DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 1/70
CĐ11: CHỨNG MINH BẤT ĐẲNG THỨC, TÌM GTLN, GTNN
Dạng 1: Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Dạng 2.1: Bất đẳng thức về chứng minh tổng phân số tự nhiên
Dạng 2.2: Bất đẳng thức về chứng minh tổng lũy thừa
Dạng 2.3: Bất đẳng thức về chứng minh tích của một dãy
Dạng 3: Bất đẳng thức dạng chữ
Dạng 1. Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
A. Trắc nghiệm (nếu có)
Câu 1. (HSG 7 huyện Lạng Giang 2022 - 2023)
Giá trị nhỏ nhất của biểu thức
( )
2
2 1 10C xxy= +− + +
với
0x ≥
là:
A. 10 B. 11 C. 1 D.
10−
Lời giải
Chọn A
Ta có:
0, 0xx≥ ∀≥
;
( )
2
2 1 0, x, yxy
−+ ≥∀
( )
2
2 1 0, x 0, yxxy⇒ + − + ≥ ∀≥ ∀
( )
2
2 1 10 10, x 0, yC xxy⇒ = + − + + ≥ ∀≥ ∀
Giá trị nhỏ nhất của C bằng 10 khi:
( )
2
0
0
0
1
2 10
21 0
2
x
x
x
xy
y
xy
=
=
=

⇒⇒

− +=
=
−+=

Vậy giá trị nhỏ nhất của C bằng 10 khi
.
Câu 2. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022)
Cho số
xZ∈
để
2018
2017
x
B
x
−
=
−
có giá trị lớn nhất. Giá trị lớn nhất của
B
là :
A.
1
. B.
4
C.
3
. D.
2
.
Lời giải
Chọn D
Ta có:
2018
2017
x
B
x
−
=
−
2017 1
2017
x
x
−+
=
−
1
1
2017 x
= +
−
Suy ra
B
đạt giá trị lớn nhất khi
2017 x−
là số dương nhỏ nhất.
Mà
x
là số nguyên
⇒
2017 1x−=
⇒
2016x =
.
Khi đó
11 2
B =+=
.
Câu 3. (HSG 7 huyện Thanh Thủy - Phú Thọ 2021 - 2022)
Giá trị nhỏ nhất của biểu thức
25Ay y=−+−
là
A.
2
B.
3
C.
5
D.
7
Lời giải
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 2/70
Chọn B
Ta có:
2 5 25Ay y y y=−+−= −+−
Áp dụng BĐT giá trị tuyệt đối:
a b ab+≥+
. Dấu ‘=’ xảy ra khi
.0ab≥
.
Ta có
2 5 25 3y yy y−+−≥−+−=
. Dấu ‘=’ xảy ra khi
( )( )
25 0 2 5yy y− − ≥⇒≤≤
3
A
⇒≥
Vậy
A
có giá trị nhỏ nhất bằng
3
khi
25y
≤≤
Câu 4. (HSG 7 huyện Thanh Thủy - Phú Thọ 2021 - 2022)
Với
x
nguyên, giá trị lớn nhất của biểu thức
2022
2
x
A
x
−
=
−
là
A.
2021
B.
2020
C.
2019
D.
2018
Lời giải
Chọn A
Ta có:
2022 2020
1, 2
22
x
A xx
xx
−
= =+ ∈ ⇒−∈
−−

.
Để
A
có giá trị lớn nhất thì
2 x
−
là số nguyên dương nhỏ nhất, hay
21 1xx−=⇒=
.
Vậy GTLN của
A
là
2021
khi
1x =
.
Câu 5. (HSG 7 huyện Hoài Nhơn, huyện Nam Trà My, huyện Thăng Bình, trường Đào Duy
Từ 2018 - 2019; huyện Lâm Thao 2016 - 2017)
Cho
( )
2
6 36a b ab
−+ =
. Giá trị lớn nhất của
.x ab=
là:
A.
6
B.
6−
C.
7
D.
5
Lời giải
Chọn A
Ta có
( )
2
6 36a b ab−+ =
Suy ra:
( )
2
6 36 36ab a b=−− ≤
Suy ra
36
6
ab ≤
⇒
6ab ≤
Dấu “=” xảy ra khi
6ab= = ±
Vậy
x
đạt giá trị lớn nhất bằng 6 khi
6ab= = ±
.
B. Tự luận
Câu 1. (HSG 7 huyện Than Uyên - Lai Châu 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2024
4 2022 1
A
x
=
−−
.
Lời giải
Với mọi
x
ta có:
2022 1 0 4 2022 1 4xx−≥ ⇒− −≤
11
4 2022 1 4x
⇒≥
−−
11
.2024 .2024
4 2022 1 4x
⇒≥
−−
2024
506
4 2022 1x
⇒≥
−−
.
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi
2022 1 0x −=
1
2022
x⇒=
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 3/70
Vậy giá trị nhỏ nhất của
A
bằng
506
khi và chỉ khi
1
2022
x =
.
Câu 2. (HSG 7 huyện Lương Tài - Bắc Ninh 2022 - 2023)
Cho
x
thoả mãn:
23454
xxxx−+−+−+−=
. Gọi
m
là giá trị nhỏ nhất của
x
,
M
là
giá trị lớn nhất của
x
. Tính giá trị của
AmM= +
.
Lời giải
Áp dụng tính chất:
aa≥
, dấu “=” xảy ra khi
0a ≥
, ta được:
22xx−≥−
dấu “=” xảy ra khi
20x −≥
.
33xx−≥−
dấu “=” xảy ra khi
30x −≥
.
44
xx− ≥−
dấu “=” xảy ra khi
40
x−≥
.
55xx− ≥−
dấu “=” xảy ra khi
50x−≥
.
Suy ra:
2 34 5 23454x x x xx x x x− + −+ − +− ≥−+−+−+−=
.
Dấu “=” xảy ra khi:
20
30
40
50
x
x
x
x
−≥
−≥
−≥
−≥
.
Suy ra
3
là giá trị nhỏ nhất của
x
,
4
là giá trị lớn nhất của
x
.
Suy ra:
AmM= +
34= +
7=
.
Câu 3. (HSG 7 huyện Lương Tài - Bắc Ninh 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
1 2 3 23Ax x x x=−+−+−+…+−
.
Lời giải
Ta có:
1 2 3 ... 23Ax x x x=−+−+−++−
thì:
1 2 .... 11 12 13 ..... 23Ax x xx x x=−+−+ + −+− + −+ −
.
Áp dụng tính chất
aa≥
, dấu “=” xảy ra khi
0a ≥
, ta được:
11xx−≥−
;
22xx−≥−
; ...;
11 11xx− ≥−
;
12 0x −≥
;
13 13xx−≥ −
; ...;
23 23xx−≥ −
.
Suy ra:
1 2 .... 11 0 13 ... 23Ax x x x x≥−+−+ +− ++ −+ + −
23 1 22 2 .... 13 11 0= −+ − + + − +
22 20 18 16 14 .... 2= ++++++
(22 2).11
2
+
=
132=
.
Dấu “=” xảy ra khi
12x =
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
A
là
132
khi
12x =
.
Câu 4. (HSG 7 trường Bồ Lý 2015 - 2016; huyện Hoàng Hóa; trường Phạm Kính Ân 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của các biểu thức sau:
a)
15Ax= ++
b)
.
Lời giải
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 4/70
a) Với mọi
x
, ta có:
10x +≥
155Ax⇒ = ++≥
, dấu
""
=
xảy ra khi
1x = −
Vậy
51MinA x
=⇔=−
.
b) Ta có:
( )
2
2
22 2
3 12
15 12
1
33 3
x
x
B
xx x
++
+
= = = +
++ +
.
Với mọi
x
, ta có:
2
0
x ≥
⇒
2
3 3x
+≥
⇒
2
12 12
33x
≤
+
⇒
2
12
4
3x
≤
+
⇒
2
12
15
3
x
+≤
+
.
Dấu ‘=’ xảy ra khi và chỉ khi
0x =
.
Vậy GVLN của
B
là
5
khi
0
x =
.
Câu 5. (HSG 7 huyện Hậu Lộc 2016 - 2017; huyện Bố Trạch, huyện Vị Thanh 2017 - 2018;
huyện Hà Đông 2022 - 2023)
Cho ba số
,,
abc
thỏa mãn:
0 12ab c≤ ≤ +≤ +
và
1.abc++=
Tìm giá trị nhỏ nhất của
.
c
Lời giải
Vì:
0 12ab c≤ ≤ +≤ +
nên 0
12ab c≤ + ++ +
222ccc≤+++++
.
Suy ra:
043 6c
≤≤ +
(vì
).
Hay 3c
2≥−
2
3
c⇒ ≥−
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
c
là
2
3
−
khi đó
ab+=
5
3
.
Câu 6. (HSG 7 huyện Bình Xuyên - Vĩnh Phúc 2022 - 2023)
Cho
x
là số thực. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2 1 2 2 ... 2 10Ax x x= −+ − + −
.
Lời giải
Ta có:
2 1 2 2 ... 2 10Ax x x= −+ − + −
( ) ( ) ( )
2 1 2 10 2 2 2 9 ... 2 5 2 6Ax x x x x x= −+− + −+− + −+−
( )
( )
( )
2 1 10 2 2 2 9 2 ... 2 5 6 2Ax x x x x x
= −+ − + −+ − + −+−
2 1102 2 292 2 562Ax xx xx x≥ −+ − + −+− + −+−
9753125=++++=
.
Dấu = xảy ra khi:
( )( )
( )( )
( )( )
2 1 10 2 0
2 292 0
...
2 562 0
xx
xx
xx
− −≥
− −≥
− −≥
1
5
5
9
1
2
...
5
3
2
x
x
x
≤≤
≤≤
⇔
≤≤
5
3
2
x⇒ ≤≤
.
Câu 7. (HSG 7 huyện Triệu Sơn 2022 - 2023)
Cho
a
,
b
,
c
là các số thực thảo mãn
222
2abc
++≤
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2023P ca ab bc= −−
.
Lời giải
Ta có:
( )
2023 2023P ca ab bc ca b a c= −−= − +
.
Có:
( )
2
22
0, 2 ,x y xy x y xy xy− ≥∀ ⇔+ ≥ ∀
. Dấu
""=
xảy ra
xy⇔=
. (*)
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 5/70
+ Áp dụng bất đẳng thức (*), ta có:
( )
(
)
2
2
2
b ac
ba c
++
+≤
.
Suy ra:
(
)
222
2
abc
b a c ac
++
− + ≥− −
2
2
ac
−
= −
1 ac
=−−
.
Do đó:
2023 1P ca ac≥ −−
2022 1ac= −
.
+ Lại có:
.ac a c=
22
2
ac+
≤
222
2
abc
++
≤
2
2
=
1=
, suy ra
11ac−≤ ≤
.
Do đó:
( )
2022 1 2022. 1 1
P ac −−≥ ≥−
2023= −
.
Dấu
""=
xảy ra khi:
222
2
bac
ac
abc
= +
=
++=
222
222
0
2
2
2
b
ac
abc
ba
ac
abc
=
= −
++=
⇔
=
=
++=
(
)
222
2
22
0
02
2
21
b
ca
aa
ba
ca
a aa
=
= −
++=
⇔
=
=
+ +=
2
1
0
1
6
2
a
b
ca
a
ba
ca
=±
=
= −
⇔
=
=
=
.
Vậy
min
2023P = −
khi:
( ) ( ) ( )
121 121
; ; 1; 0; 1 , 1; 0; 1 , ; ; , ; ;
666 666
abc

