Cách ứng xử phù hợp trên mạng xã hội | Ngữ văn ôn thi vào 10

Đề 6: Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết: "Là một học sinh, em nghĩ làm thế nào để ứng xử phù hợp trên mạng xã hội?”

Dàn ý

I. Mở bài

Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là giới trẻ. Mạng xã hội mang đến nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi và kết nối nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được sử dụng một cách văn minh và có trách nhiệm. Là một học sinh, việc ứng xử phù hợp trên mạng xã hội không chỉ thể hiện sự tôn trọng bản thân và người khác mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng lành mạnh và tích cực.

II. Thân bài

1. Giải thích vấn đề

Ứng xử phù hợp trên mạng xã hội là việc sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng, không chia sẻ thông tin sai lệch, không xúc phạm, miệt thị người khác, đồng thời tuân thủ các quy tắc và quy định của nền tảng mạng xã hội.

2. Phân tích vấn đề

Thực trạng:

Theo khảo sát của Microsoft năm 2021, Việt Nam đứng thứ 5 trên thế giới về mức độ nghiêm trọng của các hành vi tiêu cực trên mạng. Điều này cho thấy tình trạng ứng xử thiếu văn minh trên mạng xã hội đang diễn ra phổ biến, đặc biệt là trong giới trẻ. Các hành vi như bình luận ác ý, chia sẻ thông tin giả mạo, bắt nạt trên mạng,... không chỉ gây tổn thương cho người khác mà còn làm xấu đi hình ảnh của bản thân và cộng đồng.

Nguyên nhân:

• Nhận thức chưa đầy đủ: Nhiều học sinh chưa nhận thức rõ về tác động của hành vi của mình trên mạng xã hội. Họ cho rằng mạng xã hội là không gian ảo, không bị ràng buộc bởi các quy tắc ứng xử như ngoài đời thực.
• Thiếu kỹ năng: Một số học sinh thiếu kỹ năng giao tiếp và giải quyết xung đột trên mạng xã hội, dẫn đến việc dễ dàng bị kích động và có hành vi tiêu cực.
• Ảnh hưởng từ môi trường: Môi trường mạng xã hội cũng có những tác động nhất định đến hành vi của học sinh. Việc tiếp xúc với những thông tin tiêu cực, bạo lực hoặc những hình mẫu ứng xử không phù hợp có thể khiến học sinh bắt chước và có hành vi tương tự.

Vì sao cần giải quyết vấn đề:

Ứng xử không phù hợp trên mạng xã hội có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

• Tổn thương tinh thần: Nạn nhân của các hành vi tiêu cực trên mạng có thể bị tổn thương về mặt tinh thần, dẫn đến stress, trầm cảm, thậm chí là tự tử.
• Xung đột, bạo lực: Các cuộc tranh cãi, mâu thuẫn trên mạng xã hội có thể leo thang thành xung đột, bạo lực ngoài đời thực.
• Ảnh hưởng đến học tập và tương lai: Việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội và tham gia vào các hoạt động tiêu cực có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập và cơ hội nghề nghiệp của học sinh.

Ý kiến trái chiều:

Một số người cho rằng việc kiểm soát ứng xử trên mạng xã hội là vi phạm quyền tự do ngôn luận. Tuy nhiên, tự do ngôn luận không có nghĩa là được phép xúc phạm, miệt thị hay gây tổn hại đến người khác.

