Chương 3 Phương hướng cơ bản xây dựng và phát triển gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa môn Chủ nghĩa xã hội khoa học | Trường Đại học Tôn Đức Thắng

CH N ƯƠ G 3: PHƯƠNG HƯỚNG C Ơ B N Ả XÂY D N Ự G VÀ PHÁT TRI N Ể GIA ĐÌNH VI T Ệ NAM TRONG TH I Ờ KỲ QUÁ Đ Ộ LÊN CH Ủ NGHĨA XÃ H I Ộ . 1. M t ộ s ố quan đi m ể quán triệt c a ủ Đ n ả g và Nhà N c ướ trong vi c ệ xây d n ự g gia đình hòa thu n ậ , bình đ n ẳ g h n ạ h phúc. Th i ờ kỳ quá đ ộ lên ch ủ nghĩa xã h i ộ là giai đo n ạ Đ n ả g và Nhà n c ướ ta t p ậ trung phát tri n ể kinh t ế - văn hóa - xã h i ộ , bắt đ u ầ th i ờ kỳ đ i ổ m i ớ toàn di n ệ đ t ấ n c ướ . Gia đình là t ế bào c a ủ xã h i ộ , vì th , ế Đảng th c ự hi n ệ ch ủ tr n ươ g th c ự hiện xây d n ự g gia đình m i ớ , h n ướ g t i ớ xây d n ự g gia
đình văn hóa Việt Nam v i ớ nh n ữ g quy t c ắ n ứ g x ử t t ố đ p
ẹ , phát huy giá tr ịđ o ạ đ c ứ truy n ề th n ố g c a ủ gia đình Việt Nam. Đ ể đ t ạ đ c ượ m c ụ tiêu đó, Đ n ả g và Nhà n c ướ đ a ư ra m t ộ s ố quan đi m ể sau: Th ứ nh t ấ , tăng c n ườ g s ự lãnh đạo c a
ủ Đảng, nâng cao nh n ậ th c ứ c a ủ xã h i ộ v ề xây d n ự g và phát tri n ể gia đình Vi t ệ Nam. Đảng ch ủ tr n ươ g ti p ế t c ụ đ y
ẩ mạnh công tác tuyên truy n ề t ừ các c p ấ y ủ chính quy n ề , các t ổ ch c ứ đoàn th ể t ừ Trung n ươ g đ n ế c ơ s ở c n ầ chung tay tăng c n ườ g s ự lãnh đ o ạ c a ủ Đ n ả g và s ự qu n ả lý c a ủ Nhà n c ướ được c ụ thể hóa b n
ằ g các chính sách, pháp lu t ậ đ ể đi u ề ch n ỉ h các m i ố quan h ệ trong gia đình nh m ằ nâng cao nh n ậ th c ứ c a ủ xã h i ộ v
ề v ịtrí, vai trò và t m ầ quan tr n ọ g c a ủ nhi m ệ v ụ xây d n ự g và phát tri n ể gia đình văn hóa Vi t ệ Nam. Xây d n ự g gia đình là m t ộ trong nh n ữ g y u ế t ố c ơ bản, đ n ồ g th i ờ cũng là đ n ộ g l c ự quan tr n ọ g quy t ế đ n ị h thành công s ự phát tri n ể bền v n ữ g kinh t ế - xã h i ộ trong th i ờ kỳ công nghi p ệ hóa, hi n ệ đ i ạ hóa đ t ấ n c ướ . Đây là n n ề t n ả g v n ữ g ch c ắ trong công cu c ộ xây d n ự g và b o ả vệ T ổ qu c ố Vi t ệ Nam xã h i ộ ch ủ nghĩa. Đ ể th c ự hi n ệ đ c ượ m c ụ tiêu đó, c p ấ y ủ và chính quy n ề các c p ấ không ng n ừ g nâng cao trình đ ộ chuyên môn, th c ự hi n ệ công tác tuyên truy n ề sâu r n ộ g đ n ế ng i ườ dân, đ n ồ g th i ờ đ a ư n i ộ dung, m c ụ tiêu c a ủ công tác xây d n
ự g và phát triển gia đình vào chi n ế l c ượ phát tri n ể kinh t ế - xã h i ộ và ch n ươ g trình k ế ho c
ạ h công tác hàng năm c a ủ các b , ộ ngành, đ a ị ph n ươ g. Th ứ hai, đ y ẩ m n ạ h phát tri n ể kinh t ế - xã h i ộ , nâng cao đ i ờ s n ố g v t ậ ch t ấ , kinh t ế h ộ gia đình. Đ
ể xây dựng gia đình bình đ n ẳ g, ti n ế b , ộ no m ấ thì công cu c ộ đ y ẩ m n ạ h kinh t , ế phát tri n ể xã h i ộ là đi u ề ki n ệ không th ể thiếu. C n
ầ xây dựng và hoàn thi n