−−−

−−



∈
.
Câu 8. (HSG 7 huyện Diễn Châu 2022 - 2023)
Tìm số nguyên
x
để biểu thức sau đạt giá trị lớn nhất, tìm giá trị lớn nhất đó:
1
22
x
P
x
+
=
−
.
Lời giải
Ta có:
( )
(
)
12
1 11
222 1 2 1
x
x
P
xx x
−+
+
= = = +
−− −
.
Để
max
1
1
P
x
⇔
−
đạt giá trị lớn nhất
1x
⇔−
đạt giá trị nhỏ nhất và
10x −>
.
Mà
x
nguyên nên
2x =
.
Vậy
max
11
2 21
P = +
−
3
2
=
khi
2x =
.
Câu 9. (HSG 7 huyện Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2022
2023 2024
D
x
=
−−
với
x ∈
.
Lời giải
Vì
2023 2024xx∈⇒ −− ∈
.
Để
D
đạt giá trị nhỏ nhất thì
2023 2024x
−−
lớn nhất và âm.
2023 2024 1 2024 2024xx⇒−−=−⇒−=
0x⇒=
hoặc
4048x =
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 6/70
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức
D
là
2022−
khi
0x =
hoặc
4048
x
=
.
Câu 10. (HSG 7 huyện Thái Hòa - Nghệ An 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2
11 4Qx x x
= ++ −+ +
.
Lời giải
Ta có:
1 1 11xxx x++ −= ++−
11xx≥ +− +
2=
với mọi
x
và
2
42x +≥
với mọi
x
.
Suy ra:
4Q ≥
với mọi
x
.
Dấu bằng xảy ra khi
( )( )
11 0xx+ −>
và
2
0x
=
hay
0x =
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
3Q =
khi
0
x =
.
Câu 11. (HSG 7 huyện Đông Hưng, huyện Hưng Hà, trường Lê Quý Đôn - Hà Tĩnh, TP Ninh
Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2022 2023Fx x=− +−
.
Lời giải
2022 2023Fx x=− +−
2022 2023
xx=−+−
.
Vì
2022 2022
xx− ≥−
dấu “=” xảy ra khi
2022 0
x −≥
2022x⇒≥
và
2023 2023xx−≥ −
dấu “
=
” xảy ra khi
2023 0x−≥
2023x⇒≤
.
Suy ra:
2022 2023 2022 2023 1Fx xx x= − + −≥− + −=
.
Dấu ”
=
” xảy ra khi:
2022
2022 2023
2023
x
x
x
≥
⇒ ≤≤
≤
.
Vậy
Min 1
F =
khi
2022 2023x≤≤
.
Câu 12. (HSG 7 huyện Hà Trung 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2021 2022 2023Ax x x=− +− +−
.
Lời giải
Ta có:
2021 2022 2023Ax x x=− +− +−
( )
2021 2023 2022x xx= − + − +−
.
Do
2021 2023 2021 2023 2x xx x− + −≥− + −=
và
2022 0x −≥
với mọi
x
nên
2A ≥
.
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi:
( )( )
2021 2023 0
2022 0
xx
x
− −≥
−=
2022x⇒=
.
Vậy Min
2A =
khi
2022x =
.
Câu 13. (HSG 7 huyện Lập Thạch - Vĩnh Phúc 2022 - 2023)
Cho biểu thức
2026
2023
x
A
x
−
=
−
. Tìm
x
nguyên để
A
có giá trị nhỏ nhất.
Lời giải
Ta có:
2026
2023
x
A
x
−
=
−
2003 3
2003
x
x
−+
=
−
3
1
2003x
=−+
−
A
nhỏ nhất khi
3
2023x −
nhỏ nhất.
3
2023x −
nhỏ nhất khi
2023x −
là số âm lớn nhất.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 7/70
Mà
x
nguyên suy ra
2023 1 2022
xx
− =−⇔ =
.
Vậy
A
có GTNN là
4
−
khi
2022
x
=
.
Câu 14. (HSG 7 huyện Tân Kỳ 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
2 42 62 8Ax x x=−+−+−
.
Lời giải
Ta có:
2 4 82 2 6
Ax xx= −+− + −
.
Ta có:
2 60
x −≥
. (1)
2 4 82 2 482 4x xx x−+−≥−+−=
. (2)
Từ
( )
1
và
(
)
2
suy ra:
2 42 62 84Ax x x= −+ −+ −≥
.
Dấu
""
=
xảy ra khi:
( )( )
2 60
2 482 0
x
xx
−=
− −≥
hay
3x =
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2 42 62 8Ax x x=−+−+−
bằng
4
khi
3x =
.
Câu 15. (HSG 7 Ninh Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
27 2
12
x
Q
x
−
=
−
(với
x
là số nguyên).
Lời giải
Ta có:
27 2 3
2
12 12
x
Q
xx
−
= = +
−−
.
Suy ra
Q
lớn nhất khi
3
12 x−
lớn nhất.
3
12
x−
lớn nhất khi
12 x−
là số dương nhỏ nhất.
Mà
x
nguyên nên
12 1
x−=
. Hay
11x =
.
Với
11x =
thì
27 2 .11
5
12 11
Q
−
= =
−
.
Suy ra
Q
có giá trị lớn nhất là 5 khi
11x =
.
Câu 16. (HSG 7 trường Giao Tân 2016 - 2017; trường Lê Hồng Phong 2018 - 2019; huyện
Tương Dương 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
( ) (
)
22
2 5 15 6 90P xy yx xy= − − − −−
.
Lời giải
Ta có:
( ) (
)
22
2 5 15 6 90P xy yx xy= − − − −−
( ) ( )
( ) ( )
22
22
2 5 6 15 90
2 5 9. 2 5 90
x y x y xy
xy xy xy
= − − − −−
=−− −−−
( )
2
8. 2 5 90x y xy

=− − +−

.
Ta có:
( )
2
8. 2 5 0xy−≥
với mọi giá trị của
,xy
;
với mọi giá trị của
,xy
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 8/70
Do đó
(
)
2
8. 2 5 90 0x y xy
− +−≥
với mọi giá trị của
,xy
.
Nên
( )
2
8. 2 5 90 0x y xy

− − +− ≤

với mọi giá trị của
,xy
.
Hay
0P ≤
với mọi giá trị của
,xy
.
Dấu
""
=
xảy ra khi và chỉ khi
( )
2
25 0
xy
−=
và
.
+ Với
thì
90 0xy −=
(1).
+ Với
( )
2
25 0xy−=
thì
25 0xy−=
. Do đó
25
52
xy
xy= ⇒=
.
Đặt
52
xy
k
= =
, khi đó
5, 2x ky k= =
, thay
5, 2x ky k
= =
vào (1) ta được:
2
5 .2 90 0 9kk k
−=⇒=
. Suy ra
3k =
hoặc
3k = −
.
Nếu
3k
=
thì
4; 6xy= =
;
Nếu
3k = −
thì
4; 6
xy=−=−
.
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức
P
là
0
khi và chỉ khi
4; 6xy= =
hoặc
4; 6xy=−=−
.
Câu 17. (HSG 7 trường Lang Chánh 2022 - 2023)
Cho các số không âm
,,
xyz
thoả mãn:
3 2022xz+=
và
2 2023xy+=
. Tính giá trị lớn
nhất của biểu thức:
1
2
Axyz=+++
.
Lời giải
Ta có:
3 2022
xz+=
(1) và
2 2023xy+=
(2)
Từ (1)
2022 3
xz⇒= −
Trừ từng vế của (2) cho (1), ta được:
231yz−=
13
2
z
y
+
⇒=
Khi đó:
1 13 1
(2022 3 )
2 22
z
Axyz z z
+
=+++ = − + ++
11 3 1
2022 3 2023
22 2 2
z zz z= ++− + += −
Vì
11
0 0 2023 2023
22
zz z≥⇒− ≤⇒ − ≤
2023A⇒≤
.
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi:
0
2022
1
2
z
x
y
=
=
=
.
Vậy: GTLN của A bằng
2023
⇔
0
2022
1
2
z
x
y
=
=
=
.
Câu 18. (HSG 7 TP Bắc Giang 2022 - 2023)
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 9/70
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2022 2023
.
2022 2024
x
C
x
−+
=
−+
Lời giải
Ta có
( )
2022 2024 1
1
1
2022 2024 2022 2024
x
C
xx
−+ −
= = −
−+ −+
.
Ta thấy
C
đạt giá trị nhỏ nhất khi
1
2022 2024x −+
đạt giá trị lớn nhất
2022 2024x⇒− +
đạt giá trị nhỏ nhất (vì
10>
).
Mặt khác
2022 0, 2022 2024 2024,x xx x
− ≥ ∀⇒ − + ≥ ∀
.
Do đó
1 2023
1
2024 2024
C
≥− =
.
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi
2022 0x −=
. Suy ra
2022x =
Vậy giá trị nhỏ nhất của C là
2023
2024
.
Câu 19. (HSG 7 trường Hiệp Hòa 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của
3 4 5 7 2025Ax x x= −+ −−+
.
Lời giải
Ta có:
4
3 40
3
xx−=⇒=
7
5 70
5
xx−=⇒=
Ta có bảng xét dấu sau:
4
3
7
5
34x −
−
0
+
||
+
57x −
−
||
−
0
+
TH1: với
4
3
x ≤
3 4 43
5 7 75
xx
xx
−=−
⇒
−=−
.
Khi đó
4
4 3 7 5 2025 2036 9 2036 9. 2024
3
A x xx x=− +− −+ = − ≥ − =
(1)
TH2: với
3434
47
35
5757
xx
x
xx
−= −
<<⇒
−= −
.
Khi đó
7 10119
3 4 7 5 2025 3 2028 3. 2028
55
A x xx x= −+− −+ =− + ≥− + =
(2)
TH3: Với
3535
7
5
5757
xx
x
xx
−= −
≥⇒
−= −
.
Khi đó
7 10119
3 4 5 7 2025 7 2014 7. 2014
55
Ax x x x= −+ −−+ = − ≥ − =
(3)
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 10/70
Từ (1); (2) và (3) suy ra
10119
5
Ax≥∀
. Dấu
'' ''=
xảy ra khi
7
5
x =
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
A
là
10119
5
khi
7
5
x
=
.
Câu 20. (HSG 7 huyện Gia Viễn - Ninh Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2
1
6. 4 7.
8
P y xx= −+ − +
Lời giải
Ta có:
2
1
6. 4 7.
8
P y xx= −+ − +
1
6. 0,
8
yy
−≥∀
22
47 2243xx xxx−+=−−++
( ) (
)
22 23xx x
= −− −+
( )
2
2 3 0, xx= − +> ∀
3, x,y.
P⇒≥ ∀
Dấu “=” xảy ra khi:
( )
2
1
1
6. 0
8
8
2
20
y
y
x
x
−=
=
⇒


=
−=
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là 3 khi
1
8
2
y
x
=
=
.
Câu 21. (HSG 7 huyện Hương Khê–Hà Tĩnh 2022 - 2023)
Cho biểu thức:
4049 2
( 2023).
2023
x
Px
x
−
= ≠
−
Tìm các giá trị nguyên của
x
để biểu thức
P
đạt
giá trị nhỏ nhất, tìm giá trị nhỏ nhất của
P
.
Lời giải
( )
4049 2 3 2( 2023) 3
2 2023
2023 2023 2023
xx
Px
x xx
− −−
= = = −≠
− −−
Biểu thức
P
đạt GTNN khi và chỉ khi
3
2023x −
có GTNN
2023
x⇒−
là số âm lớn nhất
(vì
x
nguyên )
2023 1 2022 ( )
x x TM⇒ − =−⇒ =
Khi đó GTNN của
P
là
5−
khi
2022x =
.
Vậy GTNN của
P
là
5−
khi
2022x =
.
Câu 22. (HSG 7 huyện Thái Thụy - Thái Bình 2022 - 2023)
Cho biểu thức
5
2
a
E
a
−
=
−
với
a
là số nguyên. Tìm giá trị nguyên nhỏ nhất của
E
?
Lời giải
Điều kiện:
2a ≠
5 23 3
1;
22 2
aa
E
aa a
− −−
= = = −
−− −
E
nhận giá trị nguyên khi
3
2a −
là số nguyên.
32a⇒−
{ }
2 1; 3a⇒−∈±±
{ }
3; 5;1; 1a⇒∈ −
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 11/70
Thử lại các trường hợp thì ta tính được giá trị nhỏ nhất của
E
bằng
2−
khi
3
a
=
Vậy giá trị nguyên nhỏ nhất của
E
bằng
2
−
khi
3
a =
.
Câu 23. (HSG 7 huyện Sông Lô, trường Đôn Nghĩa–Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
14
4
x
P
x
−
=
−
với
x
là số nguyên khác
4
.
Lời giải
Ta có:
14 10
1
44
x
P
xx
−
= = +
−−
P
đạt GTLN
10
4 x
⇔
−
đạt GTLN
Nếu
40
x−>
thì
10
0
4
x−
>
Nếu
40
x
−<
thì
10
0
4
x−
<
Để
10
4 x−
đạt GTLN thì
4
x−
là số nguyên dương nhỏ nhất
41x⇒−=
3x⇒=
(TM)
Khi
3x
=
thì
11P =
.
Vậy
P
có GTLN bằng
11
khi
3x =
Câu 24. (HSG 7 trường Lý Nam Đế - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm
x
nguyên để biểu thức sau đạt giá trị nhỏ nhất
2011
2012 2010
B
x
=
−−
.
Lời giải
Ta có:
2010 0x−− ≤
với mọi
x
⇒
201201 0 202 12x−− ≤
với mọi
x
.
* Trường hợp 1:
.
2 2
01
4022
2010 0 2010 01
2
2 2
x
xx
x
>
−− <⇒ − > ⇒
<−
Khi đó,
0B <
. B nhỏ nhất khi và chỉ khi
2011
2010 2012
B
x
−=
−−
đạt giá trị dương lớn nhất
khi và chỉ khi
2010 2012 1x
−−=
4023
2010 2013
3
x
x
x
=
⇔− = ⇔
= −
(thỏa mãn).
Khi đó,
B
nhỏ nhất bằng
2011−
.
* Trường hợp 2:
2010 0 2010 2012 2 40222012 xx x− − > ⇒ − < ⇒− < <
Khi đó,
2011
2010 2012
2012
0 2012 xB≥< −− ≤ ⇒
.
Vậy
3x = −
hoặc
4023x =
. biểu thức
2011
2012 2010
B
x
=
−−
đạt giá trị nhỏ nhất bằng
2011
−
Câu 25. (HSG 7 huyện Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
( ) ( )
( ) ( )
22
22
2 1 2 2 100
1 22
xy
D
xy
−+ − +
=
− +− +
Lời giải
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 12/70
(
)
(
)
( ) (
)
22
22
2 1 2 2 100
1 22
xy
D
xy
−+ − +
=
− +− +
( ) (
)
( ) (
)
22
22
2.[ 1 2 2] 4 100
1 22
xy
xy
− + − + −+
=
− +− +
( ) ( )
22
96
2
1 22xy
= +
− +− +
Vì
2
2
( 1) 0
( 2) 0
x
y
−≥
−≥
22
( 1) ( 2) 2 2xy⇒ − + − +≥
(
) ( )
22
96 96
48
2
1 22
xy
⇒ ≤=
− +− +
( ) ( )
22
96
2 50
1 22xy
⇒+ ≤
− +− +
50D⇒≤
Dấu bằng xảy ra khi
2
2
1
( 1) 0
2
( 2) 0
x
x
y
y
=
−=
⇒

