Bộ đề đọc hiểu văn bản thông tin

Đề 1

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Stephen Hawking (1942 – 2018) là nhà vật lý thiên tài người Anh, người dành cả cuộcđời để giải mã các bí ẩn của vũ trụ. Tờ Guardian gọi Stephen Hawking là Ngôi sao sáng nhất trong ngành vũ trụ học hiện đại. Ông là tác giả của cuốn A Brief History of Time (Lược sử thời gian), một trong những cuốn sách phổ thông về khoa học nổi tiếng nhất mọi thời đại.

Đối lập với cơ thể tật nguyền là một sức mạnh trí tuệ tuyệt vời của Hawking, cơ thể ông là hệ quả của căn bệnh thoái hóa thần kinh vận động (ALS) đã đày đọa nhà vật lý học thiên tài từ lúc ông mới 21 tuổi. Và từ đó đến khi qua đời ở tuổi 76, gần như toàn bộ cuộc đời của Hawking gắn với chiếc xe lăn. Khi được hỏi về căn bệnh ALS có ảnh hưởng đến bản thân như thế nào, Hawking đã trả lời: không nhiều lắm, tôi cố gắng sống một cuộc sống bình thường nhất có thể, không nghĩ về tình trạng của mình, không hối hận về những gì mình không thể làm, mà cũng không nhiều điều tệ lắm diễn ra.

Hawking có niềm say mê với ngành khoa học vũ trụ, dù ông phải vật lộn với căn bệnh quái ác. Bên trong thân thể gần như bất động là một bộ não sắc bén và tò mò trước bản chất của vũ trụ, cách nó hình thành cũng như số phận mà nó đi đến. Hawking có lẽ không phải là nhà vật lý vĩ đại nhất trong thời đại của ông, nhưng trong vũ trụ học ông lại là một nhân vật khổng lồ của thế kỷ XX. Không có đại diện hoàn hảo cho giá trị khoa học, nhưng Hawking đã giành được giải thưởng Albert Einstein, giải Wolf, huy chương Copley, giải thưởng Vật lý...

(Theo Dân Trí)

Câu 1. Theo văn bản, tờ Guardian gọi Stephen Hawking là gì?

Câu 2. Theo văn bản, khi được hỏi về căn bệnh ALS có ảnh hưởng gì đến bản thân, Hawking đã trả lời như thế nào?

Câu 3. Qua câu trả lời về bệnh ALS, anh/chị nhận thấy được điều gì ở con người Stephen Hawking?

Câu 4. Anh/chị suy nghĩ gì về những giải thưởng mà Stephen Hawking nhận được?

Câu 5. Thông điệp có ý nghĩa nhất mà anh/chị rút ra từ cuộc đời của Stephen Hawking.

Đề 2

Đọc văn bản sau:

LỄ BUỘC CHỈ CỔ TAY – PHONG TỤC ĐỘC ĐÁO CỦA NGƯỜI LÀO

Lễ buộc chỉ cổ tay (còn gọi là lễ Sou khoẳn) thường được người Lào tổ chức trong các dịp quan trọng, như: Bunpimay (Tết Lào), lễ cưới hỏi, ma chay, lễ tân gia… Lễ buộc chỉ tay của người Lào có nhiều ý nghĩa khác nhau, nếu được tổ chức vào dịp năm mới thì lễ buộc cổ chỉ tay để cầu may mắn cho bản thân và các thành viên trong gia đình; đối với đám cưới, lễ buộc chỉ cổ tay để chúc phúc cho cô dâu, chú rể; khi nhà có người ốm đau, gia đình tổ chức làm lễ để cầu sức khỏe cho người bị ốm; hay khi nhà có người mất thì họ hàng sẽ tổ chức lễ buộc chỉ cầu cho linh hồn được siêu thoát, con cháu được bình an...

Lễ buộc chỉ cổ tay gồm 2 phần chính là nghi thức cúng và nghi thức buộc chỉ. Theo phong tục, nghi lễ phải được tổ chức ở nơi trang trọng nhất trong nhà, cơ quan. Người chủ trì nghi lễ theo nguyên tắc là Mophon (thầy cúng), nhà sư, nhà sư đã hoàn tục hoặc các bậc cao niên có uy tín trong dòng tộc, dòng họ làm lễ buộc chỉ cổ tay. Để chuẩn bị mâm lễ cúng, quan trọng nhất là tháp chỉ, các sợi chỉ được buộc vào mâm cúng và đủ dài để người dự lễ có thể nắm được, xung quanh tháp chỉ có thể trang trí hoa, trên đỉnh có cắm một cây nến vàng; lễ vật cúng gồm trứng luộc, thịt lợn, nước, cơm nếp, bánh kẹo…

Chuẩn bị tiến hành lễ, tất cả những người tham dự sẽ ngồi xung quanh mâm cúng, khi tiến hành lễ, mỗi người tham dự sẽ dùng ngón cái của bàn tay trái kẹp một phần của sợi chỉ và truyền phần còn lại cho những người ngồi sau cứ thế kéo dài cho đến bao giờ hết sợi chỉ mới thôi. Ðến giờ lành, thầy cúng sẽ châm cây nến vàng trên đỉnh của mâm lễ và bắt đầu bài khấn, mọi người ngồi xung quanh mâm cúng, tay trái cầm sợi chỉ, tay phải chạm nhẹ vào mâm, những người ngồi xa, không với tới mâm thì vẫn chắp tay trái trước ngực, tay phải chạm nhẹ vào khuỷu tay của người ngồi phía trước để truyền lời nguyện của thầy cúng tới tất cả các thành viên. Khi cúng xong, thầy cúng cầm cuộn chỉ đã được chia thành nhiều đoạn buộc chỉ, đọc lời cầu phúc cho mọi người và phân phát cho người lớn, người cao tuổi để tiến hành buộc chỉ cổ tay cầu phúc, cầu an cho các con, cháu và khách tham dự lễ. Những người khác cũng lấy chỉ trên mâm cúng và buộc cho người khác để cầu phúc cho nhau. Theo quan niệm của người Lào, để những lời cầu chúc có hiệu nghiệm, người được buộc phải để sợi chỉ trên tay trong ít nhất ba ngày, không được tháo chỉ vì bất cứ lý do nào.