ệ các chính sách phát tri n ể kinh tế xã h i ộ , chính sách u ư tiên h ỗ tr ợ phát tri n ể kinh t ế gia đình, t o ạ công ăn vi c ệ làm, c ơ h i ộ phát tri n ể ngh ề nghi p ệ , h ỗ tr ợ s n ả xu t ấ kinh doanh sản ph m ẩ m i ớ , t o ạ đi u ề ki n ệ đ ể gia đình vay v n ố ngắn hạn và dài h n ạ nh m ằ xóa đói gi m ả nghèo, chuy n ể d c ị h c ơ c u ấ s n ả xu t ấ , m ở rộng phát tri n ể kinh t , ế góp ph n ầ c n ủ g c , ố n ổ đ n ị h và phát tri n ể kinh t ế gia đình. Bên c n ạ h đó, c n ầ đ ề ra những chính sách h ỗ tr , ợ giúp đỡ kinh t
ế cho các gia đình nghèo, gia đình th n ươ g binh, li t ệ sĩ, b n
ệ h binh, gia đình các dân t c ộ ít người, sinh s n ố g ở vùng sâu, vùng xa,… Th ứ ba, kế th a ừ nh n ữ g giá tr ịc a ủ gia đình truy n ề thông, đ n ồ g th i ờ ti p ế thu nh n ữ g ti n ế b ộ c a ủ nhân lo i ạ v
ề gia đình trong xây d n ự g gia đình Vi t ệ Nam hi n ệ nay. Gia đình truy n ề th n ố g đ c ượ hun đúc t ừ lâu đ i ờ trong l c ị h s ử dân t c ộ . B c ướ vào th i ờ kỳ m i ớ , nh n ữ g yếu t ố truy n ề th n ố g mang c ả hai m t ặ tích c c ự và tiêu c c ự . Do v y ậ , Nhà n c ướ cũng nh ư các c
ơ quan văn hoá, các ban ngành liên quan c n ầ ph i ả m n ạ h d n ạ l a ự ch n ọ và xác đ n ị h rõ ràng, duy trì nh n ữ g nét đ p
ẹ có ích,đồng thời ngăn ch n ặ và xóa b ỏ nh n ữ g hi n ệ t n ượ g tiêu c c ự và ti n ế t i ớ kh c ắ phục nh n ữ g hạn ch
ế trong gia đình cũ. Và quan tr n ọ g h n ơ , ph i ả bi t ế ti p ế thu nh n ữ g n i ộ dung ti n ế b ộ c a ủ th i ờ đ i ạ , xây d n
ự g mô hình gia đình Vi t ệ Nam hi n ệ đ i ạ . Không ch ỉph i ả x ử lý, tiếp thu nh n ữ g vấn đ
ề của thời đại mà còn phải kết thừa và phát huy những giá trị văn hóa, truy n ề th n ố g t t ố đ p ẹ c a ủ gia đình Vi t ệ Nam phù h p
ợ với sự phát triể n chung củ a xã hộ i. Th
ứ tư , tiế p tụ c phát triể n và nâng cao chấ t lượ ng phong trào xây dự ng gia đình văn hóa. Gia đình văn hóa đ c
ượ đị nh nghĩa là gia đình ấ m no, hòa thuậ n, tiế n bộ , khỏ e mạ nh và hạ nh phúc. Đ
ể đạ t đượ c điề u đó, mỗ i thành viên trong gia đình cầ n không chỉ thự c hiệ n tố t nghĩa vụ công dân mà còn tích c c ự đoàn k t ế , h ỗ tr ợ l n ẫ nhau trong c n ộ g đ n ồ g dân c . ư Bên c n ạ h đó, vi c ệ nghiên c u ứ v
ộà nhân r ng mô hình gia đình văn hóa là vô cùng
ọ quan tr ng. Tuyầ nhiên, c n tránh ch y
ạ theo thành tích hình th c ứ mà hãy t p ậ trung vào vi c ệ xây d n ự g m t ộ gia đình th c ự s ự hạ nh phúc. Song song v i ớ đó, vi c ệ th c ự hi n ệ t t
ố kế hoạ ch hóa gia đình cũng đóng góp đáng kể vào vi c ệ xây dựng ộm t gia đình văn hóa. 2. Gia đình m i ớ hi n ệ đ i ạ ra đ i ờ trên s ự k ế th ừ a nh ữ ng truy ề n th ố ng và ti ế p thu nh ữ ng ti n ế b ộ c ủ a gia đình m ớ i hi ệ n đ ạ i. Gia đình là t ế bào c a ủ xã h i ộ , là n i
ơ lư u giữ nhữ ng giá trị văn hóa truyề n thố ng của dân tộ c. Xây d n ự g gia đình h n ạ h phúc, bình đẳng, m ấ no là n n ề t n ả g xây d n ự g xã h i
ộ hạ nh phúc, đây là vấ n đ ề hết s c ứ quan trọng và là y u
ế tố cơ bả n quyế t ịđ nh s ự phát tr ểi n c ủ a đ ấ t n ướ c. Hi n ệ nay, đ t