=
−=
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức:
D
là
50
khi
1
2
x
y
=
=
Câu 26. (HSG 7 huyện Hương Khê - Hà Tĩnh, trường Tân Tiến - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
2 13
11
x
C
x
−+
=
−+
Lời giải
Ta có
2132121
1
2
11 11 11
xx
C
xx x
−+ −++
= = = +
−+ −+ −+
Vì
10
x −≥
với mọi
x
.
111x⇒ −+≥
với mọi
x
.
1
1
11x
⇒≤
−+
với mọi
x
.
1
23
11x
⇒ +≤
−+
với mọi
x
.
Vậy giá trị lớn nhất
C
là
3
khi và chỉ khi
1x =
Câu 27. (HSG 7 huyện Tam Dương - Vĩnh phúc 2016 - 2017; huyện Phủ Lý, trường THCS Lý
Tự Trọng 2018 - 2019; huyện Hưng Hà, Vũng Tàu 2022 - 2023)
Tìm giá trị nguyên của
x
để biểu thức
2016 2016
32
x
M
x
−
=
+
có giá trị nhỏ nhất.
Lời giải
2016 2016 672(3 2) 2016 1344 3360
672
32 32 32
xx
M
xx x
− +− −
= = = −
++ +
M
nhỏ nhất
3360
32x
⇒
+
lớn nhất
Xét
3 20x +<
thì
3360
0
32x
<
+
(1)
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 13/70
Xét
3 20x +>
thì
3360
0
32x
>
+
3360
32
x +
lớn nhất khi
32x +
nhỏ nhất
Mà
x
nguyên,
32x +
dương và
32x +
chia
3
dư
2
nên
3 22x +=
nên
0x =
Khi đó:
3360
32x +
=
3360
1680
3.0 2
=
+
(2)
So sánh (1) và (2) thì
3360
32
x +
có giá trị lớn nhất bằng
1680
Vậy
min
1008
M = −
khi
0
x =
.
Câu 28. (HSG 7 huyện Hoằng Hoá - Thanh Hoá 2017 - 2018; trường Nguyễn Tông Quai - Hưng
Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
22
22
3
2
xy
B
xy
++
=
++
.
Lời giải
Ta có:
22
22
3
2
xy
B
xy
++
=
++
22
22
21
2
xy
xy
+ ++
=
++
22
1
1
2xy
= +
++
Mà
2
2
0
0
x
y
≥
≥
22
22xy⇒ + +≥
22
2xy⇒++
nhỏ nhất bằng
2
khi
0xy= =
Khi đó
B
lớn nhất bằng
13
1
22
+=
Vậy
max
3
2
B =
khi
0xy
= =
.
Câu 29. (HSG 7 trường Minh Khai - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
| 2017 | 2018
| 2017 | 2019
x
C
x
−+
=
−+
.
Lời giải
Ta có:
| 2017 | 2018
| 2017 | 2019
x
C
x
−+
=
−+
=
( )
2017 2019 1
| 2017 | 2019
x
x
−+ −
−+
=
1
1
| 2017 | 2019x
−
−+
Biểu thức
C
đạt giá trị nhỏ nhất khi
| 2017 | 2019x −+
có giá trị nhỏ nhất
Mà
| 2017 | 0
x −≥
nên
| 2017 | 2019 2019x − +≥
.
Dấu
""=
xảy ra khi
2017x =
⇒
2018
2019
C =
.
Vậy giá trị nhỏ nhất của
C
là
2018
2019
khi
2017x =
.
Câu 30. (HSG 7 trường Cự Khê 2016 - 2017; trường Lưu Khánh Đàm - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
( )
2
23
A x yx= − +−+
.
Lời giải
Ta có
2
( 2) 0x −≥
với mọi x và
0yx−≥
với mọi
,xy
⇒
3A ≥
với mọi
,xy
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 14/70
Suy ra
A
nhỏ nhất bằng
3
khi
2
( 2) 0
0
x
yx
−=
−=
2
2
x
y
=
⇒
=
Vậy
min
3A =
khi
2xy= =
.
Câu 31. (HSG 7 trường Hồng Lĩnh - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức sau
( ) ( )
22
3 2 4 6 5K x y y x xy= − − − −+−
.
Lời giải
Ta có:
( ) ( )
22
32 4 5K x y yx xy
= − − − −+−
( ) ( )
22
3 2 4. 2 3 5x y y x xy= − − − −+−
( )
( )
22
32 4.32 5
xy xy xy
=−− −−+−
( )
2
3. 3 2 5x y xy=− − −+−
(
)
2
3.3 2 5x y xy

=− − ++−

Ta có
(
)
2
3. 3 2 0
xy−≥
với mọi giá trị của
,xy
5 0
xy+−≥
với mọi giá trị của
,xy
Do đó
( )
2
3.3 2 5 0x y xy

− ++− ≥

với mọi giá trị của
,xy
Nên
( )
2
3.3 2 5 0x y xy

− − ++− ≤

với mọi giá trị của
,xy
Hay
0K ≤
với mọi giá trị của
,xy
Dấu
""=
xảy ra khi và chỉ khi
32 0xy−=
và
5 0
xy
+−=
(1)
Với
32 0xy−=
thì
32xy=
⇒
23
xy
=
.
Đặt
23
xy
k= =
. Khi đó
2xk=
;
3yk
=
Thay
2xk=
và
3yk=
vào (1) ta được
2 3 50kk+ −−
⇒
55k =
⇒
1
k =
Với
1
k =
thì
2x =
;
3y =
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức K là 0 khi và chỉ khi
2; 3xy
= =
.
Câu 32. (HSG 7 huyện Đất Mũi 2016 - 2017; huyện Hương Khê - Hà Tĩnh 2017 - 2018; huyện
Rạch Giá - Kiên Giang 2018 - 2019; trường Hồng Lĩnh - Hưng Hà 2022 - 2023)
Cho
,,,abcd
là các số dương. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
E xa xb xc xd=−+−+−+−
.
Lời giải
Không mất tính tổng quát, giả sử
abcd≤≤≤
. Áp dụng BĐT
a b ab+≥+
, dấu bằng xảy
ra khi và chỉ khi
0ab ≥
ta có:
xa xd xa d x−+−≥−+−
xad x≥ −+−
da= −
( )
1
xb xc xb cx−+−≥−+−
xbcx≥ −+−
cb= −
( )
2
Suy ra
E cd ab≥+−−
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 15/70
Dấu
""
=
xảy ra khi và chỉ khi dấu
""=
ở
( )
1
và
( )
2
xảy ra
khi và chỉ khi
( )( )
0xad x− −≥
và
( )( )
0xbcx− −≥
.
Suy ra
axd
≤≤
và
bxc≤≤
.
Do đó
MinE c d a b=+−−
khi
bxc≤≤
.
Câu 33. (HSG 7 trường Dân Chủ - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
( )
2
2
2 3 9 16C x xy z
= −+ − + ++
Lời giải
Ta có:
( )
2
2
2 3 9 16C x xy z= −+ − + ++
Vì
20x −≥
x∀∈
;
;xy∀∈
;
2
0zz≥ ∀∈
⇒
2
90
zz+ ≥ ∀∈
⇒
2
93zz+ ≥ ∀∈
⇒
2
3 99zz+ ≥ ∀∈
⇒
( )
2
2
2 3 9 16 25x xy z−+ − + ++ ≥
⇒
( )
2
2
2 3 9 16 25
x xy z−+ − + ++ ≥
hay C ≥ 25
Vậy
min
25C
=
khi
2xy= =
và
0z =
.
Câu 34. (HSG 7 trường THCS Tân Ước 2013 - 2014; huyện Hương Khê (và Đề 326) 2016 - 2017;
trường THCS Hồng Liên, huyện Phủ Lí - Hà Nam, trường Hoàng Quyên, trường Lý Tự
Trọng, trường Phong Đạt 2018 - 2019; trường Thái Hưng - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2 2 2 2013Ax x= −+ −
.
Lời giải
Ta có:
2 2 2 2013Ax x= −+ −
=
2 2 2013 2xx
−+ −
2 2 2013 2xx≥ −+ −
2011=
Dấu
""=
xảy ra khi
(2 2)(2013 2 ) 0xx− −≥
⇒
2013
1
2
x
≤≤
Vậy
min
2011A =
khi
2013
1
2
x≤≤
.
Câu 35. (HSG 7 trường Trần Thủ Độ - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của
22 3 7
2 35
x
B
x
−+
=
−+
Lời giải
Ta có
22 3 7
2 35
x
B
x
−+
=
−+
3
2
2 35x
= −
−+
Vì
2 30x −≥
với mọi
x
.
2 355x⇒ −+≥
11
2 355
x
⇒≤
−+
33
2355x
−−
⇒≥
−+
7
5
B⇒≥
Dấu
""=
xảy ra khi
2 30x −=
3
2
x⇒=
Vậy
min
7
5
B =
khi
3
2
x =
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 16/70
Câu 36. (HSG 7 huyện Hoằng Hoá - Thanh Hoá 2017 - 2018; trường Lê Tư Thành - Hưng Hà,
Mường La - Sơn La, huyện Sóc Sơn 2022 - 2023)
Tìm số tự nhiên
n
để phân số
78
23
n
n
−
−
có giá trị lớn nhất.
Lời giải
Ta có:
78
23
n
n
−
−
( )
( )
27 8
22 3
n
n
−
=
−
(
)
( )
72 3 5
22 3
n
n
−+
=
−
( )
75
2 22 3n
= +
−
.
Phân số đã cho có giá trị lớn nhất khi và chỉ khi
( )
5
22 3n −
lớn nhất.
Suy ra
2(2 3)n −
nhỏ nhất khác
0
.
Mà
n
là số tự nhiên nên
2(2 3) 2n
−=
2 31n
⇒ −=
24n⇒=
2n⇒=
Vậy giá trị lớn nhất của phân số đã cho bằng
6
khi
2.n =
Câu 37. (HSG 7 trường Điệp Nông - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
3 2 2020
22
x
P
x
−+
=
−+
.
Lời giải
Ta có:
3 2 2020
22
x
P
x
−+
=
−+
( )
3 2 2 6 2020
22
x
x
− + −+
=
−+
2014
3
22x
= +
−+
Ta thấy :
20xx−≥∀
222x⇒ −+≥
11
222x
⇒≤
−+
2014 2014
22 2x
⇒≤
−+
2014
3 3 1007
22
x
⇒+ ≤+
−+
1010P⇒≤
Do đó
P
đạt giá trị lớn nhất là
1010
khi và chỉ khi
20x −=
20x⇒−=
2
x
⇒=
.
Vậy biểu thức
P
đạt giá trị lớn nhất bằng
1010
khi và chỉ khi
2x =
.
Câu 38. (HSG 7 huyện Hưng Hà - Thái Bình 2021 - 2022)
Tìm
x ∈
để
2022
2021
x
B
x
−
=
−
có giá trị lớn nhất. Tìm giá trị lớn nhất đó.
Lời giải
Ta có:
2022
2021
x
B
x
−
=
−
( )
2021 1
2021
x
x
−+
=
−
1
1
2021 x
= +
−
Để
B
lớn nhất thì
1
2021
B
x
=
−
lớn nhất
+ Nếu
2021 0x−<
thì
1
0
2021
x
<
−
+ Nếu
2021 0x−>
thì
1
0
2021 x
>
−
Vì
x
là số nguyên nên
2021 x−
là số nguyên dương
Để
1
2021 x−
lớn nhất thì
2021 x−
phải là số dương nhỏ nhất khi
2021 1x−=
2020x⇒=
Khi đó
11 2B =+=
Vậy biểu thức
B
đạt giá trị lớn nhất bằng
2
khi
2020x =
.
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 17/70
Câu 39. (HSG 7 huyện Ý Yên - Nam Định 2021 - 2022)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
2
4 2 52 3 1A yy xy= − −− − +
.
Lời giải
Xét
2
42 5Byy
=−−
(
)
2
4 2 23
yy= − −−
( )
2
2 2 13yy=− − +−
( )
2
2 13y yy=− −−+−
(
)
( )
2
2 13yy y

