de cuong khoa hoc xa hoi va nhan van

Đề cương nhập môn khoa học xã hội và nhân văn

1. Trình bày những hiểu biết chung về khoa học xã hội và nhân văn
2. Khái niệm

• Là nhóm ngành khoa học nghiên cứu về xã hội, văn hoá và con người; về đời sống tinh thần, nhân cách và ứng xử của con người; nghiên cứu hiện tượng, bản chất, các mối quan hệ, định chế xã hội và những quy luật hình thành, phát triển của xã hội, văn hoá; nghiên cứu cơ chế vận dụng quy luật, xử lý hiện tượng, nhằm thúc đẩy xã hội và con người vận động phát triển

1. Mục đích, đối tượng nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn ( có so sánh với khoa học tự nhiên)

• Mục đích nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn
• Mục đích nhận thức:

+ Nhận thức về con người – nhân cách và văn hoá tinh thần

+ Nhận thức về các hiện tượng, quy luật xã hội

• Mục đích dự báo:

+ Dự báo những nguy cơ phát triển nhân cách văn hoá lệch chuẩn của con người

+ Dự báo những rủi ro , nguy cơ về phát triển xã hội thiếu công bằng, hài hoà

• Mục đích xây dựng:

+ Xây dựng con người có nhân cách, có văn hoá tốt đẹp, có khả năng tự hoàn thiện nhân cách văn hoá của bản thân

+ Xây dựng xã hội nhân văn, phát triển hài hoà, bền vững

• Đối tượng nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn
• G.Hegel (1770 – 1831): nhà triết học người Đức cho rằng đối tượng của Khoa học xã hội và nhân văn là “ những hoạt động có chủ đích của con gnuowif”
• M.Bakhtin (1985 – 1975): đối tượn của khoa học xã hội và nhân văn là xã hội, lịch sử, văn hoá, nhân cách
• G.Rickert: đối tượng của khoa học xã hội và nhân văn là “các hành trình văn hoá”, “ nhân loại văn hoá”
• Quan niệm của Các Mác: ông cho rằng con người là tổng hoà các mối quan hệ xã hội
• Từ đó ta có: đối tượng nghiên cứu của khoa học xã hội và nhân văn là con người – con người trong hệ thống các mối quan hệ nhân tạo “con người và thế giới”, “con người và xã hội” , “ con người và chính mình”

1. Phân biệt khoa học xã hội và khoa học nhân văn
2. Khoa học xã hội

• Khái niệm: là khoa học nghiên cứu về những quy luật vận động và phát triển của xã hội – đó cũng là những quy luật phản ánh mối quan hệ giữa người và người, quan hệ giữa con người và xã hội, mà đối tượng của nó là các hiện tượng xã hội nảy sinh từ mối quan hệ giữa người và người
• Tri thức khoa học xã hội là loại tri thức khách quan về xã hội, nghiên cứu các quy luật vận hành, phát triển của các lĩnh vực xã hội riêng biệu và của toàn thể xã hội, các quy luật khách quan của vận động xã hội … Khoa học xã hội áp dụng khuynh hướng chương trình nghiên cứu duy tự nhiên với mô hi nfh giải thích của nó, quan hệ chủ thể - khách thể tách biệt
• Các ngành khoa học xã hội:

+ Tâm lí học

+ Kinh tế và kinh doanh

+ Khoa học giáo dục

+ Xã hội học

+ Pháp luật

+ Khoa học chính trị

+ Địa lí kinh tế và xã hội

+ Thông tin đại chúng và truyền thông

+ Khoa học và xã hội khác

1. Khoa học nhân văn

• Khái niệm: khoa học nhân văn ( Humanities) là khoa học nghiên cứu về con người, tuy nhiên , chỉ nghiên cứu đời sống tinh thần của con người, những cách sử sự, hoạt động của cá nhân và tập thể, bao gồm các bộ môn : triết học, văn học, tâm lí học, đạo đức học, ngôn ngữ học… Khoa học nhân văn chính là khoa học nghiên cứu việc phát triển nhân cách về đạo đức, trí tuyệ, thẩm mĩ, tư tưởng, tình cảm…của con người (…) . Khoa học nhân văn góp phần hình thành và phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan, năng lượng tư duy của con người, của một cộng đồng, giai cấp…
• Khoa học nhân văn là khoa học về con người, lịch sử và văn hoá… Khoa học nhân văn áp dụng chương trình nghiên cứu mang tính văn hoá trung tâm luận với khuynh hướng đặc thù của nó là loại bỏ sự đối lập chủ thể - khách thể thông quan việc khám phá những đặc đính chủ quan của khách thể và sử dụng phương pháp luận “thông hiểu”
• Các ngành khoa học nhân văn

+ Lịch sử và khảo cổ học

+ Ngôn ngữ học và văn học

+ Triết học, đạo đức học và tôn giáo học

+ Nghệ thuật học

+ Khoa học nhân văn khác

• Nhận xét
• Giữa khoa học xã hội và khoa học nhân văn tuy có sự phân biệt nhưng vẫn có sự quan hệ mật thiết, gần gũi, giao thoa, thâm nhập lẫn nhau
• Khoa học xã hội luôn bao hàm trong nó những nội dung, mục đích nhân văn
• Còn khoa học nhân văn luôn mang bản chất xã hội
• Do đó, các khoa học này ở nước ta được xếp chung thành nhóm khoa học xã hội và nhân văn

• Mối quan hệ giữa khoa học xã hội và khoa học nhân văn: Giữa khoa học xã hội và khoa học nhân văn tuy có sự phân biệt nhưng vẫn có quan hệ mật thiết , gần gũi, giao thoa, thâm nhập lẫn nhau:
• Khoa học xã hội luôn bao hàm trong nó nội dung, mục đích nhân văn
• Còn khoa học nhân văn luôn mang bản chất xã hội
• Do đó các khoa học này ở nước ta được xếp chung thành nhóm ngành khoa học xã hội và nhân văn