Phong tục buộc chỉ cổ tay của người Lào không chỉ độc đáo, mà còn mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh, khiến người được buộc chỉ cảm thấy bình an, hạnh phúc và phấn khởi hơn trong cuộc sống. Trải qua nhiều thập kỷ, người dân Lào vẫn giữ nguyên vẹn lễ buộc chỉ cổ tay vào các dịp đầu năm mới, cưới hỏi, ma chay... Ðây là lễ tục tâm linh mang đậm bản sắc dân tộc, vì thế cần được bảo tồn, giữ gìn trong thời kỳ hội nhập văn hóa như hiện nay.

(Nguyễn Cúc, Tạp chí Quân đội nhân dân, số 4, ngày 17/4/2021)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn)

Câu 1. Văn bản trên viết về đề tài gì?

Câu 2. Theo tác giả, lễ buộc chỉ cổ tay của người Lào có ý nghĩa gì?

Câu 3. Nêu nội dung bao quát của văn bản.

Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Câu 5. Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với anh/ chị qua văn bản trên là gì?

Đề 3

Đọc văn bản sau:

“Sứ giả” đưa cây bèo, cây cói Việt Nam ra thế giới

Đến thăm xã Hùng Tiến, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi được tận mắt chứng kiến sự sáng tạo của những người nghệ nhân, những người phụ nữ làng nghề nơi đây. Từ những vật liệu dân dã, mộc mạc của làng quê như cói, bèo tây (lục bình), mây, tre… qua bàn tay của các bà, các chị đã trở thành những món đồ dùng có tính ứng dụng cao, những sản phẩm thủ công mỹ nghệ được người tiêu dùng yêu thích. Không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước, những mặt hàng mỹ nghệ từ cây bèo, cây cói của vùng bãi ngang ven biển do người dân Kim Sơn làm ra đã chinh phục được nhiều thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản… vì có tính thẩm mỹ và độ bề cao và thân thiện với môi trường. Nghề đan lát thủ công mỹ nghệ bèo tây đã gải quyết nhu cầu việc làm cho người dân, không chỉ tăng thêm thu nhập, giúp bà con Kim Sơn giảm nghèo bền vững mà đời sống ngày càng khấm khá hơn. Dù nghề truyền thống đang thu hút chủ yếu là lao động nữ cao tuổi tại đại phương, nhưng những người nghệ nhân như bà Vũ Thị Mỹ vẫn luôn lạc quan, bởi bà tin tưởng vào sức sống của nghề quê hương. Bà tâm sự: “thế hệ trẻ, trong đó có con cháu chúng tôi ngày nay thích đi làm việc ở công ti hơn. Nhưng tôi tin rằng, khi đã bay nhảy thỏa sức, ở tuổi về hưu, thì các con, các cháu lại tiếp tục nối nghiệp chúng tôi, quay về làm nghề truyền thống. Chúng cũng như chúng tôi, nghề đã ngấm vào máu từ tấm bé thì sẽ không sợ bị mất nghề.”

Từ lũy tre làng, những món đồ thủ công mỹ nghệ này đã mở ra hướng đi mới cho làng nghề, giúp giữ nghề đan truyền thống của Kim Sơn, tạo công ăn việc làm, thu nhập cho lao động, đặc biệt là phụ nữ trung tuổi, cao tuổi tại địa phương. Họ chính là những “sứ giả” đưa hồn quê Việt vươn ra thế giới.

(Trích từ trang web Cơ quan trung ương của Hội Phụ nữ Việt Nam, ngày 17/5/2023,https://phunuvietnam.vn)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên

Câu 2. Theo tác giả ai là "sứ giả" đưa hồn quê Việt vươn ra thế giới?

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ trong câu: “Từ những vật liệu dân dã, mộc mạc của làng quê như cói, bèo tây (lục bình), mây, tre… qua bàn tay của các bà, các chị đã trở thành những món đồ dùng có tính ứng dụng cao, những sản phẩm thủ công mỹ nghệ được người tiêu dùng yêu thích.”

Câu 4. Nhận xét về thái độ, tình cảm của tác giả thể hiện trong văn bản?

Câu 5. Em có đồng ý với quan điểm của tác giả khi cho rằng “Họ chính là những "sứ giả" đưa hồn quê Việt vươn ra thế giới” không ? Vì sao ?

Đề 4

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Chùa Bái Đính (Ninh Bình) - Vẻ đẹp hùng vĩ chốn thanh yên

Tọa lạc trên sườn núi, giữa thung lũng mênh mông hồ và núi đá là một ngôi chùa với kiến trúc hoành tráng, đồ sộ nhưng mang đậm bản sắc truyền thống, được ca ngợi là quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á. Đó chính là quần thể chùa Bái Đính.

Chùa nằm ở cửa ngõ phía tây khu di tích cố đô Hoa Lư, thuộc xã Gia Sinh - Gia Viễn - Ninh Bình, cách thành phố Ninh Bình 15 km, cách Hà Nội 95 km. Quần thể chùa Bái Đính gồm một khu chùa cổ và một khu chùa mới được xây dựng từ năm 2003. Từ nhiều năm qua, nơi đây đã trở thành một địa điểm nổi tiếng, thu hút nhiều Phật tử và khách đến tham quan.

