Đề cương chủ nghĩa xã hội khoa hoc: Dân chủ và nhà nước XHCN ở Việt Nam –Trường Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh

1. Tại sao nói dân chủ và nhà nước có quan hệ không thể tách rời? Là sinh viên
Đại học UEH, các em cần làm gì để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam?
Dân chủ XHCN là cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng và hoạt động của nhà nước
XHCN. Chỉ trong xã hội dân chủ XHCN, người dân mới có đầy đủ các điều kiện cho
việc thực hiện ý chí của mình thông qua việc lựa chọn một cách công bằng, bình đẳng
những người đại diện cho quyền lợi chính đáng của mình vào bộ máy nhà nước. Dân
chủ XHCN sẽ kiểm soát một cách có hiệu quả quyền lực của nhà nước,ngăn chặn
được sự tha hóa của quyền lực nhà nước. Nếu các nguyên tắc của nền dân chủ XHCN
bị vi phạm, thì việc xây dựng nhà nước XHCN cũng sẽ không thực hiện được.
Nhà nước XHCN trở thành công cụ quan trọng cho việc thực thi quyền làm chủ của
nhân dân. Nhà nước XHCN nằm trong nền dân chủ XHCN là phương thức thể hiện và
thực hiện dân chủ. Nếu nhà nước XHCN đánh mất bản chất của mình sẽ tác động tiêu
cực đến nền dân chủ XHCN, sẽ dẫn tới việc xâm phạm quyền làm chủ của nhân dân.
Trong hệ thống chính trị XHCN, nhà nước thiết chế có chức năng trực tiếp nhất trong
việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện những yêu cầu dân chủ chân chính của nhân dân. ➢
Vì vậy, không thể tách rời dân chủ và nhà nước. Đây là một trong những điều kiện
tiên quyết, quyết định việc xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN,
của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
Là sinh viên Đại học UEH, để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam: •
Gương mẫu thực hiện và tuyên truyền, vận động mọi người thực hiện
đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. •
Tuân thủ pháp luật và lan tỏa ý thức pháp quyền trong xã hội. •
Tham gia các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cộng
đồng, đóng góp ý kiến xây dựng, củng cố hoàn thiện chính sách công. •
Sử dụng kiến thức chuyên môn trong các ngành kinh tế để góp phần xây
dựng một nền kinh tế minh bạch, công bằng, và bền vững.
2. Hãy cho biết quan niệm của bản thân về tình yêu và hôn nhân tiến bộ? Thế
nào là một gia đình hạnh phúc, chia sẻ một kinh nghiệm thực tiễn.
Tình yêu là cảm xúc gắn bó và yêu thương giữa hai người khác giới, xuất phát từ sự
hòa hợp về nhiều khía cạnh, tạo nên sức hút lẫn nhau. Đây là mối quan hệ tự nguyện,
nơi cả hai sẵn lòng quan tâm, chia sẻ và mang đến cho nhau những điều tốt đẹp nhất.
Một tình yêu chân thành được xây dựng trên rung động thật sự từ cả hai phía, không
bị ảnh hưởng bởi bất kỳ yếu tố hay áp lực bên ngoài. Trong tình yêu này, hai người
cùng nhau vượt qua khó khăn, san sẻ niềm vui nỗi buồn và luôn sẵn lòng hi sinh để đồng hành bên nhau.
Hôn nhân tiến bộ cần được xây dựng trên nền tảng tình yêu chân chính và tự nguyện,
nơi mỗi cá nhân được tự do kết hôn theo quy định pháp luật, được đảm bảo quyền tự
do ly hôn, và tuân thủ nguyên tắc hôn nhân một vợ một chồng. Trong đó, tình yêu
chân thành, sự tôn trọng cá nhân, và trách nhiệm đối với gia đình cũng như xã hội là
những yếu tố cốt lõi. Quan điểm này phản ánh tư tưởng xã hội chủ nghĩa, đề cao vai
trò của cá nhân trong cộng đồng, đồng thời nhấn mạnh nghĩa vụ và quyền lợi bình
đẳng giữa vợ chồng trong đời sống hôn nhân, góp phần xây dựng một xã hội văn minh.
Đối với em, một gia đình hạnh phúc là nơi các thành viên sống trong bầu không khí
yêu thương, tôn trọng và sẻ chia, cùng nhau xây dựng một tổ ấm dựa trên sự gắn kết
và hòa hợp. Trong gia đình ấy, mỗi người đều được lắng nghe và thấu hiểu, đồng thời
được tạo điều kiện để phát triển bản thân mà không cảm thấy áp lực hay bị so sánh.