=− −−− −

(
)
( )
2 1 1. 1 3yy y=− −− − −


( )( )
2 1 13yy=− − −−
(
)
2
2 13y
=− −−
Do đó
( )
2
2 1 2 3 13A y xy
=− − − − +−
Với mọi giá trị của
,xy
, ta có
( )
2
10y −≥
và
2 3 10xy− +≥
( )
2
2 1 2 3 10y xy⇒− − − − + ≤
( )
2
2 1 2 3 13 3A y xy⇒ =− − − − + − ≤−
Dấu
""=
xảy ra khi
( )
2
10
2 3 10
y
xy
−=
− +=
10
2 3 10
y
xy
−=
⇒
− +=
1
2 3.1 1 0
y
x
=
⇒
− +=
1
1
x
y
=
⇒
=
.
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức
A
là
3−
, đạt được khi và chỉ khi
(
)
( )
; 1;1xy
=
.
Câu 40. (HSG 7 huyện Lục Ngạn - Bắc Giang 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của
2019 2020 2021Pxxx
=− +− +−
.
Lời giải
Ta có:
2019 2020 2021Pxxx=− +− +−
( )
2019 2021 2020x xx
= − + − +−
Ta có
2019 2021 2019 2021 2x xx x− + −≥− + −=
Dấu bằng xảy ra khi
(
)( )
2019 2021 0xx− −≥
2019 2021x⇒ ≤≤
( )
1
Lại có
2020 0x −≥
, dấu bằng xảy ra khi
2020x =
.
(
)
2
Từ
( )
1
và
( )
2
suy ra biểu thức
P
có giá trị nhỏ nhất là
2
, xảy ra khi
2020x =
.
Câu 41. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức:
( ) ( )
22
2 5 15 6 40P xy yx xy= − − − −−
.
Lời giải
Ta có
( ) (
)
22
2 5 15 6 40P xy yx xy= − − − −−
( ) ( )
22
2 5 6 15 40x y x y xy= − − − −−
( ) ( )
22
2 5 9. 2 5 40xy xy xy=−− −−−
2
8.(2 5 ) 40x y xy

=− − +−

Ta thấy
2
(2 5 ) 0xy−≥
với mọi
,
xy
nên
2
8.(2 5 ) 0xy−≥
với mọi
, xy
90 0xy −≥
với mọi
, xy
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 18/70
Khi đó
2
8.(2 5 ) 40 0x y xy− +−≥
với mọi
, xy
Suy ra
2
8.(2 5 ) 40 0
x y xy

− − +− ≤

với mọi
, xy
Hay
0
P
≤
với mọi
, xy
Dấu
""=
xảy ra khi
2
(2 5 ) 0
xy
−=
và
40 0xy −=
+ Với
2
(2 5 ) 0
xy−=
thì
25xy
=
52
xy
⇒=
+ Với
40 0xy −=
thì
40
xy
=
Đặt
52
xy
k= =
ta được
5xk=
và
2yk=
Mà
40
xy =
nên
5 .2 40kk=
Tìm được
2k =
hoặc
2 k = −
+ Nếu
2k =
thì
10 ; 4xy= =
+ Nếu
2k
= −
thì
10 ; 4xy
=−=−
Vậy giá trị lớn nhất của
P
là
0
khi và chỉ khi
10x =
;
4
y
=
hoặc
10x = −
;
4y = −
.
Câu 42. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022)
Cho
1xy= −
,
0
x
>
,
0y >
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
22
a xb y
P
xy
−+
= +
(
a
và
b
là hằng số dương đã cho).
Lời giải
Theo bài ra ta có:
1xy= −
1xy⇒+=
và
22
a xb y
P
xy
−+
= +
22
11
ab
xy
= −+ +
22
ab
xy
= +
( ) ( )
22
axy bxy
xy
++
= +
(vì
1xy+=
)
22
22
ay bx
ab
xy
=+++
Vì
,0ab>
và không đổi. Mà
22
22
ay bx
ab
xy
⋅=
không đổi
22
ay bx
xy
⇒+
nhỏ nhất khi
22
ay bx
xy
=
22 22
ay bx⇒=
ay bx⇒=
( )
1a x bx⇒ −=
( )
a bx a⇒+ =
a
x
ab
⇒=
+
1yx⇒=−
1
a
ab
= −
+
b
ab
=
+
x
y
⇒
:
ab
abab
=
++
a
b
=
Thay vào
P
ta được:
222 2
ba
Pa b a b
ab
=++⋅+⋅
22
a b ab ab=+++
( ) ( )
aab bab= ++ +
( )( )
abab=++
( )
2
ab= +
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 19/70
Vậy
( )
2
min
P ab= +
khi
a
x
ab
=
+
;
b
y
ab
=
+
.
Câu 43. (HSG 7 Thị xã An Nhơn 2021 - 2022)
Tìm các giá trị nguyên của
x
để biểu thức
22 3
4
x
B
x
−
=
−
có giá trị lớn nhất.
Lời giải
Ta có:
22 3
4
x
B
x
−
=
−
12 3 10
4
x
x
−+
=
−
10
3
4 x
= +
−
Suy ra
B
đạt giá trị lớn nhất khi
4 x−
là số dương nhỏ nhất.
Mà
x
là số nguyên
⇒
41
x−=
⇒
3x =
.
Khi đó
3 10 13
B =+=
Vậy
max
13B =
khi
3x =
.
Câu 44. (HSG 7 huyện Mỹ Đức - Hà Nội 2021 - 2022)
Cho biểu thức:
2020 2021 2022Qx x x=− +− +−
. Tìm
x
để biểu thức
Q
có giá trị nhỏ
nhất. Tìm giá trị nhỏ nhất đó.
Lời giải
Ta có:
2020 2021 2022Qx x x=− +− +−
Áp dụng BĐT giá trị tuyệt đối:
a b ab+≥+
. Dấu ‘=’ xảy ra khi
.0ab≥
.
Ta có
2020 2022 2020 2022 2
x xx x
− + −≥− + −=
với mọi
x
(1)
2021 0x −≥
với mọi
x
(2)
Từ (1) và (2)
2A
⇒≥
với mọi
x
Dấu ‘=’ xảy ra:
( )( )
2020 2022 0
2021
2021 0
xx
x
x
− − ≥
⇒=
−≥
Vậy
Q
có giá trị nhỏ nhất bằng
2
khi
2021x =
.
Câu 45. (HSG 7 huyện Ứng Hòa - Hà Nội 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2021 2022Px x= −+ −
.
Lời giải
Ta có:
2021 2022Px x= −+ −
2021 2022xx=−+−
Ta có
2021 2022 2021 2022 1x xx x− + −≥− + −=
Dấu bằng xảy ra khi
( )(
)
2021 2022 0xx− −≥
2021 2022x⇔ ≤≤
.
Vậy biểu thức
P
có giá trị nhỏ nhất là
1
, xảy ra khi
2021 2022x≤≤
.
Câu 46. (HSG 7 huyện Hoài Nhơn 2014 - 2015; huyện Phù Cát - Bình Định 2017 - 2018; TP
Vũng Tàu 2021 - 2022; huyện Krông Ana 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức :
22334Ax x x=−+ −+ −
Lời giải
Ta có:
2342 342 3422x x x x xx x−+ −=−+ −≥−+ −= −
Dấu “=” xảy ra
( )( )
2 340xx⇔− −≥
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Trang 20/70
2
20 2
4
3 40 3 4
4
3
2
3
20 2 2
3 40 3 4 4
3
x
xx
x
xx
x
x xx
xx
x
≤
−≥ ≥


≥

−≥ ≥


⇔ ⇔ ⇔ ⇔ ≤≤

−≤ ≤ ≥



−≤ ≤



≤
Lại có:
22232232 2232 11x x x xx x−+ −= −+− ≥ −+− ==
Dấu “=” xảy ra
( )( )
32 2 2 0xx⇔− −≥
3
32 0 2 3
2
2 20 2 2 1
3
1
2
32 0 2 3 3
2
2 20 2 2
1
x
xx
x xx
x
xx
x
xx
x
≤
− ≥ − ≥−



−≥ ≥ ≥


⇔ ⇔ ⇔ ⇔≤ ≤

− ≤ − ≤−

≥


−≤ ≤



≤
Do đó
223341Ax x x⇒ =−+ −+ −≥
Dấu “=” xảy ra
4
2
43
3
3
32
1
2
x
x
x
≤≤
⇔ ⇔ ≤≤
≤≤
Vậy giá trị nhỏ nhất của
A
là
1
43
32
x⇔≤≤
Câu 47. (HSG 7 thị xã Cửa Lò - Nghệ An 2021 - 2022)
Cho
,,abc
là các số không âm thỏa mãn:
3 2021ac+=
;
2 2022ab
+=
. Tìm giá trị lớn nhất
của
P abc=++
.
Lời giải
Ta có:
3 2021 2021 3
ac a c+ = ⇒= −
;
2 2022 2022 2ab a b+ = ⇒= −
.
Suy ra:
2021 3 2022 2cb−= −
2 2022 2021 3 1 3b cc⇒ = − +=+
13
22
bc⇒=+
.
Như vậy:
13 11 1
2021 3 2021 2021
22 22 2
P abc c cc c≥=++= − + + += −
(vì
0c ≥
).
Dấu bằng xảy ra
0c⇔=
. Khi đó
3 2021 2021ac a+ = ⇒=
;
1
2 2022
2
ab b+ = ⇒=
.
Vậy giá trị lớn nhất của
P
là
1
2021
2
khi
1
2021; ; 0
2
a bc= = =
.
Câu 48. (HSG 7 huyện Vũ Thư - Thái Bình 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
( )
2
2022 3 1 2 3C y xy
= + −+ −+
.
Lời giải
Với mọi
,xy
ta có:
3 10y −≥
và
2
(2 3) 0xy−+ ≥
2
3 1 (2 3) 0y xy⇒ −+ −+ ≥
2022C
⇒≥
.
Dấu bằng xảy ra khi
|3 1| 0y −=
và
2
(2 3) 0xy−+ =
⇔
3 10y −=
và
2 30xy−+=

Preview text:

DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
CĐ11: CHỨNG MINH BẤT ĐẲNG THỨC, TÌM GTLN, GTNN
Dạng 1: Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
Dạng 2.1: Bất đẳng thức về chứng minh tổng phân số tự nhiên
Dạng 2.2: Bất đẳng thức về chứng minh tổng lũy thừa
Dạng 2.3: Bất đẳng thức về chứng minh tích của một dãy
Dạng 3: Bất đẳng thức dạng chữ
Dạng 1. Tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất
A. Trắc nghiệm (nếu có)
Câu 1. (HSG 7 huyện Lạng Giang 2022 - 2023)