.......Nếu ngôi chùa cũ khiêm nhường giữa núi rừng thì ngôi chùa mới đồ sộ, lộng lẫy lại nổi bật giữa núi non hùng vĩ đẹp như chốn bồng lai tiên cảnh. Chùa Bái Đính mới có những pho tượng uy nghi được chạm khắc tinh tế tựa lưng vào sườn núi xanh thẫm như đưa du khách tới ranh giới của cõi thiêng và cõi tục. Quần thể chùa như viên ngọc sáng lấp lánh, đa màu sắc, hội tụ linh khí ngàn năm huyền thoại. Kiến trúc khu chùa mới nổi bật với những hình khối lớn, hoành tráng mang đậm dấu ấn kiến trúc Việt Nam và sử dụng nguyên vật liệu chính ở địa phương: đá xanh Ninh Bình, gỗ tứ thiết, ngói men Bát Tràng màu nâu sẫm... Vòm mái màu nâu sẫm, cong hình đuôi chim phượng chính là điểm khác biệt nhất của kiến trúc chùa Bái Đính mới. Các chi tiết trang trí kiến trúc cũng mang đậm dấu ấn của các làng nghề truyền thống nổi tiếng ở Việt Nam với sự đóng góp công sức của 500 nghệ nhân và rất nhiều tổ thợ đến từ những làng nghề nổi tiếng như mộc Phúc Lộc, trạm khắc đá Ninh Vân, đúc đồng Ý Yên, thêu ren Văn Lâm, sơn mài Cát Đằng, trạm bạc Đồng Xâm... Các nghệ nhân này sử dụng các vật liệu địa phương để tạo ra nét thuần Việt trong kiến trúc chùa Bái Đính.

Ngày nay, chùa Bái Đính đang được xem là địa điểm du lịch tâm linh hấp dẫn nhất Việt Nam với những kỷ lục đã được ghi nhận như: khu chùa rộng nhất Việt Nam (tổng 539 ha, riêng chùa cổ 27 ha, chùa mới 80 ha), khu chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á (hành lang La Hán dài gần 3 km), khu chùa có nhiều tượng La Hán nhất Việt Nam (500 vị bằng đá xanh cao khoảng 2m), khu chùa có giếng ngọc lớn nhất Việt Nam, khu chùa có số cây bồ đề nhiều nhất Việt Nam (100 cây bồ đề được chiết từ cây bồ đề Ấn Độ), tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á (tượng đồng 100 tấn ở trong điện Pháp Chủ), tượng Phật bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á (tượng Phật Di lặc 100 tấn ngoài trời), chuông đồng lớn nhất Việt Nam (đại hồng chung nặng 36 tấn trong Tháp Chuông).

Hãy một lần về thăm Bái Đính, bước trên những bậc đá xếp theo độ dốc vừa phải, cao dần để cảm nhận được không khí trong lành, thoáng mát. Giữa chốn linh thiêng, mênh mông đất trời, văng vẳng tiếng chuông ngân, du khách sẽ thấy lòng mình thanh thản, trút bỏ mọi lo toan của cuộc sống thường ngày./

https://vietnamtourism.gov.vn/post/20282

Câu 1 : Xác định phương thức biểu đạt dược sử dụng trong văn bản?

Câu 2 : Chùa Bái Đính đã đạt được những kỷ lục nào?

Câu 3 : Điều gì làm nên sự hấp dẫn của chùa bái Đính với du khách thập phương?

Câu 4 : Hãy nhận xét về cách đưa tin và cách thể hiện quan điểm của tác giả trong bài viết

Câu 5 :Qua nội dung bài viết, em có rút ra bài học gì đối với việc giữ gìn các di sản văn hoá?

Đề 5

Đọc văn bản:

THÁP TRUYỀN HÌNH QUỐC GIA CANADA

Tháp truyền hình quốc qua Canada cao 553,3 mét (đến điểm tột cùng của dây ăng ten), mất 40 tháng mới xây xong. Do thân tháp cao vượt quần thể kiến trúc xung quanh rất nhiều, nhân đó mà công năng tiếp thu, truyền bá tín hiệu tốt. Đồng thời nó lại là tiêu chí của kiến trúc cao nhất nổi tiếng thế giới hiện nay, là trung tâm vui chơi giải trí và điểm cảnh du lịch của Canada.

Từ tháng 2 năm 1973, trước khi tháp này khởi công xây dựng, nhân viên tổ trù bị xây dựng, đã đi các nơi trên thế giớ, tiến hành khảo sát thực địa với các loại dạng tháp cao. Họ quyết tâm khiến ngôi tháp cao này thành cái lớn nhất thế giới, và đặc biệt trong thiết kế suy tính đầy đủ đến vấn đề lưu lượng khách, khiến nó cung cấp lưu lượng lớn cho người tham quan từ nay về sau thiết bị hoàn thiện nhất về điều kiện thưởng thức lí tưởng nhất. Hiện nay, hàng năm lưu lượng khách cao đến 170 vạn người. Khi người ta lên tháp cao không chỉ có thể ngắm toàn cảnh Toronto, còn có thể xem thỏa thích toàn cảnh trong vòng chu vi hơn 30 kilômét.

Từ trong khảo sát thực địa, những người thiết kế hấp thu được sử trường của những kiến trúc khác, sử dụng ngoại hình dạng kim, và phối ghép với kết cấu khối cầu không trung, đài nhìn xa phong kín hình vòng, cung cấp cho du khách dựa vào lan can xem ngắm cảnh đẹp trong ngoài nhà. Một câu lạc bộ ban đêm, một nhà ăn quay vòng, chiều cao của nó là 351 mét. Ngoài ra chỗ nóc nhà thế giới cao hơn, có một hành lang xem ngắm được gọi là “boong tàu vũ trụ” ở chỗ cao 447 mét, cung cấp cho du khác cảnh đẹp tuyệt diệu. [...]