ấ nướ c ta đang trong thờ i kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hộ i, Đả ng và Nhà nướ c tích c c
ự đư a ra nhữ ng chính sách xây dự ng và phát triể n mô hình gia đình văn hóa. Gia đình mớ i hi n ệ đại vừ a phả i k ế th ừ a và gìn gi ữ nh ữ ng tinh hoa văn hóa truy ề n th ố ng đã có t ừ lâu đ ờ i, v ừ a ph i ả tiếp thu nh n ữ g thay đ i ổ ti n ế b ộ của thời đại mới. - Nh n
ữ g giá trị gia đình truy n ề th ố ng ốc t lõi luôn đ ượ c gìn g ữ i và phát huy M i
ỗ gia đình có vai trò to l n ớ trong vi c ệ gìn gi ,
ữ lưu truyền và phát huy những giá trị văn hóa t t ố đẹp. V i ớ ý nghĩa đ c ặ biệt đó, truy n ề th n ố g gia đình ph n ả ánh n n ề văn hoá b n ả đ a ị tạ o nên bản s
ắ c văn hoá dân tộ c mà ngàn đờ i chúng ta cầ n trân trọ ng, gìn giữ . Giá trị truyề n thố ng thể hi n ệ qua những nguyên t c
ắ , phép ứng xử trong cu c ộ số ng gia đình. Quan ni m ệ tôn trọng ng ò ư i l n ớ tu i ổ : xã h i ộ dù có phát tri n ể hi n ệ đ i ạ đế n thế nào vẫ n đ ề cao lòng bi t ế n ơ , tôn kính cha m , ẹ ông bà t ổ tiên. Quan h
ệ giữ a vợ chồ ng: sự thủ y chung, yêu thươ ng, luôn tôn trọ ng lẫ n nhau, cùng nhau chia s
ẻ những khó khăn trong cu c ộ s n ố g, đ n ồ g th i ờ là trách nhi m ệ c a ủ cha m ẹ với con cái. Quan h ệ gi a
ữ anh em trong gia đình: luôn yêu th n ươ g, giúp đ ỡ l n ẫ nhau, đ ềcao tính c n ộ g ồđ ng. -Cu c ộ sống hiện đ i ạ v i ớ nh n ữ g ti n
ế bộ vượ t bậ c đang tác động mạ nh mẽ đến gia đình Việt Nam Trong giai đo n ạ xã h i ộ ngày càng phát tri n ể , nh n ữ g thay đ i ổ hi n ệ đ i ạ d n ầ đi vào đ i ờ số ng. gia đình Vi t ệ nam ch u
ị ả nh hưở ng bở i các yế u tố kinh tế - văn hóa - xã hộ i. Dướ i đây là một số thay đ i ổ n i ổ b t ậ trong c u ấ trúc và đ i
ờ số ng gia đình Việ t Nam hiệ n đạ i: Vai trò c a ủ ng i ườ ph ụ n : ữ Hi n ệ nay, công vi c
ệ nhà không ch ỉlà nhi m ệ v ụ của riêng ng i ườ ph
ụ nữ , họ tham gia vào công việ c ngoài xã hộ i, tự chủ kinh tế và có nhiề u cơ h i ộ phát tri n ể sự nghiệ p. Tăng c n ườ g m i ố quan h ệ gia đình: M c ặ dù xã h i ộ hi ệ n
ạ đ i đôi khại t o ra kh ả o ng cách gi a
ữ các thành viên trong gia đình do công vi c ệ bậ n ộ r n và ựs phát tr ể i n công ngh , ệ nhưng cũng có nhi u ề gia đình v n ẫ duy trì các ho t
ạ độ ng gắ n kế t như du lị ch, l
ễ hộ i, hoặ c các bữ a ăn chung. Nhữ ng hoạ t độ ng này giúp củ ng cố mố i quan hệ và tạo ra không gian đ ể các thành viên chia s , ẻ th u ấ hi u ể và h ỗ tr ợ l n ẫ nhau. ***Gia đình m i ớ hi n ệ đ i
ạ không ch ỉkết hợp nhữ ng giá trị văn hóa truyền thố ng tốt đẹ p mà con ti p ế thu nh n ữ g ti n ế b
ộ của nền văn minh hiện đại để phù hợp với sự phát triển tất yếu của xã h i ộ . M c ặ dù có sự thay đ i ổ v
ề cấu trúc và vai trò của các thành viên nhưng gia đình vẫn luôn là n i ơ b o ả v , ệ nuôi d n ưỡ g và phát huy nh n ữ g giá tr ịtinh th n ầ quan tr n ọ g. T t
ấ cả nhằ m hướ ng tớ i th c ự hi n ệ m c
ụ tiêu làm cho gia đình th c ự sự là t ế bào lành m ạ nh c ủ a xã h ộ i, là t ổ ấ m c ủ a ỗ m i ng i ườ .