Đề cương môn Kinh tế văn hóa xã hội Asean  - Trường Đại học Văn Hiến.

MÔN KINH TẾ ASEAN
Câu 1: Trình bày những nét nổi bật trong lĩnh vực chính trị - ngoại giao ở
Myanmar từ trở thành quốc gia độc lập cho đến nay? Và việc chỉ thừa nhận kết
quả của cuộc bầu cử năm đã ảnh hưởng đến nền kinh tế và mqh ngoại giao của Myanmar ntn? Trả lời:
- Từ khi giành được độc lập năm 1948 đến nay, Myanmar thường xuyên mất ổn định
về mặt chính trị với sự kiện lực lượng quân đội đảo chính thành lập Hội đồng Khôi
phục trật tự và pháp luật quốc gia (SLORC) năm 1988 đã đẩy đất nước Myanmar
bước vào thời kỳ khủng hoảng, cấm vận, đóng cửa và bế tắc. Sự thay đổi từ ngày 30
tháng 3 năm 2016 với việc thành lập chính phủ dân cử của Tổng thống dân sự đầu tiên
Htin Kyaw đã chính thức chấm dứt chế độ quân sự đã nắm quyền ở Myanmar hơn 50 năm.
- Sự phát triển chính trị của Myanmar (từ 1988 đến 2016)” chia làm ba giai đoạn
với các nội dung cụ thể như sau:
1. Chế độ độc tài quân sự ở Myanmar giai đoạn 1988-1997.
Có thể nói, trong tình thế khủng hoảng kinh tế - chính trị - xã hội đất nước đã bùng lên
mạnh mẽ vào 1988, đe dọa đến sự tồn vong của chính phủ độc tài, đưa đất nước
Myanmar đến bờ vực của cuộc cách mạng quần chúng, lực lượng cấp tiến trong bộ
máy của chế độ độc tài quân sự do tướng Saw Maung chỉ huy đã tiến hành đảo chính
ngày 18 tháng 9 năm 1988. Những biện pháp của tướng Saw Maung chỉ đơn thuần là
việc thay đổi bộ phận lãnh đạo cũ bằng bộ phận lãnh đạo mới bằng việc xóa bỏ Hội
đồng Cách mạng, thành lập Hội đồng Khôi phục Trật tự và Luật pháp quốc gia
(SLORC). Mặc dù tổ chức tổng tuyển cử quốc gia năm 1990 đã thể hiện sự phát triển
tiếp theo của nền dân chủ Myanmar trong phạm viảnh hưởng của quân đội, quân đội
kiên quyết nắm giữ quyền lực nhà nước của mình và từ chối chuyển giao quyền lực
chính trị cho Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD), càng khiến cho Myanmar bị Mỹ
và Liên minh châu Âu (EU) áp đặt lệnh trừng phạt kinh tế. Con đường gia nhập khu
vực ASEAN là một biện pháp tháo gỡ các khó khăn kinh tế và từng bước thực hiện
các cải cách chính trị trong bối cảnh hội nhập khu vực đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới.
2. Các nhân tố phát triển chính trị và các bước chuyển giao quyền lực chính trị ở
Myanmar giai đoạn 1998-2008.
Ở giai đoạn này, tình hình phát triển của các lực lượng chính trị xã hội đối lập trong
nước, trên cơ sở đó đề cập đến việc chính phủ Myanmar thành lập Hội đồng Hòa
bình và Phát triển Liên bang (SPDC) và gia nhập ASEAN 1997, chính phủ
Myanmar đã nỗ lực tiến hành từng bước các biện pháp làm cơ sở cho sự ra đời một
nhà nước dân chủ như Soạn thảo hiến pháp mới phù hợp với các nguyên tắc cơ bản
đã được đại hô vi quốc dân xây dựng cũng như trưng cầu w dân để thông qua hiến
pháp. Hiến pháp mới năm 2008 không những thể hiện rõ mục tiêu nỗ lực xây dựng
cơ chế dân chủ đa đảng, cơ chế kinh tế thịtrường, mà còn đảm bảo Quân đội tham
gia lãnh đạo đất nước về mặt chính trị. Từ đó có sự đảm bảo về Hiến pháp nhằm
tiếp tục thúc đẩy chiến lược chuyển đổi mô hình nhà nước của Chính phủ quân sự
trước đó. Chính phủ mới ra đời căn cứ vào kết quả bầu cử theo Hiến pháp mới này
sẽ có đủ hành lang pháp luật thực hiện cải cách, làm sâu sắc hơn chiến lược chuyển
đổi mô hình nhà nước mà vẫn không làm thay đổi nguyên tắc Quân đội tham gia
lãnh đạo đất nước về chính trị.