Giá trị nhỏ nhất của biểu thức C = x + (x − y + )2 2
1 +10 với x ≥ 0 là: A. 10 B. 11 C. 1 D. 10 − Lời giải Chọn A
Ta có: x ≥ 0, x
∀ ≥ 0 ; (x − y + )2 2 1 ≥ 0, x, y ∀
⇒ x + (x − y + )2 2 1 ≥ 0, x ∀ ≥ 0, y ∀
⇒ C = x + (x − y + )2 2 1 +10 ≥10, x ∀ ≥ 0, y ∀
Giá trị nhỏ nhất của C bằng 10 khi: x = 0  x = 0 x = 0   ⇒  ⇒ (   x − 2y +  )2 1 1 = 0
x − 2y +1 = 0 y =  2
Vậy giá trị nhỏ nhất của C bằng 10 khi 1 x = 0; y = . 2
Câu 2. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022) Cho số − x x ∈ Z để 2018 B =
có giá trị lớn nhất. Giá trị lớn nhất của B là : 2017 − x A. 1. B. 4 C. 3 . D. 2 . Lời giải Chọn D Ta có: 2018 − x B − + = 2017 x 1 = 1 = 1+ 2017 − x 2017 − x 2017 − x
Suy ra B đạt giá trị lớn nhất khi 2017 − x là số dương nhỏ nhất.
Mà x là số nguyên ⇒ 2017 − x =1 ⇒ x = 2016 . Khi đó B =1+1 = 2 .
Câu 3. (HSG 7 huyện Thanh Thủy - Phú Thọ 2021 - 2022)
Giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = y − 2 + y − 5 là A. 2 B. 3 C. 5 D. 7 Lời giải
Trang 1/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 Chọn B
Ta có: A = y − 2 + y − 5 = y − 2 + 5 − y
Áp dụng BĐT giá trị tuyệt đối: a + b ≥ a + b . Dấu ‘=’ xảy ra khi . a b ≥ 0 .
Ta có y − 2 + 5 − y ≥ y − 2 + 5 − y = 3. Dấu ‘=’ xảy ra khi ( y − 2)(5 − y) ≥ 0 ⇒ 2 ≤ y ≤ 5 ⇒ A ≥ 3
Vậy A có giá trị nhỏ nhất bằng 3 khi 2 ≤ y ≤ 5
Câu 4. (HSG 7 huyện Thanh Thủy - Phú Thọ 2021 - 2022)
Với x nguyên, giá trị lớn nhất của biểu thức 2022 − x A = là 2 − x A. 2021 B. 2020 C. 2019 D. 2018 Lời giải Chọn A Ta có: 2022 − x 2020 A = = 1+
, x∈ ⇒ 2 − x∈ . 2 − x 2 − x
Để A có giá trị lớn nhất thì 2 − x là số nguyên dương nhỏ nhất, hay 2 − x =1⇒ x =1.
Vậy GTLN của A là 2021 khi x =1.
Câu 5. (HSG 7 huyện Hoài Nhơn, huyện Nam Trà My, huyện Thăng Bình, trường Đào Duy
Từ 2018 - 2019; huyện Lâm Thao 2016 - 2017)
Cho (a −b)2 + 6ab = 36 . Giá trị lớn nhất của x = . a b là: A. 6 B. 6 − C. 7 D. 5 Lời giải Chọn A
Ta có (a −b)2 + 6ab = 36 Suy ra: ab = − (a − b)2 6 36 ≤ 36 Suy ra 36 ab ≤ ⇒ ab ≤ 6 6
Dấu “=” xảy ra khi a = b = ± 6
Vậy x đạt giá trị lớn nhất bằng 6 khi a = b = ± 6 . B. Tự luận
Câu 1. (HSG 7 huyện Than Uyên - Lai Châu 2022 - 2023)

Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: 2024 A = . 4 − 2022x −1 Lời giải
Với mọi x ta có: 2022x −1 ≥ 0 ⇒ 4 − 2022x −1 ≤ 4 1 1 ⇒ ≥ 4 − 2022x −1 4 1 1 ⇒ .2024 ≥ .2024 2024 ⇒ ≥ 506 . 4 − 2022x −1 4 4 − 2022x −1
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi 2022 1
x −1 = 0 ⇒ x = . 2022
Trang 2/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Vậy giá trị nhỏ nhất của A bằng 506 khi và chỉ khi 1 x = . 2022
Câu 2. (HSG 7 huyện Lương Tài - Bắc Ninh 2022 - 2023)
Cho x thoả mãn: x − 2 + x − 3 + x − 4 + x − 5 = 4 . Gọi m là giá trị nhỏ nhất của x , M là
giá trị lớn nhất của x . Tính giá trị của A = m + M . Lời giải
Áp dụng tính chất: a ≥ a , dấu “=” xảy ra khi a ≥ 0 , ta được:
x − 2 ≥ x − 2 dấu “=” xảy ra khi x − 2 ≥ 0 .
x − 3 ≥ x − 3 dấu “=” xảy ra khi x − 3 ≥ 0.
4 − x ≥ 4 − x dấu “=” xảy ra khi 4 − x ≥ 0 .
5 − x ≥ 5 − x dấu “=” xảy ra khi 5 − x ≥ 0.
Suy ra: x − 2 + x − 3 + 4 − x + 5 − x ≥ x − 2 + x − 3+ 4 − x + 5 − x = 4 . x − 2 ≥ 0  x − 3 ≥ 0
Dấu “=” xảy ra khi:  ⇒ 3 ≤ x ≤ 4 . 4 − x ≥ 0 5−x≥0
Suy ra 3 là giá trị nhỏ nhất của x , 4 là giá trị lớn nhất của x .
Suy ra: A = m + M = 3+ 4 = 7 .
Câu 3. (HSG 7 huyện Lương Tài - Bắc Ninh 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A = x −1 + x − 2 + x − 3 +…+ x − 23 . Lời giải
Ta có: A = x −1 + x − 2 + x − 3 +...+ x − 23 thì:
A = x −1 + x − 2 +....+ 11− x + x −12 + 13− x +..... 23− x .
Áp dụng tính chất a ≥ a , dấu “=” xảy ra khi a ≥ 0 , ta được:
x −1 ≥ x −1; x − 2 ≥ x − 2 ; ...; x −11 ≥ x −11;
x −12 ≥ 0 ; 13− x ≥13− x ; ...; 23− x ≥ 23− x .
Suy ra: A ≥ x −1+ x − 2 +....+ x −11+ 0 +13− x +...+ 23− x (22 + 2).11
= 23−1+ 22 − 2 +....+13−11+ 0 = 22 + 20 +18 +16 +14 +....+ 2 = = 132 . 2
Dấu “=” xảy ra khi x =12 .
Vậy giá trị nhỏ nhất của A là 132 khi x =12 .
Câu 4. (HSG 7 trường Bồ Lý 2015 - 2016; huyện Hoàng Hóa; trường Phạm Kính Ân 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của các biểu thức sau: a) A = x +1 + 5 2 b) x +15 B = . 2 x + 3 Lời giải
Trang 3/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
a) Với mọi x , ta có: x +1 ≥ 0 ⇒ A = x +1 + 5 ≥ 5 , dấu " = " xảy ra khi x = 1 −
Vậy MinA = 5 ⇔ x = 1 − . x +15 ( 2 2 x + 3) +12 b) Ta có: 12 B = = = 1+ . 2 2 2 x + 3 x + 3 x + 3
Với mọi x , ta có: 2 x ≥ 0 ⇒ 2 x + 3 ≥ 3 ⇒ 12 12 ≤ ⇒ 12 ≤ 4 ⇒ 12 1+ ≤ 5 . 2 x + 3 3 2 x + 3 2 x + 3
Dấu ‘=’ xảy ra khi và chỉ khi x = 0 .
Vậy GVLN của B là 5 khi x = 0 .
Câu 5. (HSG 7 huyện Hậu Lộc 2016 - 2017; huyện Bố Trạch, huyện Vị Thanh 2017 - 2018;
huyện Hà Đông 2022 - 2023)
Cho ba số a, b, c thỏa mãn: 0 ≤ a ≤ b +1≤ c + 2 và a + b + c =1. Tìm giá trị nhỏ nhất của . c Lời giải
Vì: 0 ≤ a ≤ b +1≤ c + 2 nên 0 ≤ a + b +1+ c + 2 ≤ c + 2 + c + 2 + c + 2 .
Suy ra: 0 ≤ 4 ≤ 3c + 6 (vì a + b + c =1). Hay 3c ≥ 2 − 2 ⇒ c ≥ − . 3
Vậy giá trị nhỏ nhất của c là 2 − khi đó 5 a + b = . 3 3
Câu 6. (HSG 7 huyện Bình Xuyên - Vĩnh Phúc 2022 - 2023)
Cho x là số thực. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A = 2x −1 + 2x − 2 +... 2x −10 . Lời giải
Ta có: A = 2x −1 + 2x − 2 +... 2x −10
A = ( 2x −1 + 2x −10 ) + ( 2x − 2 + 2x −9 )...+ ( 2x −5 + 2x − 6 )
A = ( 2x −1 + 10 − 2x ) + ( 2x − 2 + 9 − 2x)...+ ( 2x −5 + 6 − 2x )
A ≥ 2x −1+10 − 2x + 2x − 2 + 9 − 2x + 2x − 5 + 6 − 2x = 9 + 7 + 5 + 3+1 = 25 . 1 ≤ x ≤ 5 (   2x − ) 1 (10 − 2x) ≥ 0 5    9
(2x − 2)(9 − 2x) ≥ 0 1  ≤ x ≤ Dấu = xảy ra khi:  ⇔ 5 ⇒ ≤ x ≤ 3 . ...  2   ... 2
(2x −5)(6−2x) ≥ 0  5 ≤ x ≤ 3 2
Câu 7. (HSG 7 huyện Triệu Sơn 2022 - 2023)
Cho a , b , c là các số thực thảo mãn 2 2 2
a + b + c ≤ 2 . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
P = 2023ca − ab − bc . Lời giải
Ta có: P = 2023ca − ab − bc = 2023ca − b(a + c) . Có: (x − y)2 2 2
≥ 0 ∀ x, y ⇔ x + y ≥ 2xy ∀ x, y . Dấu " = " xảy ra ⇔ x = y . (*)
Trang 4/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 2 b + a + c
+ Áp dụng bất đẳng thức (*), ta có: b(a + c) ( )2 ≤ . 2 2 2 2 Suy ra: − − ( + ) a + b + c b a c ≥ − − ac 2 = − ac = 1 − − ac . 2 2
Do đó: P ≥ 2023ca −1− ac = 2022ac −1. 2 2 2 2 2
+ Lại có: ac = a . c a + c + + ≤ a b c ≤ 2 = = 1, suy ra 1 − ≤ ac ≤1. 2 2 2
Do đó: P ≥ 2022ac −1≥ 2022.(− ) 1 −1 = 2023 − . Dấu " = " xảy ra khi: a = 1 ±  b  = 0  b  = 0    b  = 0  a = −c c = −ab   = a + c c = −  a   2 2 2  2 2 2 
a + b + c = 2 a + 0 + a = 2   a = c ⇔  ⇔ ⇔  1  2 a = .   b  = 2a b  = 2a  6 2 2 2
a + b + c = 2     a = c c = ab  = 2a   2 2 2  
a + b + c = 2 2  c = a a +  (2a)2 2 + a =1   Vậy P = 2023 − khi: min (     − − −  a b c)∈ (  − ) (− ) 1 2 1 1 2 1 ; ; 1; 0; 1 , 1; 0; 1 ,  ; ; ,  ; ;  .   6 6 6   6 6 6 
Câu 8. (HSG 7 huyện Diễn Châu 2022 - 2023)
Tìm số nguyên x để biểu thức sau đạt giá trị lớn nhất, tìm giá trị lớn nhất đó: x +1 P = . 2x − 2 Lời giải x +1 (x − ) 1 + 2 Ta có: 1 1 P = = = + . 2x − 2 2(x − ) 1 2 x −1 Để 1 P ⇔
đạt giá trị lớn nhất ⇔ x −1 đạt giá trị nhỏ nhất và x −1 > 0 . max x −1
Mà x nguyên nên x = 2 . Vậy 1 1 P = + 3 = khi x = 2 . max 2 2 −1 2
Câu 9. (HSG 7 huyện Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: 2022 D = với x ∈ . 2023− x − 2024 Lời giải
Vì x∈ ⇒ 2023− x − 2024 ∈.
Để D đạt giá trị nhỏ nhất thì 2023− x − 2024 lớn nhất và âm.
⇒ 2023− x − 2024 = 1
− ⇒ x − 2024 = 2024
⇒ x = 0 hoặc x = 4048 .
Trang 5/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức D là 2022 −
khi x = 0 hoặc x = 4048 .
Câu 10. (HSG 7 huyện Thái Hòa - Nghệ An 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: 2
Q = x +1 + x −1 + x + 4 . Lời giải
Ta có: x +1 + x −1 = x +1 + 1− x ≥ x +1− x +1 = 2 với mọi x và 2
x + 4 ≥ 2 với mọi x .
Suy ra: Q ≥ 4 với mọi x .
Dấu bằng xảy ra khi (x + ) 1 (1− x) > 0 và 2
x = 0 hay x = 0 .
Vậy giá trị nhỏ nhất của Q = 3 khi x = 0 .
Câu 11. (HSG 7 huyện Đông Hưng, huyện Hưng Hà, trường Lê Quý Đôn - Hà Tĩnh, TP Ninh Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: F = x − 2022 + x − 2023 . Lời giải
F = x − 2022 + x − 2023 = x − 2022 + 2023− x .
Vì x − 2022 ≥ x − 2022 dấu “=” xảy ra khi x − 2022 ≥ 0 ⇒ x ≥ 2022
và 2023− x ≥ 2023− x dấu “ =” xảy ra khi 2023− x ≥ 0 ⇒ x ≤ 2023 .
Suy ra: F = x − 2022 + 2023− x ≥ x − 2022 + 2023− x =1. x ≥ 2022
Dấu ” =” xảy ra khi: 
⇒ 2022 ≤ x ≤ 2023. x ≤ 2023
Vậy MinF =1 khi 2022 ≤ x ≤ 2023.
Câu 12. (HSG 7 huyện Hà Trung 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A = x − 2021 + x − 2022 + x − 2023 . Lời giải
Ta có: A = x − 2021 + x − 2022 + x − 2023 = ( x − 2021 + 2023− x ) + x − 2022 .
Do x − 2021 + 2023− x ≥ x − 2021+ 2023− x = 2 và x − 2022 ≥ 0 với mọi x nên A ≥ 2 . (  x − ) 2021 (2023− x) ≥ 0
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi:  ⇒ x = 2022 . x − 2022 = 0
Vậy Min A = 2 khi x = 2022 .
Câu 13. (HSG 7 huyện Lập Thạch - Vĩnh Phúc 2022 - 2023) Cho biểu thức 2026 − x A =
. Tìm x nguyên để A có giá trị nhỏ nhất. x − 2023 Lời giải Ta có: 2026 − x A − + = 2003 x 3 = 3 = 1 − + x − 2023 x − 2003 x − 2003 A nhỏ nhất khi 3 nhỏ nhất. x − 2023 3
nhỏ nhất khi x − 2023 là số âm lớn nhất. x − 2023
Trang 6/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Mà x nguyên suy ra x − 2023 = 1 − ⇔ x = 2022 . Vậy A có GTNN là 4
− khi x = 2022 .
Câu 14. (HSG 7 huyện Tân Kỳ 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: A = 2x − 4 + 2x − 6 + 2x −8 . Lời giải
Ta có: A = 2x − 4 + 8 − 2x + 2x − 6 .
Ta có: 2x − 6 ≥ 0 . (1)
2x − 4 + 8 − 2x ≥ 2x − 4 + 8 − 2x = 4 . (2) Từ ( )
1 và (2) suy ra: A = 2x − 4 + 2x − 6 + 2x −8 ≥ 4. 2x − 6 = 0 Dấu " = " xảy ra khi: ( hay x = 3.  2x − 4  )(8− 2x) ≥ 0
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = 2x − 4 + 2x − 6 + 2x −8 bằng 4 khi x = 3.
Câu 15. (HSG 7 Ninh Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức 27 − 2x Q =
(với x là số nguyên). 12 − x Lời giải Ta có: 27 − 2x 3 Q = = 2 + . 12 − x 12 − x
Suy ra Q lớn nhất khi 3 lớn nhất. 12 − x
3 lớn nhất khi 12− x là số dương nhỏ nhất. 12 − x
Mà x nguyên nên 12 − x =1. Hay x =11. Với x =11 thì 27 2 .11 Q − = = 5 . 12 −11
Suy ra Q có giá trị lớn nhất là 5 khi x =11.
Câu 16. (HSG 7 trường Giao Tân 2016 - 2017; trường Lê Hồng Phong 2018 - 2019; huyện
Tương Dương 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: P = ( x − y)2 −( y − x)2 2 5 15 6 − xy − 90 . Lời giải
Ta có: P = ( x − y)2 −( y − x)2 2 5 15 6 − xy − 90
= (2x − 5y)2 − (6x −15y)2 − xy − 90
= (2x − 5y)2 − 9.(2x − 5y)2 − xy − 90
= −  ( x − y)2 8. 2 5 + xy − 90    .
Ta có: ( x − y)2 8. 2 5
≥ 0 với mọi giá trị của x, y ;
xy − 90 ≥ 0 với mọi giá trị của x, y .
Trang 7/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Do đó ( x − y)2 8. 2 5
+ xy − 90 ≥ 0 với mọi giá trị của x, y .
Nên −  ( x − y)2 8. 2 5 + xy − 90  ≤ 0  
với mọi giá trị của x, y .
Hay P ≤ 0 với mọi giá trị của x, y .
Dấu " = "xảy ra khi và chỉ khi ( x − y)2 2 5
= 0 và xy − 90 = 0 .
+ Với xy − 90 = 0 thì xy − 90 = 0 (1). + Với ( x y x − y)2 2 5
= 0 thì 2x − 5y = 0 . Do đó 2x = 5y ⇒ = . 5 2 Đặt x y
= = k , khi đó x = 5k , y = 2k , thay x = 5k , y = 2k 5 2 vào (1) ta được: 2
5k.2k −90 = 0 ⇒ k = 9 . Suy ra k = 3 hoặc k = 3 − .
Nếu k = 3 thì x = 4; y = 6 ; Nếu k = 3 − thì x = 4; − y = 6 − .
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức P là 0 khi và chỉ khi x = 4; y = 6 hoặc x = 4; − y = 6 − .
Câu 17. (HSG 7 trường Lang Chánh 2022 - 2023)
Cho các số không âm x, y, z thoả mãn: x + 3z = 2022 và x + 2y = 2023. Tính giá trị lớn nhất của biểu thức: 1
A = x + y + z + . 2 Lời giải
Ta có: x + 3z = 2022 (1) và x + 2y = 2023 (2)
Từ (1) ⇒ x = 2022 − 3z
Trừ từng vế của (2) cho (1), ta được: 2y − 3z =1 1 3z y + ⇒ = 2 Khi đó: 1 1+ 3z 1
A = x + y + z + = (2022 − 3z) + + z + 2 2 2 1 1 3 1