3. Giải pháp giải quyết vấn đề

• 1. Nâng cao nhận thức về ứng xử văn minh trên mạng xã hội:
• Người thực hiện: Học sinh, giáo viên, phụ huynh, các tổ chức xã hội.
• Cách thực hiện:
  • Tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo, cuộc thi về văn hóa ứng xử trên mạng xã hội.
  • Lồng ghép nội dung giáo dục về ứng xử văn minh trên mạng xã hội vào chương trình học.
  • Phụ huynh thường xuyên trò chuyện, chia sẻ với con em về cách sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả.
• Công cụ/phương pháp hỗ trợ: Sách, báo, phim ảnh, các trang mạng xã hội chính thống.
• Phân tích: Việc nâng cao nhận thức giúp học sinh hiểu rõ hơn về những quy tắc ứng xử văn minh trên mạng xã hội, từ đó hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội một cách tích cực, có trách nhiệm.
  1. Sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng:
• Người thực hiện: Học sinh.
• Cách thực hiện:
  • Luôn sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng khi giao tiếp trên mạng xã hội.
  • Tránh sử dụng những từ ngữ thô tục, xúc phạm người khác.
  • Suy nghĩ kỹ trước khi bình luận, chia sẻ bất kỳ thông tin nào.
• Phân tích: Ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng. Việc sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng thể hiện sự văn minh, góp phần xây dựng một môi trường mạng xã hội tích cực.
  1. Chọn lọc thông tin, chia sẻ có trách nhiệm:
• Người thực hiện: Học sinh.
• Cách thực hiện:
  • Chỉ chia sẻ những thông tin chính thống, đã được kiểm chứng.
  • Tránh lan truyền những tin đồn thất thiệt, gây hoang mang dư luận.
  • Suy nghĩ kỹ trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin cá nhân nào.
• Phân tích: Việc chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Học sinh cần có ý thức trách nhiệm khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.
  1. Tôn trọng quyền riêng tư của người khác:
• Người thực hiện: Học sinh.
• Cách thực hiện:
  • Không đăng tải, chia sẻ những hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác khi chưa được sự đồng ý.
  • Không xâm phạm vào đời tư của người khác.
• Phân tích: Quyền riêng tư là một trong những quyền cơ bản của con người. Việc tôn trọng quyền riêng tư của người khác thể hiện sự văn minh, lịch sự.
  1. Báo cáo các hành vi xấu, vi phạm pháp luật:
• Người thực hiện: Học sinh, các cơ quan chức năng.
• Cách thực hiện:
  • Khi phát hiện các hành vi xấu, vi phạm pháp luật trên mạng xã hội, học sinh cần báo cáo ngay cho các cơ quan chức năng.
  • Các cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trên mạng xã hội.
• Phân tích: Việc báo cáo các hành vi xấu, vi phạm pháp luật giúp ngăn chặn những hành vi tiêu cực, góp phần xây dựng một môi trường mạng xã hội lành mạnh.

Kết bài

Ứng xử văn minh trên mạng xã hội là trách nhiệm của mỗi học sinh. Bằng cách nâng cao nhận thức, sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng, chọn lọc thông tin, chia sẻ có trách nhiệm, tôn trọng quyền riêng tư của người khác và báo cáo các hành vi xấu, vi phạm pháp luật, chúng ta có thể góp phần xây dựng một môi trường mạng xã hội lành mạnh, văn minh. Mỗi học sinh hãy là một đại sứ văn hóa trên mạng xã hội, lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến cộng đồng.

Ví dụ thực tế:

• Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam đã tổ chức thành công cuộc thi "Sáng tạo nội dung tích cực trên mạng xã hội" nhằm khuyến khích học sinh sử dụng mạng xã hội một cách sáng tạo, có ích.
• Nhiều học sinh đã chủ động tham gia các chiến dịch truyền thông về an toàn mạng, ứng xử văn minh trên mạng xã hội do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Thông tin và Truyền thông phát động.
• Các trang mạng xã hội lớn như Facebook, YouTube cũng đã tăng cường các biện pháp kiểm soát nội dung, xử lý nghiêm các tài khoản vi phạm.

4. Liên hệ bản thân

Bản thân em cũng đã từng chứng kiến và trải qua những tình huống ứng xử không phù hợp trên mạng xã hội. Từ đó, em nhận ra tầm quan trọng của việc ứng xử văn minh và có trách nhiệm. Em luôn cố gắng sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng người khác và không chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng.

III. Kết bài

Ứng xử phù hợp trên mạng xã hội là trách nhiệm của mỗi học sinh. Bằng việc nâng cao nhận thức, phát triển kỹ năng và xây dựng môi trường mạng lành mạnh, chúng ta có thể tạo ra một không gian mạng tích cực, nơi mọi người đều cảm thấy an toàn và được tôn trọng. Hãy cùng nhau lan tỏa thông điệp "Ứng xử văn minh - Kết nối yêu thương" để mạng xã hội thực sự trở thành một công cụ hữu ích cho cuộc sống.