3. Xây dựng và củng cố chế độ dân chủ từ 2009 đến 2016.
Ở giai đoạn này, chính phủ Myanmar tổ chức các cuộc bầu cử Quốc hội theo Hiến
pháp dân chủ 2008; Xây dựng và củng cố hệ thống chính phủ dân chủ theo hiến
pháp mới; Xây dựng đất nước phát triển, hiện đại và dân chủ; Giải quyết vấn đề ly
khai và xung đột dân tộc; Điều chỉnh các quan hệ đối ngoại. Sau gần ba thập kỷ, lộ
tình bảy bước tiến tới dân chủ đã thành công, chính phủ dân chủ mới ở Myanmarđã
được thành lập năm 2016 và đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nan giải trong hơn
một năm qua. Chính phủ dân chủ mới ở Myanmar đang bị chỉ trích công khai cả
trong lẫn ngoài nước bởi hàng loạt vấn đề từ kinh tế bị trì trệ tới vi phạm nhân
quyền. Mặc dù chính phủ dân chủ mới ở Myanmar chú trọng và ưu tiên các cuộc
đàm phán hòa bình nhưng tình hình đất nước đang trong tình trạng bất ổn bởi các
cuộc xung đột nổ ra nhiều khu vực. Bên cạnh đó, chính phủ dân chủ mới ở
Myanmar cũng phải đối mặt trước các lời chỉ trích từ cộng đồng quốc tế về các vụ
bạo lực do lực lượng an ninh nhà nước gây ra. Trong khi đó, đầu tư nước ngoài đi
xuống kể từ khi chính phủ dân chủ mới ở Myanmar lên nắm quyền. Nền kinh tế gần
như đi chệch hướng cho dù đã có dự đoán sẽ có sự khởi sắc sau cuộc bầu cử. Tựdo
báo chí giờ lại bị chỉ trích vì không ít phóng viên bị bắt giam do bình luận chỉ trích
giới quân sự cũng như các thành viên cao cấp đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ
(NLD) của chính phủ dân chủ mới ở Myanmar. Đứng trước tình hình này, câu hỏi
được đặt ra là liệu chính phủ dân chủ mới ở Myanmar không có các biện pháp để
thúc đẩy một hệ thống dân chủ hơn thì khả năng sau cuộc bầu cử 2020 Myanmar
chế độ dân chủ hiện nay sẽ rất mong manh.
Con đường dân chủ ở Myanmar xét về bản chất vẫn nằm trong vòng chi phối của
lực lượng quân đội. Chính quyền dân sự do Aung San Suu Kyi lãnh đạo dù có dùng
các biện pháp để tập trung quyền lực vào tay họ thì lực lượng quân đội Myanmar
vẫn kiểm soát các chức năng quan trọng chính quyền, và nắm trong tay một số (lớn
và không thay đổi được) ghế nghị sĩ trong Quốc hội. Vì lẽ đó, gần một thập niên đã
qua trong tiến trình thoát ra khỏi ách độc tài quân sự, sự phát triển chính trị ở
Myanmar hiện nay có thể nói là sự đan xen giữa dân chủ và độc tài.
Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của Aung San Suu Kyi giành chiến thắng thuyết
phục trong tổng tuyển cử, họ giành được 392 trong 492 ghế. Tuy nhiên, chính quyền
quân sự bác bỏ công nhận kết quả, và cai trị Myanmar dưới danh nghĩa Hội đồng
Hòa bình và Phát triển Quốc gia cho đến năm 2011. Ban đầu, chính phủ quân sự nói
rằng họ sẽ tôn trọng kết quả bầu cử Hội đồng lập hiến, song sẽ không chuyển giao
quyền lực cho đến khi soạn thảo một hiến pháp mới, là điều có thể mất đến hai năm.
Tuy nhiên, sau đó chính phủ ngạc nhiên trước kết quả nên hủy bỏ nó và lưu đày
nhiều chính trị gia đối lập, một số người thành lập nên Chính phủ Liên minh Quốc
gia Liên bang Myanmar. Hai tháng sau bầu cử, Ủy ban Khôi phục Pháp luật và Trật
tự ban hành Mệnh lệnh 1/90, giải thích tính hợp pháp của việc cầm quyền do được
Liên Hợp Quốc và các quốc gia đơn lẻ công nhận, cũng như đảm bảo sẽ ngăn chặn
Liên bang tan rã. Chính phủ yêu cầu toàn bộ các đảng công nhận và chấp nhận
mệnh lệnh, và nhiều nhân vật đối lập bị bắt giữ do từ chối tuân thủ.
Câu 2: Những cơ hội lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam trước những cam kết của
cộng đồng KT ASIAN (AEC) là gì?