Coi là kiến trúc cao nhất thế giới, tháp truyền hình quốc gia Canada cần phải không có chút sơ suất về phương diện an toàn. Tuy vấn đề mà nhà thiết kế, nhân viên kĩ thuật công trình của tháp gặp phải cũng giống như các nhà xây dựng và những nhà xây dựng cao tầng khác, nhưng công trình này lại dính dấp đến lĩnh vực chưa từng biết, mà thành một thử nghiệm mạo hiểm, bởi vậy mỗi bộ môn từ thiết kế đến xây dựng tháp đều cần do những chuyên gia tuyệt đối tin cậy và có quyền uy, nghiêm nhặt nắm chắc khâu quan trọng. Thiết kế tổng thể tháp quyết không phải là công lao của một kiến trúc sư hoặc kĩ sư cá biệt nào. Tháp hôm nay đứng cao sừng sững là thành quả sáng tạo tập thể nhiều năm, là kết tinh trí tuệ tập thể (Cái dự tính xây dựng là kết cấu hoàn toàn khác – ba cái tháp, bên trong do cầu nối liền, nhưng kế hoạch này không được chấp nhận).

Quá trình xây dựng kết cấu tháp này, một triển lãm ảnh trong thể cầu không trung đã thể hiện đầy đủ. Ở đây có một loạt con số đúng là khiến người khó mà tin nổi, bao gồm: 40522 mét khối xi măng, 129 km cốt thép, 5080 tấn cốt thép gia cố, tổng trọng lượng thân tháp là 132080 tấn, nhân số người xây dựng nhà là 1537 người. Chỉ riêng đắp nền đã đào 63000 tấn đất đá, đào sâu mãi đến 15 mét.

Tháp truyền hình quốc gia Canada kết tinh thống nhất hoàn mĩ giữa kĩ thuật cao siêu và tính toán chuẩn xác là kiến trúc hùng vĩ nhất hiện nay, nó không thể không khiến người thán phục và kinh ngạc không dứt.

(Theo 100 kì quan thế giới, Hoài Anh biên soạn, 2007, NXB Văn hóa – Thông tin, tr.194-195)

Trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1. Xác định đối tượng thuyết minh của văn bản trên.

Câu 2. Xác định 01 yếu tố biểu cảm, 01 yếu tố miêu tả được sử dụng trong văn bản trên.

Câu 3. Tại sao, người viết cho rằng “Tháp truyền hình quốc gia Canada kết tinh thống nhất hoàn mĩ giữa kĩ thuật cao siêu và tính toán chuẩn xác”?

Câu 4. Đối tượng thuyết minh trong văn bản gợi cho anh/chị liên tưởng đến đối tượng nào tương tự ở địa phương mình?

Câu 5. Nhận xét cách đưa tin và quan điểm của người viết thể hiện qua văn bản trên?

Đề 6

Đọc văn bản sau:

Sophia - “Công dân robot” đầu tiên đến Việt Nam trả lời phỏng vấn

Một vị khách đặc biệt đã tham dự Diễn đàn cấp cao và triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0 do Chính phủ và Ban kinh tế Trung ương tổ chức. Đó là Sophia - robot đầu tiên trong lịch sử được Saudi Arabia cấp quyền công dân như con người.

Sáng 13/7, ít phút trước khi Diễn đàn cấp cao và triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0, một vị khách đặc biệt đã có màn ra mắt ấn tượng. Đó là Sophia - robot đầu tiên trong lịch sử được Saudi Arabia cấp quyền.

Sophia xuất hiện với tà áo dài truyền thống của Việt Nam và trả lời một loạt câu hỏi từ các khách mời.

Robot Sophia được giới thiệu lần đầu tại Việt Nam. Ảnh: T.K.

Sophia nói rằng: Robot sẽ làm việc, khi đó con người sẽ có nhiều thời gian hơn cho gia đình, con cái và tận hưởng cuộc sống.

Nhiều câu hỏi đã được các khách mời gửi đến Sophia.

Trả lời câu hỏi Việt Nam cần làm gì để không tụt hậu trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, Sophia tự tin trả lời bằng tiếng Anh: “Tôi là người đại diện cho kỷ nguyên 4.0. Việt Nam cần có sáng tạo về công nghệ để phát triển bền vững nhanh hơn.” [...]

Nói về cơ hội và thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đối với các quốc gia như Việt Nam, Sophia trả lời: Trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, con người cần trang bị kĩ năng cần thiết để hòa nhập với cuộc cách mạng này. Công nghệ giúp cho chúng ta có những lợi ích, cơ hội cho người nghèo. “Việt Nam sẽ là một trong những hình mẫu đi đầu cho thế giới cần noi theo trong việc ứng dụng công nghệ”, Sophia nói, “Công nghệ sẽ tạo công ăn việc làm mới cho các bạn chứ không phải tước đoạt đi công ăn việc làm”.

Sophia nói thêm: Hiện tại chúng ta có thể thấy điện thoại thông minh mang lại rất nhiều tiện ích cho đời sống, chẳng hạn như taxi công nghệ, công nghệ robot thực hiện tác nghiệp khó trong cuộc phẫu thuật có trình độ cao, hỗ trợ cho trẻ em trong bối cảnh khó khăn.