= 2022 + + − 3z + z + z = 2023− z 2 2 2 2 Vì 1 1
z ≥ 0 ⇒ − z ≤ 0 ⇒ 2023− z ≤ 2023 ⇒ A ≤ 2023. 2 2  z = 0
Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi: x = 2022 .  1 y =  2  z = 0
Vậy: GTLN của A bằng 2023 ⇔ x = 2022 .  1 y =  2
Câu 18. (HSG 7 TP Bắc Giang 2022 - 2023)
Trang 8/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 x − 2022 + 2023
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức C = . x − 2022 + 2024 Lời giải ( x−2022 + 2024)−1 Ta có 1 C = = 1− . x − 2022 + 2024 x − 2022 + 2024
Ta thấy C đạt giá trị nhỏ nhất khi 1
đạt giá trị lớn nhất x − 2022 + 2024
⇒ x − 2022 + 2024 đạt giá trị nhỏ nhất (vì 1 > 0 ).
Mặt khác x − 2022 ≥ 0, x
∀ ⇒ x − 2022 + 2024 ≥ 2024, x ∀ . Do đó 1 2023 C ≥1− = . 2024 2024
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi x − 2022 = 0 . Suy ra x = 2022
Vậy giá trị nhỏ nhất của C là 2023 . 2024
Câu 19. (HSG 7 trường Hiệp Hòa 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của A = 3x − 4 + 5x − 7 − x + 2025 . Lời giải Ta có: 4
3x − 4 = 0 ⇒ x = 3 7
5x − 7 = 0 ⇒ x = 5 Ta có bảng xét dấu sau: 4 7 3 5 3x − 4 − 0 + || + 5x − 7 − || − 0 +  3x − 4 = 4 −  3x TH1: với 4 x ≤ ⇒ . 3 
 5x − 7 = 7 − 5x  Khi đó 4
A = 4 − 3x + 7 − 5x − x + 2025 = 2036 − 9x ≥ 2036 − 9. = 2024(1) 3 4 7
 3x − 4 = 3x −  4
TH2: với < x < ⇒ . 3 5 
 5x − 7 = 5x − 7  Khi đó 7 10119
A = 3x − 4 + 7 − 5x − x + 2025 = 3 − x + 2028 ≥ 3. − + 2028 = (2) 5 5 7
 3x − 5 = 3x −  5 TH3: Với x ≥ ⇒ . 5 
 5x − 7 = 5x − 7  Khi đó 7 10119
A = 3x − 4 + 5x − 7 − x + 2025 = 7x − 2014 ≥ 7. − 2014 = (3) 5 5
Trang 9/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 Từ (1); (2) và (3) suy ra 10119 A ≥ x
∀ . Dấu ' = ' xảy ra khi 7 x = . 5 5
Vậy giá trị nhỏ nhất của A là 10119 khi 7 x = . 5 5
Câu 20. (HSG 7 huyện Gia Viễn - Ninh Bình 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 1 2
P = 6. y − + x − 4x + 7. 8 Lời giải Ta có: 1 2
P = 6. y − + x − 4x + 7. 8 1
6. y − ≥ 0, y ∀ 8 2 2
x − 4x + 7 = x − 2x − 2x + 4 + 3 = x(x − 2) − 2(x − 2) + 3 = (x − )2 2 + 3 > 0, x ∀  1  1 6. y − = 0  = ⇒ P ≥ 3, x,y ∀ . y
Dấu “=” xảy ra khi:  8 ⇒  8 . (  x −2  )2 = 0 x = 2  1 y =
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là 3 khi  8 . x = 2
Câu 21. (HSG 7 huyện Hương Khê–Hà Tĩnh 2022 - 2023) Cho biểu thức: 4049 − 2x P =
(x ≠ 2023). Tìm các giá trị nguyên của x để biểu thức P đạt x − 2023
giá trị nhỏ nhất, tìm giá trị nhỏ nhất của P . Lời giải
4049 − 2x 3− 2(x − 2023) 3 P = = =
− 2(x ≠ 2023) x − 2023 x − 2023 x − 2023
Biểu thức P đạt GTNN khi và chỉ khi 3
có GTNN ⇒ x − 2023 là số âm lớn nhất x − 2023
(vì x nguyên )⇒ x − 2023 = 1
− ⇒ x = 2022 (TM )
Khi đó GTNN của P là 5 − khi x = 2022 .
Vậy GTNN của P là 5 − khi x = 2022 .
Câu 22. (HSG 7 huyện Thái Thụy - Thái Bình 2022 - 2023) Cho biểu thức a − 5 E =
với a là số nguyên. Tìm giá trị nguyên nhỏ nhất của E ? a − 2 Lời giải
Điều kiện: a ≠ 2
a − 5 a − 2 − 3 3 E = = = 1− ; a − 2 a − 2 a − 2
E nhận giá trị nguyên khi 3 là số nguyên. a − 2
⇒ 3a − 2 ⇒ a − 2∈{ 1; ± ± } 3 ⇒ a ∈{3;5;1;− } 1
Trang 10/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Thử lại các trường hợp thì ta tính được giá trị nhỏ nhất của E bằng 2 − khi a = 3
Vậy giá trị nguyên nhỏ nhất của E bằng 2 − khi a = 3.
Câu 23. (HSG 7 huyện Sông Lô, trường Đôn Nghĩa–Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức 14 − x P =
với x là số nguyên khác 4 . 4 − x Lời giải Ta có: 14 − x 10 P = = 1+ 4 − x 4 − x P đạt GTLN 10 ⇔ đạt GTLN 4 − x
Nếu 4 − x > 0 thì 10 > 0 4 − x
Nếu 4 − x < 0 thì 10 < 0 4 − x
Để 10 đạt GTLN thì 4 − x là số nguyên dương nhỏ nhất ⇒ 4 − x =1 ⇒ x = 3(TM) 4 − x
Khi x = 3 thì P =11.
Vậy P có GTLN bằng 11 khi x = 3
Câu 24. (HSG 7 trường Lý Nam Đế - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm x nguyên để biểu thức sau đạt giá trị nhỏ nhất 2011 B = . 2012 − x − 2010 Lời giải
Ta có: − x − 2010 ≤ 0 với mọi x ⇒ 2012 − x − 2010 ≤ 2012 với mọi x . x > 4022
* Trường hợp 1: 2012 − x − 2010 < 0 ⇒ x − 2010 > 2012 ⇒  .  x < 2 −
Khi đó, B < 0. B nhỏ nhất khi và chỉ khi 2011 −B =
đạt giá trị dương lớn nhất x − 2010 − 2012
khi và chỉ khi x − 2010 − 2012 =1 x = 4023
⇔ x − 2010 = 2013 ⇔  (thỏa mãn).  x = 3 −
Khi đó, B nhỏ nhất bằng 2011 − .
* Trường hợp 2: 2012 − x − 2010 > 0 ⇒ x − 2010 < 2012 ⇒ 2 − < x < 4022 Khi đó, 2011
0 < 2012 − x − 2010 ≤ 2012 ⇒ B ≥ . 2012 Vậy x = 3
− hoặc x = 4023 . biểu thức 2011 B =
đạt giá trị nhỏ nhất bằng 2011 − 2012 − x − 2010
Câu 25. (HSG 7 huyện Hưng Hà 2022 - 2023) 2(x − )2 1 + 2( y − 2)2 +100
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: D = (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 Lời giải
Trang 11/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 2(x − )2 1 + 2( y − 2)2 +100 D = (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 2.[(x − )2
1 + ( y − 2)2 + 2]− 4 +100 = 96 = 2 + (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 2  (x −1) ≥ 0 Vì  2 2
⇒ (x −1) + (y − 2) + 2 ≥ 2 2 (y − 2) ≥ 0 96 96 ⇒ ≤ = 48 (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 2 96 ⇒ 2 + ≤ 50 ⇒ D ≤ 50 (x − )2 1 + ( y − 2)2 + 2 2  (x −1) = 0  x =1 Dấu bằng xảy ra khi  ⇒ 2  (y − 2) = 0 y = 2 x=1
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức: D là 50 khi  y = 2
Câu 26. (HSG 7 huyện Hương Khê - Hà Tĩnh, trường Tân Tiến - Hưng Hà 2022 - 2023) 2 x −1 + 3
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức C = x −1 +1 Lời giải
2 x −1 + 3 2 x −1 + 2 +1 Ta có 1 C = = = 2 + x −1 +1 x −1 +1 x −1 +1
Vì x −1 ≥ 0 với mọi x .
⇒ x −1 +1≥1 với mọi x . 1 ⇒ ≤1 với mọi x . x −1 +1 1 ⇒
+ 2 ≤ 3 với mọi x . x −1 +1
Vậy giá trị lớn nhất C là 3 khi và chỉ khi x =1
Câu 27. (HSG 7 huyện Tam Dương - Vĩnh phúc 2016 - 2017; huyện Phủ Lý, trường THCS Lý
Tự Trọng 2018 - 2019; huyện Hưng Hà, Vũng Tàu 2022 - 2023)
Tìm giá trị nguyên của x để biểu thức 2016x − 2016 M = có giá trị nhỏ nhất. 3x + 2 Lời giải
2016x − 2016 672(3x + 2) − 2016 −1344 3360 M = = = 672 − 3x + 2 3x + 2 3x + 2 M nhỏ nhất 3360 ⇒ lớn nhất 3x + 2
Xét 3x + 2 < 0 thì 3360 < 0 (1) 3x + 2
Trang 12/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Xét 3x + 2 > 0 thì 3360 > 0 3x + 2
3360 lớn nhất khi 3x+2 3x + 2 nhỏ nhất
Mà x nguyên, 3x + 2 dương và 3x + 2 chia 3 dư 2 nên 3x + 2 = 2 nên x = 0 Khi đó: 3360 = 3360 =1680 (2) 3x + 2 3.0 + 2
So sánh (1) và (2) thì 3360 có giá trị lớn nhất bằng 1680 3x + 2 Vậy M = 1008 − x = . min khi 0
Câu 28. (HSG 7 huyện Hoằng Hoá - Thanh Hoá 2017 - 2018; trường Nguyễn Tông Quai - Hưng Hà 2022 - 2023) 2 2
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: x + y + 3 B = . 2 2 x + y + 2 Lời giải 2 2 2 2 Ta có: x + y + 3 B + + + = x y 2 1 = 1 = 1+ 2 2 x + y + 2 2 2 x + y + 2 2 2 x + y + 2 2  Mà x ≥ 0  2 2
⇒ x + y + 2 ≥ 2 2 y ≥ 0 2 2
⇒ x + y + 2 nhỏ nhất bằng 2 khi x = y = 0
Khi đó B lớn nhất bằng 1 3 1+ = 2 2 3 Vậy B =
x = y = . max 2 khi 0
Câu 29. (HSG 7 trường Minh Khai - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: | x − 2017 | 2018 C + = . | x − 2017 | 2019 + Lời giải ( x −2017 + 2019)−1 Ta có: | x − 2017 | 2018 C + = = = 1 1− | x − 2017 | 2019 + | x − 2017 | 2019 + | x − 2017 | 2019 +
Biểu thức C đạt giá trị nhỏ nhất khi | x − 2017 | 2019 +
có giá trị nhỏ nhất
Mà | x − 2017 |≥ 0 nên | x − 2017 | 2019 + ≥ 2019. Dấu " = " xảy ra khi 2018 x = 2017 ⇒ C = . 2019
Vậy giá trị nhỏ nhất của C là 2018 khi x = 2017 . 2019
Câu 30. (HSG 7 trường Cự Khê 2016 - 2017; trường Lưu Khánh Đàm - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = (x − )2
2 + y − x + 3 . Lời giải Ta có 2
(x − 2) ≥ 0 với mọi x và y − x ≥ 0 với mọi x, y ⇒ A ≥ 3 với mọi x, y .
Trang 13/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 2 (x − 2) = 0 x = 2
Suy ra A nhỏ nhất bằng 3 khi  ⇒   y − x = 0  y = 2
Vậy A = 3 khi x = y = 2 . min
Câu 31. (HSG 7 trường Hồng Lĩnh - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức sau K = ( x − y)2 −( y − x)2 3 2 4 6 − x + y − 5 . Lời giải
Ta có: K = ( x − y)2 −( y − x)2 3 2 4 − x + y − 5
= ( x − y)2 − ( y − x)2 3 2 4. 2 3 − x + y − 5
= ( x − y)2 − ( x − y)2 3 2 4. 3 2 − x + y − 5
= − ( x − y)2 3. 3 2 − x + y − 5
= −  ( x − y)2 3. 3 2 + x + y − 5   
Ta có ( x − y)2 3. 3 2 0
≥ với mọi giá trị của x, y x + y 5
− ≥ 0 với mọi giá trị của x, y
Do đó  ( x − y)2 3. 3 2 + x + y − 5  ≥ 0  
với mọi giá trị của x, y
Nên −  ( x − y)2 3. 3 2 + x + y − 5  ≤ 0  
với mọi giá trị của x, y
Hay K ≤ 0 với mọi giá trị của x, y
Dấu " = " xảy ra khi và chỉ khi 3x − 2y = 0 và x + y − 5 = 0 (1)
Với 3x − 2y = 0 x y
thì 3x = 2y ⇒ = . 2 3 Đặt x y
= = k . Khi đó x = 2k ; y = 3k 2 3
Thay x = 2k và y = 3k vào (1) ta được 2k + 3k − 5 − 0 ⇒ 5k = 5 ⇒ k =1
Với k =1 thì x = 2 ; y = 3
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức K là 0 khi và chỉ khi x = 2; y = 3.
Câu 32. (HSG 7 huyện Đất Mũi 2016 - 2017; huyện Hương Khê - Hà Tĩnh 2017 - 2018; huyện
Rạch Giá - Kiên Giang 2018 - 2019; trường Hồng Lĩnh - Hưng Hà 2022 - 2023)
Cho a,b,c,d là các số dương. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
E = x − a + x − b + x − c + x − d . Lời giải
Không mất tính tổng quát, giả sử a ≤ b ≤ c ≤ d . Áp dụng BĐT a + b ≥ a + b , dấu bằng xảy
ra khi và chỉ khi ab ≥ 0 ta có:
x − a + x − d ≥ x − a + d − x ≥ x − a + d − x = d − a ( ) 1
x − b + x − c ≥ x − b + c − x ≥ x − b + c − x = c − b (2)
Suy ra E ≥ c + d − a − b .
Trang 14/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Dấu " = " xảy ra khi và chỉ khi dấu " = " ở ( ) 1 và (2) xảy ra
khi và chỉ khi (x − a)(d − x) ≥ 0 và (x −b)(c − x) ≥ 0 .