Bài làm tham khảo

Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là giới trẻ. Mạng xã hội như một con dao hai lưỡi, vừa mang đến nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi và kết nối, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được sử dụng một cách văn minh và có trách nhiệm. Là một học sinh, việc ứng xử phù hợp trên mạng xã hội không chỉ thể hiện sự tôn trọng bản thân và người khác mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng lành mạnh và tích cực.

Ứng xử phù hợp trên mạng xã hội là việc sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng, không chia sẻ thông tin sai lệch, không xúc phạm, miệt thị người khác, đồng thời tuân thủ các quy tắc và quy định của nền tảng mạng xã hội. Điều này bao gồm việc cân nhắc kỹ trước khi đăng tải bất kỳ nội dung nào, thể hiện sự đồng cảm và tôn trọng đối với người khác trong các tương tác trực tuyến, và tránh tham gia vào các cuộc tranh luận không lành mạnh. Ứng xử văn minh trên mạng xã hội còn thể hiện ở việc tôn trọng quyền riêng tư của người khác, không chia sẻ thông tin cá nhân của họ mà chưa được phép, và không lan truyền những tin đồn thất thiệt.

Tuy nhiên, tình trạng ứng xử thiếu văn minh trên mạng xã hội đang diễn ra phổ biến, đặc biệt là trong giới trẻ. Theo khảo sát của Microsoft năm 2021, Việt Nam đứng thứ 5 trên thế giới về mức độ nghiêm trọng của các hành vi tiêu cực trên mạng. Các hành vi như bình luận ác ý, chia sẻ thông tin giả mạo, body shaming, công kích cá nhân,... không chỉ gây tổn thương sâu sắc cho người khác mà còn làm xấu đi hình ảnh của bản thân và cộng đồng.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố. Nhiều học sinh chưa nhận thức rõ về tác động của hành vi của mình trên mạng xã hội. Họ cho rằng mạng xã hội là không gian ảo, nơi họ có thể tự do thể hiện bản thân mà không cần quan tâm đến cảm xúc của người khác. Ví dụ, việc chia sẻ một bức ảnh chế giễu người khác có thể được xem là một trò đùa vô hại, nhưng thực tế nó có thể gây tổn thương lớn cho người bị chế giễu. Bên cạnh đó, một số học sinh thiếu kỹ năng giao tiếp và giải quyết xung đột trên mạng xã hội. Họ dễ dàng bị kích động và có những phản ứng tiêu cực khi gặp phải những ý kiến trái chiều.

Môi trường mạng xã hội cũng có những tác động nhất định đến hành vi của học sinh. Việc tiếp xúc với những thông tin tiêu cực, bạo lực hoặc những hình mẫu ứng xử không phù hợp có thể khiến học sinh bắt chước và có hành vi tương tự. Ví dụ, việc xem những video có nội dung bạo lực có thể khiến học sinh trở nên hung hăng hơn trong giao tiếp.

Ứng xử không phù hợp trên mạng xã hội có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Nạn nhân của các hành vi tiêu cực trên mạng có thể bị tổn thương về mặt tinh thần, dẫn đến stress, trầm cảm, thậm chí là tự tử. Trường hợp của nữ sinh N.T.H.Y (15 tuổi) tự tử vì bị bạn bè chế giễu ngoại hình trên mạng xã hội là một ví dụ đau lòng. Các cuộc tranh cãi, mâu thuẫn trên mạng xã hội có thể leo thang thành xung đột, bạo lực ngoài đời thực. Đã có nhiều vụ việc học sinh đánh nhau do mâu thuẫn xuất phát từ mạng xã hội. Việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội và tham gia vào các hoạt động tiêu cực có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập và cơ hội nghề nghiệp của học sinh. Những bài đăng, bình luận thiếu suy nghĩ trên mạng xã hội có thể khiến học sinh mất đi những cơ hội học tập và việc làm tốt.