Trước câu hỏi thách thức, cơ hội nào dành cho thế hệ trẻ trong cuộc cách mạng 4.0, Sophia trả lời: Thế hệ trẻ cần có kĩ năng của thế kỷ XXI như kinh doanh. Chúng ta có thể thấy Việt Nam có rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, đây là một trong những xu hướng rất tuyệt vời. Các bạn sẽ làm tốt để đón đầu công nghệ trong tương lai. Chúng ta phải phát triển những công nghệ mới, chúng ta không thể dừng lại, dừng lại chúng ta sẽ bị bỏ lại phía sau, Sophia đáp lại và khẳng định thách thức cũng là cơ hội. Chính phủ cần có những ưu tiên rõ ràng trong các lĩnh vực như giáo dục, không để ai bị bỏ lại phía sau. Chính phủ phải giải quyết nút thắt cho tăng trưởng và phát triển ở Việt Nam.”

(Theo https://vietnamnet.vn/, 13/07/2018)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Chỉ ra sự kiện chính được đề cập trong văn bản.

Câu 2. Xác định bố cục của văn bản. Chỉ ra các yếu tố hình thức của văn bản thông tin trên.

Câu 3. Nêu tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Câu 4. Dựa vào dữ liệu trong văn bản, hãy lí giải vì sao Sophia cho rằng đối với thế hệ trẻ trong cuộc cách mạng 4.0, “thách thức cũng là cơ hội”?/Anh/chị hiểu như thế nào về câu trả lời của Sophia “Tôi là người đại diện cho kỷ nguyên 4.0”?

Câu 5. Anh/Chị có đồng tình với nhận định của Sophia “Robot sẽ làm việc, khi đó con người sẽ có nhiều thời gian hơn cho gia đình, con cái và tận hưởng cuộc sống” không? Vì sao?

Đề 7

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Stephen Hawking (1942 – 2018) là nhà vật lý thiên tài người Anh, người dành cả cuộc đời để giải mã các bí ẩn của vũ trụ. Tờ Guardian gọi Stephen Hawking là “Ngôi sao sáng nhất trong ngành vũ trụ học hiện đại”. Ông là tác giả của cuốn “A Brief History of Time” (Lược sử thời gian), một trong những cuốn sách phổ thông về khoa học nổi tiếng nhất mọi thời đại.

Đối lập với cơ thể tật nguyền là một sức mạnh trí tuệ tuyệt vời của Hawking, cơ thể ông là hệ quả của căn bệnh thoái hóa thần kinh vận động (ALS) đã đày đọa nhà vật lý học thiên tài từ lúc ông mới 21 tuổi. Và từ đó đến khi qua đời ở tuổi 76, gần như toàn bộ cuộc đời của Hawking gắn với chiếc xe lăn. Khi được hỏi về căn bệnh ALS có ảnh hưởng đến bản thân như thế nào, Hawking đã trả lời: “không nhiều lắm, tôi cố gắng sống một cuộc sống bình thường nhất có thể, không nghĩ về tình trạng của mình, không hối hận về những gì mình không thể làm, mà cũng không nhiều điều tệ lắm diễn ra”.

Hawking có niềm say mê với ngành khoa học vũ trụ, dù ông phải vật lộn với căn bệnh quái ác. Bên trong thân thể gần như bất động là một bộ não sắc bén và tò mò trước bản chất của vũ trụ, cách nó hình thành cũng như số phận mà nó đi đến. Hawking có lẽ không phải là nhà vật lý vĩ đại nhất trong thời đại của ông, nhưng trong vũ trụ học ông lại là một nhân vật khổng lồ của thế kỷ XX. Không có đại diện hoàn hảo cho giá trị khoa học, nhưng Hawking đã giành được giải thưởng Albert Einstein, giải Wolf, huy chương Copley, giải thưởng Vật lý...

(Theo, Dân Trí)

Trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản

Câu 2: Qua văn bản trên anh/ chị biết gì về căn bệnh mà Stephen Hawking phải hứng chịu?

Câu 3: Theo anh/Chị vì sao Stephen Hawking nhận được những giải thưởng đó? Cảm nhận của anh/ chị về điều mà Stephen Hawking nhận được?

Câu 4: Thông điệp mà Anh/chị tâm đắc nhất trong văn bản là gì?

Câu 5: Anh/ chị hãy đặt một nhan đề phù hợp cho văn bản.

Đề 8

Đọc văn bản sau:

CHIÊM NGƯỠNG DI SẢN

VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM - HỒN THIÊNG DÂN TỘC

1.1. Lịch sử hình thành của Văn Miếu Quốc Tử Giám

Văn Miếu được xây dựng vào những năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông. Nơi đây thờ Khổng Tử, Chu Công và Tứ phối. Vào những năm 1076, vua Lý Nhân Tông cho lập thêm một công trình bên cạnh mang tên Quốc Tử Giám - Trường đại học dành riêng cho con cái của vua chúa và các gia đình quan lại, quý tộc. Cho đến thời vua Trần Thái Tông, Quốc Tử Giám được đổi tên thành Quốc học viện. Nơi đây thu nhận con cái thường dân ưu tú và có sức học xuất sắc. Sang đến thời hậu Lê, vào đời vua Lê Thánh Tông thì nơi này lại bắt đầu cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ.

Hình 1: Khu nhà bia tiến sĩ

(https://nguonluc.com.vn/bia-da-van-mieu-quoc-tu-giam-va-triet-ly-giao-duc-coi-trong- hien-tai-a7247.html)

1.2. Kiến trúc độc đáo của di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám

Quần thể di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện tại có diện tích rộng hơn 54.300m2. Nơi này bao gồm rất nhiều công trình kiến trúc lớn nhỏ khác nhau. Khuôn viên được bao bọc bởi những bức tường gạch. Trải qua rất nhiều lần tu sửa, quần thể di tích này còn lại các công trình như: Đại Trung môn, Hồ Văn, Văn Miếu môn, Khuê Văn Các, bia tiến sĩ, Đại Thành môn, nhà Thái Học, giếng Thiên Quang.

