BẢN CHẤT CON NGƯỜI

BẢN CHẤT CON NGƯỜI
Triết học Mác đã kế thừa quan niệm về con người trong lịch sử triết học. Với
triết học Mác – Lênin, lần đầu tiên vấn đề con người được giải quyết một cách
đúng đắn trên quan điểm biên chứng duy vật. Theo C.Mác, con người là một
sinh vật có tính xã hội ở trình độ cao nhất của giới tự nhiên và lịch sử xã hội, là
chủ thể của lịch sử, sáng tạo nên tất cả thành tựu của văn minh và văn hóa.
1. Con người là một thực thể thống nhất giữa mặt sinh vật và mặt xã hội
 Con người vừa là một thực thể tự nhiên, là sản phẩm của tự nhiên, nhưng
là sản phẩm cao nhất của tự nhiên. Vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể của tự nhiên.
 Là một thực thể tự nhiên, con người cũng có như động vật khác như nhu
cầu về sinh lí và cũng có các hoạt động bản năng: đói phải ăn, khát phải
uống… Như vậy, con người là một sinh vật có đầy đủ bản tính sinh vật.
 Mặt tự nhiên và măt xã hội thống nhất trong con người. Mặt tự nhiên là “
nền” cho con người, mặt xã hội nâng mặt tự nhiên của con người lên trên
động vật. Con người khác động vật ở chỗ có tư duy và hoạt động có mục
đích. Theo Mác mặt xã hội của con người có điểm nổi bật hơn hẳn và
phân biệt với động vật là con người có hoạt động lao động sản xuất vật
chất. Quá trình lao động sản xuất con người sản xuất ra của cải vật chất
phục vụ cho cuộc sống của mình. Lao động là yếu tố hình thành bản chất
xã hội và nhân cách ở con người.
 Là sự thống nhất giữa tự nhiên và xã hội nên ở con người luôn chịu sự chi
phối của ba hệ thống quy luật: hệ thống quy luật tự nhiên, hệ thống quy
luật tâm lí ý thức và hệ thống quy luật xã hội.
Tóm lại, con người là một chỉnh thể thống nhất giữa mặt tự nhiên và mặt xã hội.
Hai mặt này vừa đối lập nhau, vừa quy định ràng buộc và làm tiền đề cho nhau,
trong đó mặt tự nhiên quyết định sự tồn tại của con người, còn mặt xã hội quyết
định bản chất con người.
2. Bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội
 Bản chất con người được quy định bởi tất cả các mối quan hệ xã hội, tức
là bị quy định giữa mối quan hệ giữa người với người.
 Bản chất con người phải đặt tổng quan hệ cộng đồng với cá nhân. Con
người hòa nhập vào cộng đồng củng cố thêm sự phong phú và thể hiện bản sắc cá nhân.
 Bản chất con người vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính thời đại.
Luận đề khẳng định bản chất con người của Mác không phủ nhận mặt tự nhiên
của con người mà muốn nhấn mạnh sự khác biệt của con người và loài vật.
3. Con người là chủ thể và là sản phẩm của lịch sử
 Không có thế giới tự nhiên, không có lịch sử xã hội thì không tồn tại con
người. Bởi vậy, con người là sản phẩm của lịch sử, của sự tiến hóa lâu dài.
Qua hoạt động thực tiễn, con người tác động vào tự nhiên, cải biến tự
nhiên, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Trong quá trình cải
biến đó, con người cũng làm ra lịch sử của mình. Con người là sản phẩm
của lịch sử, đồng thời là chủ thể sáng tạo ra lịch sử của chính bản thân con người.
 Con người sống, hoạt động trong một xã hội nhất định, một thời đại nhất
định, trong những điều kiện lịch sử nhất định, nghĩa là những con người
cùng với xã hội mình khai thác thiên nhiên, sinh hoạt xã hội, phát triển ý
thức. Trên thực tế, con người lại là những con người ở những thời đại
khác nhau, các dân tộc khác nhau, các giai cấp, các nhóm xã hội khác
nhau, nên trong họ, cái tự nhiên tồn tại trong sự tác động của xã hội.
Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Document Outline

• 1.Con người là một thực thể thống nhất giữa mặt sinh
• 2.Bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã
• 3.Con người là chủ thể và là sản phẩm của lịch sử