Trước hết, để ứng xử văn minh trên mạng xã hội, mỗi học sinh cần nâng cao nhận thức về vấn đề này. Theo thống kê của UNICEF, có tới 53% trẻ em Việt Nam từ 10-17 tuổi đã từng gặp phải các hình thức bạo lực trên mạng. Điều này cho thấy việc giáo dục về văn hóa ứng xử trên mạng xã hội là vô cùng cấp thiết. Các trường học cần lồng ghép nội dung này vào chương trình học, tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo để học sinh hiểu rõ hơn về những quy tắc ứng xử văn minh, từ đó hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội một cách tích cực, có trách nhiệm. Bên cạnh đó, gia đình và các tổ chức xã hội cũng cần chung tay góp sức trong việc giáo dục, định hướng cho giới trẻ.

Một trong những yếu tố quan trọng nhất của ứng xử văn minh trên mạng xã hội là sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng. Bất kỳ ai cũng xứng đáng được tôn trọng, bất kể họ là ai, đến từ đâu hay có quan điểm khác biệt. Việc sử dụng những ngôn từ thô tục, xúc phạm người khác không chỉ thể hiện sự thiếu văn hóa mà còn có thể gây tổn thương sâu sắc đến người khác. Hãy luôn nhớ rằng, đằng sau mỗi tài khoản mạng xã hội là một con người bằng xương bằng thịt.

Bên cạnh đó, việc chọn lọc thông tin và chia sẻ có trách nhiệm cũng là một yếu tố quan trọng. Trong thời đại mà thông tin giả mạo tràn lan, việc kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ là vô cùng cần thiết. Theo một nghiên cứu của Đại học Oxford, có tới 60% tin tức giả mạo được lan truyền trên mạng xã hội bởi những người dùng không có ý thức kiểm chứng. Việc chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, từ việc làm hoang mang dư luận đến việc gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức.

Tôn trọng quyền riêng tư của người khác cũng là một trong những quy tắc ứng xử quan trọng trên mạng xã hội. Mỗi người đều có quyền kiểm soát thông tin cá nhân của mình. Việc đăng tải, chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác khi chưa được sự đồng ý là một hành vi xâm phạm quyền riêng tư, có thể bị xử lý theo pháp luật.

Cuối cùng, khi phát hiện các hành vi xấu, vi phạm pháp luật trên mạng xã hội, học sinh cần mạnh dạn báo cáo cho các cơ quan chức năng. Việc làm này không chỉ giúp ngăn chặn những hành vi tiêu cực mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng xã hội lành mạnh, an toàn.

Một ví dụ điển hình cho việc ứng xử văn minh trên mạng xã hội là chiến dịch "Thử thách 10 ngày nói lời tử tế trên mạng" do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động. Chiến dịch này đã thu hút sự tham gia của hàng triệu học sinh trên cả nước, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp, xây dựng một môi trường mạng xã hội tích cực.

Bản thân em cũng đã từng chứng kiến và trải qua những tình huống ứng xử không phù hợp trên mạng xã hội. Từ đó, em nhận ra tầm quan trọng của việc ứng xử văn minh và có trách nhiệm. Em luôn cố gắng sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng người khác và không chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng. Em cũng chủ động báo cáo những hành vi tiêu cực mà mình gặp trên mạng xã hội.

Ứng xử phù hợp trên mạng xã hội là trách nhiệm của mỗi học sinh. Bằng việc nâng cao nhận thức, phát triển kỹ năng và xây dựng môi trường mạng lành mạnh, chúng ta có thể tạo ra một không gian mạng tích cực, nơi mọi người đều cảm thấy an toàn và được tôn trọng. Hãy cùng nhau lan tỏa thông điệp "Ứng xử văn minh - Kết nối yêu thương" để mạng xã hội thực sự trở thành một công cụ hữu ích cho cuộc sống. Bởi lẽ, mạng xã hội không chỉ là một công cụ giải trí mà còn là một phần của cuộc sống thực, và chúng ta cần có trách nhiệm với những gì mình thể hiện trên đó.