Phía Đông và Tây là nhà giảng dạy với 2 dãy đều có tổng cộng 14 gian. Phòng học của học sinh tam xá đều có tất cả ba dãy, mỗi dãy gồm 25 gian, mỗi gian chỉ chứa 2 người. Kiến trúc Văn Miếu mà bạn thấy hiện nay đều là kiến trúc thời đầu nhà Nguyễn. Quần thể kiến trúc của Văn Miếu được xây dựng theo bố cục đối xứng theo từng lớp, từng khu dựa trên trục Bắc Nam.

Phía chính diện của Văn Miếu có một hồ nước lớn gọi là hồ Văn Chương. Giữa hồ có gò Kim Châu, trước đây có thêm lầu để ngắm cảnh. Cổng chính có tứ trụ, hai bên tả hữu có phần bia “Hạ Mã”, xung quanh khu vực được xây tường rào cao bao quanh.

Hình 2: Khuê văn các

(https://www.vntrip.vn/cam-nang/van-mieu-quoc-tu-giam-21829)

1.3. Văn Miếu Quốc Tử Giám có ý nghĩa gì?

Văn Miếu Quốc Tử Giám không đơn thuần chỉ là trường đại học đầu tiên của nước Việt mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, là một ngọn đuốc luôn rực cháy trong hành trình thắp sáng tri thức. Đến đây, bạn sẽ cảm nhận được những động lực to lớn từ những cái tên khắc trên bảng vàng từ thở ông cha ta. Ngày nay, Quốc Tử Giám còn là nơi tổ chức các hoạt động khen tặng những học sinh ưu tú, tổ chức các hội thơ và là điểm tham quan thu hút đông đảo du khách. Vào dịp tết cổ truyền, nơi đây trở thành điểm hẹn “xin chữ” của tất cả mọi người với mong ước cầu mong một năm mới an lành, đủ đầy.

(Trích: https://mia.vn/cam-nang-du-lich/chiem-nguong-di-san-van-mieu-quoc-tu-giam-hon- thieng-dan-toc-2664)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. (Nhận biết) Văn Miếu Quốc Tử Giám được xây dựng dưới triều đại vua nào?

Câu 2. (Nhận biết) Cách triển khai văn bản trong phần 1.1. Lịch sử hình thành của Văn Miếu Quốc Tử Giám được trình bày theo trật tự nào?

Câu 3. (Thông hiểu) Các đề mục 1.1, 1.2, 1.3 của văn bản trên có tác dụng gì?

Câu 4. (Vận dụng) Em hãy nhận xét về cách trình bày thông tin của tác giả trong văn bản.

Câu 5. (Vận dụng cao) Nêu ý kiến của bản thân về quan điểm của tác giả cho rằng: “Văn Miếu Quốc Tử Giám không đơn thuần chỉ là trường đại học đầu tiên của nước Việt mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học”.

Đề 9

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Di sản văn hóa Hội Gióng: Lễ hội độc nhất vô nhị

[...] Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc nổi lên như một lễ hội đặc biệt trong số hơn 7.000 lễ hội dân gian ở nước ta. Hội Gióng diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng 4 (Âm lịch) được ví như “một bảo tàng văn hóa, lưu giữ nhiều lớp phù sa văn hóa - tín ngưỡng”.

Lễ hội ẩn tàng cả hệ tư tưởng đạo lý và triết học, nhằm thể hiện sự hòa hợp trong gia đình, trong quốc gia, đồng thời hướng tới mong ước thiên hạ thái bình. Là một vị thánh trong Tứ bất tử của người Việt châu thổ Bắc bộ, Thánh Gióng được phụng thờ ở các làng thuộc các huyện Gia Lâm, Sóc Sơn, Từ Liêm, Thường Tín và quận Long Biên thuộc thành phố Hà Nội.

Lễ hội Thánh Gióng ở xã Phù Đổng (huyện Gia Lâm) là lễ hội ở nơi sinh, lễ hội đền Sóc ở huyện Sóc Sơn là lễ hội ở nơi một nhân vật huyền thoại đã được lịch sử hóa, thành một nhân vật tín ngưỡng, một anh hùng dân tộc. Giá trị độc đáo của lễ hội Thánh Gióng là người dân tái hiện chiến công của người anh hùng bằng một hội trận, nhưng là một hội trận biểu trưng.

Sau thời gian đào sâu nghiên cứu lễ Hội Gióng, PGS-TS Nguyễn Chí Bền, Viện trưởng Viện Văn hóa, khẳng định lễ hội này là di sản chứa đựng những sáng tạo văn hóa của nhiều thế hệ người Việt. Nếu lễ hội là một “bảo tàng văn hóa” chứa đựng nhiều lớp phù sa văn hóa, tín ngưỡng thì trường hợp lễ hội Thánh Gióng có thể coi như một “bảo tàng văn hóa” tiêu biểu nhất. Có thể thấy trong lễ hội Thánh Gióng các tín ngưỡng cổ xưa của người Việt như tín ngưỡng thờ đá, thờ các vị thần tự nhiên, thờ tổ nghề, thờ một anh hùng dân tộc…

Hội Gióng là lễ hội đầu tiên ở nước ta được lập hồ sơ để trình UNESCO xem xét, công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hội Gióng là một trong những lễ hội lớn của cả nước, miêu tả lại toàn bộ cuộc chiến đấu chống giặc ngoại xâm của cha ông ta.

Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc là lễ hội được cộng đồng bảo tồn, truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, coi như một phần bản sắc của họ, chứa đựng những sáng tạo mang tầm nhân loại, thể hiện khát vọng về một cuộc sống thịnh vượng cho mỗi gia đình, về một nền hòa bình cho đất nước…

Theo SGGP số ra ngày 07/12/2020.

