùng nghe nhạc mà còn định hình thói
quen khám phá, chia sẻ và thưởng thức âm nhạc. Từ việc nghe nhạc theo cảm xúc,
hoạt động đến việc khám phá các nội dung mới và kết nối xã hội, Spotify đã làm cho
âm nhạc trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Tuy còn một số
tranh cãi về sự phụ thuộc và ảnh hưởng của nền tảng này, không thể phủ nhận rằng
Spotify đã và đang định hình một thế hệ người nghe nhạc mới, nơi âm nhạc không chỉ
là giải trí mà còn là phương tiện kết nối và thể hiện bản thân. 1.3.2. Với nghệ sĩ
Spotify đã tạo ra những tác động toàn diện đối với các nghệ sĩ, thay đổi cách họ tiếp
cận khán giả, phân phối âm nhạc, và kiếm thu nhập trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Một
trong những ảnh hưởng quan trọng nhất của nền tảng này là khả năng mở rộng phạm
vi tiếp cận khán giả. Thay vì phụ thuộc vào các hãng thu âm lớn để quảng bá, Spotify
đã giúp các nghệ sĩ, đặc biệt là những nghệ sĩ độc lập, dễ dàng phát hành và giới thiệu
âm nhạc của mình tới công chúng toàn cầu. Chỉ với một tài khoản, bất kỳ nghệ sĩ nào
cũng có thể đưa âm nhạc của mình lên nền tảng và tiếp cận với hàng triệu người nghe
tiềm năng mà không cần đầu tư quá nhiều vào khâu phân phối truyền thống. Công cụ
Spotify for Artists còn cung cấp dữ liệu chi tiết về hành vi người nghe, từ số lượt
stream, vị trí địa lý đến sở thích âm nhạc, giúp nghệ sĩ hiểu rõ khán giả của mình hơn
và điều chỉnh chiến lược quảng bá một cách hiệu quả.
Spotify cũng thay đổi cách các nghệ sĩ xây dựng danh tiếng thông qua các playlist nổi
bật như Today’s Top Hits, RapCaviar hay New Music Friday. Việc được đưa vào các
playlist này có thể ngay lập tức mang lại hàng triệu lượt stream, giúp bài hát hoặc nghệ 8
sĩ trở nên nổi tiếng chỉ sau một đêm. Điều này không chỉ giúp các nghệ sĩ lớn củng cố
vị trí mà còn tạo ra cơ hội đột phá cho các nghệ sĩ mới hoặc độc lập. Tuy nhiên, sự
cạnh tranh để xuất hiện trong các playlist này cũng rất khốc liệt, buộc nghệ sĩ phải liên
tục tạo ra những sản phẩm hấp dẫn, phù hợp với thị hiếu thị trường và thuật toán gợi ý
của Spotify. Điều này vô tình định hình xu hướng sáng tác của nghệ sĩ, khi nhiều
người tập trung vào việc tạo ra các bài hát ngắn, dễ nghe và dễ lan truyền thay vì sản
xuất những tác phẩm phức tạp hoặc mang đậm dấu ấn cá nhân.
Spotify cũng thay đổi mô hình phát hành âm nhạc, chuyển từ việc phát hành album
truyền thống sang phát hành single thường xuyên để duy trì sự chú ý của khán giả.