Hạnh phúc không nằm ở sự giàu sang hay đủ đầy vật chất, mà ở sự hiện diện của
những giá trị tinh thần như niềm tin, sự chân thành và sự đồng hành. Một gia đình
hạnh phúc là nơi mọi người cùng nhau vượt qua khó khăn, đối mặt với thử thách và
luôn tìm được sự an ủi từ vòng tay của nhau. Sự bình đẳng trong việc phân chia trách
nhiệm, sự thấu cảm trong mọi mối quan hệ, và những cử chỉ yêu thương dù nhỏ bé
nhưng đầy ý nghĩa là những yếu tố không thể thiếu. Khi mỗi thành viên cảm nhận
được sự an toàn, được chấp nhận và trân trọng, gia đình sẽ trở thành điểm tựa tinh
thần vững chắc, nơi mọi người đều muốn trở về sau những bộn bề của cuộc sống.
Một ví dụ thực tiễn từ chính gia đình em là cảm giác ấm áp và yêu thương mỗi khi em
có dịp trở về nhà sau thời gian học tập xa. Dù khoảng thời gian bên gia đình không
còn nhiều như trước, nhưng được trò chuyện và chia sẻ với các thành viên, hay đơn
giản là cùng ngồi thảo luận với nhau về một mẩu chuyện nào đó của cuộc sống, em
đều cảm nhận được sự gắn kết và niềm hạnh phúc trọn vẹn. Không chỉ vậy, gia đình
em luôn là chỗ dựa vững chắc, ủng hộ và hỗ trợ em trong việc học tập cũng như
những quyết định lớn nhỏ trong cuộc sống. Sự động viên từ bố mẹ giúp em có thêm
động lực để cố gắng hơn mỗi ngày. Những lời khuyên chân thành, sự lắng nghe và cả
niềm tin mà gia đình dành cho em chính là điều tiếp thêm sức mạnh để em đối mặt với
mọi thử thách. Với em, gia đình không chỉ là nơi để yêu thương mà còn là nguồn cảm
hứng để vươn xa hơn trên con đường tương lai.
3. Em hãy bình luận về tính đa văn hóa trong xã hội đa dân tộc ở Việt Nam hiện nay.
Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc với 54 dân tộc anh em, mỗi dân tộc mang những
đặc trưng độc đáo về ngôn ngữ, phong tục, lễ hội và lối sống. Dân tộc Kinh, tạo nền
văn minh cổ xưa của đất nước, với văn hóa phồn thịnh đã có ảnh hưởng sâu sắc đến
các dân tộc khác. Trong khi đó, dân tộc Tày, Thái, Mường, Khơ Mú, và nhiều dân tộc
khác, vẫn duy trì và bảo tồn những nét độc đáo của họ qua thế hệ. Sự đa dạng văn hóa
không chỉ phản ánh chiều sâu lịch sử và bản sắc dân tộc mà còn là nguồn lực quan
trọng để thúc đẩy sự đoàn kết và gắn bó trong cộng đồng. Sự giao thoa giữa các nền
văn hóa và truyền thống đã tạo ra một không gian văn hóa độc đáo và đa sắc mà Việt
Nam có thể tự hào. Đây là một kho tàng quý giá, vừa là nguồn cảm hứng, vừa là nền
tảng để Việt Nam khẳng định vị thế văn hóa trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, sự đa dạng văn hóa cũng đối mặt với không ít thách thức trong thời đại
hiện nay. Sự mai một các giá trị truyền thống, đặc biệt ở các dân tộc thiểu số, là vấn
đề đáng lo ngại khi thế hệ trẻ dần xa rời phong tục cội nguồn. Sự tiếp nhận văn hóa
ngoại lai thiếu chọn lọc cùng những khoảng cách về điều kiện sống và cơ hội tiếp cận
giáo dục cũng làm tăng nguy cơ mất đi bản sắc văn hóa địa phương. Những vấn đề
như định kiến hoặc sự thiếu hiểu biết về văn hóa của các dân tộc khác có thể gây ra sự
chia rẽ và mâu thuẫn trong cộng đồng.
Để gìn giữ và phát huy tính đa văn hóa, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Nhà
nước cần thúc đẩy các chương trình bảo tồn di sản văn hóa, hỗ trợ phát triển kinh tế
gắn liền với gìn giữ bản sắc, như du lịch cộng đồng hay quảng bá nghề truyền thống.
Đồng thời, giáo dục thế hệ trẻ về giá trị của sự đa dạng văn hóa và khuyến khích giao
lưu giữa các dân tộc sẽ giúp tăng cường sự đoàn kết và xóa bỏ các định kiến. Một xã
hội tôn trọng và bảo vệ sự khác biệt sẽ tạo nền tảng vững chắc để phát triển bền vững,
xây dựng một Việt Nam hòa bình và giàu bản sắc.