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Theo tác giả, Thánh Gióng được phụng thờ ở những địa chỉ nào?

Câu 2: Dựa vào đoạn trích, hãy cho biết giá trị độc đáo của lễ hội Thánh Gióng là gì?

Câu 3: Tìm và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: Hội Gióng diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng 4 (Âm lịch) được ví như “một bảo tàng văn hóa, lưu giữ nhiều lớp phù sa văn hóa - tín ngưỡng”.

Câu 4: Nhận xét tình cảm, thái độ của tác giả được thể hiện trong đoạn trích.

Câu 5. Nếu được giới thiệu về một lễ hội đặc sắc ở quê hương em (hoặc ở địa phương khác) cho mọi người được biết thì em sẽ giới thiệu những thông tin cơ bản nào? Viết câu trả lời trong một đoạn văn ngắn (7 – 10 dòng).

Đề 10

Đọc văn bản:

Những hệ lụy khó lường của TikTok với giới trẻ

Trong thời đại 4.0 bùng nổ, mạng xã hội (MXH) đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của đại bộ phận giới trẻ. Thần tốc vượt qua các nền tảng MXH khác, TikTok đang “hớp hồn” người trẻ bởi những video có thời lượng ngắn, hình ảnh bắt mắt với nhạc nền hay… Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố tích cực, giải trí thì vẫn còn đó những mặt trái, hệ lụy xấu gây tác động tiêu cực lên giới trẻ từ nền tảng này.

Những video nhảm nhí, phản cảm đang đầu độc giới trẻ. Ảnh: Đ.K.C

Quá nhiều nội dung độc hại

[…] Mới đây, đại diện Cục Phát thanh - Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin - Truyền thông) đã chỉ ra sáu vi phạm của nền tảng này tại Việt Nam. Các sai phạm gồm: không có các biện pháp kiểm soát hiệu quả những nội dung vi phạm liên quan đến chính trị, chống phá Đảng, Nhà nước, tin giả, nội dung nhảm nhí, độc hại, thậm chí gây nguy hiểm với trẻ em; việc sử dụng thuật toán phân phối nội dung tự động để tạo trend nhằm phát tán những nội dung giật tít, câu view, gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng và giới trẻ; không có biện pháp kiểm soát hiệu quả để ngăn chặn hoạt động kinh doanh, buôn bán, quảng cáo hàng giả, hàng nhái, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc; không quản lí hoạt động của các idol (thần tượng) TikTok nên để nhiều idol có xu hướng sản xuất những nội dung nhảm nhí, thiếu văn hóa...

Không để TikTok ảnh hưởng đến tâm lí giới trẻ

Những vi phạm trên đã gióng lên hồi chuông cảnh báo để phụ huynh vào cuộc, giám sát chặt chẽ hơn thời gian sử dụng các thiết bị điện tử của giới trẻ, trẻ vị thành niên tại nhà. Theo khuyến cáo của các chuyên gia về công nghệ, phụ huynh có thể giữ an toàn cho con em khi sử dụng TikTok bằng việc cài đặt bảo mật để giới hạn lượng thông tin mà con chia sẻ. Trường hợp nếu con tạo clip, phụ huynh cần đảm bảo đoạn video đã được xem xét kĩ trước khi trẻ tải lên để không chứa nội dung tiêu cực hoặc gây hiểu lầm. […]

Với giới trẻ, Gen Z cần biết “gạn đục khơi trong” khi tiếp cận các nền tảng MXH, đặc biệt là TikTok; hãy học hỏi những điều hay, lan truyền những video tích cực, giàu giá trị nhân văn và tẩy chay, nói không với những video nhảm nhí, xấu độc. Các bạn trẻ cần tách bạch, học cách cân bằng giữa cuộc sống thực và thế giới ảo; biết chọn lọc thông tin tiếp cận để tránh những tác động tiêu cực không đáng có đến tâm lí, sức khỏe, cuộc sống.

(Theo Mai Khôi, Báo Bạc Liêu online, ngày 14/04/2023)

Trả lời các câu hỏi/Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Văn bản sử dụng kết hợp những phương thức biểu đạt nào?

Câu 2. Xác định chủ đề của văn bản.

Câu 3. Chủ đề ấy được người viết triển khai qua mạch ý ra sao?

Câu 4. Ngoài hệ thống ý được biểu đạt qua ngôn từ, việc sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ có tác dụng gì?

Câu 5. Anh/Chị có đồng tình với quan điểm: “Trong thời đại 4.0 bùng nổ, mạng xã hội (MXH) đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của đại bộ phận giới trẻ” không? Vì sao?

Đề 11

Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:

Thầy giáo 52 tuổi 'phượt' xuyên Việt bằng xe máy, hoàn thành ước nguyện của bố

Cư dân mạng chia sẻ và thả tim cho những hình ảnh về chuyến đi xuyên Việt bằng xe máy của một thầy giáo 52 tuổi. Chuyến đi kéo dài 42 ngày với nhiều khó khăn, vất vả và cả nỗi sợ hãi, để hoàn thành ước nguyện của người bố quá cố.

Nhân vật chính trong câu chuyện trên là ông Trần Quốc Tiến (52 tuổi, ở H.Hoài Ân, Bình Định). Ông Tiến là giáo viên tiếng Anh của một trường cấp 2 trên địa bàn, bắt đầu chuyến đi vào trung tuần tháng 6 và kết thúc hành trình sau 42 ngày. Chi phí cả chuyến xuyên Việt này chỉ khoảng 40 triệu đồng.