Điều này khiến nghệ sĩ phải điều chỉnh chiến lược sáng tác và quảng bá để phù hợp
với tốc độ của thị trường. Bên cạnh đó, sự phát triển của Spotify đã giảm bớt sự phụ
thuộc của nghệ sĩ vào các hãng thu âm lớn. Nhiều nghệ sĩ độc lập giờ đây có thể xây
dựng sự nghiệp mà không cần đến các hợp đồng lớn nhờ khả năng tự phát hành nhạc
trên nền tảng và kết nối trực tiếp với người hâm mộ. Tuy nhiên, điều này cũng khiến
môi trường âm nhạc trở nên cạnh tranh hơn bao giờ hết, với hàng triệu bài hát mới
được phát hành mỗi ngày, khiến các nghệ sĩ nhỏ khó nổi bật giữa một “đại dương” nội dung. 9
Một vấn đề gây tranh cãi lớn là mức chi trả từ Spotify cho các lượt stream. Nền tảng
này trả tiền bản quyền dựa trên số lượt nghe, nhưng mức chi trả thường bị đánh giá là
thấp so với công sức sáng tạo của nghệ sĩ, đặc biệt là những người mới hoặc không có
lượng fan lớn. Với mỗi lượt stream, nghệ sĩ thường chỉ nhận được một phần rất nhỏ
doanh thu, và để có thu nhập đáng kể, họ cần đạt được hàng triệu lượt nghe điều không
hề dễ dàng đối với phần lớn nghệ sĩ.
Hình 1: Tiền thưởng trung bình của nghệ sĩ theo nền tảng Nguồn: The Hustle
Dù Spotify có lượng người dùng rất lớn và có doanh thu lớn nhất từ
việc phát nhạc trực tuyến, tỷ lệ thanh toán trung bình cho nghệ sĩ
của nền tảng này lại thuộc nhóm thấp nhất
Ngoài âm nhạc, Spotify còn mở rộng cơ hội cho nghệ sĩ thông qua các lĩnh vực khác
như podcast. Nhiều nghệ sĩ đã sử dụng nền tảng này để chia sẻ câu chuyện cá nhân,
giao lưu với người hâm mộ hoặc thử nghiệm các nội dung mới. Điều này không chỉ
giúp họ mở rộng hình ảnh mà còn tạo ra thêm nguồn thu nhập và cơ hội tương tác với 10
khán giả ở mức độ sâu sắc hơn. Tuy nhiên, Spotify cũng góp phần định hình xu hướng
âm nhạc toàn cầu, khi những bài hát nổi tiếng trên nền tảng này thường trở thành
chuẩn mực hoặc xu hướng mà nhiều nghệ sĩ khác muốn học theo, dẫn đến sự đồng
nhất trong phong cách âm nhạc.
Tóm lại, Spotify đã mang lại những cơ hội lớn cho nghệ sĩ trong việc tiếp cận khán giả
và xây dựng tên tuổi, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức, từ vấn đề doanh
thu, sự cạnh tranh khốc liệt, đến áp lực phải thích nghi với các xu hướng mới. Dù còn
nhiều tranh cãi, không thể phủ nhận rằng Spotify đã thay đổi hoàn toàn cách nghệ sĩ
sáng tạo, phân phối và phát triển trong ngành công nghiệp âm nhạc hiện đại, định hình
một thế hệ nghệ sĩ và người nghe mới, nơi âm nhạc không chỉ là nghệ thuật mà còn là
sản phẩm của công nghệ và dữ liệu.
1.3.3. Với ngành công nghiệp
Về phía ngành công nghiệp âm nhạc, Spotify đã tạo ra một cuộc chuyển mình lớn,
thay đổi mô hình kinh doanh, sản xuất và phát hành âm nhạc. Trước đây, ngành công
nghiệp này chủ yếu dựa vào việc bán album hoặc tải nhạc số, nhưng Spotify đã chuyển
đổi hoàn toàn sang mô hình phát trực tuyến (streaming), hiện chiếm hơn 60% doanh
thu âm nhạc toàn cầu. Mô hình truy cập không giới hạn, thay vì sở hữu, đã thay đổi
hoàn toàn cách người dùng tiêu thụ âm nhạc, đồng thời tạo ra doanh thu ổn định và
bền vững cho ngành công nghiệp. Điều này đã giúp cho spotify trở thành ứng dụng
phát nhạc trực tuyến phổ biến nhất thế giới. Theo GrowX, Spotify là nền tảng âm
nhạc được phát trực tuyến nhiều nhất trên thế giới với thị phần 11