Câu hỏi chuẩn bị: Hình thức thực hiện pháp luật! môn Pháp luật đại cương | Học viện Ngân hàng

CÂU HỎI CHUẨN BỊ PLĐC
1. Định nghĩa, đặc điểm thực hiện pháp luật.
- Định nghĩa: Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có
mục đích, làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc
sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật. - Đặc điểm:
Thực hiện pháp luật là hành vi
Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích của các chủ thể pháp luật.
Thực hiện pháp luật là hành vi hợp pháp của các chủ thể.
2. Có mấy hình thức thực hiện pháp luật. Với mỗi hình thức lấy
khái niệm và ví dụ tương ứng với loại quy phạm nào ( quy phạm
gồm 3 loại: bắt buộc, cấm đoán, trao quyền; hình thức tuân thủ,
thi hành, sử dụng. Áp dụng pháp luật: phân biệt với ba hình thức
trước đó và được đặt ra trong trường hợp nào và các bước trong
quá trình áp dụng pháp luật.
- Các hình thức thực hiện pháp luật: + Tuân thủ pháp luật
Tuân thủ pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó
các chủ thể pháp luật kiềm chế không tiến hành những hành vi mà pháp luật cấm.
=> Đây là cách xử sự thụ động, tương ứng với các quy
phạm pháp luật cấm đoán.
VD: Theo quy định của Luật giao thông đường bộ thì cấm
các hành vi vượt đèn đỏ, thì tuân thủ pháp luật là việc người
tham gia giao thông đường bộ không có các hành vi vượt đèn đỏ + Thi hành pháp luật
Thi hành pháp luật là một hình thức thực hiện pháp luật,
trong đó chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của
mình bằng một hành vi nhất định.
=> Thi hành pháp luật luật tương ứng với quy phạm pháp luật bắt buộc.
VD: A đã đủ tuổi tham gia nghĩa vụ quân sự theo quy định
về luật nghĩa vụ quân sự. A chủ động và tự nguyện tham gia
nghĩa vụ ngay khi có lệnh gọi của cơ quan nhà nước. + Sử dụng pháp luật
Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó
các chủ thể thực hiện quyền chủ thể của mình
=> Sử dụng pháp luật tương ứng với cac quy phạm pháp luật trao quyền.
VD: Ông A và ông B là hàng xóm, ông A nhiều lần hát
karaoke bật âm lượng khá to vào buổi trưa gây ảnh hưởng
đến nhà ông B, vì quá bực tức, ông B đã dùng những lời lẽ
để xúc phạm tới ông A.
Hành vi của ông B đã vi phạm vào quy định xúc phạm nhân
phẩm, danh dự của cá nhân ông A và ông A hoàn toàn có
khả năng kiện ông B về tội cố ý gây thương tích. Tuy nhiên,
hai bên đã thỏa thuận với nhau và ông A cũng đồng ý sẽ
giảm âm lượng khi hát karaoke.
Tình huống trên cho thấy rằng, mặc dù ông A đã bị xâm
phạm về danh dự, nhân phẩm và có thể khởi kiện theo quy
định của pháp luật nhưng ông A đã lựa chọn không sử dụng quyền này của mình.
Các hình thức thực hiện pháp luật được phân biệt dựa trên những yếu tố sau Tuân thủ Thi hành Sử dụng Áp dụng pháp luật pháp luật pháp luật pháp luật Là hoạt động Là việc chủ Là hoạt động Là việc thực hiện thể pháp luật thực hiện những cơ pháp luật có hành động pháp luật quan có tính chất thụ một hành vi bằng cách thẩm quyền động và thể nào đó theo hành động dựa vào hiện dưới hướng chủ hoặc không pháp luật để Bản dạng không động và tích hành động điều chỉnh, chất hành động cực một hành vi giải quyết một hành vi cụ thể những hành nào đó vi sai trái, trong khuôn khổ trách nhiệm quyền hạn của mình Chủ Mọi chủ thể Mọi chủ thể Mọi chủ thể Cán bộ, cơ thể pháp luật pháp luật pháp luật quan nhà thực nước có hiện thẩm quyền Thường là Thường Thể hiện ở Thường hình thức được thể mọi loại quy được thể Hình cấm đoán hiện dưới phạm khác hiện theo thức một hành vi hình thức nhau hình thức thể cụ thể nào đó bắt buộc quy phạm hiện thực hiện trao quyền. Không bắt Tính Bắt buộc Bắt buộc buộc.Chủ Bắt buộc bắt thực hiện thực hiện thể tự thực thực hiện buộc hiện theo mong muốn của mình Áp dụng pháp luật
- Định nghĩa: Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính tổ chức,
tính quyền nhà nước, được thực hiện thông qua các cơ quan nhà
nước có thẩm quyền, nhà chức trách hoặc tổ chức xã
hội được nhà nước trao quyền, nhằm cá biệt hóa những quy
phạm pháp luật vào những trường hợp cụ thể đối với những tổ chức, cá nhân cụ thể. - Đặc điểm:
Là hoạt động mang tính tổ chức, thể hiện quyền lực nhà nước
Là hoạt động mang tính hình thức, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định
Là hoạt động điều chỉnh cá biệt, cụ thể đối với quan hệ pháp luật xác định
Là hoạt động đòi hỏi tính sáng tạo
- Các trường hợp áp dụng pháp luật
Khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước hoặc
chế tài pháp luật với chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật
Khi quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể không mặc
nhiên phát sinh, thay đổi hoặc chấp dứt nếu thiếu sự can thiệp của nhà nước
Khi xảy ra tranh chấp về quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các
bên trong quan hệ pháp luật mà họ không thể tự giải quyết
Trong một số quan hệ pháp luật mà nhà nước thấy cần thiết
phải tham gia để kiểm tra, giám sát các bên tham gia quan
hệ đó hoặc xác nhận sự tồn tại hay không tồn tại của một số
sự việc sự kiện thực tế.
- Các giai đoạn áp dụng pháp luật
Bước một: Phân tích đánh giá đúng chính xác mọi tình tiết,
hoàn cảnh, điều kiện của sự việc thực tế xảy ra
Bước hai: Lựa trọn quy phạm pháp luật phù hợp và phân
tích làm rõ nội dung, ý nghĩa của QPPL đối với trường hợp cần áp dụng
Bước ba: Ra văn bản áp dụng pháp luật
Bước bốn: Tổ chức thực hiện văn bản áp dụng được ban hành