(…)

Để chuẩn bị chuyến đi, ông tập dượt rất kỹ, đi xe máy từ 30 - 40 km qua các đường đèo để kiểm tra xe, lên phương án xử lý nếu gặp trục trặc giữa đường… Nhờ chơi thể thao thường xuyên nên ông có sức khỏe rất tốt. “May mắn trong 42 ngày đi liên tục tôi không ốm đau, chuyến đi không gián đoạn. Cả hành trình chỉ một lần xe bị thủng săm, tôi thay nhớt thường xuyên và kiểm tra kỹ từng bộ phận để tránh gặp sự cố. Mỗi ngày tôi đi khoảng 200 km, vì chủ yếu đi khám phá, trải nghiệm nên tôi ăn uống rất bình dân”, ông nói.

Chiếc xe máy và vali hành lý cùng ông Tiến qua 4 chặng đường. Chặng đầu từ Bình Định tới cực Tây, qua các tỉnh phía bắc. Chặng hai, ông đi theo đường mòn Hồ Chí Minh vào Tây nguyên và Đông Nam Bộ. Chặng thứ ba, ông đi miền Tây và cực Nam. Cuối cùng, ông ghé thăm TP.HCM, các tỉnh Đông Nam bộ còn lại và trở về quê nhà. (…)

Để đảm bảo an toàn, ông Tiến chỉ đi ban ngày, tầm 5 - 6 giờ chiều ông tìm chỗ nghỉ để lấy lại sức. Mỗi ngày ông đều cập nhật hành trình lên Facebook, gọi video với cả nhà để mọi người yên tâm. “Khi đến ngã ba Đồng Lộc, có đoàn cựu chiến binh đi vào, thấy một bác rất giống bố, tôi đã xin chụp ảnh cùng. Ngoài ra, đúng vào ngày sinh nhật tôi đã lạc trong rừng…”, ông kể về những kỷ niệm đáng nhớ của chuyến đi.

Sau 42 ngày, ông Tiến kết thúc chuyến đi. Về đến nhà, ông và vợ nhìn nhau cười thật tươi và vợ ông lấy điện thoại chụp lại khoảnh khắc tuyệt vời này. “Tôi là giáo viên dạy tiếng Anh, trong sách có rất nhiều bài liên quan lịch sử, văn hóa các vùng miền. Sau chuyến đi, tôi nghĩ các bài giảng của tôi sẽ thuyết phục hơn và truyền được nguồn cảm hứng khám phá cho các em học sinh”, ông bày tỏ.

https://thanhnien.vn/ (10/08/2022)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Theo văn bản, thầy Tiến đi xuyên Việt để thực hiện ước nguyện của ai?

Câu 2. Theo văn bản, chuyến đi xuyên Việt bằng xe máy của thầy Tiến hoàn thành trong bao lâu?

Câu 3. Các thông tin về nhân vật trong văn bản được trình bày theo trình tự nào? Đánh giá hiệu quả của trình tự triển khai đó?

Câu 4. Việc thầy Tiến chỉ đi ban ngày và thường xuyên cập nhật tình hình trên đường đi giúp em hiểu gì về thầy?

Câu 5. Anh/chị có đồng tình với việc đi xuyên Việt bằng xe máy không? Vì sao?

Đề 12

Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu:

CHUỐI – NGƯỜI KHỔNG LỒ KHIÊM TỐN SAU VƯỜN NHÀ

Mỏ vàng đẫm mồ hôi

Dưới mắt "người thường" chúng ta, cái gì tràn lan, ai cũng dùng, cái đó bình thường. Nhưng với người làm kinh tế, đó chính là mỏ vàng. Ai cũng ăn chuối, đâu cũng dùng tới chuối, vậy chuối là mỏ vàng.

…Nhưng để có được quả chuối thơm ngon như ngày hôm nay, công đầu vẫn thuộc về… chuối. Phối hợp với con người, chuối đã thực hiện một hành trình biến đổi gene vĩ đại.

…Qua phân tích bộ gene của hơn 1000 loại chuối đã biết hiện nay, các nhà khoa học thấy bên cạnh giống tổ tiên Musa. acuminata cùng các họ hàng chuối hoang khác đã biết, còn hai giống khác chưa rõ danh tính đã góp phần làm nên bộ ADN của chuối hiện đại. Chuối đã “ngoan ngoãn” tuân theo con người và ngày càng trở nên ưu việt (với con người).

Người khổng lồ khiêm tốn

Con người ta hơn nhau ở chỗ có thể thay đổi để tốt lên. Chuối là một mẫu mực để ta phấn đấu theo. Chuối có thể chu toàn chức năng của mình ở mọi cấp độ mô hình: trong góc vườn con hay trên đồn điền lớn; trong căn bếp nhỏ hay trên các kệ siêu thị mênh mang; trong giỏ xe của người đi chợ hay chất trong container vượt đại dương.

Chuối giản dị và có ích ở mọi bộ phận một cái cây mà trong phạm vi bài này không thể kể hết được. Quan trọng nhất, chuối không xâm lấn, không đe dọa; chuối hiền hòa trong cư xử nhưng dứt khoát trong biến đổi gien. Ngày hôm nay, cầm một nải chuối trên tay, ta đang cầm một hành trình tự hoàn thiện của một cái cây lẫn công lao của bao nhiêu con người.

(Phạm Phong tổng hợp, trích Chuối – người khổng lồ khiếm tốn sau vườn nhà, tuoitre.vn)

Câu 1. Theo những người làm kinh tế, vì sao chuối được xem là mỏ vàng đẫm mồ hôi?

Câu 2. Chỉ ra các dữ liệu về hành trình biến đổi gene của chuối.

Câu 3. Các dữ liệu về hành trình biến đổi gene có tác dụng như thế nào đối với việc biểu đạt thông tin trong văn bản?

Câu 4. Nhận xét thái độ của người viết đối với cây chuối.

Câu 5. Sau khi đọc văn bản, anh/chị tâm đắc với điều gì nhất? Vì sao?