Suy ra a ≤ x ≤ d và b ≤ x ≤ c .
Do đó MinE = c + d − a − b khi b ≤ x ≤ c .
Câu 33. (HSG 7 trường Dân Chủ - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức C = x − + (x − y)2 2 2 + 3 z + 9 +16 Lời giải
Ta có: C = x − + (x − y)2 2 2 + 3 z + 9 +16
Vì x − 2 ≥ 0 x
∀ ∈  ; (x − y)2 ≥ 0 ∀ ; x y ∈ ; 2 z ≥ 0 z ∀ ∈  ⇒ 2 z + 9 ≥ 0 z ∀ ∈  ⇒ 2 z + 9 ≥ 3 z ∀ ∈  ⇒ 2 3 z + 9 ≥ 9 z ∀ ∈ 
⇒ x − + ( x − y)2 2 2 + 3 z + 9 +16 ≥ 25
⇒ x − + ( x − y)2 2 2
+ 3 z + 9 +16 ≥ 25 hay C ≥ 25
Vậy C = 25 khi x = y = 2 và z = 0. min
Câu 34. (HSG 7 trường THCS Tân Ước 2013 - 2014; huyện Hương Khê (và Đề 326) 2016 - 2017;
trường THCS Hồng Liên, huyện Phủ Lí - Hà Nam, trường Hoàng Quyên, trường Lý Tự
Trọng, trường Phong Đạt 2018 - 2019; trường Thái Hưng - Hưng Hà 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = 2x − 2 + 2x − 2013 . Lời giải
Ta có: A = 2x − 2 + 2x − 2013 = 2x − 2 + 2013− 2x ≥ 2x − 2 + 2013− 2x = 2011
Dấu " = " xảy ra khi (2x − 2)(2013− 2x) ≥ 0 2013 ⇒ 1≤ x ≤ 2 Vậy A = 2011 khi 2013 1≤ x ≤ . min 2
Câu 35. (HSG 7 trường Trần Thủ Độ - Hưng Hà 2022 - 2023) 2 2x − 3 + 7
Tìm giá trị nhỏ nhất của B = 2x − 3 + 5 Lời giải 2 2x − 3 + 7 Ta có 3 B = = 2 − 2x − 3 + 5 2x − 3 + 5
Vì 2x − 3 ≥ 0 với mọi x . − − ⇒ 2x − 3 + 5 ≥ 5 1 1 ⇒ ≤ 3 3 ⇒ ≥ 7 ⇒ B ≥ 2x − 3 + 5 5 2x − 3 + 5 5 5 Dấu " = " xảy ra khi 2 3
x − 3 = 0 ⇒ x = 2 7 3 Vậy B = x = . min 5 khi 2
Trang 15/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Câu 36. (HSG 7 huyện Hoằng Hoá - Thanh Hoá 2017 - 2018; trường Lê Tư Thành - Hưng Hà,
Mường La - Sơn La, huyện Sóc Sơn 2022 - 2023) Tìm số tự nhiên n − n để phân số 7
8 có giá trị lớn nhất. 2n − 3 Lời giải
2(7n −8) 7(2n − 3) + 5 Ta có: 7n −8 7 5 = = = + .
2n − 3 2(2n − 3) 2(2n − 3) 2 2(2n −3)
Phân số đã cho có giá trị lớn nhất khi và chỉ khi 5 lớn nhất. 2(2n −3)
Suy ra 2(2n − 3) nhỏ nhất khác 0 .
Mà n là số tự nhiên nên 2(2n − 3) = 2 ⇒ 2n − 3 =1 ⇒ 2n = 4 ⇒ n = 2
Vậy giá trị lớn nhất của phân số đã cho bằng 6 khi n = 2.
Câu 37. (HSG 7 trường Điệp Nông - Hưng Hà 2022 - 2023) 3 x − 2 + 2020
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức P = . x − 2 + 2 Lời giải
3 x − 2 + 2020 3( x − 2 + 2) − 6 + 2020 Ta có: 2014 P = = = 3+ x − 2 + 2 x − 2 + 2 x − 2 + 2
Ta thấy : x − 2 ≥ 0 x
∀ ⇒ x − 2 + 2 ≥ 2 1 1 ⇒ ≤ 2014 2014 ⇒ ≤ 2014 ⇒ 3+
≤ 3+1007 ⇒ P ≤1010 x − 2 + 2 2 x − 2 + 2 2 x − 2 + 2
Do đó P đạt giá trị lớn nhất là 1010khi và chỉ khi x − 2 = 0 ⇒ x − 2 = 0 ⇒ x = 2 .
Vậy biểu thức P đạt giá trị lớn nhất bằng 1010 khi và chỉ khi x = 2 .
Câu 38. (HSG 7 huyện Hưng Hà - Thái Bình 2021 - 2022) Tìm − x x ∈ để 2022 B =
có giá trị lớn nhất. Tìm giá trị lớn nhất đó. 2021− x Lời giải (2021− x) + Ta có: 2022 − x 1 B = 1 = =1+ 2021− x 2021− x 2021− x
Để B lớn nhất thì 1 B = lớn nhất 2021− x
+ Nếu 2021− x < 0 thì 1 < 0 2021− x
+ Nếu 2021− x > 0 thì 1 > 0 2021− x
Vì x là số nguyên nên 2021− x là số nguyên dương Để 1
lớn nhất thì 2021− x phải là số dương nhỏ nhất khi 2021− x =1 ⇒ x = 2020 2021− x Khi đó B =1+1 = 2
Vậy biểu thức B đạt giá trị lớn nhất bằng 2 khi x = 2020 .
Trang 16/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Câu 39. (HSG 7 huyện Ý Yên - Nam Định 2021 - 2022)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức 2
A = 4y − 2y − 5 − 2x − 3y +1 . Lời giải Xét 2
B = 4y − 2y − 5 = ( 2
4y − 2y − 2) −3 = − ( 2 2 y − 2y + ) 1 − 3 = − ( 2
2 y − y − y + ) 1 − 3 = − ( 2
2 y − y)−( y − ) 1  −3  = 2 −  y  ( y − ) 1 −1.( y − ) 1  − 3  = 2 − ( y − ) 1 ( y − )
1 − 3 = − ( y − )2 2 1 − 3
Do đó A = − ( y − )2 2
1 − 2x − 3y +1 − 3
Với mọi giá trị của x, y , ta có( y − )2
1 ≥ 0 và 2x − 3y +1 ≥ 0 ⇒ − ( y − )2 2
1 − 2x − 3y +1 ≤ 0
⇒ A = − ( y − )2 2
1 − 2x − 3y +1 − 3 ≤ 3 − (  y − )2 1 = 0 y −1 = 0 y =1 x = 1 Dấu " = " xảy ra khi  ⇒  ⇒  ⇒  .
 2x − 3y +1 = 0 
2x − 3y +1 = 0 2x − 3.1+1 = 0 y = 1
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức A là 3
− , đạt được khi và chỉ khi ( x; y) = (1; ) 1 .
Câu 40. (HSG 7 huyện Lục Ngạn - Bắc Giang 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của P = x − 2019 + x − 2020 + x − 2021 . Lời giải
Ta có: P = x − 2019 + x − 2020 + x − 2021
= ( x − 2019 + 2021− x ) + x − 2020
Ta có x − 2019 + 2021− x ≥ x − 2019 + 2021− x = 2
Dấu bằng xảy ra khi (x − 2019)(2021− x) ≥ 0 ⇒ 2019 ≤ x ≤ 2021 ( ) 1
Lại có x − 2020 ≥ 0 , dấu bằng xảy ra khi x = 2020 . (2) Từ ( )
1 và (2) suy ra biểu thức P có giá trị nhỏ nhất là 2 , xảy ra khi x = 2020 .
Câu 41. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022)
Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức: P = ( x − y)2 −( y − x)2 2 5 15 6 − xy − 40 . Lời giải
Ta có P = ( x − y)2 −( y − x)2 2 5 15 6 − xy − 40
= ( x − y)2 − ( x − y)2 2 5 6 15 − xy − 40
= ( x − y)2 − ( x − y)2 2 5 9. 2 5 − xy − 40 2 = − 8.(
 2x − 5y) + xy − 40    Ta thấy 2
(2x − 5y) ≥ 0 với mọi x, y nên 2
8.(2x − 5y) ≥ 0 với mọi x, y
xy − 90 ≥ 0 với mọi x, y
Trang 17/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 Khi đó 2
8.(2x − 5y) + xy − 40 ≥ 0 với mọi x, y Suy ra 2 − 8.(
 2x − 5y) + xy − 40  ≤ 0  
với mọi x, y
Hay P ≤ 0 với mọi x, y Dấu " = " xảy ra khi 2
(2x − 5y) = 0 và xy − 40 = 0 + Với 2 (2 x y
x − 5y) = 0 thì 2x = 5y ⇒ = 5 2
+ Với xy − 40 = 0 thì xy = 40 Đặt x y
= = k ta được x = 5k và y = 2k 5 2
Mà xy = 40 nên 5k .2k = 40
Tìm được k = 2 hoặc k = 2 −
+ Nếu k = 2 thì x =10 ; y = 4 + Nếu k = 2 − thì x = 10 − ; y = − 4
Vậy giá trị lớn nhất của P là 0 khi và chỉ khi x =10 ; y = 4 hoặc x = 10 − ; y = 4 − .
Câu 42. (HSG 7 huyện Lục Nam - Bắc Giang 2021 - 2022) 2 2 Cho
a − x b + y
x =1− y , x > 0 , y > 0. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P = + ( a và b x y
là hằng số dương đã cho). Lời giải
Theo bài ra ta có: x =1− y ⇒ x + y =1 2 2 2 2 2 2 và
a − x b + y P = + a = −1 b + +1 a b = + x y x y x y 2 ( + ) 2 a x y b (x + y) 2 2 = + (vì a y b x x + y =1) 2 2 = a + + + b x y x y 2 2 Vì a y b x
a,b > 0 và không đổi. Mà 2 2 ⋅ = a b không đổi x y 2 2 a y b x 2 2 ⇒ +
nhỏ nhất khi a y b x = x y x y 2 2 2 2
⇒ a y = b x ⇒ ay = bx
⇒ a(1− x) = bx ⇒ (a + b) x = a a ⇒ x = a + b ⇒ y =1− x =1 a − b =
a + b a + b x a b a ⇒ = : = y
a + b a + b b
Thay vào P ta được: 2 2 2 b 2 a
P = a + b + a ⋅ + b ⋅ a b 2 2
= a + b + ab + ab = a(a + b) + b(a + b) = (a + b)(a + b) = ( + )2 a b
Trang 18/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7
Vậy P = (a + b)2 khi a x = ; b y = . min a + b a + b
Câu 43. (HSG 7 Thị xã An Nhơn 2021 - 2022)
Tìm các giá trị nguyên của − x x để biểu thức 22 3 B = có giá trị lớn nhất. 4 − x Lời giải Ta có: 22 − 3x B − + = 12 3x 10 = 10 = 3+ 4 − x 4 − x 4 − x
Suy ra B đạt giá trị lớn nhất khi 4 − x là số dương nhỏ nhất.
Mà x là số nguyên ⇒ 4 − x =1 ⇒ x = 3. Khi đó B = 3+10 =13
Vậy B =13 khi x = 3. max
Câu 44. (HSG 7 huyện Mỹ Đức - Hà Nội 2021 - 2022)
Cho biểu thức: Q = x − 2020 + x − 2021 + x − 2022 . Tìm x để biểu thức Q có giá trị nhỏ
nhất. Tìm giá trị nhỏ nhất đó. Lời giải
Ta có: Q = x − 2020 + x − 2021 + x − 2022
Áp dụng BĐT giá trị tuyệt đối: a + b ≥ a + b . Dấu ‘=’ xảy ra khi . a b ≥ 0 .
Ta có x − 2020 + 2022 − x ≥ x − 2020 + 2022 − x = 2 với mọi x (1)
x − 2021 ≥ 0 với mọi x (2)
Từ (1) và (2) ⇒ A ≥ 2 với mọi x (
x − 2020)(2022 − x) ≥ 0 Dấu ‘=’ xảy ra:  ⇒ x = 2021  x − 2021≥ 0
Vậy Q có giá trị nhỏ nhất bằng 2 khi x = 2021.
Câu 45. (HSG 7 huyện Ứng Hòa - Hà Nội 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức P = 2021− x + 2022 − x . Lời giải
Ta có: P = 2021− x + 2022 − x = x − 2021 + 2022 − x
Ta có x − 2021 + 2022 − x ≥ x − 2021+ 2022 − x =1
Dấu bằng xảy ra khi (x − )
2021 (2022 − x) ≥ 0 ⇔ 2021≤ x ≤ 2022.
Vậy biểu thức P có giá trị nhỏ nhất là 1, xảy ra khi 2021≤ x ≤ 2022 .
Câu 46. (HSG 7 huyện Hoài Nhơn 2014 - 2015; huyện Phù Cát - Bình Định 2017 - 2018; TP
Vũng Tàu 2021 - 2022; huyện Krông Ana 2022 - 2023)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức : A = x − 2 + 2x − 3 + 3x − 4 Lời giải
Ta có: x − 2 + 3x − 4 = 2 − x + 3x − 4 ≥ 2 − x + 3x − 4 = 2x − 2
Dấu “=” xảy ra ⇔ (2 − x)(3x − 4) ≥ 0
Trang 19/70
DỰ ÁN TÁCH ĐỀ HSG TOÁN 7 x ≤ 2 2 − x ≥ 0 2 ≥ x  4    3  − 4 ≥ 0 3  ≥ 4 x x x ≥  3 4 ⇔ ⇔ ⇔ ⇔ ≤ x ≤    2 2 − x ≤ 0 2 ≤ xx ≥ 2 3       3  x − 4 ≤ 0  3  x ≤ 4  4 x ≤  3
Lại có: 2x − 2 + 2x − 3 = 2x − 2 + 3− 2x ≥ 2x − 2 + 3− 2x = 1 =1
Dấu “=” xảy ra ⇔ (3− 2x)(2x − 2) ≥ 0  3  3  − 2 ≥ 0  2 − ≥ 3 − x x x ≤  2    2x − 2 ≥ 0 2x ≥ 2  x ≥1 3 ⇔ ⇔ ⇔ ⇔ 1≤ x ≤  3  2x 0  − ≤  2 − x ≤ 3  −  3 2     x ≥ 2x − 2 ≤ 0 2x ≤ 2  2  x ≤1
Do đó ⇒ A = x − 2 + 2x − 3 + 3x − 4 ≥1 4 ≤ x ≤ 2  Dấu “=” xảy ra 3 4 3 ⇔  ⇔ ≤ x ≤ 3 3 2 1  ≤ x ≤  2
Vậy giá trị nhỏ nhất của A là 1 4 3 ⇔ ≤ x ≤ 3 2
Câu 47. (HSG 7 thị xã Cửa Lò - Nghệ An 2021 - 2022)
Cho a, b, c là các số không âm thỏa mãn: a + 3c = 2021; a + 2b = 2022 . Tìm giá trị lớn nhất
của P = a + b + c . Lời giải
Ta có: a + 3c = 2021⇒ a = 2021− 3c ; a + 2b = 2022 ⇒ a = 2022 − 2b .
Suy ra: 2021− 3c = 2022 − 2b ⇒ 2b = 2022 − 2021+ 3c =1+ 3c 1 3 ⇒ b = + c . 2 2 Như vậy: 1 3 1 1 1
P = a + b + c = 2021− 3c + + c + c = 2021 − c ≥ 2021 (vì c ≥ 0 ). 2 2 2 2 2
Dấu bằng xảy ra ⇔ c = 0 . Khi đó a + 3c = 2021⇒ a = 2021; 1
a + 2b = 2022 ⇒ b = . 2
Vậy giá trị lớn nhất của P là 1 2021 khi 1
a = 2021; b = ; c = 0 . 2 2
Câu 48. (HSG 7 huyện Vũ Thư - Thái Bình 2021 - 2022)
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: C =
+ y − + ( x − y + )2 2022 3 1 2 3 . Lời giải
Với mọi x, y ta có: 3y −1 ≥ 0 và 2
(2x − y + 3) ≥ 0 2
⇒ 3y −1 + (2x − y + 3) ≥ 0 ⇒ C ≥ 2022 .
Dấu bằng xảy ra khi | 3y −1|= 0 và 2
(2x − y + 3) = 0 ⇔ 3y −1 = 0 và 2x − y +3 = 0
Trang 20/70